౩. నగ్గవగ్గో
౧. పఠమసిక్ఖాపదం
౮౮౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా [మహావ. ౩౫౦] భిక్ఖునియో అచిరవతియా నదియా వేసియాహి సద్ధిం నగ్గా ఏకతిత్థే నహాయన్తి. వేసియా తా భిక్ఖునియో ఉప్పణ్డేసుం – ‘‘కిం ను ఖో నామ తుమ్హాకం, అయ్యే, దహరానం [దహరానం దహరానం (సీ.)] బ్రహ్మచరియం చిణ్ణేన, నను నామ కామా పరిభుఞ్జితబ్బా! యదా జిణ్ణా భవిస్సథ తదా బ్రహ్మచరియం చరిస్సథ. ఏవం తుమ్హాకం ఉభో అత్థా పరిగ్గహితా భవిస్సన్తీ’’తి. భిక్ఖునియో వేసియాహి ఉప్పణ్డియమానా మఙ్కూ అహేసుం. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో ఉపస్సయం గన్త్వా భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞపేస్సామి దస అత్థవసే పటిచ్చ – సఙ్ఘసుట్ఠుతాయ…పే… వినయానుగ్గహాయ. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౮౮౪. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ నగ్గా నహాయేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౮౮౫. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
నగ్గా నహాయేయ్యాతి అనివత్థా వా అపారుతా వా నహాయతి, పయోగే దుక్కటం. నహానపరియోసానే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౮౮౬. అనాపత్తి అచ్ఛిన్నచీవరికాయ వా నట్ఠచీవరికాయ వా, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
పఠమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౨. దుతియసిక్ఖాపదం
౮౮౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భగవతా భిక్ఖునీనం [మహావ. ౩౫౧] ఉదకసాటికా అనుఞ్ఞాతా హోతి. ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో – ‘‘భగవతా ఉదకసాటికా అనుఞ్ఞాతా’’తి అప్పమాణికాయో ఉదకసాటికాయో ధారేసుం [ధారేన్తి (పాచి. ౫౩౧-౫౪౫)]. పురతోపి పచ్ఛతోపి ఆకడ్ఢన్తా ఆహిణ్డన్తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో అప్పమాణికాయో ఉదకసాటికాయో ధారేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో అప్పమాణికాయో ఉదకసాటికాయో ధారేన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో అప్పమాణికాయో ఉదకసాటికాయో ధారేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౮౮౮. ‘‘ఉదకసాటికం పన భిక్ఖునియా కారయమానాయ పమాణికా కారేతబ్బా. తత్రిదం పమాణం – దీఘసో చతస్సో విదత్థియో, సుగతవిదత్థియా; తిరియం ద్వే విదత్థియో. తం అతిక్కామేన్తియా ఛేదనకం పాచిత్తియ’’న్తి.
౮౮౯. ఉదకసాటికా నామ యాయ నివత్థా [నివత్థాయ (స్యా.)] నహాయతి.
కారయమానాయాతి కరోన్తియా వా కారాపేన్తియా వా.
పమాణికా కారేతబ్బా. తత్రిదం పమాణం – దీఘసో చతస్సో విదత్థియో, సుగతవిదత్థియా; తిరియం ద్వే విదత్థియో. తం అతిక్కామేత్వా కరోతి వా కారాపేతి వా, పయోగే దుక్కటం. పటిలాభేన ఛిన్దిత్వా పాచిత్తియం దేసేతబ్బం.
