౯. సుసిమసుత్తం

౧౧౦. సావత్థినిదానం. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో ఆయస్మన్తం ఆనన్దం భగవా ఏతదవోచ – ‘‘తుయ్హమ్పి నో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో రుచ్చతీ’’తి?

‘‘కస్స హి నామ, భన్తే, అబాలస్స అదుట్ఠస్స అమూళ్హస్స అవిపల్లత్థచిత్తస్స ఆయస్మా సారిపుత్తో న రుచ్చేయ్య? పణ్డితో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. మహాపఞ్ఞో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. పుథుపఞ్ఞో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. హాసపఞ్ఞో [హాసుపఞ్ఞో (సీ.)], భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. జవనపఞ్ఞో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. తిక్ఖపఞ్ఞో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. నిబ్బేధికపఞ్ఞో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. అప్పిచ్ఛో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. సన్తుట్ఠో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. పవివిత్తో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. అసంసట్ఠో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. ఆరద్ధవీరియో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. వత్తా, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. వచనక్ఖమో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. చోదకో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. పాపగరహీ, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. కస్స హి నామ, భన్తే, అబాలస్స అదుట్ఠస్స అమూళ్హస్స అవిపల్లత్థచిత్తస్స ఆయస్మా సారిపుత్తో న రుచ్చేయ్యా’’తి?

‘‘ఏవమేతం, ఆనన్ద, ఏవమేతం, ఆనన్ద! కస్స హి నామ, ఆనన్ద, అబాలస్స అదుట్ఠస్స అమూళ్హస్స అవిపల్లత్థచిత్తస్స సారిపుత్తో న రుచ్చేయ్య? పణ్డితో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. మహాపఞ్ఞో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. పుథుపఞ్ఞో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. హాసపఞ్ఞో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. జవనపఞ్ఞో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. తిక్ఖపఞ్ఞో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. నిబ్బేధికపఞ్ఞో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. అప్పిచ్ఛో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. సన్తుట్ఠో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. పవివిత్తో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. అసంసట్ఠో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. ఆరద్ధవీరియో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. వత్తా, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. వచనక్ఖమో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. చోదకో, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. పాపగరహీ, ఆనన్ద, సారిపుత్తో. కస్స హి నామ, ఆనన్ద, అబాలస్స అదుట్ఠస్స అమూళ్హస్స అవిపల్లత్థచిత్తస్స సారిపుత్తో న రుచ్చేయ్యా’’తి?

అథ ఖో సుసిమో [సుసీమో (సీ.)] దేవపుత్తో ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స వణ్ణే భఞ్ఞమానే మహతియా దేవపుత్తపరిసాయ పరివుతో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితో ఖో సుసిమో దేవపుత్తో భగవన్తం ఏతదవోచ –

‘‘ఏవమేతం, భగవా, ఏవమేతం, సుగత. కస్స హి నామ, భన్తే, అబాలస్స అదుట్ఠస్స అమూళ్హస్స అవిపల్లత్థచిత్తస్స ఆయస్మా సారిపుత్తో న రుచ్చేయ్య? పణ్డితో, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. మహాపఞ్ఞో, భన్తే, పుథుపఞ్ఞో, భన్తే, హాసపఞ్ఞో, భన్తే, జవనపఞ్ఞో, భన్తే, తిక్ఖపఞ్ఞో, భన్తే, నిబ్బేధికపఞ్ఞో, భన్తే, అప్పిచ్ఛో, భన్తే, సన్తుట్ఠో, భన్తే, పవివిత్తో, భన్తే, అసంసట్ఠో, భన్తే, ఆరద్ధవీరియో, భన్తే, వత్తా, భన్తే, వచనక్ఖమో, భన్తే, చోదకో, భన్తే, పాపగరహీ, భన్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో. కస్స హి నామ, భన్తే, అబాలస్స అదుట్ఠస్స అమూళ్హస్స అవిపల్లత్థచిత్తస్స ఆయస్మా సారిపుత్తో న రుచ్చేయ్య?

