(౧౦) ౫. లోణకపల్లవగ్గో

౧. అచ్చాయికసుత్తవణ్ణనా

౯౩. పఞ్చమస్స పఠమే అచ్చాయికానీతి అతిపాతికాని. కరణీయానీతి అవస్సకిచ్చాని. యఞ్హి న అవస్సం కాతబ్బం, తం కిచ్చన్తి వుచ్చతి. అవస్సం కాతబ్బం కరణీయం నామ. సీఘం సీఘన్తి వేగేన వేగేన. తస్స ఖో తన్తి ఏత్థ తన్తి నిపాతమత్తం. నత్థి సా ఇద్ధి వా ఆనుభావో వాతి సా వా ఇద్ధి సో వా ఆనుభావో నత్థి. ఉత్తరస్వేతి తతియదివసే. ఉతుపరిణామినీతి లద్ధఉతుపరిణామాని హుత్వా. జాయన్తిపీతి తతియదివసే నిక్ఖన్తసేతఙ్కురాని హోన్తి, సత్తాహే పత్తే నీలఙ్కురాని హోన్తి. గబ్భీనిపి హోన్తీతి దియడ్ఢమాసం పత్వా గహితగబ్భాని హోన్తి. పచ్చన్తిపీతి తయో మాసే పత్వా పచ్చన్తి. ఇదాని యస్మా బుద్ధానం గహపతికేన వా సస్సేహి వా అత్థో నత్థి, సాసనే పన తప్పటిరూపకం పుగ్గలం వా అత్థం వా దస్సేతుం తం తం ఓపమ్మం ఆహరన్తి. తస్మా యమత్థం దస్సేతుకామేన ఏతం ఆభతం, తం దస్సేన్తో ఏవమేవ ఖోతిఆదిమాహ. తం అత్థతో ఉత్తానమేవ. సిక్ఖా పన ఇధాపి మిస్సికా ఏవ కథితా.

౨. పవివేకసుత్తవణ్ణనా

౯౪. దుతియే చీవరపవివేకన్తి చీవరం నిస్సాయ ఉప్పజ్జనకకిలేసేహి వివిత్తభావం. సేసద్వయేపి ఏసేవ నయో. సాణానీతి సాణవాకచేలాని. మసాణానీతి మిస్సకచేలాని. ఛవదుస్సానీతి మతసరీరతో ఛడ్డితవత్థాని, ఏరకతిణాదీని వా గన్థేత్వా కతనివాసనాని. పంసుకూలానీతి పథవియం ఛడ్డితనన్తకాని. తిరీటానీతి రుక్ఖతచవత్థాని. అజినానీతి అజినమిగచమ్మాని. అజినక్ఖిపన్తి తదేవ మజ్ఝే ఫాలితం, సహఖురకన్తిపి వదన్తి. కుసచీరన్తి కుసతిణాని గన్థేత్వా కతచీరం. వాకచీరఫలకచీరేసుపి ఏసేవ నయో. కేసకమ్బలన్తి మనుస్సకేసేహి కతకమ్బలం. వాలకమ్బలన్తి అస్సవాలాదీహి కతకమ్బలం. ఉలూకపక్ఖికన్తి ఉలూకపత్తాని గన్థేత్వా కతనివాసనం.

సాకభక్ఖాతి అల్లసాకభక్ఖా. సామాకభక్ఖాతి సామాకతణ్డులభక్ఖా. నీవారాదీసు నీవారా నామ అరఞ్ఞే సయం జాతవీహిజాతి. దద్దులన్తి చమ్మకారేహి చమ్మం లిఖిత్వా ఛడ్డితకసటం. హటం వుచ్చతి సిలేసోపి సేవాలోపి కణికారాదిరుక్ఖనియ్యాసోపి. కణన్తి కుణ్డకం. ఆచామోతి భత్తఉక్ఖలికాయ లగ్గో ఝామఓదనో. తం ఛడ్డితట్ఠానే గహేత్వా ఖాదన్తి, ఓదనకఞ్జియన్తిపి వదన్తి. పిఞ్ఞాకాదయో పాకటావ. పవత్తఫలభోజీతి పతితఫలభోజీ. భుసాగారన్తి ఖలసాలం.

