౪. తువట్టవగ్గో
౧. పఠమసిక్ఖాపదం
౯౩౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో ద్వే ఏకమఞ్చే తువట్టేన్తి. మనుస్సా విహారచారికం ఆహిణ్డన్తా పస్సిత్వా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో ద్వే ఏకమఞ్చే తువట్టేస్సన్తి, సేయ్యథాపి గిహినియో కామభోగినియో’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో ద్వే ఏకమఞ్చే తువట్టేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ద్వే ఏకమఞ్చే తువట్టేన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ద్వే ఏకమఞ్చే తువట్టేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౩౩. ‘‘యా పన భిక్ఖునియో ద్వే ఏకమఞ్చే తువట్టేయ్యుం, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౩౪. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునియోతి ఉపసమ్పన్నాయో వుచ్చన్తి.
ద్వే ఏకమఞ్చే తువట్టేయ్యున్తి ఏకాయ నిపన్నాయ అపరా నిపజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉభో వా నిపజ్జన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉట్ఠహిత్వా పునప్పునం నిపజ్జన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౩౫. అనాపత్తి ఏకాయ నిపన్నాయ అపరా నిసీదతి, ఉభో వా నిసీదన్తి, ఉమ్మత్తికానం, ఆదికమ్మికానన్తి.
పఠమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౨. దుతియసిక్ఖాపదం
౯౩౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో ద్వే ఏకత్థరణపావురణా తువట్టేన్తి. మనుస్సా విహారచారికం ఆహిణ్డన్తా పస్సిత్వా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో ద్వే ఏకత్థరణపావురణా తువట్టేస్సన్తి, సేయ్యథాపి గిహినియో కామభోగినియో’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో ద్వే ఏకత్థరణపావురణా తువట్టేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ద్వే ఏకత్థరణపావురణా తువట్టేన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ద్వే ఏకత్థరణపావురణా తువట్టేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౩౭. ‘‘యా పన భిక్ఖునియో ద్వే ఏకత్థరణపావురణా తువట్టేయ్యుం, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౩౮. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునియోతి ఉపసమ్పన్నాయో వుచ్చన్తి.
ద్వే ఏకత్థరణపావురణా తువట్టేయ్యున్తి తఞ్ఞేవ అత్థరిత్వా తఞ్ఞేవ పారుపన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౩౯. ఏకత్థరణపావురణే ఏకత్థరణపావురణసఞ్ఞా తువట్టేన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఏకత్థరణపావురణే వేమతికా తువట్టేన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఏకత్థరణపావురణే నానత్థరణపావురణసఞ్ఞా తువట్టేన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
ఏకత్థరణే నానాపావురణే [నానాపావురణసఞ్ఞా (క.)], ఆపత్తి దుక్కటస్స. నానత్థరణే ఏకపావురణే [ఏకపావురణసఞ్ఞా (క.)], ఆపత్తి దుక్కటస్స. నానత్థరణపావురణే ఏకత్థరణపావురణసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. నానత్థరణపావురణే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. నానత్థరణపావురణే నానత్థరణపావురణసఞ్ఞా, అనాపత్తి.
౯౪౦. అనాపత్తి వవత్థానం దస్సేత్వా నిపజ్జన్తి, ఉమ్మత్తికానం, ఆదికమ్మికానన్తి.
దుతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౩. తతియసిక్ఖాపదం
౯౪౧. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ బహుస్సుతా హోతి భాణికా విసారదా పట్టా ధమ్మిం కథం కాతుం. భద్దాపి కాపిలానీ బహుస్సుతా హోతి భాణికా విసారదా పట్టా ధమ్మిం కథం కాతుం ఉళారసమ్భావితా. మనుస్సా – ‘‘అయ్యా భద్దా కాపిలానీ బహుస్సుతా భాణికా విసారదా పట్టా ధమ్మిం కథం కాతుం ఉళారసమ్భావితా’’తి భద్దం కాపిలానిం పఠమం పయిరుపాసిత్వా, పచ్ఛా థుల్లనన్దం భిక్ఖునిం పయిరుపాసన్తి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ఇస్సాపకతా – ‘‘ఇమా కిర అప్పిచ్ఛా సన్తుట్ఠా పవివిత్తా అసంసట్ఠా యా ఇమా సఞ్ఞత్తిబహులా విఞ్ఞత్తిబహులా విహరన్తీ’’తి భద్దాయ కాపిలానియా పురతో చఙ్కమతిపి తిట్ఠతిపి నిసీదతిపి సేయ్యమ్పి కప్పేతి ఉద్దిసతిపి ఉద్దిసాపేతిపి సజ్ఝాయమ్పి కరోతి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా అయ్యాయ భద్దాయ కాపిలానియా సఞ్చిచ్చ అఫాసుం కరిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భద్దాయ కాపిలానియా సఞ్చిచ్చ అఫాసుం కరోతీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భద్దాయ కాపిలానియా సఞ్చిచ్చ అఫాసుం కరిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౪౨. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ భిక్ఖునియా సఞ్చిచ్చ అఫాసుం కరేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౪౩. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
భిక్ఖునియాతి అఞ్ఞాయ భిక్ఖునియా.
సఞ్చిచ్చాతి జానన్తీ సఞ్జానన్తీ చేచ్చ అభివితరిత్వా వీతిక్కమో.
అఫాసుం కరేయ్యాతి – ‘‘ఇమినా ఇమిస్సా అఫాసు భవిస్సతీ’’తి అనాపుచ్ఛా పురతో చఙ్కమతి వా తిట్ఠతి వా నిసీదతి వా సేయ్యం వా కప్పేతి ఉద్దిసతి వా ఉద్దిసాపేతి వా సజ్ఝాయం వా కరోతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౪౪. ఉపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా సఞ్చిచ్చ అఫాసుం కరోతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ వేమతికా సఞ్చిచ్చ అఫాసుం కరోతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా సఞ్చిచ్చ అఫాసుం కరోతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అనుపసమ్పన్నాయ సఞ్చిచ్చ అఫాసుం కరోతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౯౪౫. అనాపత్తి న అఫాసుం కత్తుకామా ఆపుచ్ఛా పురతో చఙ్కమతి వా తిట్ఠతి వా నిసీదతి వా సేయ్యం వా కప్పేతి ఉద్దిసతి వా ఉద్దిసాపేతి వా సజ్ఝాయం వా కరోతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
తతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౪. చతుత్థసిక్ఖాపదం
౯౪౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ దుక్ఖితం సహజీవినిం నేవ ఉపట్ఠేతి న ఉపట్ఠాపనాయ ఉస్సుక్కం కరోతి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా దుక్ఖితం సహజీవినిం నేవ ఉపట్ఠేస్సతి న ఉపట్ఠాపనాయ ఉస్సుక్కం కరిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ దుక్ఖితం సహజీవినిం నేవ ఉపట్ఠేతి న ఉపట్ఠాపనాయ ఉస్సుక్కం కరోతీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ దుక్ఖితం సహజీవినిం నేవ ఉపట్ఠేస్సతి న ఉపట్ఠాపనాయ ఉస్సుక్కం కరిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౪౭. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ దుక్ఖితం సహజీవినిం నేవ ఉపట్ఠేయ్య న ఉపట్ఠాపనాయ ఉస్సుక్కం కరేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౪౮. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
దుక్ఖితా నామ గిలానా వుచ్చతి.
సహజీవినీ నామ సద్ధివిహారినీ వుచ్చతి.
నేవ ఉపట్ఠేయ్యాతి న సయం ఉపట్ఠేయ్య.
న ఉపట్ఠాపనాయ ఉస్సుక్కం కరేయ్యాతి న అఞ్ఞం ఆణాపేయ్య.