౮౯౦. అత్తనా విప్పకతం అత్తనా పరియోసాపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అత్తనా విప్పకతం పరేహి పరియోసాపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పరేహి విప్పకతం అత్తనా పరియోసాపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పరేహి విప్పకతం పరేహి పరియోసాపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అఞ్ఞస్సత్థాయ కరోతి వా కారాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అఞ్ఞేన కతం పటిలభిత్వా పరిభుఞ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౮౯౧. అనాపత్తి పమాణికం కరోతి, ఊనకం కరోతి, అఞ్ఞేన కతం పమాణాతిక్కన్తం పటిలభిత్వా ఛిన్దిత్వా పరిభుఞ్జతి, వితానం వా భూమత్థరణం వా సాణిపాకారం వా భిసిం వా బిబ్బోహనం వా కరోతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
దుతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౩. తతియసిక్ఖాపదం
౮౯౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరిస్సా భిక్ఖునియా మహగ్ఘే చీవరదుస్సే చీవరం దుక్కటం హోతి దుస్సిబ్బితం. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ తం భిక్ఖునిం ఏతదవోచ – ‘‘సున్దరం ఖో ఇదం తే, అయ్యే, చీవరదుస్సం; చీవరఞ్చ ఖో దుక్కటం దుస్సిబ్బిత’’న్తి. ‘‘విసిబ్బేమి, అయ్యే, సిబ్బిస్ససీ’’తి? ‘‘ఆమాయ్యే, సిబ్బిస్సామీ’’తి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ తం చీవరం విసిబ్బేత్వా థుల్లనన్దాయ భిక్ఖునియా అదాసి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ – ‘‘సిబ్బిస్సామి సిబ్బిస్సామీ’’తి నేవ సిబ్బతి న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరోతి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా భిక్ఖునియా చీవరం విసిబ్బాపేత్వా నేవ సిబ్బిస్సతి న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భిక్ఖునియా చీవరం విసిబ్బాపేత్వా నేవ సిబ్బతి న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరోతీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భిక్ఖునియా చీవరం విసిబ్బాపేత్వా నేవ సిబ్బిస్సతి న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౮౯౩. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ భిక్ఖునియా చీవరం విసిబ్బేత్వా వా విసిబ్బాపేత్వా వా సా పచ్ఛా అనన్తరాయికినీ నేవ సిబ్బేయ్య న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరేయ్య, అఞ్ఞత్ర చతూహపఞ్చాహా, పాచిత్తియ’’న్తి.
౮౯౪. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
భిక్ఖునియాతి అఞ్ఞాయ భిక్ఖునియా.
చీవరం నామ ఛన్నం చీవరానం అఞ్ఞతరం చీవరం.
విసిబ్బేత్వాతి సయం విసిబ్బేత్వా. విసిబ్బాపేత్వాతి అఞ్ఞం విసిబ్బాపేత్వా.
సా పచ్ఛా అనన్తరాయికినీతి అసతి అన్తరాయే.
నేవ సిబ్బేయ్యాతి న సయం సిబ్బేయ్య. న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరేయ్యాతి న అఞ్ఞం ఆణాపేయ్య.
అఞ్ఞత్ర చతూహపఞ్చాహాతి ఠపేత్వా చతూహపఞ్చాహం. ‘‘నేవ సిబ్బిస్సామి న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరిస్సామీ’’తి ధురం నిక్ఖిత్తమత్తే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౮౯౫. ఉపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా చీవరం విసిబ్బేత్వా వా విసిబ్బాపేత్వా వా సా పచ్ఛా అనన్తరాయికినీ నేవ సిబ్బతి న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరోతి, అఞ్ఞత్ర చతూహపఞ్చాహా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ వేమతికా చీవరం విసిబ్బేత్వా వా విసిబ్బాపేత్వా వా సా పచ్ఛా అనన్తరాయికినీ నేవ సిబ్బతి న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరోతి, అఞ్ఞత్ర చతూహపఞ్చాహా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా చీవరం విసిబ్బేత్వా వా విసిబ్బాపేత్వా వా సా పచ్ఛా అనన్తరాయికినీ నేవ సిబ్బతి న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరోతి, అఞ్ఞత్ర చతూహపఞ్చాహా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అఞ్ఞం పరిక్ఖారం విసిబ్బేత్వా వా విసిబ్బాపేత్వా వా సా పచ్ఛా అనన్తరాయికినీ నేవ సిబ్బతి న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరోతి, అఞ్ఞత్ర చతూహపఞ్చాహా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ చీవరం వా అఞ్ఞం వా పరిక్ఖారం విసిబ్బేత్వా వా విసిబ్బాపేత్వా వా సా పచ్ఛా అనన్తరాయికినీ నేవ సిబ్బతి న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరోతి, అఞ్ఞత్ర చతూహపఞ్చాహా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౮౯౬. అనాపత్తి సతి అన్తరాయే, పరియేసిత్వా న లభతి, కరోన్తీ చతూహపఞ్చాహం అతిక్కామేతి, గిలానాయ, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
తతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౪. చతుత్థసిక్ఖాపదం
౮౯౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో భిక్ఖునీనం హత్థే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా సన్తరుత్తరేన జనపదచారికం పక్కమన్తి. తాని చీవరాని చిరం నిక్ఖిత్తాని కణ్ణకితాని హోన్తి. తాని భిక్ఖునియో ఓతాపేన్తి. భిక్ఖునియో తా భిక్ఖునియో ఏతదవోచుం – ‘‘కస్సిమాని, అయ్యే, చీవరాని కణ్ణకితానీ’’తి? అథ ఖో తా భిక్ఖునియో భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో భిక్ఖునీనం హత్థే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా సన్తరుత్తరేన జనపదచారికం పక్కమిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో భిక్ఖునీనం హత్థే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా సన్తరుత్తరేన జనపదచారికం పక్కమన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో భిక్ఖునీనం హత్థే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా సన్తరుత్తరేన జనపదచారికం పక్కమిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౮౯౮. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ పఞ్చాహికం సఙ్ఘాటిచారం [సఙ్ఘాటివారం (స్యా.)] అతిక్కామేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౮౯౯. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
పఞ్చాహికం సఙ్ఘాటిచారం అతిక్కామేయ్యాతి పఞ్చమం దివసం పఞ్చ చీవరాని నేవ నివాసేతి న పారుపతి న ఓతాపేతి, పఞ్చమం దివసం అతిక్కామేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౦౦. పఞ్చాహాతిక్కన్తే అతిక్కన్తసఞ్ఞా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పఞ్చాహాతిక్కన్తే వేమతికా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పఞ్చాహాతిక్కన్తే అనతిక్కన్తసఞ్ఞా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
పఞ్చాహానతిక్కన్తే అతిక్కన్తసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పఞ్చాహానతిక్కన్తే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పఞ్చాహానతిక్కన్తే అనతిక్కన్తసఞ్ఞా, అనాపత్తి.
౯౦౧. అనాపత్తి పఞ్చమం దివసం పఞ్చ చీవరాని నివాసేతి వా పారుపతి వా ఓతాపేతి వా, గిలానాయ, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
చతుత్థసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౫. పఞ్చమసిక్ఖాపదం
౯౦౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ పిణ్డాయ చరిత్వా అల్లచీవరం పత్థరిత్వా విహారం పావిసి. అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ తం చీవరం పారుపిత్వా గామం పిణ్డాయ పావిసి. సా నిక్ఖమిత్వా భిక్ఖునియో పుచ్ఛి – ‘‘అపాయ్యే, మయ్హం చీవరం పస్సేయ్యాథా’’తి? భిక్ఖునియో తస్సా భిక్ఖునియా ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ మయ్హం చీవరం అనాపుచ్ఛా పారుపిస్సతీ’’తి! అథ ఖో సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ భిక్ఖునియా చీవరం అనాపుచ్ఛా పారుపిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ భిక్ఖునియా చీవరం అనాపుచ్ఛా పారుపతీతి [పారుపీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ భిక్ఖునియా చీవరం అనాపుచ్ఛా పారుపిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౦౩. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ చీవరసఙ్కమనీయం ధారేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౦౪. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
చీవరసఙ్కమనీయం నామ ఉపసమ్పన్నాయ పఞ్చన్నం చీవరానం అఞ్ఞతరం చీవరం తస్సా వా అదిన్నం తం వా అనాపుచ్ఛా నివాసేతి వా పారుపతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౦౫. ఉపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా చీవరసఙ్కమనీయం ధారేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ వేమతికా చీవరసఙ్కమనీయం ధారేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా చీవరసఙ్కమనీయం ధారేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అనుపసమ్పన్నాయ చీవరసఙ్కమనీయం ధారేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౯౦౬. అనాపత్తి సా వా దేతి, తం వా ఆపుచ్ఛా నివాసేతి వా పారుపతి వా, అచ్ఛిన్నచీవరికాయ, నట్ఠచీవరికాయ, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