సీలవాతి చతుపారిసుద్ధిసీలేన సమన్నాగతో. దుస్సీల్యఞ్చస్స పహీనం హోతీతి పఞ్చ దుస్సీల్యాని పహీనాని హోన్తి. సమ్మాదిట్ఠికోతి యాథావదిట్ఠికో. మిచ్ఛాదిట్ఠీతి అయాథావదిట్ఠి. ఆసవాతి చత్తారో ఆసవా. అగ్గప్పత్తోతి సీలగ్గప్పత్తో. సారప్పత్తోతి సీలసారం పత్తో. సుద్ధోతి పరిసుద్ధో. సారే పతిట్ఠితోతి సీలసమాధిపఞ్ఞాసారే పతిట్ఠితో.

సేయ్యథాపీతి యథా నామ. సమ్పన్నన్తి పరిపుణ్ణం పరిపక్కసాలిభరితం. సఙ్ఘరాపేయ్యాతి సఙ్కడ్ఢాపేయ్య. ఉబ్బహాపేయ్యాతి ఖలట్ఠానం ఆహరాపేయ్య. భుసికన్తి భుసం. కోట్టాపేయ్యాతి ఉదుక్ఖలే పక్ఖిపాపేత్వా ముసలేహి పహరాపేయ్య. అగ్గప్పత్తానీతి తణ్డులగ్గం పత్తాని. సారప్పత్తాదీసుపి ఏసేవ నయో. సేసం ఉత్తానమేవ. యం పనేత్థ ‘‘దుస్సీల్యఞ్చస్స పహీనం మిచ్ఛాదిట్ఠి చస్స పహీనా’’తి వుత్తం, తం సోతాపత్తిమగ్గేన పహీనభావం సన్ధాయ వుత్తన్తి వేదితబ్బం.

౩. సరదసుత్తవణ్ణనా

౯౫. తతియే విద్ధేతి వలాహకవిగమేన దూరీభూతే. దేవేతి ఆకాసే. అభివిహచ్చాతి అభివిహనిత్వా. యతోతి యస్మిం కాలే. విరజన్తి రాగరజాదిరహితం. తేసంయేవ మలానం విగతత్తా వీతమలం. ధమ్మచక్ఖున్తి చతుసచ్చధమ్మపరిగ్గాహకం సోతాపత్తిమగ్గచక్ఖుం. నత్థి తం సంయోజనన్తి దువిధమేవస్స సంయోజనం నత్థి, ఇతరమ్పి పన పున ఇమం లోకం ఆనేతుం అసమత్థతాయ నత్థీతి వుత్తం. ఇమస్మిం సుత్తే ఝానానాగామీ నామ కథితోతి.

౪. పరిసాసుత్తవణ్ణనా

౯౬. చతుత్థే న బాహులికా హోన్తీతి పచ్చయబాహుల్లికా న హోన్తి. న సాథలికాతి తిస్సో సిక్ఖా సిథిలం కత్వా న గణ్హన్తి. ఓక్కమనే నిక్ఖిత్తధురాతి ఓక్కమనం వుచ్చతి అవగమనట్ఠేన పఞ్చ నీవరణాని, తేసు నిక్ఖిత్తధురా. పవివేకే పుబ్బఙ్గమాతి కాయచిత్తఉపధివివేకసఙ్ఖాతే తివిధేపి వివేకే పుబ్బఙ్గమా. వీరియం ఆరభన్తీతి దువిధమ్పి వీరియం పగ్గణ్హన్తి. అప్పత్తస్సాతి ఝానవిపస్సనామగ్గఫలసఙ్ఖాతస్స అప్పత్తవిసేసస్స. సేసపదద్వయేపి ఏసేవ నయో. పచ్ఛిమా జనతాతి సద్ధివిహారికఅన్తేవాసికాదయో. దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జతీతి ఆచరియుపజ్ఝాయేహి కతం అనుకరోతి. యం తాయ జనతాయ ఆచరియుపజ్ఝాయేసు దిట్ఠం, తస్స అనుగతిం ఆపజ్జతి నామ. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, అగ్గవతీ పరిసాతి, భిక్ఖవే, అయం పరిసా అగ్గపుగ్గలవతీ నామ వుచ్చతి.

