౪. పవారణాక్ఖన్ధకవణ్ణనా
అఫాసుకవిహారకథావణ్ణనా
౨౧౦. ‘‘సఙ్ఘం ఆవుసో పవారేమీ’’తి వుత్తత్తా పచ్ఛాపి ‘‘వదతు మం సఙ్ఘో’’తి వత్తబ్బం వియ దిస్సతి. అయం పనేత్థ అధిప్పాయో – యస్మా అహం సఙ్ఘం పవారేమి, తస్మా తత్థ పరియాపన్నా థేరా, మజ్ఝిమా, నవా వా అవిసేసేనాయస్మన్తో సబ్బేపి మం వదన్తూతి.
పవారణాభేదవణ్ణనా
౨౧౨. ద్వేమా, భిక్ఖవే, పవారణాతి ఏత్థ తాదిసే కిచ్చే సతి యత్థ కత్థచి పవారేతుం వట్టతి. తేనేవ మహావిహారే భిక్ఖూ చాతుద్దసియం పవారేత్వా పన్నరసియం కాయసామగ్గిం ఇదానిపి దేన్తి. చేతియగిరి మహాదస్సనత్థమ్పి అట్ఠమియం గచ్ఛన్తి, తమ్పి చాతుద్దసియం పవారేతుకామానంయేవ హోతి. ‘‘సత్తాహం అనాగతాయ పవారణాయ సకరణీయో పక్కమతి, అనాపత్తీతి వచనతో ఇదం ఆచిణ్ణ’’న్తి లిఖితం. ‘‘నో చే అధిట్ఠహేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి ఏకస్స వుత్తదుక్కటం, తస్సేవ వుత్తం పుబ్బకిచ్చఞ్చ సఙ్ఘగణానమ్పి నేతబ్బం.
పవారణాదానానుజాననకథావణ్ణనా
౨౧౩. తేన చ భిక్ఖునాతి పవారణాదాయకేన.
అనాపత్తిపన్నరసకాదికథావణ్ణనా
‘‘తస్సా చ పవారణాయ ఆరోచితాయ సఙ్ఘేన చ పవారితే సబ్బేసం సుప్పవారితం హోతీతి వచనతో కేవలం పవారణాయ పవారణాదాయకోపి పవారితోవ హోతీ’’తి వదన్తీతి.
౨౨౨. అవుట్ఠితాయ పరిసాయాతి పవారేత్వా పచ్ఛా అఞ్ఞమఞ్ఞం కథేన్తియా. ఏకచ్చాయ వుట్ఠితాయాతి ఏకచ్చేసు యథానిసిన్నేసు ఏకచ్చేసు సకసకట్ఠానం గతేసు. పున పవారేతబ్బన్తి పునపి సబ్బేహి సమాగన్త్వా పవారేతబ్బం. ఆగచ్ఛన్తి సమసమా, తేసం సన్తికే పవారేతబ్బన్తి ‘‘గతే అనానేత్వా నిసిన్నానంయేవ సన్తికే పవారేతబ్బం, ఉపోసథక్ఖన్ధకేపి ఏసేవ నయో’’తి లిఖితం. సబ్బాయ వుట్ఠితాయ పరిసాయ ఆగచ్ఛన్తి సమసమా, తేసం సన్తికే పవారేతబ్బన్తి ‘‘యది సబ్బే వుట్ఠహిత్వా గతా, సన్నిపాతేతుఞ్చ న సక్కా, ఏకచ్చే సన్నిపాతాపేత్వా పవారేతుం వట్టతీ’’తి వదన్తి. కస్మా? ఞత్తిం ఠపేత్వా కత్తబ్బసఙ్ఘకమ్మాభావా వగ్గం న హోతి కిర. ఏత్థ పన ఏకచ్చేసు గతేసుపి సబ్బేసు గతేసుపి సబ్బే సన్నిపాతాపేత్వా ఞత్తిం అట్ఠపేత్వా కేవలం పవారేతబ్బం. ఏకచ్చే సన్నిపాతాపేత్వా పవారేతుం న వట్టతి ‘‘సఙ్ఘం, భన్తే, పవారేమీ’’తి వచనతో. సబ్బేపి హి సన్నిపతితా పచ్ఛా దిట్ఠం వా సుతం వా పరిసఙ్కితం వా వత్తారో హోన్తి. అనాగతానం అత్థిభావం ఞత్వాపి ఏకచ్చానం సన్తికే పవారణావచనం వియ హోతి. సమ్ముఖీభూతే చత్తారో సన్నిపాతాపేత్వా నిస్సగ్గియం ఆపన్నచీవరాదినిస్సజ్జనం వియ పవారణా న హోతి సబ్బాయత్తత్తా. ‘‘సమగ్గానం పవారణా పఞ్ఞత్తా’’తి వచనఞ్చేత్థ సాధకం. ‘‘ఇతో అఞ్ఞథా న వట్టతి అట్ఠకథాయం అననుఞ్ఞాతత్తా’’తి ఉపతిస్సత్థేరో వదతి. ‘‘థోకతరేహి తేసం సన్తికే పవారేతబ్బం ఞత్తిం అట్ఠపేత్వావా’’తి వుత్తం. ఆగన్తుకా నామ నవమితో పట్ఠాయాగతా వా వజసత్థనావాసు వుత్థవస్సా వా హోన్తి.
౨౩౭. ‘‘దసవత్థుకా మిచ్ఛాదిట్ఠి హోతి తథాగతోతిఆదీ’’తి లిఖితం. ‘‘నత్థి దిన్నన్తిఆదీ’’తి వుత్తం.
౨౩౯. ‘‘ఉపపరిక్ఖిత్వా జానిస్సామాతి తేన సహ పవారేతబ్బ’’న్తి లిఖితం.
పవారణాక్ఖన్ధకవణ్ణనా నిట్ఠితా.