౫. బహుజనహితసుత్తం
౮౪. వుత్తఞ్హేతం భగవతా, వుత్తమరహతాతి మే సుతం –
‘‘తయోమే పుగ్గలా లోకే ఉప్పజ్జమానా ఉప్పజ్జన్తి బహుజనహితాయ బహుజనసుఖాయ లోకానుకమ్పాయ అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం. కతమే తయో? ఇధ, భిక్ఖవే, తథాగతో లోకే ఉప్పజ్జతి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో విజ్జాచరణసమ్పన్నో సుగతో లోకవిదూ అనుత్తరో పురిసదమ్మసారథి సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవా. సో ధమ్మం దేసేతి ఆదికల్యాణం మజ్ఝేకల్యాణం పరియోసానకల్యాణం సాత్థం సబ్యఞ్జనం, కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం పకాసేతి. అయం, భిక్ఖవే, పఠమో పుగ్గలో లోకే ఉప్పజ్జమానో ఉప్పజ్జతి బహుజనహితాయ బహుజనసుఖాయ లోకానుకమ్పాయ అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం.
‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, తస్సేవ సత్థు [సత్థునో (స్యా.)] సావకో అరహం హోతి ఖీణాసవో వుసితవా కతకరణీయో ఓహితభారో అనుప్పత్తసదత్థో పరిక్ఖీణభవసంయోజనో సమ్మదఞ్ఞా విముత్తో. సో ధమ్మం దేసేతి ఆదికల్యాణం మజ్ఝేకల్యాణం పరియోసానకల్యాణం సాత్థం సబ్యఞ్జనం, కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం పకాసేతి. అయం, భిక్ఖవే, దుతియో పుగ్గలో లోకే ఉప్పజ్జమానో ఉప్పజ్జతి బహుజనహితాయ బహుజనసుఖాయ లోకానుకమ్పాయ అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం.
‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, తస్సేవ సత్థు సావకో సేఖో హోతి పాటిపదో బహుస్సుతో సీలవతూపపన్నో. సోపి [సో (?)] ధమ్మం దేసేతి ఆదికల్యాణం మజ్ఝేకల్యాణం పరియోసానకల్యాణం సాత్థం సబ్యఞ్జనం, కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం పకాసేతి. అయం, భిక్ఖవే, తతియో పుగ్గలో లోకే ఉప్పజ్జమానో ఉప్పజ్జతి బహుజనహితాయ బహుజనసుఖాయ లోకానుకమ్పాయ అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, తయో పుగ్గలా లోకే ఉప్పజ్జమానా ఉప్పజ్జన్తి బహుజనహితాయ బహుజనసుఖాయ లోకానుకమ్పాయ అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సాన’’న్తి. ఏతమత్థం భగవా అవోచ. తత్థేతం ఇతి వుచ్చతి –
‘‘సత్థా హి లోకే పఠమో మహేసి, తస్సన్వయో సావకో భావితత్తో;
అథాపరో పాటిపదోపి సేఖో, బహుస్సుతో సీలవతూపపన్నో.
‘‘ఏతే తయో దేవమనుస్ససేట్ఠా, పభఙ్కరా ధమ్మముదీరయన్తా;
అపాపురన్తి [అపాపురేన్తి (క.)] అమతస్స ద్వారం, యోగా పమోచేన్తి [యాగా పముచ్చన్తి (సీ.), యోగా మోచన్తి (స్యా.)] హుజ్జనం తే.
‘‘యే సత్థవాహేన అనుత్తరేన, సుదేసితం మగ్గమనుక్కమన్తి [మగ్గమనుగ్గమన్తి (సీ. క.)];
ఇధేవ దుక్ఖస్స కరోన్తి అన్తం, యే అప్పమత్తా సుగతస్స సాసనే’’తి.
అయమ్పి అత్థో వుత్తో భగవతా, ఇతి మే సుతన్తి. పఞ్చమం.