భణ్డనజాతాతి జాతభణ్డనా. కలహజాతాతి జాతకలహా. భణ్డనన్తి చేత్థ కలహస్స పుబ్బభాగో, హత్థపరామాసాదివసేన వీతిక్కమో కలహో నామ. వివాదాపన్నాతి విరుద్ధవాదం ఆపన్నా. ముఖసత్తీహీతి గుణవిజ్ఝనట్ఠేన ఫరుసా వాచా ‘‘ముఖసత్తియో’’తి వుచ్చన్తి, తాహి ముఖసత్తీహి. వితుదన్తా విహరన్తీతి విజ్ఝన్తా విచరన్తి.

సమగ్గాతి సహితా. సమ్మోదమానాతి సమప్పవత్తమోదా. ఖీరోదకీభూతాతి ఖీరోదకం వియ భూతా. పియచక్ఖూహీతి ఉపసన్తేహి మేత్తచక్ఖూహి. పీతి జాయతీతి పఞ్చవణ్ణా పీతి ఉప్పజ్జతి. కాయో పస్సమ్భతీతి నామకాయోపి రూపకాయోపి విగతదరథో హోతి. పస్సద్ధకాయోతి అసారద్ధకాయో. సుఖం వేదియతీతి కాయికచేతసికసుఖం వేదియతి. సమాధియతీతి ఆరమ్మణే సమ్మా ఠపీయతి.

థుల్లఫుసితకేతి మహాఫుసితకే. పబ్బతకన్దరపదరసాఖాతి ఏత్థ కన్దరో నామ ‘‘క’’న్తి లద్ధనామేన ఉదకేన దారితో ఉదకభిన్నో పబ్బతప్పదేసో, యో ‘‘నితమ్భో’’తిపి ‘‘నదికుఞ్జో’’తిపి వుచ్చతి. పదరం నామ అట్ఠ మాసే దేవే అవస్సన్తే ఫలితో భూమిప్పదేసో. సాఖాతి కుసోబ్భగామినియో ఖుద్దకమాతికాయో. కుసోబ్భాతి ఖుద్దకఆవాటా. మహాసోబ్భాతి మహాఆవాటా. కున్నదియోతి ఖుద్దకనదియో. మహానదియోతి గఙ్గాయమునాదికా మహాసరితా.

౫-౭. పఠమఆజానీయసుత్తాదివణ్ణనా

౯౭-౯౯. పఞ్చమే అఙ్గేహీతి గుణఙ్గేహి. రాజారహోతి రఞ్ఞో అరహో అనుచ్ఛవికో. రాజభోగ్గోతి రఞ్ఞో ఉపభోగభూతో. రఞ్ఞో అఙ్గన్తి రఞ్ఞో హత్థపాదాదిఅఙ్గసమతాయ అఙ్గన్తేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి. వణ్ణసమ్పన్నోతి సరీరవణ్ణేన సమ్పన్నో. బలసమ్పన్నోతి కాయబలేన సమ్పన్నో. ఆహునేయ్యోతి ఆహుతిసఙ్ఖాతం పిణ్డపాతం పటిగ్గహేతుం యుత్తో. పాహునేయ్యోతి పాహునకభత్తస్స అనుచ్ఛవికో. దక్ఖిణేయ్యోతి దసవిధదానవత్థుపరిచ్చాగవసేన సద్ధాదానసఙ్ఖాతాయ దక్ఖిణాయ అనుచ్ఛవికో. అఞ్జలికరణీయోతి అఞ్జలిపగ్గహణస్స అనుచ్ఛవికో. అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్సాతి సబ్బలోకస్స అసదిసం పుఞ్ఞవిరుహనట్ఠానం.

వణ్ణసమ్పన్నోతి గుణవణ్ణేన సమ్పన్నో. బలసమ్పన్నోతి వీరియబలేన సమ్పన్నో. జవసమ్పన్నోతి ఞాణజవేన సమ్పన్నో. థామవాతి ఞాణథామేన సమన్నాగతో. దళ్హపరక్కమోతి థిరపరక్కమో. అనిక్ఖిత్తధురోతి అట్ఠపితధురో పగ్గహితధురో, అగ్గఫలం అరహత్తం అప్పత్వా వీరియధురం న నిక్ఖిపిస్సామీతి ఏవం పటిపన్నో. ఇమస్మిం సుత్తే చతుసచ్చవసేన సోతాపత్తిమగ్గో, సోతాపత్తిమగ్గేన చ ఞాణజవసమ్పన్నతా కథితాతి. ఛట్ఠే తీణి చ మగ్గాని తీణి చ ఫలాని, తీహి మగ్గఫలేహి చ ఞాణజవసమ్పన్నతా కథితా. సత్తమే అరహత్తఫలం, అరహత్తఫలేనేవ చ మగ్గకిచ్చం కథితం. ఫలం పన జవితజవేన ఉప్పజ్జనతో జవోతి చ వత్తుం వట్టతి.

