౧. సమాధిసుత్తవణ్ణనా
౨౪౯. వేదనా చ పజానాతీతి సచ్చాభిసమ్బోధవసేన వుచ్చమానవేదనానం పజాననం సాతిసయసమాధానపుబ్బకన్తి భగవతా ‘‘సమాహితో’’తి వుత్తన్తి ఆహ ‘‘ఉపచారేన వా అప్పనాయ వా సమాహితో’’తి. వేదనాతి తిస్సోపి వేదనా. దుక్ఖసచ్చవసేనాతి దుక్ఖసచ్చభావేన, పరిజాననవసేనాతి అత్థో. సమ్భవన్తి సముదయం తణ్హావిజ్జాకమ్మఫస్సాదిప్పభేదం ఉప్పత్తికారణం. తేనాహ ‘‘సముదయసచ్చవసేన పజానాతీ’’తి. యత్థాతి యంనిమిత్తం, యం ఆగమ్మ కామతణ్హావిజ్జాదినిరోధా వేదనానిరోధో, తేసం అయం నిరోధో. నిబ్బానం ఆరబ్భ అరియమగ్గప్పవత్తియా హి నిబ్బానం వేదనానిరోధోతి వుత్తో. ఖయం గమేతీతి ఖయగామీ, తం ఖయగామినం. ఛాతం వుచ్చతి తణ్హా కామానం పాతుకామతావసేన పవత్తనతో, అచ్చన్తమేవ సముచ్ఛిన్నత్తా నత్థి ఏతస్మిం ఛాతన్తి నిచ్ఛాతో. తేనాహ ‘‘నిత్తణ్హో’’తి. సమ్మసనచారవేదనాతి సమ్మసనూపచారవేదనా. ద్వీహి పదేహీతి ‘‘సమాహితో సమ్పజానో’’తి ఇమేహి ద్వీహి. ‘‘సతో’’తి పన ఇదం సమ్పజానపదస్సేవ ఉపబ్రూహనన్తి అధిప్పాయో. సేసేహి చతూహి చతుసచ్చం కథితం, ఇతరేహి పన ద్వీహి చతుసచ్చబుజ్ఝనమేవ కథితం. సబ్బసఙ్గాహికోతి సబ్బసభావధమ్మానం సఙ్గణ్హనకో. తేనాహ ‘‘చతుభూమకధమ్మపరిచ్ఛేదో వుత్తో’’తి.
సమాధిసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.