౬. కామూపపత్తిసుత్తవణ్ణనా

౯౫. ఛట్ఠే కామూపపత్తియోతి కామపటిలాభా కామపటిసేవనా వా. పచ్చుపట్ఠితకామాతి నిబద్ధకామా నిబద్ధారమ్మణా యథా తం మనుస్సా. మనుస్సా హి నిబద్ధవత్థుస్మిం వసం వత్తేన్తి. యత్థ పటిబద్ధచిత్తా హోన్తి, సతమ్పి సహస్సమ్పి దత్వా తమేవ మాతుగామం ఆనేత్వా నిబద్ధభోగం భుఞ్జన్తి. ఏకచ్చే చ దేవా. చాతుమహారాజికతో పట్ఠాయ హి చతుదేవలోకవాసినో నిబద్ధవత్థుస్మింయేవ వసం వత్తేన్తి. పఞ్చసిఖవత్థు చేత్థ నిదస్సనం. తథా ఏకచ్చే ఆపాయికే నేరయికే ఠపేత్వా సేసఅపాయసత్తాపి నిబద్ధవత్థుస్మింయేవ వసం వత్తేన్తి. మచ్ఛా హి అత్తనో మచ్ఛియా, కచ్ఛపో కచ్ఛపియాతి ఏవం సబ్బేపి తిరచ్ఛానా పేతా వినిపాతికా చ. తస్మా నేరయికే ఠపేత్వా సేసఅపాయసత్తే ఉపాదాయ యావ తుసితకాయా ఇమే సత్తా పచ్చుపట్ఠితకామా నామ, నిమ్మానరతినోతి సయం నిమ్మితే నిమ్మానే రతి ఏతేసన్తి నిమ్మానరతినో. తే హి నీలపీతాదివసేన యాదిసం యాదిసం రూపం ఇచ్ఛన్తి, తాదిసం తాదిసం నిమ్మినిత్వా రమన్తి ఆయస్మతో అనురుద్ధస్స పురతో మనాపకాయికా దేవతా వియ. పరనిమ్మితవసవత్తినోతి పరేహి నిమ్మితే కామే వసం వత్తేన్తీతి పరనిమ్మితవసవత్తినో. తేసఞ్హి మనం ఞత్వా పరే యథారుచితం కామభోగం నిమ్మినన్తి, తే తత్థ వసం వత్తేన్తి. కథం తే పరస్స మనం జానన్తీతి? పకతిసేవనావసేన. యథా హి కుసలో సూదో రఞ్ఞో భుఞ్జన్తస్స యం యం రుచ్చతి, తం తం జానాతి, ఏవం పకతియా అభిరుచితారమ్మణం ఞత్వా తాదిసేయేవ నిమ్మినన్తి, తే తత్థ వసం వత్తేన్తి, మేథునసేవనాదివసేన కామే పరిభుఞ్జన్తి. కేచి పన ‘‘హసితమత్తేన ఓలోకితమత్తేన ఆలిఙ్గితమత్తేన హత్థగ్గహణమత్తేన చ తేసం కామకిచ్చం ఇజ్ఝతీ’’తి వదన్తి, తం అట్ఠకథాయం ‘‘ఏతం పన నత్థీ’’తి పటిక్ఖిత్తం. న హి కాయేన అఫుసన్తస్స ఫోట్ఠబ్బం కామకిచ్చం సాధేతి. ఛన్నమ్పి కామావచరదేవానం కామా పాకతికా ఏవ. వుత్తఞ్హేతం –

‘‘ఛ ఏతే కామావచరా, సబ్బకామసమిద్ధినో;

సబ్బేసం ఏకసఙ్ఖాతం, ఆయు భవతి కిత్తక’’న్తి. (విభ. ౧౦౨౩);

గాథాసు యే చఞ్ఞేతి యే యథావుత్తదేవేహి అఞ్ఞే చ కామభోగినో మనుస్సా చేవ ఏకచ్చే అపాయూపగా చ సబ్బే తే. ఇత్థభావఞ్ఞథాభావన్తి ఇమం యథాపటిలద్ధత్తభావఞ్చేవ, ఉపపత్తిభవన్తరసఙ్ఖాతం ఇతో అఞ్ఞథాభావఞ్చాతి ద్విప్పభేదం సంసారం నాతివత్తరే న అతిక్కమన్తి. సబ్బే పరిచ్చజే కామేతి దిబ్బాదిభేదే సబ్బేపి కామే వత్థుకామే చ కిలేసకామే చ పరిచ్చజేయ్య. కిలేసకామే అనాగామిమగ్గేన పజహన్తోయేవ హి వత్థుకామే పరిచ్చజతి నామ. పియరూపసాతగధితన్తి పియరూపేసు రూపాదీసు సుఖవేదనస్సాదేన గధితం గిద్ధం. ఛేత్వా సోతం దురచ్చయన్తి అఞ్ఞేహి దురచ్చయం దురతిక్కమం తణ్హాసోతం అరహత్తమగ్గేన సముచ్ఛిన్దిత్వా. సేసం హేట్ఠా వుత్తనయమేవాతి.

ఛట్ఠసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.