౮. పోత్థకసుత్తవణ్ణనా

౧౦౦. అట్ఠమే నవోతి కరణం ఉపాదాయ వుచ్చతి. పోత్థకోతి వాకమయవత్థం. మజ్ఝిమోతి పరిభోగమజ్ఝిమో. జిణ్ణోతి పరిభోగజిణ్ణో. ఉక్ఖలిపరిమజ్జనన్తి ఉక్ఖలిపరిపుఞ్ఛనం దుస్సీలోతి నిస్సీలో. దుబ్బణ్ణతాయాతి గుణవణ్ణాభావేన దుబ్బణ్ణతాయ. దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జన్తీతి తేన కతం అనుకరోన్తి. న మహప్ఫలం హోతీతి విపాకఫలేన మహప్ఫలం న హోతి. న మహానిసంసన్తి విపాకానిసంసేనేవ న మహానిసంసం. అప్పగ్ఘతాయాతి విపాకగ్ఘేన అప్పగ్ఘతాయ. కాసికం వత్థన్తి తీహి కప్పాసఅంసూహి సుత్తం కన్తిత్వా కతవత్థం, తఞ్చ ఖో కాసిరట్ఠేయేవ ఉట్ఠితం. సేసం ఉత్తానమేవ. సీలం పనేత్థ మిస్సకం కథితన్తి.

౯. లోణకపల్లసుత్తవణ్ణనా

౧౦౧. నవమే యథా యథాయన్తి యథా యథా అయం. తథా తథా తన్తి తథా తథా తం కమ్మం. ఇదం వుత్తం హోతి – యో ఏవం వదేయ్య – ‘‘యథా యథా కమ్మం కరోతి, తథా తథాస్స విపాకం పటిసంవేదియతేవ. న హి సక్కా కతస్స కమ్మస్స విపాకం పటిసేధేతుం. తస్మా యత్తకం కమ్మం కరోతి, తత్తకస్స విపాకం పటిసంవేదియతేవా’’తి. ఏవం సన్తన్తి ఏవం సన్తే. బ్రహ్మచరియవాసో న హోతీతి యం మగ్గభావనతో పుబ్బే ఉపపజ్జవేదనీయం కమ్మం కతం, తస్స అవస్సం పటిసంవేదనీయత్తా బ్రహ్మచరియం వుత్థమ్పి అవుత్థమేవ హోతి. ఓకాసో న పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయాతి యస్మా చ ఏవం సన్తే తేన కమ్మాయూహనఞ్చేవ విపాకానుభవనా చ హోతి, తస్మా హేతునా నయేన వట్టదుక్ఖస్స అన్తకిరియాయ ఓకాసో న పఞ్ఞాయతి నామ.