పఞ్చమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౬. ఛట్ఠసిక్ఖాపదం
౯౦౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన థుల్లనన్దాయ భిక్ఖునియా ఉపట్ఠాకకులం థుల్లనన్దం భిక్ఖునిం ఏతదవోచ – ‘‘భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స, అయ్యే, చీవరం దస్సామా’’తి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ – ‘‘తుమ్హే బహుకిచ్చా బహుకరణీయా’’తి అన్తరాయం అకాసి. తేన ఖో పన సమయేన తస్స కులస్స ఘరం డయ్హతి. తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా అమ్హాకం దేయ్యధమ్మం అన్తరాయం కరిస్సతి! ఉభయేనామ్హ పరిబాహిరా [పరిహీనా (సీ.)], భోగేహి చ పుఞ్ఞేన చా’’తి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా గణస్స చీవరలాభం అన్తరాయం కరిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ గణస్స చీవరలాభం అన్తరాయం అకాసీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ గణస్స చీవరలాభం అన్తరాయం కరిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౦౮. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ గణస్స చీవరలాభం అన్తరాయం కరేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౦౯. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
గణో నామ భిక్ఖునిసఙ్ఘో వుచ్చతి.
చీవరం నామ ఛన్నం చీవరానం అఞ్ఞతరం చీవరం వికప్పనుపగం పచ్ఛిమం.
అన్తరాయం కరేయ్యాతి ‘‘కథం ఇమే చీవరం న [ఇమం చీవరం (క.)] దదేయ్యు’’న్తి అన్తరాయం కరోతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అఞ్ఞం పరిక్ఖారం అన్తరాయం కరోతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సమ్బహులానం భిక్ఖునీనం వా ఏకభిక్ఖునియా వా అనుపసమ్పన్నాయ వా చీవరం వా అఞ్ఞం వా పరిక్ఖారం అన్తరాయం కరోతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౯౧౦. అనాపత్తి ఆనిసంసం దస్సేత్వా నివారేతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
ఛట్ఠసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౭. సత్తమసిక్ఖాపదం
౯౧౧. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స అకాలచీవరం ఉప్పన్నం హోతి. అథ ఖో భిక్ఖునిసఙ్ఘో తం చీవరం భాజేతుకామో సన్నిపతి. తేన ఖో పన సమయేన థుల్లనన్దాయ భిక్ఖునియా అన్తేవాసినియో భిక్ఖునియో పక్కన్తా హోన్తి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ తా భిక్ఖునియో ఏతదవోచ – ‘‘అయ్యే, భిక్ఖునియో పక్కన్తా, న తావ చీవరం భాజీయిస్సతీ’’తి. చీవరవిభఙ్గం పటిబాహి. భిక్ఖునియో న తావ చీవరం భాజీయిస్సతీతి పక్కమింసు [విపక్కమింసు (స్యా.)]. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ అన్తేవాసినీసు భిక్ఖునీసు ఆగతాసు తం చీవరం భాజాపేసి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా ధమ్మికం చీవరవిభఙ్గం పటిబాహిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ధమ్మికం చీవరవిభఙ్గం పటిబాహతీతి [పటిబాహీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ధమ్మికం చీవరవిభఙ్గం పటిబాహిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౧౨. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ ధమ్మికం చీవరవిభఙ్గం పటిబాహేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౧౩. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
ధమ్మికోనామ చీవరవిభఙ్గో సమగ్గో భిక్ఖునిసఙ్ఘో సన్నిపతిత్వా భాజేతి.
పటిబాహేయ్యాతి కథం ఇమం చీవరం న భాజేయ్యాతి [చీవరం భాజేయ్యాతి (క.)] పటిబాహతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౧౪. ధమ్మికే ధమ్మికసఞ్ఞా పటిబాహతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ధమ్మికే వేమతికా పటిబాహతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ధమ్మికే అధమ్మికసఞ్ఞా పటిబాహతి, అనాపత్తి. అధమ్మికే ధమ్మికసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మికే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మికే అధమ్మికసఞ్ఞా, అనాపత్తి.
