పఞ్ఞత్తివారవణ్ణనా

౧. విసుద్ధపరివారస్స సీలక్ఖన్ధాదిధమ్మక్ఖన్ధసరీరస్స భగవతో వినయపరియత్తిసాసనే ఖన్ధకానం అనన్తరం పరివారోతి యో వినయో సఙ్గహం సమారుళ్హో, తస్స దాని అనుత్తానత్థవణ్ణనం కరిస్సామీతి యోజనా.

సమన్తచక్ఖునాతి సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణేన. అతివిసుద్ధేన మంసచక్ఖునాతి రత్తిన్దివం సమన్తా యోజనప్పమాణే అతిసుఖుమానిపి రూపాని పస్సనతో అతివియ పరిసుద్ధేన పసాదచక్ఖునా. ‘‘అత్థి తత్థ పఞ్ఞత్తీ’’తిఆదీసు అత్థి ను ఖో తత్థ పఞ్ఞత్తీతిఆదినా అత్థో గహేతబ్బోతి ఆహ ‘‘తత్థ పఞ్ఞత్తి…పే… కేనాభతన్తి పుచ్ఛా’’తి.

౨. పుచ్ఛావిస్సజ్జనేతి పుచ్ఛాయ విస్సజ్జనే. వినీతకథాతి వినీతవత్థుకథా, అయమేవ వా పాఠో.

ద్వఙ్గికేన ఏకేన సముట్ఠానేనాతి అఙ్గద్వయసముదాయభూతేన ఏకేన. అఙ్గద్వయవిముత్తస్స సముట్ఠానస్స అభావేపి తేసు ఏకేనఙ్గేన వినా అయం ఆపత్తి న హోతీతి దస్సనత్థమేవ ‘‘ఏకేన సముట్ఠానేనా’’తి వుత్తం. ఇదాని తేసు ద్వీసు అఙ్గేసు పధానఙ్గం దస్సేతుమాహ ‘‘ఏత్థ హి చిత్తం అఙ్గం హోతీ’’తిఆది. యస్మా పన మగ్గేనమగ్గప్పటిపత్తిసఙ్ఖాతాయ కాయవిఞ్ఞత్తియా సేవనచిత్తేనేవ సమ్భవే సతి అయం తం అఙ్గద్వయం ఉపాదాయ భగవతా పఞ్ఞత్తా ఆపత్తిసమ్ముతి హోతి, నాసతి. తస్మా తం చిత్తం కాయవిఞ్ఞత్తిసఙ్ఖాతస్స కాయస్స అఙ్గం కారణం హోతి, న ఆపత్తియా. తస్స పన తంసముట్ఠితకాయో ఏవ అఙ్గం అబ్యవహితకారణం, చిత్తం పన కారణకారణన్తి అధిప్పాయో. ఏవం ఉపరిపి సబ్బత్థ చిత్తఙ్గయుత్తసముట్ఠానేసు అధిప్పాయో వేదితబ్బో. ‘‘ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠాతీ’’తిఆదిపరివారవచనేనేవ ఆపత్తియా అకుసలాదిపరమత్థసభావతా పాళిఅట్ఠకథాసు పరియాయతోవ వుత్తా, సమ్ముతిసభావా ఏవ ఆపత్తీతి సిజ్ఝతి సముట్ఠానసముట్ఠితానం భేదసిద్ధితోతి గహేతబ్బం. ఇమమత్థం సన్ధాయాతి ఆపన్నాయ పారాజికాపత్తియా కేహిచిపి సమథేహి అనాపత్తిభావాపాదనస్స అసక్కుణేయ్యత్తసఙ్ఖాతమత్థం సన్ధాయ.

౩. పోరాణకేహి మహాథేరేహీతి సఙ్గీతిత్తయతో పచ్ఛా పోత్థకసఙ్గీతికారకేహి ఛళభిఞ్ఞాపఅసమ్భిదాదిగుణసముజ్జలేహి మహాథేరేహి. చతుత్థసఙ్గీతిసదిసా హి పోత్థకారోహసఙ్గీతి.

౧౮౮. మహావిభఙ్గేతి భిక్ఖువిభఙ్గే. సోళస వారా దస్సితాతి యేహి వారేహి ఆదిభూతేహి ఉపలక్ఖితత్తా అయం సకలోపి పరివారో సోళసపరివారోతి వోహరీయతి, తే సన్ధాయ వదతి.

పఞ్ఞత్తివారవణ్ణనా నిట్ఠితా.