యథా యథా వేదనీయన్తి యేన యేనాకారేన వేదితబ్బం. తథా తథాస్స విపాకం పటిసంవేదియతీతి తేన తేనాకారేన అస్స విపాకం పచ్చనుభోతి. ఇదం వుత్తం హోతి – యదేతం సత్తసు జవనేసు పఠమజవనకమ్మం సతి పచ్చయే విపాకవారం లభన్తమేవ దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, అసతి అహోసికమ్మం నామ. యఞ్చ సత్తమజవనకమ్మం సతి పచ్చయే ఉపపజ్జవేదనీయం హోతి, అసతి అహోసికమ్మం నామ. యఞ్చ మజ్ఝే పఞ్చజవనకమ్మం యావ సంసారప్పవత్తి, తావ అపరపరియాయవేదనీయం నామ హోతి. ఏతేసు ఆకారేసు యేన యేనాకారేన వేదితబ్బం కమ్మం అయం పురిసో కరోతి, తేన తేనేవస్స విపాకం పటిసంవేదియతి నామ. అట్ఠకథాయఞ్హి లద్ధవిపాకవారమేవ కమ్మం యథావేదనీయం కమ్మం నామాతి వుత్తం. ఏవం సన్తం, భిక్ఖవే, బ్రహ్మచరియవాసో హోతీతి కమ్మక్ఖయకరస్స బ్రహ్మచరియస్స ఖేపేతబ్బకమ్మసమ్భవతో వాసో నామ హోతి, వుత్థం సువుత్థమేవ హోతీతి అత్థో. ఓకాసో పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయాతి యస్మా ఏవం సన్తే తేన తేన మగ్గేన అభిసఙ్ఖారవిఞ్ఞాణస్స నిరోధేన తేసు తేసు భవేసు ఆయతిం వట్టదుక్ఖం న ఉప్పజ్జతి, తస్మా ఓకాసో పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయ.

ఇదాని తం యథావేదనీయకమ్మసభావం దస్సేన్తో ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్సాతిఆదిమాహ. తత్థ అప్పమత్తకన్తి పరిత్తం థోకం మన్దం లామకం. తాదిసంయేవాతి తంసరిక్ఖకమేవ. దిట్ఠధమ్మవేదనీయన్తి తస్మిం కమ్మేయేవ దిట్ఠధమ్మే విపచ్చితబ్బం విపాకవారం లభన్తం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి. నాణుపి ఖాయతీతి దుతియే అత్తభావే అణుపి న ఖాయతి, అణుమత్తమ్పి దుతియే అత్తభావే విపాకం న దేతీతి అత్థో. బహుదేవాతి బహుకం పన విపాకం కిమేవ దస్సతీతి అధిప్పాయో. అభావితకాయోతిఆదీహి కాయభావనారహితో వట్టగామీ పుథుజ్జనో దస్సితో. పరిత్తోతి పరిత్తగుణో. అప్పాతుమోతి ఆతుమా వుచ్చతి అత్తభావో, తస్మిం మహన్తేపి గుణపరిత్తతాయ అప్పాతుమోయేవ. అప్పదుక్ఖవిహారీతి అప్పకేనపి పాపేన దుక్ఖవిహారీ. భావితకాయోతిఆదీహి ఖీణాసవో దస్సితో. సో హి కాయానుపస్సనాసఙ్ఖాతాయ కాయభావనాయ భావితకాయో నామ. కాయస్స వా వడ్ఢితత్తా భావితకాయో. భావితసీలోతి వడ్ఢితసీలో. సేసపదద్వయేపి ఏసేవ నయో. పఞ్చద్వారభావనాయ వా భావితకాయో. ఏతేన ఇన్ద్రియసంవరసీలం వుత్తం, భావితసీలోతి ఇమినా సేసాని తీణి సీలాని. అపరిత్తోతి న పరిత్తగుణో. మహత్తోతి అత్తభావే పరిత్తేపి గుణమహన్తతాయ మహత్తో. అప్పమాణవిహారీతి ఖీణాసవస్సేతం నామమేవ. సో హి పమాణకరానం రాగాదీనం అభావేన అప్పమాణవిహారీ నామ.

పరిత్తేతి ఖుద్దకే. ఉదకమల్లకేతి ఉదకసరావే. ఓరబ్భికోతి ఉరబ్భసామికో. ఉరబ్భఘాతకోతి సూనకారో. జాపేతుం వాతి ధనజానియా జాపేతుం. ఝాపేతున్తిపి పాఠో, అయమేవత్థో. యథాపచ్చయం వా కాతున్తి యథా ఇచ్ఛతి, తథా కాతుం. ఉరబ్భధనన్తి ఏళకఅగ్ఘనకమూలం. సో పనస్స సచే ఇచ్ఛతి, దేతి. నో చే ఇచ్ఛతి, గీవాయం గహేత్వా నిక్కడ్ఢాపేతి. సేసం వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం. ఇమస్మిం పన సుత్తే వట్టవివట్టం కథితన్తి.

