౪. కాణమాతాసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౧-౩. పటియాలోకన్తి పచ్ఛిమం దేసం. పూవగణనాయాతి అతిరిత్తపూవగణనాయాతి అత్థో. సచే ‘‘అపాథేయ్యాదిఅత్థాయ సజ్జిత’’న్తి సఞ్ఞాయ గణ్హాతి, అచిత్తకత్తా సిక్ఖాపదస్స ఆపత్తి ఏవ. అథ ఉగ్గహితం గణ్హాతి, న ముచ్చతియేవ. అసంవిభాగే పన అనాపత్తి అకప్పియత్తా. అచిత్తకతా పఞ్ఞత్తిజాననాభావేనేవ, న వత్థుజాననాభావేనాతి ఏకే. న, మాతికాట్ఠకథాయం ‘‘పాథేయ్యాదిఅత్థాయ సజ్జితభావజానన’’న్తి అఙ్గేసు అవుత్తత్తా. పోరాణగణ్ఠిపదే పనేవం వుత్తం ‘‘ఏకేన వా అనేకేహి వా ద్వత్తిపత్తపూరేసు గహితేసు తేసం అనారోచనేన వా సయం వా జానిత్వా యో అఞ్ఞం గణ్హాతి, తస్స దుక్కటం. ఏకతో తీసు, చతూసు వా పవిట్ఠేసు ఏకేన చే ద్వేపత్తపూరా గహితా, దుతియే ద్వే గణ్హన్తే పఠమో చే న నివారేతి, పఠమస్స పాచిత్తియం. నివారేతి చే, అనాపత్తి, దుతియస్సేవ దుక్కట’’న్తి. సచే సఞ్చిచ్చ న వదతి, పోరాణగణ్ఠిపదే వుత్తనయేన పాచిత్తియం, మాతికాట్ఠకథావసేన (కఙ్ఖా. అట్ఠ. కాణమాతాసిక్ఖాపదవణ్ణనా) దుక్కటం. ‘‘అతిరేకపటిగ్గహణ’’న్తి తత్థ పఞ్చమం అఙ్గం వుత్తం, తస్మా అప్పటిగ్గహితత్తా న పాచిత్తియం, కత్తబ్బాకరణతో పన దుక్కటం. అఞ్ఞథా కిరియాకిరియం ఇదం ఆపజ్జతి, అనివారణం, అనారోచనం వా ఛట్ఠఙ్గం వత్తబ్బం సియా. ఏకనికాయికానం వాతి ఏత్థ ‘‘ఆసన్నవిహారభిక్ఖూ, ఆసన్నఆసనసాలాగతా వా సచే విసభాగేహి ఆనీతం న పటిగ్గణ్హన్తి, ‘ఆరామికాదీనంయేవ వా దాపేన్తీ’తి జానాతి, యత్థ పరిభోగం గచ్ఛతి, తత్థ దాతుం వట్టతీ’’తి వుత్తం. ‘‘ద్వత్తిపత్తపూరా’తి వచనతో పచ్ఛిఆదీసు అధికమ్పి గణ్హతో అనాపత్తీ’’తి కేచి వినయధరమానినో వదన్తి, తం తేసంయేవ నిసీదతు, ఆచరియా పన ‘‘పచ్ఛిఆదీసుపి ఉక్కట్ఠపత్తస్స పమాణవసేన ద్వత్తిపత్తపూరా గహేతబ్బా. ఉక్కట్ఠపరిచ్ఛేదకథా హేసా’’తి వదన్తి.

కాణమాతాసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.