౯. లోణకపల్లసుత్తవణ్ణనా

౧౦౧. నవమే యథా యథాయన్తి యథా యథా అయం. తథా తథా తన్తి తథా తథా తం కమ్మం. ఇదం వుత్తం హోతి – యో ఏవం వదేయ్య – ‘‘యథా యథా కమ్మం కరోతి, తథా తథాస్స విపాకం పటిసంవేదియతేవ. న హి సక్కా కతస్స కమ్మస్స విపాకం పటిసేధేతుం. తస్మా యత్తకం కమ్మం కరోతి, తత్తకస్స విపాకం పటిసంవేదియతేవా’’తి. ఏవం సన్తన్తి ఏవం సన్తే. బ్రహ్మచరియవాసో న హోతీతి యం మగ్గభావనతో పుబ్బే ఉపపజ్జవేదనీయం కమ్మం కతం, తస్స అవస్సం పటిసంవేదనీయత్తా బ్రహ్మచరియం వుత్థమ్పి అవుత్థమేవ హోతి. ఓకాసో న పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయాతి యస్మా చ ఏవం సన్తే తేన కమ్మాయూహనఞ్చేవ విపాకానుభవనా చ హోతి, తస్మా హేతునా నయేన వట్టదుక్ఖస్స అన్తకిరియాయ ఓకాసో న పఞ్ఞాయతి నామ.

యథా యథా వేదనీయన్తి యేన యేనాకారేన వేదితబ్బం. తథా తథాస్స విపాకం పటిసంవేదియతీతి తేన తేనాకారేన అస్స విపాకం పచ్చనుభోతి. ఇదం వుత్తం హోతి – యదేతం సత్తసు జవనేసు పఠమజవనకమ్మం సతి పచ్చయే విపాకవారం లభన్తమేవ దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, అసతి అహోసికమ్మం నామ. యఞ్చ సత్తమజవనకమ్మం సతి పచ్చయే ఉపపజ్జవేదనీయం హోతి, అసతి అహోసికమ్మం నామ. యఞ్చ మజ్ఝే పఞ్చజవనకమ్మం యావ సంసారప్పవత్తి, తావ అపరపరియాయవేదనీయం నామ హోతి. ఏతేసు ఆకారేసు యేన యేనాకారేన వేదితబ్బం కమ్మం అయం పురిసో కరోతి, తేన తేనేవస్స విపాకం పటిసంవేదియతి నామ. అట్ఠకథాయఞ్హి లద్ధవిపాకవారమేవ కమ్మం యథావేదనీయం కమ్మం నామాతి వుత్తం. ఏవం సన్తం, భిక్ఖవే, బ్రహ్మచరియవాసో హోతీతి కమ్మక్ఖయకరస్స బ్రహ్మచరియస్స ఖేపేతబ్బకమ్మసమ్భవతో వాసో నామ హోతి, వుత్థం సువుత్థమేవ హోతీతి అత్థో. ఓకాసో పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయాతి యస్మా ఏవం సన్తే తేన తేన మగ్గేన అభిసఙ్ఖారవిఞ్ఞాణస్స నిరోధేన తేసు తేసు భవేసు ఆయతిం వట్టదుక్ఖం న ఉప్పజ్జతి, తస్మా ఓకాసో పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయ.

ఇదాని తం యథావేదనీయకమ్మసభావం దస్సేన్తో ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్సాతిఆదిమాహ. తత్థ అప్పమత్తకన్తి పరిత్తం థోకం మన్దం లామకం. తాదిసంయేవాతి తంసరిక్ఖకమేవ. దిట్ఠధమ్మవేదనీయన్తి తస్మిం కమ్మేయేవ దిట్ఠధమ్మే విపచ్చితబ్బం విపాకవారం లభన్తం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి. నాణుపి ఖాయతీతి దుతియే అత్తభావే అణుపి న ఖాయతి, అణుమత్తమ్పి దుతియే అత్తభావే విపాకం న దేతీతి అత్థో. బహుదేవాతి బహుకం పన విపాకం కిమేవ దస్సతీతి అధిప్పాయో. అభావితకాయోతిఆదీహి కాయభావనారహితో వట్టగామీ పుథుజ్జనో దస్సితో. పరిత్తోతి పరిత్తగుణో. అప్పాతుమోతి ఆతుమా వుచ్చతి అత్తభావో, తస్మిం మహన్తేపి గుణపరిత్తతాయ అప్పాతుమోయేవ. అప్పదుక్ఖవిహారీతి అప్పకేనపి పాపేన దుక్ఖవిహారీ. భావితకాయోతిఆదీహి ఖీణాసవో దస్సితో. సో హి కాయానుపస్సనాసఙ్ఖాతాయ కాయభావనాయ భావితకాయో నామ. కాయస్స వా వడ్ఢితత్తా భావితకాయో. భావితసీలోతి వడ్ఢితసీలో. సేసపదద్వయేపి ఏసేవ నయో. పఞ్చద్వారభావనాయ వా భావితకాయో. ఏతేన ఇన్ద్రియసంవరసీలం వుత్తం, భావితసీలోతి ఇమినా సేసాని తీణి సీలాని. అపరిత్తోతి న పరిత్తగుణో. మహత్తోతి అత్తభావే పరిత్తేపి గుణమహన్తతాయ మహత్తో. అప్పమాణవిహారీతి ఖీణాసవస్సేతం నామమేవ. సో హి పమాణకరానం రాగాదీనం అభావేన అప్పమాణవిహారీ నామ.

పరిత్తేతి ఖుద్దకే. ఉదకమల్లకేతి ఉదకసరావే. ఓరబ్భికోతి ఉరబ్భసామికో. ఉరబ్భఘాతకోతి సూనకారో. జాపేతుం వాతి ధనజానియా జాపేతుం. ఝాపేతున్తిపి పాఠో, అయమేవత్థో. యథాపచ్చయం వా కాతున్తి యథా ఇచ్ఛతి, తథా కాతుం. ఉరబ్భధనన్తి ఏళకఅగ్ఘనకమూలం. సో పనస్స సచే ఇచ్ఛతి, దేతి. నో చే ఇచ్ఛతి, గీవాయం గహేత్వా నిక్కడ్ఢాపేతి. సేసం వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం. ఇమస్మిం పన సుత్తే వట్టవివట్టం కథితన్తి.