౧౦. పంసుధోవకసుత్తవణ్ణనా

౧౦౨. దసమే ధోవతీతి విక్ఖాలేతి. సన్ధోవతీతి సుట్ఠు ధోవతి, పునప్పునం ధోవతి. నిద్ధోవతీతి నిగ్గణ్హిత్వా ధోవతి. అనిద్ధన్తకసావన్తి అనీహతదోసం అనపనీతకసావం. పభఙ్గూతి పభిజ్జనసభావం, అధికరణీయం ఠపేత్వా ముట్ఠికాయ పహటమత్తం భిజ్జతి. పట్టికాయాతి సువణ్ణపట్టకాయ. గీవేయ్యకేతి గీవాలఙ్కారే.

అధిచిత్తన్తి సమథవిపస్సనాచిత్తం. అనుయుత్తస్సాతి భావేన్తస్స. సచేతసోతి చిత్తసమ్పన్నో. దబ్బజాతికోతి పణ్డితజాతికో. కామవితక్కాదీసు కామే ఆరబ్భ ఉప్పన్నో వితక్కో కామవితక్కో. బ్యాపాదవిహింససమ్పయుత్తా వితక్కా బ్యాపాదవిహింసవితక్కా నామ. ఞాతివితక్కాదీసు ‘‘అమ్హాకం ఞాతకా బహూ పుఞ్ఞవన్తా’’తిఆదినా నయేన ఞాతకే ఆరబ్భ ఉప్పన్నో వితక్కో ఞాతివితక్కో. ‘‘అసుకో జనపదో ఖేమో సుభిక్ఖో’’తిఆదినా నయేన జనపదమారబ్భ ఉప్పన్నో వితక్కో జనపదవితక్కో. ‘‘అహో వత మం పరే న అవజానేయ్యు’’న్తి ఏవం ఉప్పన్నో వితక్కో అనవఞ్ఞత్తిపటిసంయుత్తో వితక్కో నామ. ధమ్మవితక్కావసిస్సన్తీతి ధమ్మవితక్కా నామ దసవిపస్సనుపక్కిలేసవితక్కా. సో హోతి సమాధి న చేవ సన్తోతి సో అవసిట్ఠధమ్మవితక్కో విపస్సనాసమాధి అవూపసన్తకిలేసత్తా సన్తో న హోతి. న పణీతోతి న అతప్పకో. నప్పటిప్పస్సద్ధిలద్ధోతి న కిలేసపటిప్పస్సద్ధియా లద్ధో. న ఏకోదిభావాధిగతోతి న ఏకగ్గభావప్పత్తో. ససఙ్ఖారనిగ్గయ్హవారితగతోతి ససఙ్ఖారేన సప్పయోగేన కిలేసే నిగ్గణ్హిత్వా వారేత్వా వారితో, న కిలేసానం ఛిన్నన్తే ఉప్పన్నో, కిలేసే పన వారేత్వా ఉప్పన్నో.

హోతి సో, భిక్ఖవే, సమయోతి ఏత్థ సమయో నామ ఉతుసప్పాయం ఆహారసప్పాయం సేనాసనసప్పాయం పుగ్గలసప్పాయం ధమ్మస్సవనసప్పాయన్తి ఇమేసం పఞ్చన్నం సప్పాయానం పటిలాభకాలో. యం తం చిత్తన్తి యస్మిం సమయే తం విపస్సనాచిత్తం. అజ్ఝత్తంయేవ సన్తిట్ఠతీతి అత్తనియేవ తిట్ఠతి. నియకజ్ఝత్తఞ్హి ఇధ అజ్ఝత్తం నామ. గోచరజ్ఝత్తమ్పి వట్టతి. పుథుత్తారమ్మణం పహాయ ఏకస్మిం నిబ్బానగోచరేయేవ తిట్ఠతీతి వుత్తం హోతి. సన్నిసీదతీతి సుట్ఠు నిసీదతి. ఏకోది హోతీతి ఏకగ్గం హోతి. సమాధియతీతి సమ్మా ఆధియతి. సన్తోతిఆదీసు పచ్చనీకకిలేసవూపసమేన సన్తో. అతప్పకట్ఠేన పణీతో. కిలేసపటిప్పస్సద్ధియా లద్ధత్తా పటిప్పస్సద్ధలద్ధో. ఏకగ్గభావం గతత్తా ఏకోదిభావాధిగతో. కిలేసానం ఛిన్నన్తే ఉప్పన్నత్తా న సప్పయోగేన కిలేసే నిగ్గణ్హిత్వా వారేత్వా వారితోతి న ససఙ్ఖారనిగ్గయ్హవారితగతో. ఏత్తావతా అయం భిక్ఖు వివట్టేత్వా అరహత్తం పత్తో నామ హోతి.

