నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స

ఖుద్దసిక్ఖా-మూలసిక్ఖా

ఖుద్దసిక్ఖా

గన్థారమ్భకథా

(క)

ఆదితో ఉపసమ్పన్న-సిక్ఖితబ్బం సమాతికం;

ఖుద్దసిక్ఖం పవక్ఖామి, వన్దిత్వా రతనత్తయం.

తత్రాయం మాతికా –

(ఖ)

పారాజికా చ చత్తారో, గరుకా నవ చీవరం;

రజనాని చ పత్తో చ, థాలకా చ పవారణా.

(గ)

కాలికా చ పటిగ్గాహో, మంసేసు చ అకప్పియం;

నిస్సగ్గియాని పాచిత్తి, సమణకప్ప భూమియో.

(ఘ)

ఉపజ్ఝాచరియవత్తాని, వచ్చప్పస్సావఠానికం;

ఆపుచ్ఛకరణం నగ్గో, న్హానకప్పో అవన్దియో.

(ఙ)

చమ్మం ఉపాహనా చేవ, అనోలోకియమఞ్జనీ;

అకప్పియసయనాని, సమానాసనికోపి చ.

(చ)

అసంవాసికో చ కమ్మం, మిచ్ఛాజీవవివజ్జనా;

వత్తం వికప్పనా చేవ, నిస్సయో కాయబన్ధనం.

(ఛ)

పథవీ చ పరిక్ఖారో, భేసజ్జుగ్గహదూసనం;

వస్సూపనాయికా చేవావేభఙ్గియం పకిణ్ణకం.

(జ)

దేసనా ఛన్దదానాది, ఉపోసథప్పవారణా;

సంవరో సుద్ధి సన్తోసో, చతురక్ఖా విపస్సనాతి.

౧. పారాజికనిద్దేసో

పారాజికా చ చత్తారోతి –

౧. మగ్గత్తయే అనిక్ఖిత్తసిక్ఖో సన్థతసన్థతే;

అల్లోకాసే నిమిత్తం సం, తిలమత్తమ్పి సన్థతం.

౨. అసన్థతముపాదిణ్ణం, పవేసన్తో చుతోథ వా;

పవేసనట్ఠితుద్ధారపవిట్ఠక్ఖణసాదకో.

౩. ఆదియేయ్య హరేయ్యావహరేయ్య ఇరియాపథం;

కోపేయ్య ఠానా చావేయ్య, సఙ్కేతం వీతినామయే.

౪. అదిన్నం థేయ్యచిత్తేన, భవే పారాజికోథ వా;

థేయ్యాబలకుసచ్ఛన్నపరికప్పావహారకో;

భణ్డకాలగ్ఘదేసేహి, పరిభోగేత్థ నిచ్ఛయో.

౫. మనుస్సవిగ్గహం చిచ్చ, జీవితా వా వియోజయే;

సత్థహారకం వాస్స మరణచేతనో ఉపనిక్ఖిపే.

౬. గాహేయ్య మరణూపాయం, వదేయ్య మరణే గుణం;

చుతో పయోగా సాహత్థినిస్సగ్గాణత్తిథావరా.

౭. ఇద్ధివిజ్జామయా కాలవత్థావుధిరియాపథా;

క్రియావిసేసో ఓకాసో, ఛ ఆణత్తినియామకా.

౮. ఝానాదిభేద నోసన్తమత్తనత్తుపనాయికం;

కత్వా కోట్ఠాసమేకేకం, పచ్చుప్పన్నభవస్సితం.

౯. అఞ్ఞాపదేసరహితం, దీపేన్తోనధిమానికో;

కాయేన వాచా విఞ్ఞత్తి-పథే ఞాతే చుతో భవే.

౧౦. పారాజికేతే చత్తారో, అసంవాసా యథా పురే;

అభబ్బా భిక్ఖుభావాయ, సీసచ్ఛిన్నోవ జీవితుం.

౧౧. పరియాయో చ ఆణత్తి, తతియే దుతియే పన;

ఆణత్తియేవ సేసేసు, ద్వయమేతం న లబ్భతి.

౧౨. సేవేతుకామతాచిత్తం, మగ్గే మగ్గప్పవేసనం;

ఇమం మేథునధమ్మస్స, ఆహు అఙ్గద్వయం బుధా.

౧౩. మనుస్ససం తథాసఞ్ఞీ, థేయ్యచిత్తఞ్చ వత్థునో;

గరుతా అవహారో చ, అదిన్నాదానహేతుయో.

