౨. ఉదోసితసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౪౭౩. దుతియే అవిప్పవాసేతి అవిప్పవాసే నిప్ఫాదేతబ్బే, విప్పవాసదోసాభావే సాధేతబ్బే కత్తబ్బా సమ్ముతీతి అత్థో.

౪౭౫. పటిసిద్ధపరియాపన్నేనాతి విప్పవసితుం పటిసిద్ధేసు తీసు చీవరేసు అన్తోగధేన, ఏకేన చ అవయవే సముదాయోపచారం దస్సేతి.

౪౭౮-౯. ఏత్తావతాతి ‘‘పరిక్ఖిత్తో’’తి ఇమినా. ‘‘సభాయేతి లిఙ్గబ్యత్తయేన సభా వుత్తా’’తి వత్వా పున సయమ్పి ‘‘సభాయే’’తి ఇమినా వోహరన్తో సభా-సద్దస్స పరియాయో సభాయ-సద్దో నపుంసకలిఙ్గయుత్తో అత్థీతి దస్సేతి. ‘‘సభాయన్తి లిఙ్గబ్యత్తయేన సభా వుత్తా’’తి వా పాఠో. లిఙ్గబ్యత్తయేన సభాతి చ లిఙ్గన్తరయుత్తో సభాసద్దపరియాయో సభాయసద్దోతి అత్థో.

సభాయం గచ్ఛతీతి సభం గచ్ఛతి. వసితబ్బం నత్థీతి చీవరహత్థపాసేయేవ వసితబ్బం నత్థీతి అత్థో. తస్సాతి వీథియా. సభాయస్స చ ద్వారస్స చ హత్థపాసా న విజహితబ్బన్తి ఏత్థ సభాయద్వారానమన్తరే వీథి గేహాపి గహితా ఏవ హోన్తి ఆదిపరియోసానానం గహితత్తా. ఏత్థ చ ద్వారవీథిఘరేసు వసన్తేన గామప్పవేసనసహసేయ్యాదిదోసం పరిహరిత్వా సుపటిచ్ఛన్నతాదియుత్తేనేవ భవితబ్బం, సభా పన యది సబ్బేసం వసనత్థాయ సాలాసదిసా కతా, అన్తరారామే వియ యథాసుఖం వసితుం వట్టతీతి వేదితబ్బం. పరిక్ఖిత్తతాయ చ ఏకూపచారతం, అపరిక్ఖిత్తతాయ నానూపచారతఞ్చ నివేసనాదీసుపి అతిదిసన్తో ఆహ ‘‘ఏతేనేవూపాయేనా’’తిఆది. నివేసనాదీని బహిగామతో సన్నివిట్ఠాని గహితాని అన్తోగామే ఠితానం గామగ్గహణేనేవ గహితత్తా. సబ్బత్థాతి గామనిగమనివేసనాదీసు పన్నరససు. పరిక్ఖేపాదీతి ఆది-సద్దేన అపరిక్ఖేపస్సేవ గహణం, న ఏకకులాదీనమ్పి తేసం ఏకూపచారతానానూపచారతానిమిత్తతాభావా. ఏత్థ చ సత్థస్స కతిపాహం కత్థచి నివిట్ఠస్సేవ పరిక్ఖేపో హోతి, న గచ్ఛన్తస్స.

౪౮౨-౭. గామతో బహి ఇస్సరానం సముద్దతీరాదీసు కతభణ్డసాలా ఉదోసితోతి ఆహ ‘‘యానాదీన’’న్తిఆది. ముణ్డచ్ఛదనపాసాదోతి నాతిఉచ్చో చన్దికఙ్గణయుత్తో సిఖరకూటమాలాదివిరహితో పాసాదో.