ఇదాని ఖీణాసవస్స సతో అభిఞ్ఞాపటిపదం దస్సేన్తో యస్స యస్స చాతిఆదిమాహ. తత్థ అభిఞ్ఞా సచ్ఛికరణీయస్సాతి అభిజానిత్వా పచ్చక్ఖం కాతబ్బస్స. సతి సతిఆయతనేతి పుబ్బహేతుసఙ్ఖాతే చేవ ఇదాని చ పటిలద్ధబ్బే అభిఞ్ఞాపాదకజ్ఝానాదిభేదే చ సతి సతికారణే. విత్థారతో పన అయం అభిఞ్ఞాకథా విసుద్ధిమగ్గే (విసుద్ధి. ౨.౩౬౫ ఆదయో) వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బా. ఆసవానం ఖయాతిఆది చేత్థ ఫలసమాపత్తివసేన వుత్తన్తి వేదితబ్బం.

౧౧. నిమిత్తసుత్తవణ్ణనా

౧౦౩. ఏకాదసమేపి అధిచిత్తం సమథవిపస్సనాచిత్తమేవ. తీణి నిమిత్తానీతి తీణి కారణాని. కాలేన కాలన్తి కాలే కాలే, యుత్తకాలేతి అత్థో. కాలేన కాలం సమాధినిమిత్తం మనసికాతబ్బన్తిఆదీసు తం తం కాలం సల్లక్ఖేత్వా ఏకగ్గతాయ యుత్తకాలే ఏకగ్గతా మనసికాతబ్బా. ఏకగ్గతా హి ఇధ సమాధినిమిత్తన్తి వుత్తా. తత్ర వచనత్థో – సమాధియేవ నిమిత్తం సమాధినిమిత్తం. సేసపదద్వయేపి ఏసేవ నయో. పగ్గహోతి పన వీరియస్స నామం, ఉపేక్ఖాతి మజ్ఝత్తభావస్స. తస్మా వీరియస్స యుత్తకాలే వీరియం మనసికాతబ్బం, మజ్ఝత్తభావస్స యుత్తకాలే మజ్ఝత్తభావే ఠాతబ్బన్తి. ఠానం తం చిత్తం కోసజ్జాయ సంవత్తేయ్యాతి కారణం విజ్జతి యేన తం చిత్తం కోసజ్జభావే తిట్ఠేయ్య. ఇతరేసుపి ఏసేవ నయో. ఉపేక్ఖానిమిత్తంయేవ మనసి కరేయ్యాతి ఏత్థ చ ఞాణజవం ఉపేక్ఖేయ్యాతి అయమత్థో. ఆసవానం ఖయాయాతి అరహత్తఫలత్థాయ.

ఉక్కం బన్ధేయ్యాతి అఙ్గారకపల్లం సజ్జేయ్య. ఆలిమ్పేయ్యాతి తత్థ అఙ్గారే పక్ఖిపిత్వా అగ్గిం దత్వా నాళికాయ ధమన్తో అగ్గిం గాహాపేయ్య. ఉక్కాముఖే పక్ఖిపేయ్యాతి అఙ్గారే వియూహిత్వా అఙ్గారమత్థకే వా ఠపేయ్య, మూసాయ వా పక్ఖిపేయ్య. అజ్ఝుపేక్ఖతీతి పక్కాపక్కభావం ఉపధారేతి.

సమ్మా సమాధియతి ఆసవానం ఖయాయాతి అరహత్తఫలత్థాయ సమ్మా ఠపీయతి. ఏత్తావతా హి విపస్సనం వడ్ఢేత్వా అరహత్తప్పత్తో భిక్ఖు దస్సితో. ఇదాని తస్స ఖీణాసవస్స అభిఞ్ఞాయ పటిపదం దస్సేన్తో యస్స యస్స చాతిఆదిమాహ. తం హేట్ఠా వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం.

లోణకపల్లవగ్గో పఞ్చమో.