౧౨. సత్తసతికక్ఖన్ధకవణ్ణనా

దసవత్థుకథావణ్ణనా

౪౪౬. నిక్ఖిత్తమణిసువణ్ణాతి సిక్ఖాపదేనేవ పటిక్ఖిత్తమణిసువణ్ణా. తత్థ మణిగ్గహణేన సబ్బం దుక్కటవత్థు, సువణ్ణగ్గహణేన సబ్బం పాచిత్తియవత్థు గహితం హోతి. భిక్ఖగ్గేన భిక్ఖుగణనాయాతి వుత్తం హోతి.

౪౪౭. మహికాతి హిమం. పోసాతి సత్తా. సరజాతి సకిలేసరజా. మగాతి మగసదిసా. తస్మిం తస్మిం విసయే, భవే వా నేతీతి నేత్తి, తణ్హాయేతం అధివచనం, తాయ సహ వత్తన్తీతి సనేత్తికా.

౪౫౦-౨. అహోగఙ్గోతి పబ్బతస్స నామం. అనుమానేస్సామాతి పఞ్ఞాపేస్సామ. ఆసుతాతి సజ్జితా, ‘‘అసుత్తా’’తి వా పాఠో, అనావిలా అపక్కా తరుణా.

౪౫౩. ఉజ్జవింసు పటిసోతేన గచ్ఛింసు.

౪౫౫. అప్పేవ నామాతి సాధు నామ. మూలా దాయకా పేసలకా. ‘‘కుల్లకవిహారేనాతి ఖుద్దకవిహారేనా’’తి లిఖితం. రూపావతారత్తా కుల్లకవిహారో నామ. కథం పనేతం పఞ్ఞాయతి, యేన సన్నిధికతం యావజీవికం యావకాలికేన తదహుపటిగ్గహితేన సమ్భిన్నరసం తదహుపటిగ్గహితసఙ్ఖయం ఆగన్త్వా సన్నిధికతామిససఙ్ఖ్యమేవ గచ్ఛతీతి? వుచ్చతే – ‘‘యావకాలికేన, భిక్ఖవే, యావజీవికం తదహుపటిగ్గహిత’’న్తి వచనతో పురేపటిగ్గహితం యావజీవికం తదహుపటిగ్గహితేనామిసేన చే సమ్భిన్నం, పురేపటిగ్గహితసఙ్ఖ్యమేవ గచ్ఛతీతి సిద్ధం. అఞ్ఞథా ‘‘సత్తాహకాలికేన, భిక్ఖవే, యావజీవికం పటిగ్గహితం సత్తాహం కప్పతీ’’తి (మహావ. ౩౦౫) వుత్తట్ఠానే వియ ఇధాపి ‘‘యావకాలికేన, భిక్ఖవే, యావజీవికం పటిగ్గహితం కాలే కప్పతీ’’తి వదేయ్య, తఞ్చావుత్తం. తస్మా పురేపటిగ్గహితం తం ఆమిససమ్భిన్నం ఆమిసగతికమేవాతి వేదితబ్బం. గణ్ఠిపదే పన ‘‘సన్నిధికారకం ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా’’తి (పాచి. ౨౫౩) వుత్తం. బ్యఞ్జనమత్తం న గహేతబ్బం.

౪౫౭. ఇధాతి ఇమస్మిం పాఠే. ‘‘‘కాలే కప్పతి, వికాలే న కప్పతీ’తి (మహావ. ౩౦౫) వుత్తవచనమత్తేన ‘వికాలే కప్పతీ’తి వికాలభోజనపాచిత్తియం ఆవహం హోతీతి అత్థో, ‘న కప్పతీ’తి సన్నిధిభోజనపాచిత్తియం ఆవహం హోతీతి అత్థో, యది సమ్భిన్నరసం అజ్జపటిగ్గహితమ్పి యావజీవికన్తి అత్థో’’తి లిఖితం. సుత్తవిభఙ్గేతి మాతికాసఙ్ఖాతే సుత్తే చ తస్స పదభాజనీయసఙ్ఖాతే విభఙ్గే చాతి అత్థో. ఇదం ఆగతమేవ. కతరన్తి? ‘‘అతిక్కామయతో ఛేదనక’’న్తి ఇదం.

తివిదత్థిపమాణఞ్చే, అదసం తం నిసీదనం;

నిసీదనం కథం హోతి, సదసం తఞ్హి లక్ఖణం.

తివిదత్థిపమాణం తం, దసా తత్థ విదత్థి చే;

తంనిసీదననామత్తా, తస్మిం ఛేదనకం సియా.

అనిసీదననామమ్హి, కథం ఛేదనకం భవే;

ఇతి చే నేవ వత్తబ్బం, నిసీదనవిదత్థితో.

కప్పతే సదసామత్తం, నిసీదనమితి కారణం;

కథం యుజ్జతి నో చేతం, నిసీదనస్స నామకం.

నిసీదనన్తి వుత్తత్తా, పమాణసమతిక్కమా;

తస్సానుమతిహేతుత్తా, తత్థ ఛేదనకం భవే.

జాతరూపకప్పే –

జాతరూపం పటిక్ఖిత్తం, పుగ్గలస్సేవ పాళియం;

న సఙ్ఘస్సాతి సఙ్ఘస్స, తఞ్చే కప్పతి సబ్బసో.

వికాలభోజనఞ్చాపి, పుగ్గలస్సేవ వారితం;

న సఙ్ఘస్సాతి సఙ్ఘస్స, కప్పతీతి కథం సమం.

సత్తసతికక్ఖన్ధకవణ్ణనా నిట్ఠితా.

చూళవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.

నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స