౫. వేదనాపఞ్హో

౫. రాజా ఆహ ‘‘భన్తే నాగసేన, సుఖా వేదనా కుసలా వా అకుసలా వా అబ్యాకతా వా’’తి? ‘‘సియా, మహారాజ, కుసలా, సియా అకుసలా, సియా అబ్యాకతా’’తి. ‘‘యది, భన్తే, కుసలా న దుక్ఖా, యది దుక్ఖా న కుసలా, కుసలం దుక్ఖన్తి నుప్పజ్జతీ’’తి. ‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, మహారాజ, ఇధ పురిసస్స హత్థే తత్తం అయోగుళం నిక్ఖిపేయ్య, దుతియే హత్థే సీతం హిమపిణ్డం నిక్ఖిపేయ్య, కిం ను ఖో, మహారాజ, ఉభోపి తే దహేయ్యు’’న్తి? ‘‘ఆమ, భన్తే, ఉభోపి తే దహేయ్యు’’న్తి. ‘‘కిం ను ఖో, తే మహారాజ, ఉభోపి ఉణ్హా’’తి? ‘‘న హి భన్తే’’తి. ‘‘కిం పన తే, మహారాజ, ఉభోపి సీతలా’’తి? ‘‘న హి భన్తే’’తి. ‘‘ఆజానాహి నిగ్గహం యది తత్తం దహతి, న చ తే ఉభోపి ఉణ్హా, తేన నుప్పజ్జతి. యది సీతలం దహతి, న చ తే ఉభోపి సీతలా, తేన నుప్పజ్జతి. కిస్స పన తే, మహారాజ, ఉభోపి దహన్తి, న చ తే ఉభోపి ఉణ్హా, న చ తే ఉభోపి సీతలా? ఏకం ఉణ్హం, ఏకం సీతలం, ఉభోపి తే దహన్తి, తేన నుప్పజ్జతీ’’తి. ‘‘నాహం పటిబలో తయా వాదినా సద్ధిం సల్లపితుం, సాధు అత్థం జప్పేహీ’’తి. తతో థేరో అభిధమ్మసంయుత్తాయ కథాయ రాజానం మిలిన్దం సఞ్ఞాపేసి –

‘‘ఛయిమాని, మహారాజ, గేహనిస్సితాని సోమనస్సాని, ఛ నేక్ఖమ్మనిస్సితాని సోమనస్సాని, ఛ గేహనిస్సితాని దోమనస్సాని, ఛ నేక్ఖమ్మనిస్సితాని దోమనస్సాని, ఛ గేహనిస్సితా ఉపేక్ఖా, ఛ నేక్ఖమ్మనిస్సితా ఉపేక్ఖాతి, ఇమాని ఛ ఛక్కాని, అతీతాపి ఛత్తింసవిధా వేదనా, అనాగతాపి ఛత్తింసవిధా వేదనా, పచ్చుప్పన్నాపి ఛత్తింసవిధా వేదనా, తదేకజ్ఝం అభిసఞ్ఞుహిత్వా అభిసమ్పిణ్డేత్వా అట్ఠసతం వేదనా హోన్తీ’’తి.

‘‘కల్లోసి, భన్తే నాగసేనా’’తి.

వేదనాపఞ్హో పఞ్చమో.