౫. దీపికఙ్గపఞ్హో

౫. ‘‘భన్తే నాగసేన, ‘దీపికస్స ద్వే అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’తి యం వదేసి, కతమాని తాని ద్వే అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’’తి? ‘‘యథా, మహారాజ, దీపికో అరఞ్ఞే తిణగహనం వా వనగహనం వా పబ్బతగహనం వా నిస్సాయ నిలీయిత్వా మిగే గణ్హాతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన వివేకం సేవితబ్బం అరఞ్ఞం రుక్ఖమూలం పబ్బతం కన్దరం గిరిగుహం సుసానం వనపత్థం అబ్భోకాసం పలాలపుఞ్జం అప్పసద్దం అప్పనిగ్ఘోసం విజనవాతం మనుస్సరాహసేయ్యకం పటిసల్లానసారుప్పం; వివేకం సేవమానో హి, మహారాజ, యోగీ యోగావచరో నచిరస్సేవ ఛళభిఞ్ఞాసు చ వసిభావం పాపుణాతి. ఇదం, మహారాజ, దీపికస్స పఠమం అఙ్గం గహేతబ్బం. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, థేరేహి ధమ్మసఙ్గాహకేహి –

‘‘‘యథాపి దీపికో నామ, నిలీయిత్వా గణ్హతే [గణ్హతీ (సీ. పీ.)] మిగే;

తథేవాయం బుద్ధపుత్తో, యుత్తయోగో విపస్సకో;

అరఞ్ఞం పవిసిత్వాన, గణ్హాతి ఫలముత్తమ’న్తి.

‘‘పున చపరం, మహారాజ, దీపికో యం కిఞ్చి పసుం వధిత్వా వామేన పస్సేన పతితం న భక్ఖేతి. ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన వేళుదానేన వా పత్తదానేన వా పుప్ఫదానేన వా ఫలదానేన వా సినానదానేన వా మత్తికాదానేన వా చుణ్ణదానేన వా దన్తకట్ఠదానేన వా ముఖోదకదానేన వా చాతుకమ్యతాయ వా ముగ్గసుప్యతాయ [ముగ్గసుప్పతాయ (సీ. పీ.)] వా పారిభట [పారిభట్టతాయ (సీ. పీ.)] యతాయ వా జఙ్ఘపేసనీయేన వా వేజ్జకమ్మేన వా దూతకమ్మేన వా పహిణగమనేన వా పిణ్డపటిపిణ్డేన వా దానానుప్పదానేన వా వత్థువిజ్జాయ వా నక్ఖత్తవిజ్జాయ వా అఙ్గవిజ్జాయ [నగవిజ్జాయ (క.)] వా అఞ్ఞతరఞ్ఞతరేన వా బుద్ధప్పటికుట్ఠేన మిచ్ఛాజీవేన నిప్ఫాదితం భోజనం న భుఞ్జితబ్బం [పరిభుఞ్జితబ్బం (సీ. పీ.)] వామేన పస్సేన పతితం పసుం వియ దీపికో. ఇదం, మహారాజ, దీపికస్స దుతియం అఙ్గం గహేతబ్బం. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, థేరేన సారిపుత్తేన ధమ్మసేనాపతినా –

‘‘‘వచీవిఞ్ఞత్తివిప్ఫారా, ఉప్పన్నం మధుపాయసం;

సచే భుత్తో భవేయ్యాహం, సాజీవో గరహితో మమ.

‘‘‘యదిపి మే అన్తగుణం, నిక్ఖమిత్వా బహీ చరే;

నేవ భిన్దేయ్యమాజీవం, చజమానోపి జీవిత’’’న్తి.

దీపికఙ్గపఞ్హో పఞ్చమో.