౪౮౯. పరియాదియిత్వాతి అజ్ఝోత్థరిత్వా. నదీపరిహారోతి విసుంగామాదీనం వియ నదీపరిహారస్స అవుత్తత్తా చీవరహత్థపాసో ఏవాతి వదన్తి, అఞ్ఞే పన ‘‘ఇమినా అట్ఠకథావచనేన నదీపరిహారోపి విసుం సిద్ధో, నదియా హత్థపాసో న విజహితబ్బో’’తి వదన్తి. విహారసీమన్తి అవిప్పవాససీమం సన్ధాయాహ. ఏత్థ చ విహారస్స నానాకులసన్తకభావేపి అవిప్పవాససీమాపరిచ్ఛేదబ్భన్తరే సబ్బత్థ చీవరఅవిప్పవాససమ్భవతో తస్సా పధానత్తా తత్థ సత్థపరిహారో న లబ్భతీతి ‘‘విహారం గన్త్వా వసితబ్బ’’న్తి వుత్తం. ‘‘సత్థసమీపే’’తి ఇదం యథావుత్తం అబ్భన్తరపరిచ్ఛేదవసేన వుత్తం. పాళియం నానాకులస్స సత్థో హోతి, సత్థే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా హత్థపాసా న విజహితబ్బన్తి ఏత్థ సత్థహత్థపాసో గహితో.

౪౯౦. ఏకకులస్స ఖేత్తేతి అపరిక్ఖిత్తం సన్ధాయ వదతి.

౪౯౧-౪. విహారో నామ ఉపచారసీమా. తత్థ యస్మిం విహారేతి తస్స అన్తోపరివేణాదిం సన్ధాయ వుత్తం, ఏకకులాదిసన్తకతా చేత్థ కారాపకానం వసేన. ఛాయాయ ఫుట్ఠోకాసస్సాతి ఉజుకం అవక్ఖిత్తలేడ్డుపాతబ్భన్తరం సన్ధాయ వదతి.

అగమనపథేతి తదహేవ గన్త్వా నివత్తేతుం న సక్కుణేయ్యకే సముద్దమజ్ఝే యే దీపకా, తేసూతి యోజనా. ఇతరస్మిన్తి పురత్థిమదిసాయ చీవరే. ‘‘ఉపోసథకాలే…పే… వడ్ఢతీ’’తి ఇమినా చీవరవిప్పవాససత్తబ్భన్తరతో సమానసంవాసాయ సత్తబ్భన్తరసీమాయ అచ్చన్తవిసదిసతం దస్సేతి. తథా హి బహూసు భిక్ఖూసు ఏకతో నిసీదిత్వా సమన్తా సత్తబ్భన్తరపరిచ్ఛేదేసు యథాసకం చీవరం ఠపేత్వా పరిహరన్తేసు ఏకేకస్స భిక్ఖునో నిసిన్నోకాసతో పట్ఠాయ పచ్చేకం సత్తబ్భన్తరస్స పరిచ్ఛేదో అఞ్ఞమఞ్ఞవిసదిసో అనేకవిధో హోతి, న ఏకో పరిసపరియన్తతో పట్ఠాయ అనిమితబ్బత్తా. తేనేవ తత్థ పరిసవసేన వుడ్ఢి, హాని వా న హోతి, న ఏవం సత్తబ్భన్తరసీమాయ. సా హి యోజనికాయపి పరిసపరియన్తతోవ పట్ఠాయ సమన్తా సత్తబ్భన్తరపఅచ్ఛిన్నా ఏకావ హోతి. తేనేవ సా పరిసవసేన వడ్ఢతి, హాయతి చ, తస్మా అఞ్ఞావ సత్తబ్భన్తరసీమా అఞ్ఞో సత్తబ్భన్తరతో పరిచ్ఛిన్నో చీవరవిప్పవాసపరిహారో అబ్భోకాసోతి వేదితబ్బం. యఞ్చేత్థ వత్తబ్బం, తం ఖన్ధకే సీమాకథాయమేవ (మహావ. ౧౪౩) వక్ఖామ.