‘‘నేవ ఉపట్ఠేస్సామి, న ఉపట్ఠాపనాయ ఉస్సుక్కం కరిస్సామీ’’తి ధురం నిక్ఖిత్తమత్తే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అన్తేవాసినిం వా అనుపసమ్పన్నం వా నేవ ఉపట్ఠేతి, న ఉపట్ఠాపనాయ ఉస్సుక్కం కరోతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౯౪౯. అనాపత్తి సతి అన్తరాయే, పరియేసిత్వా న లభతి, గిలానాయ, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
చతుత్థసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౫. పఞ్చమసిక్ఖాపదం
౯౫౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భద్దా కాపిలానీ సాకేతే వస్సం ఉపగతా హోతి. సా కేనచిదేవ కరణీయేన ఉబ్బాళ్హా థుల్లనన్దాయ భిక్ఖునియా సన్తికే దూతం పాహేసి – ‘‘సచే మే అయ్యా థుల్లనన్దా ఉపస్సయం దదేయ్య ఆగచ్ఛేయ్యామహం సావత్థి’’న్తి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ఏవమాహ – ‘‘ఆగచ్ఛతు, దస్సామీ’’తి. అథ ఖో భద్దా కాపిలానీ సాకేతా సావత్థిం అగమాసి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భద్దాయ కాపిలానియా ఉపస్సయం అదాసి. తేన ఖో పన సమయేన థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ బహుస్సుతా హోతి భాణికా విసారదా పట్టా ధమ్మిం కథం కాతుం. భద్దాపి కాపిలానీ బహుస్సుతా [బహుస్సుతాయేవ (క.)] హోతి భాణికా విసారదా పట్టా ధమ్మిం కథం కాతుం ఉళారసమ్భావితా. మనుస్సా – ‘‘అయ్యా భద్దా కాపిలానీ బహుస్సుతా భాణికా విసారదా పట్టా ధమ్మిం కథం కాతుం ఉళారసమ్భావితా’’తి భద్దం కాపిలానిం పఠమం పయిరుపాసిత్వా పచ్ఛా థుల్లనన్దం భిక్ఖునిం పయిరుపాసన్తి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ఇస్సాపకతా – ‘‘ఇమా కిర అప్పిచ్ఛా సన్తుట్ఠా పవివిత్తా అసంసట్ఠా యా ఇమా సఞ్ఞత్తిబహులా విఞ్ఞత్తిబహులా విహరన్తీ’’తి కుపితా అనత్తమనా భద్దం కాపిలానిం ఉపస్సయా నిక్కడ్ఢి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా అయ్యాయ భద్దాయ కాపిలానియా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భద్దాయ కాపిలానియా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢతీతి [నిక్కడ్ఢీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భద్దాయ కాపిలానియా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౫౧. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ భిక్ఖునియా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢేయ్య వా నిక్కడ్ఢాపేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౫౨. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
భిక్ఖునియాతి అఞ్ఞాయ భిక్ఖునియా. ఉపస్సయో నామ కవాటబద్ధో వుచ్చతి. దత్వాతి సయం దత్వా. కుపితా అనత్తమనాతి అనభిరద్ధా ఆహతచిత్తా ఖిలజాతా.
