౯. అకుసలమూలసుత్తవణ్ణనా

౭౦. నవమే అకుసలమూలానీతి అకుసలానం మూలాని, అకుసలాని చ తాని మూలాని చాతి వా అకుసలమూలాని. యదపి, భిక్ఖవే, లోభోతి యోపి, భిక్ఖవే, లోభో. తదపి అకుసలమూలన్తి సోపి అకుసలమూలం. అకుసలమూలం వా సన్ధాయ ఇధ తమ్పీతి అత్థో వట్టతియేవ. ఏతేనుపాయేన సబ్బత్థ నయో నేతబ్బో. అభిసఙ్ఖరోతీతి ఆయూహతి సమ్పిణ్డేతి రాసిం కరోతి. అసతా దుక్ఖం ఉప్పాదయతీతి అభూతేన అవిజ్జమానేన యంకిఞ్చి తస్స అభూతం దోసం వత్వా దుక్ఖం ఉప్పాదేతి. వధేన వాతిఆది యేనాకారేన దుక్ఖం ఉప్పాదేతి, తం దస్సేతుం వుత్తం. తత్థ జానియాతి ధనజానియా. పబ్బాజనాయాతి గామతో వా రట్ఠతో వా పబ్బాజనీయకమ్మేన. బలవమ్హీతి అహమస్మి బలవా. బలత్థో ఇతిపీతి బలేన మే అత్థో ఇతిపి, బలే వా ఠితోమ్హీతిపి వదతి.

అకాలవాదీతి కాలస్మిం న వదతి, అకాలస్మిం వదతి నామ. అభూతవాదీతి భూతం న వదతి, అభూతం వదతి నామ. అనత్థవాదీతి అత్థం న వదతి, అనత్థం వదతి నామ. అధమ్మవాదీతి ధమ్మం న వదతి, అధమ్మం వదతి నామ. అవినయవాదీతి వినయం న వదతి, అవినయం వదతి నామ.

తథా హాయన్తి తథా హి అయం. న ఆతప్పం కరోతి తస్స నిబ్బేఠనాయాతి తస్స అభూతస్స నిబ్బేఠనత్థాయ వీరియం న కరోతి. ఇతిపేతం అతచ్ఛన్తి ఇమినాపి కారణేన ఏతం అతచ్ఛం. ఇతరం తస్సేవ వేవచనం.

దుగ్గతి పాటికఙ్ఖాతి నిరయాదికా దుగ్గతి ఇచ్ఛితబ్బా, సా అస్స అవస్సభావినీ, తత్థానేన నిబ్బత్తితబ్బన్తి అత్థో. ఉద్ధస్తోతి ఉపరి ధంసితో. పరియోనద్ధోతి సమన్తా ఓనద్ధో. అనయం ఆపజ్జతీతి అవుడ్ఢిం ఆపజ్జతి. బ్యసనం ఆపజ్జతీతి వినాసం ఆపజ్జతి. గిమ్హకాలస్మిఞ్హి మాలువాసిపాటికాయ ఫలితాయ బీజాని ఉప్పతిత్వా వటరుక్ఖాదీనం మూలే పతన్తి. తత్థ యస్స రుక్ఖస్స మూలే తీసు దిసాసు తీణి బీజాని పతితాని హోన్తి, తస్మిం రుక్ఖే పావుస్సకేన మేఘేన అభివట్ఠే తీహి బీజేహి తయో అఙ్కురా ఉట్ఠహిత్వా తం రుక్ఖం అల్లీయన్తి. తతో పట్ఠాయ రుక్ఖదేవతాయో సకభావేన సణ్ఠాతుం న సక్కోన్తి. తేపి అఙ్కురా వడ్ఢమానా లతాభావం ఆపజ్జిత్వా తం రుక్ఖం అభిరుహిత్వా సబ్బవిటపసాఖాపసాఖా సంసిబ్బిత్వా తం రుక్ఖం ఉపరి పరియోనన్ధన్తి. సో మాలువాలతాహి సంసిబ్బితో ఘనేహి మహన్తేహి మాలువాపత్తేహి సఞ్ఛన్నో దేవే వా వస్సన్తే వాతే వా వాయన్తే తత్థ తత్థ పలుజ్జిత్వా ఖాణుమత్తమేవ అవసిస్సతి. తం సన్ధాయేతం వుత్తం.

ఏవమేవ ఖోతి ఏత్థ పన ఇదం ఓపమ్మసంసన్దనం – సాలాదీసు అఞ్ఞతరరుక్ఖో వియ హి అయం సత్తో దట్ఠబ్బో, తిస్సో మాలువాలతా వియ తీణి అకుసలమూలాని, యావ రుక్ఖసాఖా అసమ్పత్తా, తావ తాసం లతానం ఉజుకం రుక్ఖారోహనం వియ లోభాదీనం ద్వారం అసమ్పత్తకాలో, సాఖానుసారేన గమనకాలో వియ ద్వారవసేన గమనకాలో, పరియోనద్ధకాలో వియ లోభాదీహి పరియుట్ఠితకాలో, ఖుద్దకసాఖానం పలుజ్జనకాలో వియ ద్వారప్పత్తానం కిలేసానం వసేన ఖుద్దానుఖుద్దకా ఆపత్తియో ఆపన్నకాలో, మహాసాఖానం పలుజ్జనకాలో వియ గరుకాపత్తిం ఆపన్నకాలో, లతానుసారేన ఓతిణ్ణేన ఉదకేన మూలేసు తిన్తేసు రుక్ఖస్స భూమియం పతనకాలో వియ కమేన చత్తారి పారాజికాని ఆపజ్జిత్వా చతూసు అపాయేసు నిబ్బత్తనకాలో దట్ఠబ్బో.

సుక్కపక్ఖో వుత్తవిపల్లాసేన వేదితబ్బో. ఏవమేవ ఖోతి ఏత్థ పన ఇదం ఓపమ్మసంసన్దనం – సాలాదీసు అఞ్ఞతరరుక్ఖో వియ అయం సత్తో దట్ఠబ్బో, తిస్సో మాలువాలతా వియ తీణి అకుసలమూలాని, తాసం అప్పవత్తిం కాతుం ఆగతపురిసో వియ యోగావచరో, కుద్దాలో వియ పఞ్ఞా, కుద్దాలపిటకం వియ సద్ధాపిటకం, పలిఖననఖణిత్తి వియ విపస్సనాపఞ్ఞా, ఖణిత్తియా మూలచ్ఛేదనం వియ విపస్సనాఞాణేన అవిజ్జామూలస్స ఛిన్దనకాలో, ఖణ్డాఖణ్డికం ఛిన్దనకాలో వియ ఖన్ధవసేన దిట్ఠకాలో, ఫాలనకాలో వియ మగ్గఞాణేన కిలేసానం సముగ్ఘాతితకాలో, మసికరణకాలో వియ ధరమానకపఞ్చక్ఖన్ధకాలో, మహావాతే ఓపుణిత్వా అప్పవత్తనకాలో వియ ఉపాదిన్నకక్ఖన్ధానం అప్పటిసన్ధికనిరోధేన నిరుజ్ఝిత్వా పునబ్భవే పటిసన్ధిఅగ్గహణకాలో దట్ఠబ్బోతి. ఇమస్మిం సుత్తే వట్టవివట్టం కథితం.