౭. ధాతువారవణ్ణనా

౩౩౨-౩౪౦. అప్పహీనుప్పత్తిరహభావా ఇధ అనుగమనసయనానీతి దస్సేన్తో ‘‘యస్మిం …పే… అత్థో’’తి ఆహ. ఇధాపి యుత్తాతి పుబ్బే వుత్తమేవత్థం పరామసతి. తథా హి వుత్తం ‘‘కారణలాభే ఉప్పత్తిఅరహతం దస్సేతీ’’తి (యమ. మూలటీ. అనుసయయమక ౧). ఛ పటిసేధవచనానీతి తిస్సన్నం ధాతూనం చుతూపపాతవిసిట్ఠానం పటిసేధనవసేన వుత్తవచనాని, తతో ఏవ ధాతువిసేసనిద్ధారణాని న హోన్తి. పటిసేధోతి హి ఇధ సత్తాపటిసేధో వుత్తోతి అధిప్పాయేన వదతి. అఞ్ఞత్థే పన న-కారే నాయం దోసో. ఇమం నామ ధాతుం. తంమూలికాసూతి పటిసేధమూలికాసు. ఏవఞ్హీతి ‘‘న కామధాతుయా చుతస్స కామధాతుం ఉపపజ్జన్తస్సా’’తిఆదినా పఠమయోజనాయ సతి. నకామధాతుఆదీసు ఉపపత్తికిత్తనేనేవ నకామధాతుఆదిగ్గహణేనపి ధాతువిసేసస్సేవ గహితతాయ అత్థతో విఞ్ఞాయమానత్తా. తేనాహ ‘‘న కామధాతు…పే… విఞ్ఞాయతీ’’తి. భఞ్జితబ్బాతి విభజితబ్బా. విభాగో పనేత్థ దువిధో ఇచ్ఛితోతి ఆహ ‘‘ద్విధా కాతబ్బాతి అత్థో’’తి. పుచ్ఛా చ విస్సజ్జనాని చ పుచ్ఛావిస్సజ్జనాని. యథా అవుత్తే భఙ్గాభావస్స అవిఞ్ఞాతత్తా ‘‘అనుసయా భఙ్గా నత్థీ’’తి వత్తబ్బం, తథా తయిదం ‘‘కతి అనుసయా భఙ్గా’’తి ఏతదపేక్ఖన్తి తదపి వత్తబ్బం. పుచ్ఛాపేక్ఖఞ్హి విస్సజ్జనన్తి.

ధాతువారవణ్ణనా నిట్ఠితా.

అనుసయయమకవణ్ణనా నిట్ఠితా.