౯౧౫. అనాపత్తి ఆనిసంసం దస్సేత్వా పటిబాహతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
సత్తమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౮. అట్ఠమసిక్ఖాపదం
౯౧౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ నటానమ్పి నటకానమ్పి లఙ్ఘకానమ్పి సోకజ్ఝాయికానమ్పి [సోకసాయికానమ్పి (సీ.)] కుమ్భథూణికానమ్పి [కుమ్భథుణికానమ్పి (క.)] సమణచీవరం దేతి – ‘‘మయ్హం పరిసతి [పరిసతిం (సీ.)] వణ్ణం భాసథా’’తి. నటాపి నటకాపి లఙ్ఘకాపి సోకజ్ఝాయికాపి కుమ్భథూణికాపి థుల్లనన్దాయ భిక్ఖునియా పరిసతి వణ్ణం భాసన్తి – ‘‘అయ్యా థుల్లనన్దా బహుస్సుతా భాణికా విసారదా పట్టా ధమ్మిం కథం కాతుం; దేథ అయ్యాయ, కరోథ అయ్యాయా’’తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా, తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా అగారికస్స సమణచీవరం దస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ అగారికస్స సమణచీవరం దేతీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ అగారికస్స సమణచీవరం దస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౧౭. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ అగారికస్స వా పరిబ్బాజకస్స వా పరిబ్బాజికాయ వా సమణచీవరం దదేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౧౮. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
అగారికో నామ యో కోచి అగారం అజ్ఝావసతి.
పరిబ్బాజకో నామ భిక్ఖుఞ్చ సామణేరఞ్చ ఠపేత్వా యో కోచి పరిబ్బాజకసమాపన్నో.
పరిబ్బాజికా నామ భిక్ఖునిఞ్చ సిక్ఖమానఞ్చ సామణేరిఞ్చ ఠపేత్వా యా కాచి పరిబ్బాజికసమాపన్నా.
సమణచీవరం నామ కప్పకతం వుచ్చతి. దేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౧౯. అనాపత్తి మాతాపితూనం దేతి, తావకాలికం దేతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
అట్ఠమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౯. నవమసిక్ఖాపదం
౯౨౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన థుల్లనన్దాయ భిక్ఖునియా ఉపట్ఠాకకులం థుల్లనన్దం భిక్ఖునిం ఏతదవోచ – ‘‘సచే మయం, అయ్యే, సక్కోమ, భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స చీవరం దస్సామా’’తి. తేన ఖో పన సమయేన వస్సంవుట్ఠా భిక్ఖునియో చీవరం భాజేతుకామా సన్నిపతింసు. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ తా భిక్ఖునియో ఏతదవోచ – ‘‘ఆగమేథ, అయ్యే, అత్థి భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స చీవరపచ్చాసా’’తి. భిక్ఖునియో థుల్లనన్దం భిక్ఖునిం ఏతదవోచుం – ‘‘గచ్ఛాయ్యే, తం చీవరం జానాహీ’’తి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ యేన తం కులం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తే మనుస్సే ఏతదవోచ – ‘‘దేథావుసో, భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స చీవర’’న్తి. ‘‘న మయం, అయ్యే, సక్కోమ భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స చీవరం దాతు’’న్తి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా దుబ్బలచీవరపచ్చాసాయ చీవరకాలసమయం అతిక్కామేస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ దుబ్బలచీవరపచ్చాసాయ చీవరకాలసమయం అతిక్కామేతీతి [అతిక్కామేసీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ దుబ్బలచీవరపచ్చాసాయ చీవరకాలసమయం అతిక్కామేస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౨౧. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ దుబ్బలచీవరపచ్చాసాయ చీవరకాలసమయం అతిక్కామేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౨౨. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
దుబ్బలచీవరపచ్చాసా నామ ‘‘సచే మయం సక్కోమ, దస్సామ కరిస్సామా’’తి వాచా భిన్నా హోతి.