నిక్కడ్ఢేయ్యాతి గబ్భే గహేత్వా పముఖం నిక్కడ్ఢతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పముఖే గహేత్వా బహి నిక్కడ్ఢతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఏకేన పయోగేన బహుకేపి ద్వారే అతిక్కామేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
నిక్కడ్ఢాపేయ్యాతి అఞ్ఞం ఆణాపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స [ఏత్థ ‘‘ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి సబ్బత్థ దిస్సతి, భిక్ఖువిభఙ్గే పన ఇదిసేసు ఆణత్తిసహగతసిక్ఖాపదేసు ‘‘అఞ్ఞం ఆణాపేతి ఆపత్తి పాచిత్తియస్సా’’తి ఆగతత్తా తమనువత్తిత్వా విసోధితమిదం]. సకిం ఆణత్తా బహుకేపి ద్వారే అతిక్కామేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౫౩. ఉపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ వేమతికా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా ఉపస్సయం దత్వా కుపితా అనత్తమనా నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అకవాటబద్ధా నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నం కవాటబద్ధా వా అకవాటబద్ధా వా నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౯౫౪. అనాపత్తి అలజ్జినిం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఉమ్మత్తికం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, భణ్డనకారికం కలహకారికం వివాదకారికం భస్సకారికం సఙ్ఘే అధికరణకారికం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, అన్తేవాసినిం వా సద్ధివిహారినిం వా న సమ్మా వత్తన్తిం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, తస్సా పరిక్ఖారం నిక్కడ్ఢతి వా నిక్కడ్ఢాపేతి వా, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
పఞ్చమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౬. ఛట్ఠసిక్ఖాపదం
౯౫౫. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ సంసట్ఠా విహరతి గహపతినాపి గహపతిపుత్తేనపి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా చణ్డకాళీ సంసట్ఠా విహరిస్సతి గహపతినాపి గహపతిపుత్తేనపీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ సంసట్ఠా విహరతి గహపతినాపి గహపతిపుత్తేనపీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ సంసట్ఠా విహరిస్సతి గహపతినాపి గహపతిపుత్తేనపి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౫౬. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ సంసట్ఠా విహరేయ్య గహపతినా వా గహపతిపుత్తేన వా సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీహి ఏవమస్స వచనీయా – ‘మాయ్యే, సంసట్ఠా విహరి గహపతినాపి గహపతిపుత్తేనపి. వివిచ్చాయ్యే; వివేకఞ్ఞేవ భగినియా సఙ్ఘో వణ్ణేతీ’తి. ఏవఞ్చ [ఏవఞ్చ పన (క.)] సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీహి వుచ్చమానా తథేవ పగ్గణ్హేయ్య, సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీహి యావతతియం సమనుభాసితబ్బా తస్స పటినిస్సగ్గాయ. యావతతియఞ్చే సమనుభాసీయమానా తం పటినిస్సజ్జేయ్య, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే పటినిస్సజ్జేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౫౭. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
సంసట్ఠా నామ అననులోమికేన కాయికవాచసికేన సంసట్ఠా.
గహపతి నామ యో కోచి అగారం అజ్ఝావసతి.
గహపతిపుత్తో నామ యే కేచి [యో కోచి (క.)] పుత్తభాతరో.
సా భిక్ఖునీతి యా సా సంసట్ఠా భిక్ఖునీ.
భిక్ఖునీహీతి అఞ్ఞాహి భిక్ఖునీహి. యా పస్సన్తి యా సుణన్తి తాహి వత్తబ్బా – ‘‘మాయ్యే, సంసట్ఠా విహరి గహపతినాపి గహపతిపుత్తేనపి. వివిచ్చాయ్యే; వివేకఞ్ఞేవ భగినియా సఙ్ఘో వణ్ణేతీ’’తి. దుతియమ్పి వత్తబ్బా. తతియమ్పి వత్తబ్బా. సచే పటినిస్సజ్జతి, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సుత్వా న వదన్తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సా భిక్ఖునీ సఙ్ఘమజ్ఝమ్పి ఆకడ్ఢిత్వా వత్తబ్బా – ‘‘మాయ్యే, సంసట్ఠా విహరి గహపతినాపి గహపతిపుత్తేనపి. వివిచ్చాయ్యే; వివేకఞ్ఞేవభగినియా సఙ్ఘో వణ్ణేతీ’’తి. దుతియమ్పి వత్తబ్బా. తతియమ్పి వత్తబ్బా. సచే పటినిస్సజ్జతి, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సా భిక్ఖునీ సమనుభాసితబ్బా. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, సమనుభాసితబ్బా. బ్యత్తాయ భిక్ఖునియా పటిబలాయ సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –
౯౫౮. ‘‘సుణాతు మే, అయ్యే, సఙ్ఘో. అయం ఇత్థన్నామా భిక్ఖునీ సంసట్ఠా విహరతి గహపతినాపి గహపతిపుత్తేనపి. సా తం వత్థుం న పటినిస్సజ్జతి. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖునిం సమనుభాసేయ్య తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. ఏసా ఞత్తి.
