౧౦. మక్కటఙ్గపఞ్హో

౧౦. ‘‘భన్తే నాగసేన, ‘మక్కటస్స ద్వే అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’తి యం వదేసి, కతమాని తాని ద్వే అఙ్గాని గహేతబ్బానీ’’తి? ‘‘యథా, మహారాజ, మక్కటో వాసముపగచ్ఛన్తో తథారూపే ఓకాసే మహతిమహారుక్ఖే పవివిత్తే సబ్బట్ఠకసాఖే [సబ్బత్థకసాఖే (స్యా.), సబ్బట్ఠసాఖే (క.)] భీరుత్తాణే వాసముపగచ్ఛతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన లజ్జిం పేసలం సీలవన్తం కల్యాణధమ్మం బహుస్సుతం ధమ్మధరం వినయధరం పియం గరుభావనీయం వత్తారం వచనక్ఖమం ఓవాదకం విఞ్ఞాపకం సన్దస్సకం సమాదపకం సముత్తేజకం సమ్పహంసకం ఏవరూపం కల్యాణమిత్తం ఆచరియం నిస్సాయ విహరితబ్బం. ఇదం, మహారాజ, మక్కటస్స పఠమం అఙ్గం గహేతబ్బం.

‘‘పున చపరం, మహారాజ, మక్కటో రుక్ఖే యేవ చరతి తిట్ఠతి నిసీదతి, యది నిద్దం ఓక్కమతి, తత్థేవ రత్తిం వాసమనుభవతి. ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యోగినా యోగావచరేన పవనాభిముఖేన భవితబ్బం, పవనే యేవ ఠానచఙ్కమనిసజ్జాసయనం నిద్దం ఓక్కమితబ్బం, తత్థేవ సతిపట్ఠానమనుభవితబ్బం. ఇదం, మహారాజ, మక్కటస్స దుతియం అఙ్గం గహేతబ్బం. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, థేరేన సారిపుత్తేన ధమ్మసేనాపతినా –

‘‘‘చఙ్కమన్తోపి తిట్ఠన్తో, నిసజ్జాసయనేన వా;

పవనే సోభతే భిక్ఖు, పవనన్తంవ వణ్ణిత’’’న్తి.

మక్కటఙ్గపఞ్హో దసమో.

గద్రభవగ్గో పఠమో.

తస్సుద్దానం –

గద్రభో చేవ [ఘోరస్సరో చ (సీ. స్యా. పీ.)] కుక్కుటో, కలన్దో దీపిని దీపికో;

కుమ్మో వంసో చ చాపో చ, వాయసో అథ మక్కటోతి.