‘‘అహమ్పి హి, భన్తే, యఞ్ఞదేవ దేవపుత్తపరిసం ఉపసఙ్కమిం, ఏతదేవ బహులం సద్దం సుణామి – ‘పణ్డితో ఆయస్మా సారిపుత్తో; మహాపఞ్ఞో ఆయస్మా, పుథుపఞ్ఞో ఆయస్మా, హాసపఞ్ఞో ఆయస్మా, జవనపఞ్ఞో ఆయస్మా, తిక్ఖపఞ్ఞో ఆయస్మా, నిబ్బేధికపఞ్ఞో ఆయస్మా, అప్పిచ్ఛో ఆయస్మా, సన్తుట్ఠో ఆయస్మా, పవివిత్తో ఆయస్మా, అసంసట్ఠో ఆయస్మా, ఆరద్ధవీరియో ఆయస్మా, వత్తా ఆయస్మా, వచనక్ఖమో ఆయస్మా, చోదకో ఆయస్మా, పాపగరహీ ఆయస్మా సారిపుత్తో’తి. కస్స హి నామ, భన్తే, అబాలస్స అదుట్ఠస్స అమూళ్హస్స అవిపల్లత్థచిత్తస్స ఆయస్మా సారిపుత్తో న రుచ్చేయ్యా’’తి?

అథ ఖో సుసిమస్స దేవపుత్తస్స దేవపుత్తపరిసా ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స వణ్ణే భఞ్ఞమానే అత్తమనా పముదితా పీతిసోమనస్సజాతా ఉచ్చావచా వణ్ణనిభా ఉపదంసేతి.

‘‘సేయ్యథాపి నామ మణి వేళురియో సుభో జాతిమా అట్ఠంసో సుపరికమ్మకతో పణ్డుకమ్బలే నిక్ఖిత్తో భాసతే చ తపతే చ విరోచతి చ; ఏవమేవం సుసిమస్స దేవపుత్తస్స దేవపుత్తపరిసా ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స వణ్ణే భఞ్ఞమానే అత్తమనా పముదితా పీతిసోమనస్సజాతా ఉచ్చావచా వణ్ణనిభా ఉపదంసేతి.

‘‘సేయ్యథాపి నామ నిక్ఖం జమ్బోనదం దక్ఖకమ్మారపుత్తఉక్కాముఖసుకుసలసమ్పహట్ఠం పణ్డుకమ్బలే నిక్ఖిత్తం భాసతే చ తపతే చ విరోచతి చ; ఏవమేవం సుసిమస్స దేవపుత్తస్స దేవపుత్తపరిసా ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స వణ్ణే భఞ్ఞమానే అత్తమనా పముదితా పీతిసోమనస్సజాతా ఉచ్చావచా వణ్ణనిభా ఉపదంసేతి.

‘‘సేయ్యథాపి నామ సరదసమయే విద్ధే విగతవలాహకే దేవే రత్తియా పచ్చూససమయం ఓసధితారకా భాసతే చ తపతే చ విరోచతి చ; ఏవమేవం సుసిమస్స దేవపుత్తస్స దేవపుత్తపరిసా ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స వణ్ణే భఞ్ఞమానే అత్తమనా పముదితా పీతిసోమనస్సజాతా ఉచ్చావచా వణ్ణనిభా ఉపదంసేతి.

‘‘సేయ్యథాపి నామ సరదసమయే విద్ధే విగతవలాహకే దేవే ఆదిచ్చో నభం అబ్భుస్సక్కమానో [అబ్భుస్సుక్కమానో (సీ. స్యా. కం. పీ.), అబ్భుగ్గమమానో (దీ. ని. ౨.౨౫౮)] సబ్బం ఆకాసగతం తమగతం అభివిహచ్చ భాసతే చ తపతే చ విరోచతి చ; ఏవమేవం సుసిమస్స దేవపుత్తస్స దేవపుత్తపరిసా ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స వణ్ణే భఞ్ఞమానే అత్తమనా పముదితా పీతిసోమనస్సజాతా ఉచ్చావచా వణ్ణనిభా ఉపదంసేతి.

అథ ఖో సుసిమో దేవపుత్తో ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఆరబ్భ భగవతో సన్తికే ఇమం గాథం అభాసి –

‘‘పణ్డితోతి సమఞ్ఞాతో, సారిపుత్తో అకోధనో;

అప్పిచ్ఛో సోరతో దన్తో, సత్థువణ్ణాభతో ఇసీ’’తి.

అథ ఖో భగవా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఆరబ్భ సుసిమం దేవపుత్తం గాథాయ పచ్చభాసి –

‘‘పణ్డితోతి సమఞ్ఞాతో, సారిపుత్తో అకోధనో;

అప్పిచ్ఛో సోరతో దన్తో, కాలం కఙ్ఖతి సుదన్తో’’ [కాలం కఙ్ఖతి భతకో సుదన్తో (సీ.), కాలం కఙ్ఖతి భావితో సుదన్తో (స్యా. కం.), కాలం కఙ్ఖతి భతికో సుదన్తో (పీ.)] తి.