౫. పబ్బతఙ్గపఞ్హో

౫. ‘‘భన్తే నాగసేన, ‘పబ్బతస్స పఞ్చ అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’తి యం వదేసి, కతమాని తాని పఞ్చ అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’’తి? ‘‘యథా, మహారాజ, పబ్బతో అచలో అకమ్పితో [అకమ్పియో (సీ. పీ.)] అసమ్పవేధీ, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన సమ్మాననే విమాననే సక్కారే అసక్కారే గరుకారే అగరుకారే యసే అయసే నిన్దాయ పసంసాయ సుఖే దుక్ఖే ఇట్ఠానిట్ఠేసు సబ్బత్థ రూపసద్దగన్ధరసఫోట్ఠబ్బధమ్మేసు రజనీయేసు న రజ్జితబ్బం, దుస్సనీయేసు న దుస్సితబ్బం, ముయ్హనీయేసు న ముయ్హితబ్బం, న కమ్పితబ్బం న చలితబ్బం, పబ్బతేన వియ అచలేన భవితబ్బం. ఇదం, మహారాజ, పబ్బతస్స పఠమం అఙ్గం గహేతబ్బం. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, భగవతా దేవాతిదేవేన –

‘‘‘సేలో యథా ఏకఘనో [ఏకగ్ఘనో (క.) ధ. ప. ౮౧ ధమ్మపదే], వాతేన న సమీరతి;

ఏవం నిన్దాపసంసాసు, న సమిఞ్జన్తి పణ్డితా’తి.

‘‘పున చపరం, మహారాజ, పబ్బతో థద్ధో న కేనచి సంసట్ఠో, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన థద్ధేన అసంసట్ఠేన భవితబ్బం, న కేనచి సంసగ్గో కరణీయో. ఇదం, మహారాజ, పబ్బతస్స దుతియం అఙ్గం గహేతబ్బం. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, భగవతా దేవాతిదేవేన –

‘‘‘అసంసట్ఠం గహట్ఠేహి, అనాగారేహి చూభయం;

అనోకసారిమప్పిచ్ఛం, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’న్తి.

‘‘పున చపరం, మహారాజ, పబ్బతే బీజం న విరూహతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన సకమానసే కిలేసా న విరూహాపేతబ్బా. ఇదం, మహారాజ, పబ్బతస్స తతియం అఙ్గం గహేతబ్బం. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, థేరేన సుభూతినా –

‘‘‘రాగూపసంహితం చిత్తం, యదా ఉప్పజ్జతే మమ;

సయంవ పచ్చవేక్ఖామి [పచ్చవేక్ఖిత్వా (సబ్బత్థ)], ఏకగ్గో [ఏకకో (సబ్బత్థ)] తం దమేమహం.

‘‘‘రజ్జసే [రజ్జసి (సీ.), రఞ్జసి (పీ.)] రజనీయే చ, దుస్సనీయే చ దుస్ససే;

ముయ్హసే [ముయ్హసి (సీ.)] మోహనీయే చ, నిక్ఖమస్సు వనా తువం.

‘‘‘విసుద్ధానం అయం వాసో, నిమ్మలానం తపస్సినం;

మా ఖో విసుద్ధం దూసేసి, నిక్ఖమస్సు వనా తువ’న్తి.

‘‘పున చపరం, మహారాజ, పబ్బతో అచ్చుగ్గతో, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన ఞాణచ్చుగ్గతేన భవితబ్బం. ఇదం, మహారాజ, పబ్బతస్స చతుత్థం అఙ్గం గహేతబ్బం. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, భగవతా దేవాతిదేవేన –

‘‘‘పమాదం అప్పమాదేన, యదా నుదతి పణ్డితో;

పఞ్ఞాపాసాదమారుయ్హ, అసోకో సోకినిం పజం;

పబ్బతట్ఠోవ భూమట్ఠే [భుమ్మట్ఠే (సీ. పీ.)], ధీరో బాలే అవేక్ఖతీ’తి.

‘‘పున చపరం, మహారాజ, పబ్బతో అనున్నతో అనోనతో, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన ఉన్నతావనతి న కరణీయా. ఇదం, మహారాజ, పబ్బతస్స పఞ్చమం అఙ్గం గహేతబ్బం. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, ఉపాసికాయ చూళసుభద్దాయ సకసమణే పరికిత్తయమానాయ –

‘‘‘లాభేన ఉన్నతో లోకో, అలాభేన చ ఓనతో;

లాభాలాభేన ఏకత్థా [ఏకట్ఠా (సీ. పీ.)], తాదిసా సమణా మమా’’’తి.

పబ్బతఙ్గపఞ్హో పఞ్చమో.