౧౦. ఉపోసథసుత్తవణ్ణనా

౭౧. దసమే తదహుపోసథేతి తస్మిం అహు ఉపోసథే తం దివసం ఉపోసథే, పన్నరసికఉపోసథదివసేతి వుత్తం హోతి. ఉపసఙ్కమీతి ఉపోసథఙ్గాని అధిట్ఠాయ గన్ధమాలాదిహత్థా ఉపసఙ్కమి. హన్దాతి వవస్సగ్గత్థే నిపాతో. దివా దివస్సాతి దివసస్స దివా నామ మజ్ఝన్హో, ఇమస్మిం ఠితే మజ్ఝన్హికే కాలేతి అత్థో. కుతో ను త్వం ఆగచ్ఛసీతి కిం కరోన్తీ విచరసీతి పుచ్ఛతి. గోపాలకుపోసథోతి గోపాలకేహి సద్ధిం ఉపవసనఉపోసథో. నిగణ్ఠుపోసథోతి నిగణ్ఠానం ఉపవసనఉపోసథో. అరియుపోసథోతి అరియానం ఉపవసనఉపోసథో. సేయ్యథాపి విసాఖేతి యథా నామ, విసాఖే. సాయన్హసమయే సామికానం గావో నియ్యాతేత్వాతి గోపాలకా హి దేవసికవేతనేన వా పఞ్చాహదసాహఅద్ధమాసమాసఛమాససంవచ్ఛరపరిచ్ఛేదేన వా గావో గహేత్వా రక్ఖన్తి. ఇధ పన దేవసికవేతనేన రక్ఖన్తం సన్ధాయేతం వుత్తం – నియ్యాతేత్వాతి పటిచ్ఛాపేత్వా ‘‘ఏతా వో గావో’’తి దత్వా. ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతీతి అత్తనో గేహం గన్త్వా భుఞ్జిత్వా మఞ్చే నిపన్నో ఏవం పచ్చవేక్ఖతి. అభిజ్ఝాసహగతేనాతి తణ్హాయ సమ్పయుత్తేన. ఏవం ఖో, విసాఖే, గోపాలకుపోసథో హోతీతి అరియుపోసథోవ అయం, అపరిసుద్ధవితక్కతాయ పన గోపాలకఉపోసథట్ఠానే ఠితో. న మహప్ఫలోతి విపాకఫలేన న మహప్ఫలో. న మహానిసంసోతి విపాకానిసంసేన న మహానిసంసో. న మహాజుతికోతి విపాకోభాసేన న మహాఓభాసో. న మహావిప్ఫారోతి విపాకవిప్ఫారస్స అమహన్తతాయ న మహావిప్ఫారో.

సమణజాతికాతి సమణాయేవ. పరం యోజనసతన్తి యోజనసతం అతిక్కమిత్వా తతో పరం. తేసు దణ్డం నిక్ఖిపాహీతి తేసు యోజనసతతో పరభాగేసు ఠితేసు సత్తేసు దణ్డం నిక్ఖిప, నిక్ఖిత్తదణ్డో హోహి. నాహం క్వచని కస్సచి కిఞ్చనతస్మిన్తి అహం కత్థచి కస్సచి పరస్స కిఞ్చనతస్మిం న హోమి. కిఞ్చనం వుచ్చతి పలిబోధో, పలిబోధో న హోమీతి వుత్తం హోతి. న చ మమ క్వచని కత్థచి కిఞ్చనతత్థీతి మమాపి క్వచని అన్తో వా బహిద్ధా వా కత్థచి ఏకపరిక్ఖారేపి కిఞ్చనతా నత్థి, పలిబోధో నత్థి, ఛిన్నపలిబోధోహమస్మీతి వుత్తం హోతి. భోగేతి మఞ్చపీఠయాగుభత్తాదయో. అదిన్నంయేవ పరిభుఞ్జతీతి పునదివసే మఞ్చే నిపజ్జన్తోపి పీఠే నిసీదన్తోపి యాగుం పివన్తోపి భత్తం భుఞ్జన్తోపి తే భోగే అదిన్నేయేవ పరిభుఞ్జతి. న మహప్ఫలోతి నిప్ఫలో. బ్యఞ్జనమేవ హి ఏత్థ సావసేసం, అత్థో పన నిరవసేసో. ఏవం ఉపవుత్థస్స హి ఉపోసథస్స అప్పమత్తకమ్పి విపాకఫలం ఇట్ఠం కన్తం మనాపం నామ నత్థి. తస్మా నిప్ఫలోత్వేవ వేదితబ్బో. సేసపదేసుపి ఏసేవ నయో.

