౮. అట్ఠవత్థుకాసిక్ఖాపదవణ్ణనా

లోకస్సాదమిత్తసన్థవవసేనాతి (సారత్థ. టీ. పాచిత్తియ ౩.౬౭౫) లోకస్సాదసఙ్ఖాతస్స మిత్తసన్థవస్స వసేన. కిం తన్తి ఆహ ‘‘కాయసంసగ్గరాగేనా’’తి. కాయసంసగ్గరాగేనేవ తిన్తా ఇధ అవస్సుతా నామ, న మేథునరాగేనాతి. కథమేతం విఞ్ఞాయతీతి ఆహ ‘‘అయమేవ హీ’’తిఆది. కిం పనేత్థ కారణన్తి ఆహ ‘‘సమన్తపాసాదికాయం పనస్స విచారణా కతా’’తి. తత్థాయం విచారణా – ఏత్థ చ అసద్ధమ్మోతి కాయసంసగ్గోవ వేదితబ్బో, న మేథునధమ్మో. న హి మేథునస్స సామన్తా థుల్లచ్చయం హోతి. ‘‘విఞ్ఞూ పటిబలో కాయసంసగ్గం సమాపజ్జితు’’న్తి (పాచి. ౬౭౬) వచనమ్పి చేత్థ సాధకన్తి. యం యేన కతం, తం తస్సేవ హోతీతి. పురిసపుగ్గలస్సాతి సామివచనన్తి దస్సేతుం ‘‘యం పురిసపుగ్గలేనా’’తిఆది వుత్తం. తత్థ హత్థోతి అత్తనో హత్థో. న కేవలఞ్చేత్థ హత్థగ్గహణన్తి ‘‘హత్థో నామ కప్పరం ఉపాదాయ యావ అగ్గనఖా’’తి (పాచి. ౬౭౬) వుత్తస్స హత్థస్సేవ గహణం, అథ ఖో తస్స చ అఞ్ఞస్సపి అపారాజికఖేత్తస్స గహణం ఏకజ్ఝం కత్వా ‘‘హత్థగ్గహణ’’న్తి వుత్తం. తథా సఙ్ఘాటికణ్ణగ్గహణన్తి న కేవలం సఙ్ఘాటికణ్ణస్సేవ గహణం, అథ ఖో తస్స చ అఞ్ఞస్సపి యస్స కస్సచి చీవరప్పదేసస్స గహణం వుత్తన్తి దస్సేతుం ‘‘ఏత్థ చ యస్స కస్సచీ’’తిఆది వుత్తం. ఇత్థన్నామం ఠానన్తి ఏవంనామకం ఠానం. ‘‘పటిపాటియా వా ఉప్పటిపాటియా వా పూరేత్వా’’తి ఇదం నిదస్సనమత్తం. తస్మా పటిపాటియా వా ఉప్పటిపాటియా వా ఏకన్తరికాయ వా యేన తేన నయేన పూరేత్వాతి అత్థో.

తా ఆపత్తియోతి తా ఆపన్నా ఆపత్తియో. యథా చేకేకస్మిం వత్థుస్మిం ఏవం విసుం విసుం సత్తసు వత్థూసు సతక్ఖత్తుమ్పి వీతిక్కన్తేసు తా ఆపత్తియో దేసేత్వా ముచ్చతి. గణనూపికాతి దేసితగణనం ఉపగచ్ఛతి. ధురనిక్ఖేపం కత్వాతి ‘‘అఞ్ఞం వత్థుం ఆపజ్జిస్సామీ’’తి ఉస్సాహం ఠపేత్వా.

అట్ఠవత్థుకాసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

ఇతి కఙ్ఖావితరణియా పాతిమోక్ఖవణ్ణనాయ

వినయత్థమఞ్జూసాయం లీనత్థప్పకాసనియం

భిక్ఖునిపాతిమోక్ఖే పారాజికవణ్ణనా నిట్ఠితా.