౧. ఓవాదసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౧౪౪. కథానుసారేనాతి యో భిక్ఖునోవాదకత్థికో కింసీలో కింసమాచారో కతరకులా పబ్బజితోతిఆది కథానుసారేనాతి అత్థో. సగ్గమగ్గగమనేపీతి అపి-సద్దేన మోక్ఖగమనేపి. ‘‘లక్ఖణప్పటివేధపటిసంయుత్తో’’తి అట్ఠగరుధమ్మానుసారేన వత్తబ్బం ధమ్మకథం సన్ధాయ వుత్తం.

౧౪౫-౧౪౭. నిస్సీమన్తి విహారే బద్ధసీమతో అఞ్ఞం అబద్ధసీమం, గామసీమాదిన్తి అత్థో. ‘‘సుపినన్తేనపీ’’తి న సబ్బేసన్తి ఇధ బాహుల్లనయేన వుత్తం. ఛబ్బగ్గియా హి కేచి వీసతివస్సాపి అత్థి అతిరేకవీసతివస్సాపీతి ఇమినా ఇమం మజ్ఝిమబోధికాలే పఞ్ఞత్తన్తి విఞ్ఞాయతి. ‘‘సీలవా హోతీ’’తి వత్వా తస్స చతుబ్బిధత్తా ఇధ అధిప్పేతసీలమేవ దస్సేతుం ‘‘పాతిమోక్ఖసంవరసంవుతో’’తిఆది వుత్తం. గణ్ఠానుగణ్ఠిపదేసు ‘‘సతిసంవరాదయో ఇధ నాధిప్పేతా, తేన విభఙ్గపాఠం దస్సేతి అట్ఠకథాచరియో’’తి వుత్తం. అత్థతోతి పాళిఅత్థతో. కారణతోతి కారణూపపత్తితో, అట్ఠకథాతోతి అధిప్పాయో. అథ వా కారణతోతి ధమ్మతో, తేన అత్థతో ధమ్మతోతి వుత్తం హోతి. అథ వా అత్థతోతి ఫలతో. ‘‘కారణతోతి హేతుతో. ధమ్మపదమ్పి జాతకేన సహా’’తి లిఖితం. పఞ్హం కథేతున్తి ‘‘పఞ్హం పుట్ఠో కథేతీ’’తి ఏత్థ భిక్ఖునియా పుట్ఠేన ‘‘న జానామీ’’తి న సక్కా కథేతుం. ‘‘న ఖో పన తం భగవన్త’’న్తి పాఠో. ‘‘న ఖో పనేత’’న్తి చ లిఖన్తి, తం న సున్దరం. ‘‘కాసాయవత్థవసనాయా’’తి వచనతో పారాజికాయపి న వట్టతి. భిక్ఖునియా కాయసంసగ్గమేవ వుత్తం. మేథునేన హి భిక్ఖునీదూసకో హోతి.