ఉపక్కిలిట్ఠస్స చిత్తస్సాతి ఇదం కస్మా ఆహ? సంకిలిట్ఠేన హి చిత్తేన ఉపవుత్థో ఉపోసథో న మహప్ఫలో హోతీతి దస్సితత్తా విసుద్ధేన చిత్తేన ఉపవుత్థస్స మహప్ఫలతా అనుఞ్ఞాతా హోతి. తస్మా యేన కమ్మట్ఠానేన చిత్తం విసుజ్ఝతి, తం చిత్తవిసోధనకమ్మట్ఠానం దస్సేతుం ఇదమాహ. తత్థ ఉపక్కమేనాతి పచ్చత్తపురిసకారేన, ఉపాయేన వా. తథాగతం అనుస్సరతీతి అట్ఠహి కారణేహి తథాగతగుణే అనుస్సరతి. ఏత్థ హి ఇతిపి సో భగవాతి సో భగవా ఇతిపి సీలేన, ఇతిపి సమాధినాతి సబ్బే లోకియలోకుత్తరా బుద్ధగుణా సఙ్గహితా. అరహన్తిఆదీహి పాటియేక్కగుణావ నిద్దిట్ఠా. తథాగతం అనుస్సరతో చిత్తం పసీదతీతి లోకియలోకుత్తరే తథాగతగుణే అనుస్సరన్తస్స చిత్తుప్పాదో పసన్నో హోతి.

చిత్తస్స ఉపక్కిలేసాతి పఞ్చ నీవరణా. కక్కన్తి ఆమలకకక్కం. తజ్జం వాయామన్తి తజ్జాతికం తదనుచ్ఛవికం కక్కేన మక్ఖనఘంసనధోవనవాయామం. పరియోదపనా హోతీతి సుద్ధభావకరణం హోతి. కిలిట్ఠస్మిం హి సీసే పసాధనం పసాధేత్వా నక్ఖత్తం కీళమానో న సోభతి, పరిసుద్ధే పన తస్మిం పసాధనం పసాధేత్వా నక్ఖత్తం కీళమానో సోభతి, ఏవమేవ కిలిట్ఠచిత్తేన ఉపోసథఙ్గాని అధిట్ఠాయ ఉపోసథో ఉపవుత్థో న మహప్ఫలో హోతి, పరిసుద్ధేన పన చిత్తేన ఉపోసథఙ్గాని అధిట్ఠాయ ఉపవుత్థో ఉపోసథో మహప్ఫలో హోతీతి అధిప్పాయేన ఏవమాహ. బ్రహ్ముపోసథం ఉపవసతీతి బ్రహ్మా వుచ్చతి సమ్మాసమ్బుద్ధో, తస్స గుణానుస్సరణవసేన అయం ఉపోసథో బ్రహ్ముపోసథో నామ, తం ఉపవసతి. బ్రహ్మునా సద్ధిం సంవసతీతి సమ్మాసమ్బుద్ధేన సద్ధిం సంవసతి. బ్రహ్మఞ్చస్స ఆరబ్భాతి సమ్మాసమ్బుద్ధం ఆరబ్భ.

ధమ్మం అనుస్సరతీతి సహతన్తికం లోకుత్తరధమ్మం అనుస్సరతి. సోత్తిన్తి కురువిన్దకసోత్తిం. కురువిన్దకపాసాణచుణ్ణేన హి సద్ధిం లాఖం యోజేత్వా మణికే కత్వా విజ్ఝిత్వా సుత్తేన ఆవుణిత్వా తం మణి కలాపపన్తిం ఉభతో గహేత్వా పిట్ఠిం ఘంసేన్తి, తం సన్ధాయ వుత్తం – ‘‘సోత్తిఞ్చ పటిచ్చా’’తి. చుణ్ణన్తి న్హానీయచుణ్ణం. తజ్జం వాయామన్తి ఉబ్బట్టనఘంసనధోవనాదికం తదనురూపవాయామం. ధమ్ముపోసథన్తి సహతన్తికం నవలోకుత్తరధమ్మం ఆరబ్భ ఉపవుత్థత్తా అయం ఉపోసథో ‘‘ధమ్ముపోసథో’’తి వుత్తో. ఇధాపి పరియోదపనాతి పదే ఠత్వా పురిమనయేనేవ యోజనా కాతబ్బా.

సఙ్ఘం అనుస్సరతీతి అట్ఠన్నం అరియపుగ్గలానం గుణే అనుస్సరతి. ఉస్మఞ్చ పటిచ్చాతి ద్వే తయో వారే గాహాపితం ఉసుమం పటిచ్చ. ఉసఞ్చాతిపి పాఠో, అయమేవత్థో. ఖారన్తి ఛారికం. గోమయన్తి గోముత్తం వా అజలణ్డికా వా. పరియోదపనాతి ఇధాపి పురిమనయేనేవ యోజనా కాతబ్బా. సఙ్ఘుపోసథన్తి అట్ఠన్నం అరియపుగ్గలానం గుణే ఆరబ్భ ఉపవుత్థత్తా అయం ఉపోసథో ‘‘సఙ్ఘుపోసథో’’తి వుత్తో.