‘‘సుణాతు మే, అయ్యే, సఙ్ఘో. అయం ఇత్థన్నామా భిక్ఖునీ సంసట్ఠా విహరతి గహపతినాపి గహపతిపుత్తేనపి. సా తం వత్థుం న పటినిస్సజ్జతి. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖునిం సమనుభాసతి తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. యస్సా అయ్యాయ ఖమతి ఇత్థన్నామాయ భిక్ఖునియా సమనుభాసనా తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ, సా తుణ్హస్స; యస్సా నక్ఖమతి, సా భాసేయ్య.
‘‘దుతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే… తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే….
‘‘సమనుభట్ఠా సఙ్ఘేన ఇత్థన్నామా భిక్ఖునీ తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ; ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.
ఞత్తియా దుక్కటం. ద్వీహి కమ్మవాచాహి దుక్కటా. కమ్మవాచాపరియోసానే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౫౯. ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞా న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ధమ్మకమ్మే వేమతికా న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞా న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౯౬౦. అనాపత్తి అసమనుభాసన్తియా, పటినిస్సజ్జన్తియా, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
ఛట్ఠసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౭. సత్తమసిక్ఖాపదం
౯౬౧. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో అన్తోరట్ఠే సాసఙ్కసమ్మతే సప్పటిభయే అసత్థికా చారికం చరన్తి. ధుత్తా దూసేన్తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో అన్తోరట్ఠే సాసఙ్కసమ్మతే సప్పటిభయే అసత్థికా చారికం చరిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో అన్తోరట్ఠే సాసఙ్కసమ్మతే సప్పటిభయే అసత్థికా చారికం చరన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో అన్తోరట్ఠే సాసఙ్కసమ్మతే సప్పటిభయే అసత్థికా చారికం చరిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౬౨. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ అన్తోరట్ఠే సాసఙ్కసమ్మతే సప్పటిభయే అసత్థికా చారికం చరేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౬౩. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
అన్తోరట్ఠేతి యస్స విజితే విహరతి, తస్స రట్ఠే.
సాసఙ్కం నామ తస్మిం మగ్గే చోరానం నివిట్ఠోకాసో దిస్సతి, భుత్తోకాసో దిస్సతి, ఠితోకాసో దిస్సతి, నిసిన్నోకాసో దిస్సతి, నిపన్నోకాసో దిస్సతి.
సప్పటిభయం నామ తస్మిం మగ్గే చోరేహి మనుస్సా హతా దిస్సన్తి, విలుత్తా దిస్సన్తి, ఆకోటితా దిస్సన్తి.
అసత్థికా నామ వినా సత్థేన.
చారికం చరేయ్యాతి కుక్కుటసమ్పాతే గామే గామన్తరే గామన్తరే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగామకే అరఞ్ఞే అద్ధయోజనే అద్ధయోజనే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౬౪. అనాపత్తి సత్థేన సహ గచ్ఛతి, ఖేమే అప్పటిభయే గచ్ఛతి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
సత్తమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౮. అట్ఠమసిక్ఖాపదం
౯౬౫. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో తిరోరట్ఠే సాసఙ్కసమ్మతే సప్పటిభయే అసత్థికా చారికం చరన్తి. ధుత్తా దూసేన్తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో తిరోరట్ఠే సాసఙ్కసమ్మతే సప్పటిభయే అసత్థికా చారికం చరిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో తిరోరట్ఠే సాసఙ్కసమ్మతే సప్పటిభయే అసత్థికా చారికం చరన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో తిరోరట్ఠే సాసఙ్కసమ్మతే సప్పటిభయే అసత్థికా చారికం చరిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౬౬. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ తిరోరట్ఠే సాసఙ్కసమ్మతే సప్పటిభయే అసత్థికా చారికం చరేయ్య, పాచత్తియ’’న్తి.
