౧౪. విపాకపచ్చయనిద్దేసవణ్ణనా
౧౪. విపాకపచ్చయనిద్దేసే విపాకా చత్తారో ఖన్ధాతి యస్మా కమ్మసముట్ఠానాపి రూపా విపాకా న హోన్తి, తస్మా ‘‘విపాకా’’తి వత్వా ‘‘చత్తారో ఖన్ధా’’తి వుత్తం. ఏవం అయం పాళి అరూపధమ్మానఞ్ఞేవ విపాకపచ్చయవసేన ఆగతా. పఞ్హావారే పన ‘‘విపాకాబ్యాకతో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం విపాకపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే విపాకాబ్యాకతో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం కటత్తా చ రూపానం విపాకపచ్చయేన పచ్చయో’’తి ఆగతత్తా చిత్తసముట్ఠానకమ్మసముట్ఠానరూపానమ్పి విపాకపచ్చయో లబ్భతి. ఇధ పన సావసేసవసేన దేసనా కతాతి అయం తావేత్థ పాళివణ్ణనా. అయం పన విపాకపచ్చయో విపాకభావేన జాతితో ఏకవిధో, భూమిభేదతో కామావచరాదివసేన చతుధా భిజ్జతీతి ఏవమేత్థ నానప్పకారభేదతో విఞ్ఞాతబ్బో వినిచ్ఛయో.
ఏవం భిన్నే పనేత్థ కామావచరరూపావచరవిపాకో అత్తనా సమ్పయుత్తధమ్మానం పవత్తే చిత్తసముట్ఠానరూపానం పటిసన్ధియం కటత్తారూపానఞ్చ విపాకపచ్చయో హోతి. అరూపావచరవిపాకో సమ్పయుత్తధమ్మానఞ్ఞేవ. లోకుత్తరవిపాకో పఞ్చవోకారే సమ్పయుత్తధమ్మానఞ్చేవ చిత్తసముట్ఠానరూపస్స చ, చతువోకారే సమ్పయుత్తక్ఖన్ధానఞ్ఞేవ విపాకపచ్చయో హోతీతి ఏవమేత్థ పచ్చయుప్పన్నతోపి విఞ్ఞాతబ్బో వినిచ్ఛయోతి.
విపాకపచ్చయనిద్దేసవణ్ణనా.