౫. ఉజ్ఝానసఞ్ఞిసుత్తం
౩౫. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో సమ్బహులా ఉజ్ఝానసఞ్ఞికా దేవతాయో అభిక్కన్తాయ రత్తియా అభిక్కన్తవణ్ణా కేవలకప్పం జేతవనం ఓభాసేత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా వేహాసం అట్ఠంసు. వేహాసం ఠితా ఖో ఏకా దేవతా భగవతో సన్తికే ఇమం గాథం అభాసి –
‘‘అఞ్ఞథా సన్తమత్తానం, అఞ్ఞథా యో పవేదయే;
నికచ్చ కితవస్సేవ, భుత్తం థేయ్యేన తస్స తం.
‘‘యఞ్హి కయిరా తఞ్హి వదే, యం న కయిరా న తం వదే;
అకరోన్తం భాసమానానం, పరిజానన్తి పణ్డితా’’తి.
‘‘న యిదం భాసితమత్తేన, ఏకన్తసవనేన వా;
అనుక్కమితవే సక్కా, యాయం పటిపదా దళ్హా;
యాయ ధీరా పముచ్చన్తి, ఝాయినో మారబన్ధనా.
‘‘న వే ధీరా పకుబ్బన్తి, విదిత్వా లోకపరియాయం;
అఞ్ఞాయ నిబ్బుతా ధీరా, తిణ్ణా లోకే విసత్తిక’’న్తి.
అథ ఖో తా దేవతాయో పథవియం పతిట్ఠహిత్వా భగవతో పాదేసు సిరసా నిపతిత్వా భగవన్తం ఏతదవోచుం – ‘‘అచ్చయో నో, భన్తే, అచ్చగమా యథాబాలం యథామూళ్హం యథాఅకుసలం [యథాబాలా యథామూళ్హా యథాఅకుసలా (సబ్బత్థ)], యా మయం భగవన్తం ఆసాదేతబ్బం అమఞ్ఞిమ్హా. తాసం నో, భన్తే, భగవా అచ్చయం అచ్చయతో పటిగ్గణ్హాతు ఆయతిం సంవరాయా’’తి. అథ ఖో భగవా సితం పాత్వాకాసి. అథ ఖో తా దేవతాయో భియ్యోసోమత్తాయ ఉజ్ఝాయన్తియో వేహాసం అబ్భుగ్గఞ్ఛుం. ఏకా దేవతా భగవతో సన్తికే ఇమం గాథం అభాసి –
‘‘అచ్చయం దేసయన్తీనం, యో చే న పటిగణ్హతి;
కోపన్తరో దోసగరు, స వేరం పటిముఞ్చతీ’’తి.
‘‘అచ్చయో చే న విజ్జేథ, నోచిధాపగతం [నోచీధ అపహతం (స్యా. కం.), నోచిధాపకతం (?)] సియా;
వేరాని న చ సమ్మేయ్యుం, కేనీధ [వేరాని చ సమ్మేయ్యుం, తేనిధ (సీ.)] కుసలో సియా’’తి.
‘‘కస్సచ్చయా న విజ్జన్తి, కస్స నత్థి అపాగతం;
కో న సమ్మోహమాపాది, కో చ ధీరో [కోధ ధీరో (స్యా. కం.)] సదా సతో’’తి.
‘‘తథాగతస్స బుద్ధస్స, సబ్బభూతానుకమ్పినో;
తస్సచ్చయా న విజ్జన్తి, తస్స నత్థి అపాగతం;
సో న సమ్మోహమాపాది, సోవ [సోధ (స్యా. కం.)] ధీరో సదా సతో’’తి.
‘‘అచ్చయం దేసయన్తీనం, యో చే న పటిగణ్హతి;
కోపన్తరో దోసగరు, స వేరం పటిముఞ్చతి;
తం వేరం నాభినన్దామి, పటిగ్గణ్హామి వోచ్చయ’’న్తి.