౯౬౭. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
తిరోరట్ఠేతి యస్స విజితే విహరతి, తం ఠపేత్వా అఞ్ఞస్స రట్ఠే.
సాసఙ్కం నామ తస్మిం మగ్గే చోరానం నివిట్ఠోకాసో దిస్సతి, భుత్తోకాసో దిస్సతి, ఠితోకాసో దిస్సతి, నిసిన్నోకాసో దిస్సతి, నిపన్నోకాసో దిస్సతి.
సప్పటిభయం నామ తస్మిం మగ్గే చోరేహి మనుస్సా హతా దిస్సన్తి, విలుత్తా దిస్సన్తి, ఆకోటితా దిస్సన్తి.
అసత్థికా నామ వినా సత్థేన.
చారికం చరేయ్యాతి కుక్కుటసమ్పాతే గామే గామన్తరే గామన్తరే, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగామకే అరఞ్ఞే అద్ధయోజనే అద్ధయోజనే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౬౮. అనాపత్తి సత్థేన సహ గచ్ఛతి, ఖేమే అప్పటిభయే గచ్ఛతి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
అట్ఠమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౯. నవమసిక్ఖాపదం
౯౬౯. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో అన్తోవస్సం చారికం చరన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో అన్తోవస్సం చారికం చరిస్సన్తి హరితాని తిణాని చ సమ్మద్దన్తా, ఏకిన్ద్రియం జీవం విహేఠేన్తా, బహూ ఖుద్దకే పాణే సఙ్ఘాతం ఆపాదేన్తా’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో అన్తోవస్సం చారికం చరిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో అన్తోవస్సం చారికం చరన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో అన్తోవస్సం చారికం చరిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౭౦. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ అన్తోవస్సం చారికం చరేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౭౧. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
అన్తోవస్సన్తి పురిమం వా తేమాసం పచ్ఛిమం వా తేమాసం అవసిత్వా.
చారికం చరేయ్యాతి కుక్కుటసమ్పాతే గామే గామన్తరే గామన్తరే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగామకే అరఞ్ఞే అద్ధయోజనే అద్ధయోజనే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౭౨. అనాపత్తి సత్తాహకరణీయేన గచ్ఛతి, కేనచి ఉబ్బాళ్హా గచ్ఛతి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
నవమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౧౦. దసమసిక్ఖాపదం
౯౭౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో తత్థేవ రాజగహే వస్సం వసన్తి, తత్థ హేమన్తం, తత్థ గిమ్హం. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘ఆహున్దరికా భిక్ఖునీనం దిసా అన్ధకారా, న ఇమాసం దిసా పక్ఖాయన్తీ’’తి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞపేస్సామి దస అత్థవసే పటిచ్చ – సఙ్ఘసుట్ఠుతాయ…పే… సద్ధమ్మట్ఠితియా వినయానుగ్గహాయ. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౭౪. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ వస్సంవుట్ఠా చారికం న పక్కమేయ్య అన్తమసో ఛప్పఞ్చయోజనానిపి, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౭౫. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
వస్సంవుట్ఠా నామ పురిమం వా తేమాసం పచ్ఛిమం వా తేమాసం వుట్ఠా.
‘‘చారికం న పక్కమిస్సామి అన్తమసో ఛప్పఞ్చయోజనానిపీ’’తి ధురం నిక్ఖిత్తమత్తే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౭౬. అనాపత్తి సతి అన్తరాయే, పరియేసిత్వా దుతియికం భిక్ఖునిం న లభతి, గిలానాయ, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
దసమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
తువట్టవగ్గో చతుత్థో.