౪౭. సుద్ధినిద్దేసవణ్ణనా
౪౫౫. దేసనా సంవరో ఏట్ఠి పచ్చవేక్ఖణన్తి భేదతో సుద్ధి చతుబ్బిధాతి సమ్బన్ధో. ‘‘పచ్చవేక్ఖణం భేదతో’’తి వత్తబ్బే నిగ్గహితలోపో దట్ఠబ్బో, దేసనాసుద్ధి సంవరసుద్ధి పరియేట్ఠిసుద్ధి పచ్చవేక్ఖణసుద్ధీతి చతుబ్బిధాతి వుత్తం హోతి. తత్థ సుజ్ఝతీతి సుద్ధి, యథాధమ్మం దేసనాయ సుద్ధి దేసనాసుద్ధి. వుట్ఠానస్సాపి చేత్థ దేసనాయ ఏవ సఙ్గహో దట్ఠబ్బో. మూలాపత్తీనం పన అభిక్ఖుతాపటిఞ్ఞావ దేసనాతి హేట్ఠా వుత్తా, సావస్స పారాజికాపన్నస్స విసుద్ధి నామ హోతి. అయఞ్హి యస్మా పారాజికం ఆపన్నో, తస్మా భిక్ఖుభావే ఠత్వా అభబ్బో ఝానాదీని అధిగన్తుం. భిక్ఖుభావో హిస్స సగ్గన్తరాయో చేవ హోతి, మగ్గన్తరాయో చ. వుత్తఞ్హేతం –
‘‘సామఞ్ఞం దుప్పరామట్ఠం, నిరయాయూపకడ్ఢతీ’’తి. (ధ. ప. ౩౧౧);
అపరమ్పి వుత్తం –
‘‘సిథిలో హి పరిబ్బజో, భియ్యో ఆకిరతే రజ’’న్తి. (ధ. ప. ౩౧౩);
ఇచ్చస్స భిక్ఖుభావో విసుద్ధి నామ న హోతి. యస్మా పన గిహిఆదికో హుత్వా దానసరణసీలసంవరాదీహి సగ్గమగ్గం వా ఝానవిమోక్ఖమగ్గం వా ఆరాధేతుం భబ్బో హోతి, తస్మాస్స గిహిఆదిభావో విసుద్ధి నామ హోతి. అధిట్ఠానవిసిట్ఠేన సంవరేన విసుద్ధి సంవరవిసుద్ధి. ధమ్మేన సమేన పచ్చయానం ఏట్ఠియా సుద్ధి ఏట్ఠిసుద్ధి. చతూసు పచ్చయేసు పచ్చవేక్ఖణేన సుద్ధి పచ్చవేక్ఖణసుద్ధి. ‘‘చతుబ్బిధా పాతీ’’తిఆదీసు పాతిమోక్ఖసంవరసమ్మతన్తి ‘‘పాతిమోక్ఖసంవరో’’తి సమ్మతం సీలం.
౪౫౬. చిత్తాధిట్ఠానసంవరా సుజ్ఝతీతి ఇన్ద్రియసంవరో సంవరసుద్ధీతి వుత్తోతి యోజనా.
౪౫౭. అనేసనం పహాయ ధమ్మేన ఉప్పాదేన్తస్స ఏట్ఠియా సుద్ధత్తా ఆజీవనిస్సితం ఏట్ఠిసుద్ధీతి వుత్తన్తి సమ్బన్ధో. ఉప్పాదేన్తస్సాతి పచ్చయే ఉప్పాదేన్తస్స.
౪౫౮. పచ్చవేక్ఖణసుజ్ఝనాతి హేతుమ్హి పఞ్చమీతి.
సుద్ధినిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.
౪౮. సన్తోసనిద్దేసవణ్ణనా
౪౫౯. పంసుకూలం పిణ్డియాలోపో రుక్ఖమూలం పూతిముత్తభేసజ్జన్తి ఇమే చత్తారో పచ్చయా అప్పగ్ఘనకతాయ అప్పా చేవ కస్సచిపి ఆలయాభావేన అనవజ్జా చ గతగతట్ఠానే లబ్భమానతాయ సులభా చాతి వుచ్చన్తి, తేనాహ ‘‘అప్పేనా’’తిఆది. మత్తఞ్ఞూతి పరియేసనప్పటిగ్గహణపరిభోగవిస్సజ్జనేసు చతూసు మత్తఞ్ఞుతావసేన పమాణఞ్ఞూ.
౪౬౦. కథం సన్తుట్ఠోతి ఆహ ‘‘అతీత’’న్తిఆది. పచ్చుప్పన్నేన యాపేన్తోతి యథాలాభయథాబలయథాసారుప్పవసేన పచ్చుప్పన్నేన యథావుత్తచతుబ్బిధపచ్చయేన యాపేన్తోతి.
సన్తోసనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.