సముట్ఠానసీసవణ్ణనా

౨౫౭. అనత్తాతి అత్తవిరహితా ‘‘అలవణభోజన’’న్తిఆదీసు వియ. కరుణాసీతలభావేన చన్దసదిసో. కిలేసతిమిరప్పహానతో ఆదిచ్చో. యస్మా తే దేసయన్తి, తస్మా అఙ్గీరసోపి. పిటకే తీణి దేసయి తేసం అఞ్ఞతరత్తాతి అత్థో. వినయో యది తిట్ఠతి, ఏవం పటిపత్తిసద్ధమ్మాది నీయతి పవత్తతీతి అత్థో. అయం పన కథం తిట్ఠతీతి? ఆహ ‘‘ఉభతో చా’’తిఆది. పరివారేన గన్థితా తిట్ఠన్తీతి అత్థో. తస్సేవ పరివారస్స సుత్తే. నియతసముట్ఠానం కతం, వుత్తన్తి అధిప్పాయో. అసమ్భిన్నసముట్ఠానాని అసఙ్కరసముట్ఠానాని, అఞ్ఞేహి అసదిససముట్ఠానానీతి అత్థో. యస్మా పరివారే సతి వినయో తిట్ఠతి, వినయే సతి సద్ధమ్మో తిట్ఠతి, యస్మా సముట్ఠానాని చ సుత్తే దిస్సన్తి, తస్మా సిక్ఖేతి అత్థో. ‘‘ధమ్మకామో సుపేసలో’’తి పరివారే గారవజననత్థం వుత్తం. తత్థాతి ‘‘దిస్సన్తీ’’తి తత్థ. ‘‘ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠాతీతి పఠమపారాజికం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠాతీ’’తి వుత్తం. పాళియఞ్హి నిద్దిట్ఠసముట్ఠానఞ్చ దిస్సతి. ‘‘తస్సేవ పరివారస్స, సముట్ఠానం నియతో కత’’న్తి వుత్తం పురిమనయేతి అత్థో. యథాఞాయన్తి యథాభూతం. ‘‘సఞ్చరిత్తాభాసనఞ్చా’’తి పాఠో. ‘‘సఞ్చరిత్తానుభాసనఞ్చా’’తిపి అత్థి. నయవజ్జేహి వినయవజ్జేహీతి అత్థో.

పఠమపారాజికసముట్ఠానవణ్ణనా

౨౫౮. నానుబన్ధే పవత్తినిన్తి ‘‘యా పన భిక్ఖునీ వుత్థాపితం పవత్తినిం ద్వే వస్సాని నానుబన్ధేయ్యా’’తి వుత్తసిక్ఖాపదఞ్చ. అయం పాఠో ఏకచ్చేసు పోత్థకేసు న దిస్సతి. ఛసత్తతి పఠమపారాజికసముట్ఠానా.

దుతియపారాజికసముట్ఠానవణ్ణనా

౨౫౯. ‘‘కుక్కుచ్చం చీవరం దత్వాతి కుక్కుచ్చుప్పాదనఞ్చ ధమ్మికానం కమ్మానం ఛన్దం దత్వా ఖీయనఞ్చ చీవరం దత్వా ఖీయనఞ్చా’’తి పాఠో. ‘‘దత్వా’’తి ఉప్పటిపాటియా వుత్తం, తస్మా ‘‘కుక్కుచ్చం ధమ్మికం దత్వాతి పాఠో సున్దరో’’తి వదన్తి, విచారేత్వా గహేతబ్బం.

౨౬౯. అకతన్తి అభినవం.