౧౨. దిట్ఠిగతసుత్తం

౪౯. వుత్తఞ్హేతం భగవతా, వుత్తమరహతాతి మే సుతం –

‘‘ద్వీహి, భిక్ఖవే, దిట్ఠిగతేహి పరియుట్ఠితా దేవమనుస్సా ఓలీయన్తి ఏకే, అతిధావన్తి ఏకే; చక్ఖుమన్తో చ పస్సన్తి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, ఓలీయన్తి ఏకే? భవారామా, భిక్ఖవే, దేవమనుస్సా భవరతా భవసమ్ముదితా తేసం భవనిరోధాయ ధమ్మే దేసియమానే చిత్తం న పక్ఖన్దతి న పసీదతి న సన్తిట్ఠతి నాధిముచ్చతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, ఓలీయన్తి ఏకే.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, అతిధావన్తి ఏకే? భవేనేవ ఖో పనేకే అట్టీయమానా హరాయమానా జిగుచ్ఛమానా విభవం అభినన్దన్తి – యతో కిర, భో, అయం అత్తా [సత్తో (సీ. క.)] కాయస్స భేదా పరం మరణా ఉచ్ఛిజ్జతి వినస్సతి న హోతి పరం మరణా; ఏతం సన్తం ఏతం పణీతం ఏతం యాథావన్తి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, అతిధావన్తి ఏకే.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, చక్ఖుమన్తో పస్సన్తి? ఇధ భిక్ఖు భూతం భూతతో పస్సతి; భూతం భూతతో దిస్వా భూతస్స నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నో హోతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, చక్ఖుమన్తో పస్సన్తీ’’తి. ఏతమత్థం భగవా అవోచ. తత్థేతం ఇతి వుచ్చతి –

‘‘యే [యో (స్యా. క.)] భూతం భూతతో దిస్వా, భూతస్స చ అతిక్కమం;

యథాభూతే విముచ్చన్తి, భవతణ్హా పరిక్ఖయా.

‘‘స వే [సచే (క. సీ. స్యా. పీ.)] భూతపరిఞ్ఞో, సో వీతతణ్హో భవాభవే;

భూతస్స విభవా భిక్ఖు, నాగచ్ఛతి పునబ్భవ’’న్తి.

అయమ్పి అత్థో వుత్తో భగవతా, ఇతి మే సుతన్తి. ద్వాదసమం.

దుతియో వగ్గో నిట్ఠితో.

తస్సుద్దానం –

ద్వే ఇన్ద్రియా ద్వే తపనీయా, సీలేన అపరే దువే;

అనోత్తాపీ కుహనా ద్వే చ, సంవేజనీయేన తే దస.

వితక్కా దేసనా విజ్జా, పఞ్ఞా ధమ్మేన పఞ్చమం;

అజాతం ధాతుసల్లానం, సిక్ఖా జాగరియేన చ;

అపాయదిట్ఠియా చేవ [యేవ (సీ. స్యా.)], బావీసతి పకాసితాతి.

దుకనిపాతో నిట్ఠితో.