౪. వాయుఙ్గపఞ్హో
౪. ‘‘భన్తే నాగసేన, ‘వాయుస్స పఞ్చ అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’తి యం వదేసి, కతమాని తాని పఞ్చ అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’’తి? ‘‘యథా, మహారాజ, వాయు సుపుప్ఫితవనసణ్డన్తరం అభివాయతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన విముత్తివరకుసుమపుప్ఫితారమ్మణవనన్తరే రమితబ్బం. ఇదం, మహారాజ, వాయుస్స పఠమం అఙ్గం గహేతబ్బం.
‘‘పున చపరం, మహారాజ, వాయు ధరణీరుహపాదపగణే మథయతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన వనన్తరగతేన సఙ్ఖారే విచినన్తేన కిలేసా మథయితబ్బా. ఇదం, మహారాజ, వాయుస్స దుతియం అఙ్గం గహేతబ్బం.
‘‘పున చపరం, మహారాజ, వాయు ఆకాసే చరతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన లోకుత్తరధమ్మేసు మానసం సఞ్చారయితబ్బం. ఇదం, మహారాజ, వాయుస్స తతియం అఙ్గం గహేతబ్బం.
‘‘పున చపరం, మహారాజ, వాయు గన్ధం అనుభవతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన అత్తనో సీలవరసురభిగన్ధో [సీలసురభిగన్దో (సీ. పీ.)] అనుభవితబ్బో. ఇదం, మహారాజ, వాయుస్స చతుత్థం అఙ్గం గహేతబ్బం.
‘‘పున చపరం, మహారాజ, వాయు నిరాలయో అనికేతవాసీ, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన నిరాలయమనికేతమసన్థవేన సబ్బత్థ విముత్తేన భవితబ్బం. ఇదం, మహారాజ, వాయుస్స పఞ్చమం అఙ్గం గహేతబ్బం. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, భగవతా దేవాతిదేవేన సుత్తనిపాతే –
‘‘‘సన్థవాతో భయం జాతం, నికేతా జాయతే రజో;
అనికేతమసన్థవం, ఏతం వే మునిదస్సన’’’న్తి.
వాయుఙ్గపఞ్హో చతుత్థో.