౪. పటిసన్దహనపుగ్గలవేదియనపఞ్హో
౪. రాజా ఆహ ‘‘భన్తే నాగసేన, యో న పటిసన్దహతి, వేదేతి సో కిఞ్చి దుక్ఖం వేదన’’న్తి? థేరో ఆహ ‘‘కిఞ్చి వేదేతి, కిఞ్చి న వేదేతీ’’తి. ‘‘కిం వేదేతి, కిం న వేదేతీ’’తి? ‘‘కాయికం, మహారాజ, వేదనం వేదేతి, చేతసికం వేదనం న వేదేతీ’’తి. ‘‘కథం, భన్తే, కాయికం వేదనం వేదేతి, కథం చేతసికం వేదనం న వేదేతీ’’తి? ‘‘యో హేతు యో పచ్చయో కాయికాయ దుక్ఖవేదనాయ ఉప్పత్తియా, తస్స హేతుస్స తస్స పచ్చయస్స అనుపరమా కాయికం దుక్ఖవేదనం వేదేతి, యో హేతు యో పచ్చయో చేతసికాయ దుక్ఖవేదనాయ ఉప్పత్తియా, తస్స హేతుస్స తస్స పచ్చయస్స ఉపరమా చేతసికం దుక్ఖవేదనం న వేదేతి. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, భగవతా – ‘సో ఏకం వేదనం వేదేతి కాయికం న చేతసిక’’’న్తి.
‘‘భన్తే నాగసేన, యో దుక్ఖం వేదనం వేదేతి, కస్మా సో న పరినిబ్బాయతీ’’తి? ‘‘నత్థి, మహారాజ, అరహతో అనునయో వా పటిఘో వా, న చ అరహన్తో అపక్కం పాతేన్తి పరిపాకం ఆగమేన్తి పణ్డితా. భాసితమ్పేతం, మహారాజ, థేరేన సారిపుత్తేన ధమ్మసేనాపతినా –
‘‘‘నాభినన్దామి మరణం, నాభినన్దామి జీవితం;
కాలఞ్చ పటికఙ్ఖామి, నిబ్బిసం భతకో యథా.
‘‘‘నాభినన్దామి మరణం, నాభినన్దామి జీవితం;
కాలఞ్చ పటికఙ్ఖామి, సమ్పజానో పతిస్సతో’’’తి.
‘‘కల్లోసి, భన్తే నాగసేనా’’తి [పస్స థేరగా. ౬౫౪].
పటిసన్దహనపుగ్గలవేదియనపఞ్హో చతుత్థో.