౧౪. పాణో మానుస్సకో పాణ-సఞ్ఞితా ఘాతచేతనా;

పయోగో తేన మరణం, పఞ్చేతే వధహేతుయో.

౧౫. అసన్తతా అత్తని పాపమిచ్ఛతా-

యారోచనా తస్స మనుస్సజాతితా;

నాఞ్ఞాపదేసో చ తదేవ జాననం,

పఞ్చేత్థ అఙ్గాని అసన్తదీపనే.

౧౬. అసాధారణా చత్తారో, భిక్ఖునీనమభబ్బకా;

ఏకాదస చ విబ్భన్తా, భిక్ఖునీ ముదుపిట్ఠికో.

౧౭. లమ్బీ ముఖేన గణ్హన్తో, అఙ్గజాతం పరస్స చ;

తత్థేవాభినిసీదన్తో, చత్తారో అనులోమికా.

౧౮. మగ్గే మగ్గప్పవేసనా, మేథునస్స ఇధాగతా;

చత్తారోతి చతుబ్బీస, సమోధానా పరాజికాతి.

౨. సఙ్ఘాదిసేసనిద్దేసో

గరుకా నవాతి –

౧౯. మోచేతుకామతా సుక్క-స్సుపక్కమ్మ విమోచయం;

అఞ్ఞత్ర సుపినన్తేన, సమణో గరుకం ఫుసే.

౨౦. ఇత్థిసఞ్ఞీ మనుస్సిత్థిం, కాయసంసగ్గరాగవా;

సమ్ఫుసన్తో ఉపక్కమ్మ, సమణో గరుకం ఫుసే.

౨౧. తథా సుణన్తిం విఞ్ఞుఞ్చ, మగ్గం వారబ్భ మేథునం;

దుట్ఠుల్లవాచారాగేన, ఓభాసేత్వా గరుం ఫుసే.

౨౨. వత్వాత్తకాముపట్ఠాన-వణ్ణం మేథునరాగినో;

వాచా మేథునయుత్తేన, గరుం మేథునయాచనే.

౨౩. పటిగ్గహేత్వా సన్దేసం, ఇత్థియా పురిసస్స వా;

వీమంసిత్వా హరం పచ్చా, సమణో గరుకం ఫుసే.

౨౪. సంయాచితపరిక్ఖారం, కత్వాదేసితవత్థుకం;

కుటిం పమాణాతిక్కన్తం, అత్తుద్దేసం గరుం ఫుసే.

౨౫. మహల్లకం విహారం వా, కత్వాదేసితవత్థుకం;

అత్తనో వసనత్థాయ, సమణో గరుకం ఫుసే.

౨౬. అమూలకేన చోదేన్తో, చోదాపేన్తోవ వత్థునా;

అన్తిమేన చ చావేతుం, సుణమానం గరుం ఫుసే.

౨౭. అఞ్ఞస్స కిరియం దిస్వా, తేన లేసేన చోదయం;

వత్థునా అన్తిమేనాఞ్ఞం, చావేతుం గరుకం ఫుసే.

౨౮. ఛాదేతి జానమాపన్నం, పరివసేయ్య తావతా;

చరేయ్య సఙ్ఘే మానత్తం, పరివుత్థో ఛ రత్తియో.

చిణ్ణమానత్తమబ్భేయ్య, తం సఙ్ఘో వీసతీగణో.

౨౯. ఆపత్తినుక్ఖిత్తమనన్తరాయ

పహుత్తతాయో తథసఞ్ఞితా చ;

ఛాదేతుకామో అథ ఛాదనాతి,

ఛన్నా దసఙ్గేహ్యరుణుగ్గమమ్హీతి.

౩. చీవరనిద్దేసో

చీవరన్తి –

౩౦. ఖోమకోసేయ్యకప్పాస-సాణభఙ్గాని కమ్బలం;

కప్పియాని ఛళేతాని, సానులోమాని జాతితో.

౩౧. దుకూలఞ్చేవ పట్టుణ్ణ-పటం సోమారచీనజం;

ఇద్ధిజం దేవదిన్నఞ్చ, తస్స తస్సానులోమికం.

౩౨. తిచీవరం పరిక్ఖార-చోళం వస్సికసాటికం;

అధిట్ఠే న వికప్పేయ్య, ముఖపుఞ్ఛననిసీదనం.

౩౩. పచ్చత్థరణకం కణ్డు-చ్ఛాదిమేత్థ తిచీవరం;

న వసేయ్య వినేకాహం, చాతుమాసం నిసీదనం.