చీవరకాలసమయో నామ అనత్థతే కథినే వస్సానస్స పచ్ఛిమో మాసో, అత్థతే కథినే పఞ్చ మాసా.
చీవరకాలసమయం అతిక్కామేయ్యాతి అనత్థతే కథినే వస్సానస్స పచ్ఛిమం దివసం అతిక్కామేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అత్థతే కథినే కథినుద్ధారదివసం అతిక్కామేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౨౩. దుబ్బలచీవరే దుబ్బలచీవరసఞ్ఞా చీవరకాలసమయం అతిక్కామేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. దుబ్బలచీవరే వేమతికా చీవరకాలసమయం అతిక్కామేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. దుబ్బలచీవరే అదుబ్బలచీవరసఞ్ఞా చీవరకాలసమయం అతిక్కామేతి, అనాపత్తి.
అదుబ్బలచీవరే దుబ్బలచీవరసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అదుబ్బలచీవరే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అదుబ్బలచీవరే అదుబ్బలచీవరసఞ్ఞా, అనాపత్తి.
౯౨౪. అనాపత్తి ఆనిసంసం దస్సేత్వా నివారేతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
నవమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
౧౦. దసమసిక్ఖాపదం
౯౨౫. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరేన ఉపాసకేన సఙ్ఘం ఉద్దిస్స విహారో కారాపితో హోతి. సో తస్స విహారస్స మహే ఉభతోసఙ్ఘస్స అకాలచీవరం దాతుకామో హోతి. తేన ఖో పన సమయేన ఉభతోసఙ్ఘస్స కథినం అత్థతం హోతి. అథ ఖో సో ఉపాసకో సఙ్ఘం ఉపసఙ్కమిత్వా కథినుద్ధారం యాచి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, కథినం ఉద్ధరితుం. ఏవఞ్చ పన భిక్ఖవే కథినం ఉద్ధరితబ్బం. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –
౯౨౬. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో కథినం ఉద్ధరేయ్య. ఏసా ఞత్తి.
‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. సఙ్ఘో కథినం ఉద్ధరతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి కథినస్స ఉద్ధారో, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.
‘‘ఉబ్భతం సఙ్ఘేన కథినం, ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.
౯౨౭. అథ ఖో సో ఉపాసకో భిక్ఖునిసఙ్ఘం ఉపసఙ్కమిత్వా కథినుద్ధారం యాచి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ – ‘‘చీవరం అమ్హాకం భవిస్సతీ’’తి కథినుద్ధారం పటిబాహి. అథ ఖో సో ఉపాసకో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో అమ్హాకం కథినుద్ధారం న దస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తస్స ఉపాసకస్స ఉజ్ఝాయన్తస్స ఖియ్యన్తస్స విపాచేన్తస్స. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా ధమ్మికం కథినుద్ధారం పటిబాహిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ధమ్మికం కథినుద్ధారం పటిబాహతీతి [పటిబాహీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ధమ్మికం కథినుద్ధారం పటిబాహిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –
౯౨౮. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ ధమ్మికం కథినుద్ధారం పటిబాహేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౯౨౯. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.
ధమ్మికో నామ కథినుద్ధారో సమగ్గో భిక్ఖునిసఙ్ఘో సన్నిపతిత్వా ఉద్ధరతి.
పటిబాహేయ్యాతి ‘‘కథం ఇదం కథినం న ఉద్ధరేయ్యా’’తి [కథినం ఉద్ధరేయ్యాతి (క.)] పటిబాహతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౯౩౦. ధమ్మికే ధమ్మికసఞ్ఞా పటిబాహతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ధమ్మికే వేమతికా పటిబాహతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ధమ్మికే అధమ్మికసఞ్ఞా పటిబాహతి, అనాపత్తి. అధమ్మికే ధమ్మికసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మికే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మికే అధమ్మికసఞ్ఞా, అనాపత్తి.
౯౩౧. అనాపత్తి అనిసంసం దస్సేత్వా పటిబాహతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.
దసమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.
నగ్గవగ్గో తతియో.