౪౯౫. నదిం ఓతరతీతి హత్థపాసం ముఞ్చిత్వా ఓతరతి. బహిగామే ఠపేత్వాతి అపారుపితబ్బతాయ వుత్తం. వినయకమ్మం కాతబ్బన్తి ఉత్తరాసఙ్గే చ బహిగామే ఠపితసఙ్ఘాటియఞ్చ పఠమం వినయకమ్మం కత్వా పచ్ఛా ఉత్తరాసఙ్గం నివాసేత్వా అన్తరవాసకే కాతబ్బం. ఏత్థ చ బహిగామే ఠపితస్సాపి వినయకమ్మవచనతో పరమ్ముఖాపి ఠితం విస్సజ్జితుం, నిస్సట్ఠం దాతుఞ్చ వట్టతీతి వేదితబ్బం. దహరానం గమనే సఉస్సాహత్తా ‘‘నిస్సయో పన న పటిప్పస్సమ్భతీ’’తి వుత్తం. ముహుత్తం…పే… పటిప్పస్సమ్భతీతి సఉస్సాహత్తే గమనస్స ఉపచ్ఛిన్నత్తా వుత్తం. తేసం పన పురారుణావ ఉట్ఠహిత్వా సఉస్సాహేన గచ్ఛన్తానం అరుణే అన్తరా ఉట్ఠితేపి న పటిప్పస్సమ్భతి ‘‘యావ అరుణుగ్గమనా సయన్తీ’’తి వుత్తత్తా. తేనేవ ‘‘గామం పవిసిత్వా…పే… న పటిప్పస్సమ్భతీ’’తి వుత్తం. అఞ్ఞమఞ్ఞస్స వచనం అగ్గహేత్వాతిఆదిమ్హి సఉస్సాహత్తా గమనక్ఖణే పటిప్పస్సద్ధి న వుత్తా. ధేనుభయేనాతి తరుణవచ్ఛగావీనం అభిధావిత్వా సిఙ్గేన పహరణభయేన. నిస్సయో చ పటిప్పస్సమ్భతీతి ఏత్థ ధేనుభయాదీహి ఠితానం యావ భయవూపసమా ఠాతబ్బతో ‘‘అన్తోఅరుణేయేవ గమిస్సామీ’’తి నియమేతుం అసక్కుణేయ్యత్తా వుత్తం. యత్థ పన ఏవం నియమేతుం సక్కా, తత్థ అన్తరారుణే ఉగ్గతేపి నిస్సయో న పటిప్పస్సమ్భతి భేసజ్జత్థాయ గామప్పవిట్ఠదహరానం వియ. అన్తోసీమాయం గామన్తి అవిప్పవాససీమాసమ్ముతితో పచ్ఛా పతిట్ఠాపితగామం సన్ధాయ వదతి గామఞ్చ గామూపచారఞ్చ ఠపేత్వా సమ్మన్నితబ్బతో. పవిట్ఠానన్తి ఆచరియన్తేవాసికానం విసుం విసుం గతానం అవిప్పవాససీమత్తా నేవ చీవరాని నిస్సగ్గియాని హోన్తి, సఉస్సాహతాయ నిస్సయో న పటిప్పస్సమ్భతి. అన్తరామగ్గేతి ధమ్మం సుత్వా ఆగచ్ఛన్తానం అన్తరామగ్గే.

‘‘ఇధ అపచ్చుద్ధరణ’’న్తి ఇమినా అధిట్ఠానవికప్పనాని వియ పచ్చుద్ధరణమ్పి కాయేన వా వాచాయ వా కత్తబ్బన్తి దస్సేతి. కాయవాచాహి కత్తబ్బస్స అకరణతోతి ఇదం కాయవాచాసముట్ఠానం వుత్తం. అధిట్ఠితతిచీవరతా, అనత్థతకథినతా, అలద్ధసమ్ముతితా, రత్తివిప్పవాసోతి ఇమానేత్థ చత్తారి అఙ్గాని.

ఉదోసితసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.