౧. ఫస్సాదివినిబ్భుజనపఞ్హో
౧. రాజా ఆహ ‘‘భన్తే నాగసేన, సక్కా ఇమేసం ధమ్మానం ఏకతోభావగతానం వినిబ్భుజిత్వా వినిబ్భుజిత్వా నానాకరణం పఞ్ఞాపేతుం ‘అయం ఫస్సో, అయం వేదనా, అయం సఞ్ఞా, అయం చేతనా, ఇదం విఞ్ఞాణం, అయం వితక్కో, అయం విచారో’తి’’? ‘‘న సక్కా, మహారాజ, ఇమేసం ధమ్మానం ఏకతోభావగతానం వినిబ్భుజిత్వా వినిబ్భుజిత్వా నానాకరణం పఞ్ఞాపేతుం ‘అయం ఫస్సో, అయం వేదనా, అయం సఞ్ఞా, అయం చేతనా, ఇదం విఞ్ఞాణం, అయం వితక్కో, అయం విచారో’’’తి.
‘‘ఓపమ్మం కరోహీ’’తి. ‘‘యథా, మహారాజ, రఞ్ఞో సూదో అరసం వా రసం వా [యూసం వా రసం వా (సీ. స్యా. పీ.)] కరేయ్య, సో తత్థ దధిమ్పి పక్ఖిపేయ్య, లోణమ్పి పక్ఖిపేయ్య, సిఙ్గివేరమ్పి పక్ఖిపేయ్య, జీరకమ్పి పక్ఖిపేయ్య, మరిచమ్పి పక్ఖిపేయ్య, అఞ్ఞానిపి పకారాని పక్ఖిపేయ్య, తమేనం రాజా ఏవం వదేయ్య, ‘దధిస్స మే రసం ఆహర, లోణస్స మే రసం ఆహర, సిఙ్గివేరస్స మే రసం ఆహర, జీరకస్స మే రసం ఆహర, మరిచస్స మే రసం ఆహర, సబ్బేసం మే పక్ఖిత్తానం రసం ఆహరా’తి. సక్కా ను ఖో, మహారాజ, తేసం రసానం ఏకతోభావగతానం వినిబ్భుజిత్వా వినిబ్భుజిత్వా రసం ఆహరితుం అమ్బిలత్తం వా లవణత్తం వా తిత్తకత్తం వా కటుకత్తం వా కసాయత్తం వా మధురత్తం వా’’తి? ‘‘న హి, భన్తే, సక్కా తేసం రసానం ఏకతోభావగతానం వినిబ్భుజిత్వా వినిబ్భుజిత్వా రసం ఆహరితుం అమ్బిలత్తం వా లవణత్తం వా తిత్తకత్తం వా కటుకత్తం వా కసాయత్తం వా మధురత్తం వా, అపి చ ఖో పన సకేన సకేన లక్ఖణేన ఉపట్ఠహన్తీ’’తి. ‘‘ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, న సక్కా ఇమేసం ధమ్మానం ఏకతోభావగతానం వినిబ్భుజిత్వా వినిబ్భుజిత్వా నానాకరణం పఞ్ఞాపేతుం ‘అయం ఫస్సో, అయం వేదనా, అయం సఞ్ఞా, అయం చేతనా, ఇదం విఞ్ఞాణం, అయం వితక్కో, అయం విచారో’తి, అపి చ ఖో పన సకేన సకేన లక్ఖణేన ఉపట్ఠహన్తీ’’తి.
‘‘కల్లోసి, భన్తే నాగసేనా’’తి.
ఫస్సాదివినిబ్భుజనపఞ్హో పఠమో.