౩౪. ‘‘ఇమం సఙ్ఘాటింధిట్ఠామి’’, సఙ్ఘాటిమిచ్చధిట్ఠయే;

అహత్థపాసమేతన్తి, సేసేసుపి అయం నయో.

౩౫. అధిట్ఠహన్తో సఙ్ఘాటి-ప్పభుతిం పుబ్బచీవరం;

పచ్చుద్ధరిత్వాధిట్ఠేయ్య, పత్తాధిట్ఠహనే తథా.

౩౬. ఏతం ఇమం వ సఙ్ఘాటిం, సంసే పచ్చుద్ధరామితి;

ఏవం సబ్బాని నామేన, వత్వా పచ్చుద్ధరే విదూ.

౩౭. సఙ్ఘాటి పచ్ఛిమన్తేన, దీఘసో ముట్ఠిపఞ్చకో;

ఉత్తమన్తేన సుగత-చీవరూనాపి వట్టతి.

౩౮. ముట్ఠిత్తికఞ్చ తిరియం, తథా ఏకంసికస్సపి;

అన్తరవాసకో చాపి, దీఘసో ముట్ఠిపఞ్చకో;

అడ్ఢతేయ్యో ద్విహత్థో వా, తిరియన్తేన వట్టతి.

౩౯. నిసీదనస్స దీఘేన, విదత్థి ద్వే విసాలతో;

దియడ్ఢం దసా విదత్థి, సుగతస్స విదత్థియా.

౪౦. కణ్డుప్పటిచ్ఛాదికస్స, తిరియం ద్వే విదత్థియో;

దీఘన్తతో చతస్సోవ, సుగతస్స విదత్థియా.

౪౧. వస్సికసాటికాయాపి, దీఘసో ఛ విదత్థియో;

తిరియం అడ్ఢతేయ్యావ, సుగతస్స విదత్థియా.

౪౨. ఏత్థ ఛేదనపాచిత్తి, కరోన్తస్స తదుత్తరి;

పచ్చత్థరణ ముఖచోళా, ఆకఙ్ఖితప్పమాణికా.

౪౩. పరిక్ఖారచోళే గణనా, పమాణం వా న దీపితం;

తథా వత్వా అధిట్ఠేయ్య, థవికాదిం వికప్పియం.

౪౪. అహతాహతకప్పానం, సఙ్ఘాటి దిగుణా సియా;

ఏకచ్చియోత్తరాసఙ్గో, తథా అన్తరవాసకో.

౪౫. ఉతుద్ధటాన దుస్సానం, సఙ్ఘాటి చ చతుగ్గుణా;

భవేయ్యుం దిగుణా సేసా, పంసుకూలే యథారుచి.

౪౬. తీసు ద్వే వాపి ఏకం వా, ఛిన్దితబ్బం పహోతి యం;

సబ్బేసు అప్పహోన్తేసు, అన్వాధిమాదియేయ్య వా;

అచ్ఛిన్నఞ్చ అనాదిణ్ణం, న ధారేయ్య తిచీవరం.

౪౭. గామే నివేసనే ఉద్దో-సితపాసాదహమ్మియే;

నావాట్టమాళఆరామే, సత్థఖేత్తఖలే దుమే.

౪౮. అజ్ఝోకాసే విహారే వా, నిక్ఖిపిత్వా తిచీవరం;

భిక్ఖుసమ్ముతియాఞ్ఞత్ర, విప్పవత్థుం న వట్టతి.

౪౯. రోగవస్సానపరియన్తా, కణ్డుచ్ఛాదికసాటికా;

తతో పరం వికప్పేయ్య, సేసా అపరియన్తికా.

౫౦. పచ్చత్థరణ పరిక్ఖార-ముఖపుఞ్ఛనచోళకం;

దసం ప్యరత్తనాదిణ్ణకప్పం లబ్భం నిసీదనం.

౫౧. అదసం రజితంయేవ, సేసచీవరపఞ్చకం;

కప్పతాదిణ్ణకప్పంవ, సదసంవ నిసీదనం.

౫౨. అనధిట్ఠితనిస్సట్ఠం, కప్పేత్వా పరిభుఞ్జయే;

హత్థదీఘం తతోపడ్ఢ-విత్థారఞ్చ వికప్పియం.

౫౩. తిచీవరస్స భిక్ఖుస్స, సబ్బమేతం పకాసితం;

పరిక్ఖారచోళియో సబ్బం, తథా వత్వా అధిట్ఠతి.

౫౪. అచ్ఛేదవిస్సజ్జనగాహవిబ్భమా,