౮. కిమిలత్థేరగాథావణ్ణనా
పాచీనవంసదాయమ్హీతిఆదికా ఆయస్మతో కిమిలత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? తస్స పుబ్బయోగో సంవేగుప్పత్తి పబ్బజ్జా చ ఏకకనిపాతే ‘‘అభిసత్తో’’తి గాథాయ సంవణ్ణనాయం వుత్తాయేవ. తాయ చ గాథాయ థేరేన అత్తనో విసేసాధిగమస్స కారణం దస్సితం. ఇధ పన అధిగతవిసేసస్స అత్తనో ఆయస్మతా చ అనురుద్ధేన ఆయస్మతా చ నన్దియేన సహ సమగ్గవాసో దస్సితోతి వేదితబ్బం. సమగ్గవాసం పన వసన్తా తే యథా చ వసింసు, తం దస్సేన్తో –
౧౫౫. ‘‘పాచీనవంసదాయమ్హి, సక్యపుత్తా సహాయకా;
పహాయానప్పకే భోగే, ఉఞ్ఛే పత్తాగతే రతా.
౧౫౬. ‘‘ఆరద్ధవీరియా పహితత్తా, నిచ్చం దళ్హపరక్కమా;
రమన్తి ధమ్మరతియా, హిత్వాన లోకియం రతి’’న్తి. – గాథాద్వయం అభాసి;
తత్థ పాచీనవంసదాయమ్హీతి పాచీనవంసనామకే రక్ఖితగోపితే సహపరిచ్ఛేదే వనే. తఞ్హి వనం గామస్స పాచీనదిసాయం ఠితత్తా వంసగుమ్బపరిక్ఖిత్తత్తా చ ‘‘పాచీనవంసదాయో’’తి వుత్తో, వంసవనభావేన వాతి. సక్యపుత్తాతి అనురుద్ధత్థేరాదయో సక్యరాజకుమారా. సహాయకాతి సంవేగుప్పత్తిపబ్బజ్జాసమణధమ్మకరణసంవాసేహి సహ అయనతో పవత్తనతో సహాయకా. పహాయానప్పకే భోగేతి ఉళారేన పుఞ్ఞానుభావేన అధిగతే కులపరమ్పరాగతే చ మహన్తే భోగక్ఖన్ధే ఛడ్డేత్వా. ‘‘సహాయానప్పకే’’తిపి పాళి. ఉఞ్ఛే పత్తాగతే రతాతి ఉఞ్ఛాచరియాయ ఆభతత్తా ఉఞ్ఛే పత్తే ఆగతత్తా పత్తాగతే పత్తపరియాపన్నే రతా అభిరతా, సఙ్ఘభత్తాదిఅతిరేకలాభం పటిక్ఖిపిత్వా జఙ్ఘబలం నిస్సాయ భిక్ఖాచరియాయ లద్ధేన మిస్సకభత్తేనేవ సన్తుట్ఠాతి అత్థో.
ఆరద్ధవీరియాతి ఉత్తమత్థస్స అధిగమాయ ఆదితోవ పగేవ సమ్పాదితవీరియా. పహితత్తాతి నిన్నపోణపబ్భారభావేన కాలేన కాలం సమాపజ్జనేన చ నిబ్బానం పతిపేసితచిత్తా. నిచ్చం దళ్హపరక్కమాతి వత్తపటిపత్తీసు దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారానుయోగేన సబ్బకాలం అసిథిలపరక్కమా. రమన్తి ధమ్మరతియా, హిత్వాన లోకియం రతిన్తి లోకే విదితతాయ లోకపరియాపన్నతాయ చ లోకియం రూపారమ్మణాదిరతిం పహాయ మగ్గపఞ్ఞాయ పజహిత్వా లోకుత్తరధమ్మరతియా అగ్గఫలనిబ్బానాభిరతియా చ రమన్తి అభిరమన్తీతి.
కిమిలత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.