౧౪-౧౭. సఙ్ఘభేదకాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా
భిక్ఖునీ సఙ్ఘం న భిన్దతీతి కమ్మం, ఉద్దేసో చాతి ద్వీహి భేదో, సో తాయ సద్ధిం నత్థీతి భిక్ఖునీ సఙ్ఘం న భిన్దతి. న కేవలం పరివాసాభావోయేవాతి ఆహ ‘‘ఛాదనపచ్చయాపీ’’తిఆది. ఏత్థ చ ‘‘ఛాదనపచ్చయాపి న దుక్కటం ఆపజ్జతీ’’తి పాఠో దట్ఠబ్బో, ఛాదనపచ్చయాపి దుక్కటం న ఆపజ్జతీతి అత్థో. ఏవఞ్చ కత్వా –
‘‘ఆపజ్జతి గరుకం సావసేసం;
ఛాదేతి అనాదరియం పటిచ్చ;
న భిక్ఖునీ నో చ ఫుసేయ్య వజ్జం;
పఞ్హామేసా కుసలేహి చిన్తితా’’తి. (పరి. ౪౮౧) –
ఏత్థ భిక్ఖునినిసేధో ఉపపన్నో హోతి. యేసు పన పోత్థకేసు ‘‘ఛాదనపచ్చయా పన దుక్కటం ఆపజ్జతీ’’తి వినా న-కారం పాఠో దిస్సతి, సో పమాదలేఖోతి దట్ఠబ్బం. తస్మాతి యస్మా పరివాసో నామ నత్థి, తస్మా. అత్తనో సీమం సోధేత్వా విహారసీమాయ వాతి విహారే బద్ధసీమమేవ సన్ధాయ వుత్తం. సోధేతుం అసక్కోన్తీహీతి విహారసీమం సోధేతుం అసక్కోన్తీహి.
ముఖమత్తనిదస్సనన్తి పవేసోపాయమత్తనిదస్సనం. ఏత్థాహ – అథ కస్మా యథా భిక్ఖుమానత్తకథాయ ‘‘పరిక్ఖిత్తస్స విహారస్స పరిక్ఖేపతో, అపరిక్ఖిత్తస్స విహారస్స పరిక్ఖేపారహట్ఠానతో ద్వే లేడ్డుపాతే అతిక్కమ్మా’’తి (కఙ్ఖా. అట్ఠ. నిగమనవణ్ణనా) వుత్తం, ఏవమవత్వా ‘‘గామూపచారతో చ భిక్ఖూనం విహారూపచారతో చ ద్వే లేడ్డుపాతే అతిక్కమిత్వా’’తి ఇధ వుత్తన్తి? తత్ర చేకే వదన్తి ‘‘భిక్ఖూనం వుత్తప్పకారం పదేసం అతిక్కమిత్వా గామేపి తం కమ్మం కాతుం వట్టతి, భిక్ఖునీనం పన గామే న వట్టతి, తస్మా ఏవం వుత్త’’న్తి. అపరే పన భణన్తి ‘‘భిక్ఖూనమ్పి గామే న వట్టతి, భిక్ఖువిహారో నామ పుబ్బేయేవ గామూపచారం అతిక్కమిత్వా తిట్ఠతి, తస్మా గామం అవత్వా విహారూపచారమేవ హేట్ఠా వుత్తం. భిక్ఖునీనం పన విహారో గామేయేవ, న బహి, తస్మా గామూపచారఞ్చ విహారూపచారఞ్చ ఉభయమేవేత్థ దస్సితం. తస్మా ఉభయత్థాపి అత్థతో నానాత్థం నత్థీ’’తి. వీమంసిత్వా యఞ్చేత్థ యుజ్జతి, తం గహేతబ్బం.
తతో పట్ఠాయాతి ఆరోచితకాలతో పట్ఠాయ.
సఙ్ఘభేదకాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.
ఇతి కఙ్ఖావితరణియా పాతిమోక్ఖవణ్ణనాయ
వినయత్థమఞ్జూసాయం లీనత్థప్పకాసనియం
భిక్ఖునిపాతిమోక్ఖే సఙ్ఘాదిసేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.