౧౦. తచ్ఛకఙ్గపఞ్హో

౧౦. ‘‘భన్తే నాగసేన, ‘తచ్ఛకస్స ద్వే అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’తి యం వదేసి, కతమాని తాని ద్వే అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’’తి? ‘‘యథా, మహారాజ, తచ్ఛకో కాళసుత్తం అనులోమేత్వా రుక్ఖం తచ్ఛతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన జినసాసనమనులోమయిత్వా సీలపథవియం పతిట్ఠహిత్వా సద్ధాహత్థేన పఞ్ఞావాసిం గహేత్వా కిలేసా తచ్ఛేతబ్బా. ఇదం, మహారాజ, తచ్ఛకస్స పఠమం అఙ్గం గహేతబ్బం.

‘‘పున చపరం, మహారాజ, తచ్ఛకో ఫేగ్గుం అపహరిత్వా సారమాదియతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన సస్సతం ఉచ్ఛేదం తం జీవం తం సరీరం అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీరం తదుత్తమం అఞ్ఞదుత్తమం అకతమభబ్బం అపురిసకారం అబ్రహ్మచరియవాసం సత్తవినాసం నవసత్తపాతుభావం సఙ్ఖారసస్సతభావం యో కరోతి, సో పటిసంవేదేతి, అఞ్ఞో కరోతి, అఞ్ఞో పటిసంవేదేతి, కమ్మఫలదస్సనా చ కిరియఫలదిట్ఠి చ ఇతి ఏవరూపాని చేవ అఞ్ఞాని చ వివాదపథాని అపనేత్వా సఙ్ఖారానం సభావం పరమసుఞ్ఞతం నిరీహనిజ్జీవతం [నిసత్తనిజీవతం (క.)] అచ్చన్తం సుఞ్ఞతం ఆదియితబ్బం. ఇదం, మహారాజ, తచ్ఛకస్స దుతియం అఙ్గం గహేతబ్బం. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, భగవతా దేవాతిదేవేన సుత్తనిపాతే –

‘‘‘కారణ్డవం నిద్ధమథ, కసమ్బుం అపకస్సథ;

తతో పలాపే వాహేథ, అస్సమణే సమణమానినే.

‘‘‘నిద్ధమిత్వాన పాపిచ్ఛే, పాపఆచారగోచరే;

సుద్ధా సుద్ధేహి సంవాసం, కప్పయవ్హో పతిస్సతా;

తతో సమగ్గా నిపకా, దుక్ఖస్సన్తం కరిస్సథా’’’తి.

తచ్ఛకఙ్గపఞ్హో దసమో.

మక్కటకవగ్గో ఛట్ఠో.

తస్సుద్దానం –

మక్కటో దారకో కుమ్మో, వనం రుక్ఖో చ పఞ్చమో;

మేఘో మణి మాగవికో, బాళిసీ తచ్ఛకేన చాతి.