అన్తరపేయ్యాలం

కతిపుచ్ఛావారవణ్ణనా

౨౭౧. పటినిద్దేసన్తి పునప్పునం నిద్దిసనం. ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి వినీతాని సంవరానీతి అత్థో. ఏతేహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి. ‘‘ఆరకా’’తి నివత్తిఅత్థేన వుత్తత్తా తం పున సరూపేన వత్తుకామో ‘‘భుసా వా’’తి ఆహ. ‘‘గేహం ధూమేన పుణ్ణం ఆధూమిత’’న్తిఆదీసు వియ రాగాదివేరం మణతి వినాసేతి. ఏతాయాతి విరతియా. వేల చలనే. నియ్యానం మగ్గం సినోతి బన్ధతీతి సేతు. ‘‘సేతుఘాతోతి వీతిక్కమపటిపక్ఖభూతా విరతి, తదత్థనిబ్బత్తికరచిత్తుప్పాదో వా’’తి వుత్తం. ‘‘ధమ్మస్సవనగ్గన్తి ధమ్మం సుణన్తానం సమూహ’’న్తి లిఖితం. సచే న గచ్ఛతి, విక్ఖిత్తో వా నిసీదతి. కాయప్పాగబ్భియం కాయదుచ్చరితం. ‘‘పమాదే’’తి వత్వా తదత్థం దస్సేతుం ‘‘సతివిప్పవాసే’’తి వుత్తం.

౨౭౨-౩. సపరసన్తానే వాతి ససన్తానే వా పరసన్తానే వా. తథా వివదన్తా పనాతి భేదకరవత్థూని నిస్సాయ వివదన్తా. ఉభయేహిపీతి థేరనవేహి. నన్తి మేత్తం కాయకమ్మం. యేసం పుగ్గలానం పియం కరోతి, తేసం మేత్తాకాయకమ్మసఙ్ఖాతో ధమ్మో. ఏత్తకన్తి ఆమిసవిభత్తిదస్సనం. అసుకస్స చాతి పుగ్గలవిభత్తిదస్సనం. ‘‘దుస్సీలస్స అదాతుమ్పి వట్టతీ’’తి వుత్తత్తా ఏవ అలజ్జిపరిభోగో వారితో. సబ్బేసం దాతబ్బమేవాతి సన్నిట్ఠానేన అజానన్తేన విభాగం అకత్వా దాతబ్బభావం దీపేతీతి ఏకే. ‘‘సబ్బేసం దాతబ్బమేవా’’తి వుత్తం అట్ఠకథాసు. తత్థ ‘‘అలజ్జిఉక్ఖిత్తకానం పరిభోగసీసేన సహత్థా న దాతబ్బం, దాపేతబ్బన్తి అపరే’’తి వుత్తం. విచినిత్వా దానం విచేయ్య దానం. యస్మా అయం విసేసో కాతబ్బోయేవాతి అయం కరోతి, తస్మా పుగ్గలవిభాగో న కతోతి సమ్బన్ధో. పకతివణ్ణేన విసభాగవణ్ణేన. ‘‘ఇదం నామ ఆపన్నో’’తి పరేహి అపరామసితబ్బతో అపరామట్ఠాని. అనులోమేహి గహితసఙ్ఖారారమ్మణేహి నిబ్బానారమ్మణం కత్వా నియ్యాతి.

ఛఆపత్తిసముట్ఠానవారాదివణ్ణనా

౨౭౬. ‘‘పఠమేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన దుబ్భాసితం ఆపజ్జేయ్యాతి న హీతి వత్తబ్బ’’న్తి వుత్తం వాచాచిత్తవసేనేవాపజ్జితబ్బతో.

౨౭౭. కుటిం కరోతీతి ఏత్థ సఞ్చరిత్తమవత్వా దుక్కటథుల్లచ్చయసఙ్ఘాదిసేసానం ఏకస్మిం వత్థుస్మిం పటిపాటియా ఉప్పత్తిదస్సనత్థమిదం వుత్తం. న హి సఞ్చరిత్తే ఏవ ఆపజ్జతి. ‘‘ఇమినా పన నయేన సబ్బత్థ పటిపాటియా అగ్గహణే కారణం వేదితబ్బ’’న్తి వుత్తం.

౨౮౩. వివేకదస్సినాతి తదఙ్గవివేకాదిపఞ్చవిధవివేకదస్సినా.

౨౮౪. అత్తనో దుట్ఠుల్లన్తి సఙ్ఘాదిసేసం.

౨౮౮. వివాదాధికరణపచ్చయాతి అఞ్ఞేహి, అత్తనా వా పుబ్బభాగే ఆపన్నపచ్చయాతి అత్థో. ఓమసతీతి ‘‘అయం ధమ్మో, అయం వినయో’’తి వివదన్తో ‘‘త్వం కిం జానాసీ’’తిఆదినా ఓమసతి. తీహి సమథేహి సమ్ముఖావినయపటిఞ్ఞాతకరణతిణవత్థారకేహి. ‘‘సమ్ముఖావినయఞ్చేత్థ సబ్బత్థ ఇచ్ఛితబ్బతో ‘సమ్ముఖావినయేన చేవ పటిఞ్ఞాతకరణేన చా’తిఆదినా ద్వీహిపి యోజితం. ఏస నయో సబ్బత్థా’’తి వుత్తం.

౨౯౧. ఠపేత్వా సత్త ఆపత్తియోతి ఏత్థ ‘‘కిఞ్చాపి అవసేసా నత్థి, తథాపి పటిపాటియా పాటవజననత్థం పుచ్ఛా కతా’’తి వుత్తం.

అన్తరపేయ్యాలం నిట్ఠితం.