౨. పవత్తివారవణ్ణనా

౧౯. పవత్తివారే సఙ్ఖారానం పుగ్గలానఞ్చ ఓకాసత్తా ఝానం భూమి చ విసుం ఓకాసభావేన గహితాతి పుగ్గలవారే చ ఓకాసవసేన పుగ్గలగ్గహణేన తేసం ద్విన్నం ఓకాసానం వసేన గహణం హోతి, తస్మా ‘‘వినా వితక్కవిచారేహి అస్సాసపస్సాసానం ఉప్పాదక్ఖణే’’తి దుతియతతియజ్ఝానోకాసవసేన గహితా పుగ్గలా విసేసేత్వా దస్సితాతి దట్ఠబ్బా. పున పఠమజ్ఝానం సమాపన్నానన్తి ఝానోకాసవసేన పుగ్గలం దస్సేతి, కామావచరానన్తి భూమోకాసవసేన. ద్విప్పకారానమ్పి పన తేసం విసేసనత్థమాహ ‘‘అస్సాసపస్సాసానం ఉప్పాదక్ఖణే’’తి. తేన రూపారూపావచరేసు పఠమజ్ఝానసమాపన్నకే కామావచరే గబ్భగతాదికే చ నివత్తేతి. కామావచరానమ్పి హి గబ్భగతాదీనం వినా అస్సాసపస్సాసేహి వితక్కవిచారానం ఉప్పత్తి అత్థి. అట్ఠకథాయం పన ఏకన్తికత్తా రూపారూపావచరా నిదస్సితా. వినా అస్సాసపస్సాసేహి వితక్కవిచారానం ఉప్పాదక్ఖణేతి ఏతేన పన దస్సితా పుగ్గలా పఠమజ్ఝానోకాసా కామావచరాదిఓకాసా చ అస్సాసపస్సాసవిరహవిసిట్ఠా దట్ఠబ్బా. ఇమినా నయేన సబ్బత్థ పుగ్గలవిభాగో వేదితబ్బో.

౨౧. ‘‘పఠమజ్ఝానే కామావచరేతి కామావచరభూమియం ఉప్పన్నే పఠమజ్ఝానే’’తి అట్ఠకథాయం వుత్తం, ఏతస్మిం పన అత్థే సతి ‘‘చతుత్థజ్ఝానే రూపావచరే అరూపావచరే తత్థ చిత్తసఙ్ఖారో ఉప్పజ్జతి, నో చ తత్థ కాయసఙ్ఖారో ఉప్పజ్జతీ’’తి ఏత్థాపి రూపారూపావచరభూమీసు ఉప్పన్నే చతుత్థజ్ఝానేతి అత్థో భవేయ్య, సో చ అనిట్ఠో భూమీనం ఓకాసభావస్సేవ అగ్గహితతాపత్తితో, సబ్బచతుత్థజ్ఝానస్స ఓకాసవసేన అగ్గహితతాపత్తితో చ, తస్మా ఝానభూమోకాసానం సఙ్కరం అకత్వా విసుం ఏవ ఓకాసభావో యోజేతబ్బో. పఠమజ్ఝానోకాసేపి హి కాయసఙ్ఖారో చ ఉప్పజ్జతి వచీసఙ్ఖారో చ ఉప్పజ్జతి కామావచరోకాసే చ. యదిపి న సబ్బమ్హి పఠమజ్ఝానే సబ్బమ్హి చ కామావచరే ద్వయం ఉప్పజ్జతి, తత్థ పన తంద్వయుప్పత్తి అత్థీతి కత్వా ఏవం వుత్తన్తి దట్ఠబ్బం. విసుం ఓకాసత్తా చ ‘‘అఙ్గమత్తవసేన చేత్థా’’తిఆదివచనం న వత్తబ్బం హోతీతి. ఇమమ్హి చ యమకే అవితక్కవిచారమత్తం దుతియజ్ఝానం విచారవసేన పఠమజ్ఝానే సఙ్గహం గచ్ఛతీతి దట్ఠబ్బం. ముద్ధభూతం దుతియజ్ఝానం గహేత్వా ఇతరం అసఙ్గహితన్తి వా. యస్సయత్థకే ‘‘నిరోధసమాపన్నాన’’న్తి న లబ్భతి. న హి తే అసఞ్ఞసత్తా వియ ఓకాసే హోన్తీతి.

౩౭. సుద్ధావాసానం దుతియే చిత్తే వత్తమానేతి తేసం పఠమతో అవితక్కఅవిచారతో దుతియే సవితక్కసవిచారేపి భవనికన్తిఆవజ్జనే వత్తమానే ఉభయం నుప్పజ్జిత్థాతి దస్సేన్తేన తతో పురిమచిత్తక్ఖణేసుపి నుప్పజ్జిత్థాతి దస్సితమేవ హోతి. యథా పన చిత్తసఙ్ఖారస్స ఆదిదస్సనత్థం ‘‘సుద్ధావాసం ఉపపజ్జన్తాన’’న్తి వుత్తం, ఏవం వచీసఙ్ఖారస్స ఆదిదస్సనత్థం ‘‘దుతియే చిత్తే వత్తమానే’’తి వుత్తన్తి దట్ఠబ్బం.

పవత్తివారవణ్ణనా నిట్ఠితా.

సఙ్ఖారయమకవణ్ణనా నిట్ఠితా.