౧౪౮-౯. భిక్ఖూనం సన్తికే ఉపసమ్పన్నా నామ పరివత్తలిఙ్గా, పఞ్చసతా సాకియానియో వా. ‘‘ధమ్మదేసనాపత్తిమోచనత్థం పనా’’తి వచనతో మాతుగామగ్గహణేన సబ్బత్థ భిక్ఖునీసఙ్గహం గచ్ఛతీతి సిద్ధం. భిక్ఖునిగ్గహణేన పన మాతుగామో తిరియం తరణసిక్ఖాపదే (పాచి. ౧౮౭-౧౯౦) సఙ్గహితో, న అఞ్ఞత్థ. ‘‘ఓసారేతబ్బా’’తి పాళిపాఠో, పాళి ఓసారేతబ్బాతి అత్థో. ‘‘ఓసారేతబ్బ’’న్తి అట్ఠకథాపాళి. ఏకస్మిం ఠానే వన్దితే దోసాభావతో బహూసు ఏకాయ వన్దితే వట్టతీతి చే? భిక్ఖూహి కత్తబ్బం నత్థి, భిక్ఖునియాయేవ కత్తబ్బం, తస్మా న వట్టతి. ‘‘యత్థ కత్థచి నిసిన్నాయాతి అన్తోద్వాదసహత్థే నిసిన్నాయా’’తి వదన్తి. న నిమన్తితా హుత్వా గన్తుకామాతి నిమన్తితా హుత్వా గన్తుకామా భిక్ఖూ ఇధ నాధిప్పేతా, వస్సం ఉపగన్తుకామావ అధిప్పేతాతి అత్థో. యతో పనాతి భిక్ఖునీవిహారతో. తత్థాతి భిక్ఖునీవిహారే. కిఞ్చాపి ‘‘ఓవాదదాయకా భిక్ఖూ’’తి వచనతో ఓవాదదాయకేహేవ సభిక్ఖుకో ఆవాసో హోతి, న సబ్బేహీతి ఆపన్నో, తథాపి అసతి భిక్ఖునోవాదకే ఓవాదసంవాసానం అత్థాయ యాచనత్థాయ అవస్సం గన్తబ్బత్తా అఞ్ఞేహిపి భిక్ఖూహి సభిక్ఖుకోపి సభిక్ఖుకో ఏవాతి వేదితబ్బో. సా రక్ఖితబ్బాతి వస్సచ్ఛేదాపత్తి రక్ఖితబ్బా. కస్మా? ఆపదాసు హీతిఆది. ‘‘అయం ఉపోసథో చాతుద్దసికోతి పుచ్ఛితబ్బ’’న్తి వుత్తం, తమ్పి తేరసియంయేవ, ఏతరహి పన భిక్ఖునియో చాతుద్దసియంయేవ గన్త్వా ‘‘కదా అయ్య ఉపోసథో’’తి పుచ్ఛన్తి. ‘‘జాయాయో వా జారియో వా’’తి అధిప్పాయేన వుత్తం కిర. ‘‘గచ్ఛేయ్య చే, ఆపత్తీ’’తి పాఠో. ద్వే తిస్సోతి ద్వీహి తీహి. ఏకతో ఆగతానం వసేన ‘‘తాహీ’’తి బహువచనం వుత్తన్తి అధిప్పాయో. ‘‘ఏకా భిక్ఖునీ వా బహూ భిక్ఖునీ వా బహూహి భిక్ఖునుపస్సయేహి ఓవాదత్థాయ పేసితా’’తి వచనస్స విత్థారో ‘‘భిక్ఖునిసఙ్ఘో చ అయ్య భిక్ఖునియో చా’’తిఆదినా వుత్తో. ‘‘భిక్ఖునిసఙ్ఘో చ అయ్య భిక్ఖునియో చా’తిఆది నానాఉపస్సయేహి పేసితాయ వచన’’న్తి చ ‘‘అపరిపుణ్ణసఙ్ఘపుగ్గలనానావాసదుతియవచనవసేన పఞ్చక్ఖత్తుం ఉపసఙ్కమనం వుత్త’’న్తి చ లిఖితం. యస్మిం ఆవాసే పాతిమోక్ఖుద్దేసో న పవత్తతి, తత్థాపి యాచనం సమ్పటిచ్ఛిత్వా పునదివసే యేన పటిగ్గహితం, తేన ‘‘నత్థి కోచి భిక్ఖు భిక్ఖునోవాదకో సమ్మతో’’తిఆది వత్తబ్బం. అత్థి చే సమ్మతో, నిద్దిసితబ్బో. ‘‘సయమేవ చే సమ్మతో, అహ’న్తి వత్తబ్బ’’న్తి వుత్తం. సచే సమ్మతో వా ఓవాదపటిగ్గాహకో వా పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసతి, అఞ్ఞేన ఆరోచాపేతబ్బన్తి ఏకే, ‘‘అత్తనాపి ఆరోచేతుం వట్టతీ’’తి చ వదన్తి. కేసుచి పోత్థకేసు ‘‘అయ్యానం పవారేతీ’’తి లిఖితం, ఏవం సతి ‘‘అయ్యస్స పవారేమీ’’తి వత్తబ్బం, పోత్థకే నత్థి.

ఓవాదసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.