సీలానీతి గహట్ఠో గహట్ఠసీలాని, పబ్బజితో పబ్బజితసీలాని. అఖణ్డానీతిఆదీనం అత్థో విసుద్ధిమగ్గే (విసుద్ధి. ౧.౨౧) విత్థారితోవ. వాలణ్డుపకన్తి అస్సవాలేహి వా మకచివాలాదీహి వా కతం అణ్డుపకం. తజ్జం వాయామన్తి తేలేన తేమేత్వా మలస్స తిన్తభావం ఞత్వా ఛారికం పక్ఖిపిత్వా వాలణ్డుపకేన ఘంసనవాయామో. ఇధ పరియోదపనాతి పదే ఠత్వా ఏవం యోజనా కాతబ్బా కిలిట్ఠస్మిఞ్హి ఆదాసే మణ్డితపసాధితోపి అత్తభావో ఓలోకియమానో న సోభతి, పరిసుద్ధే సోభతి. ఏవమేవ కిలిట్ఠేన చిత్తేన ఉపవుత్థో ఉపోసథో న మహప్ఫలో హోతి, పరిసుద్ధేన పన మహప్ఫలో హోతీతి. సీలుపోసథన్తి అత్తనో సీలానుస్సరణవసేన ఉపవుత్థో ఉపోసథో సీలుపోసథో నామ. సీలేన సద్ధిన్తి అత్తనో పఞ్చసీలదససీలేన సద్ధిం. సీలఞ్చస్స ఆరబ్భాతి పఞ్చసీలం దససీలఞ్చ ఆరబ్భ.

దేవతా అనుస్సరతీతి దేవతా సక్ఖిట్ఠానే ఠపేత్వా అత్తనో సద్ధాదిగుణే అనుస్సరతి. ఉక్కన్తి ఉద్ధనం. లోణన్తి లోణమత్తికా. గేరుకన్తి గేరుకచుణ్ణం. నాళికసణ్డాసన్తి ధమననాళికఞ్చేవ పరివత్తనసణ్డాసఞ్చ. తజ్జం వాయామన్తి ఉద్ధనే పక్ఖిపనధమనపరివత్తనాదికం అనురూపం వాయామం. ఇధ పరియోదపనాతి పదే ఠత్వా ఏవం యోజనా వేదితబ్బా – సంకిలిట్ఠసువణ్ణమయేన హి పసాధనభణ్డేన పసాధితా నక్ఖత్తం కీళమానా న సోభన్తి, పరిసుద్ధసువణ్ణమయేన సోభన్తి. ఏవమేవ సంకిలిట్ఠచిత్తస్స ఉపోసథో న మహప్ఫలో హోతి, పరిసుద్ధచిత్తస్స మహప్ఫలో. దేవతుపోసథన్తి దేవతా సక్ఖిట్ఠానే ఠపేత్వా అత్తనో గుణే అనుస్సరన్తేన ఉపవుత్థఉపోసథో దేవతుపోసథో నామ. సేసం ఇమేసు బుద్ధానుస్సతిఆదీసు కమ్మట్ఠానేసు యం వత్తబ్బం సియా, తం సబ్బం విసుద్ధిమగ్గే (విసుద్ధి. ౧.౧౨౩ ఆదయో) వుత్తమేవ.

పాణాతిపాతన్తి పాణవధం. పహాయాతి తం పాణాతిపాతచేతనాసఙ్ఖాతం దుస్సీల్యం పజహిత్వా. పటివిరతాతి పహీనకాలతో పట్ఠాయ తతో దుస్సీల్యతో ఓరతా విరతావ. నిహితదణ్డా నిహితసత్థాతి పరూపఘాతత్థాయ దణ్డం వా సత్థం వా ఆదాయ అవత్తనతో నిక్ఖిత్తదణ్డా చేవ నిక్ఖిత్తసత్థా చాతి అత్థో. ఏత్థ చ ఠపేత్వా దణ్డం సబ్బమ్పి అవసేసం ఉపకరణం సత్తానం విహింసనభావతో సత్థన్తి వేదితబ్బం. యం పన భిక్ఖూ కత్తరదణ్డం వా దన్తకట్ఠవాసిం వా పిప్ఫలకం వా గహేత్వా విచరన్తి, న తం పరూపఘాతత్థాయ. తస్మా నిహితదణ్డా నిహితసత్థాత్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛన్తి. లజ్జీతి పాపజిగుచ్ఛనలక్ఖణాయ లజ్జాయ సమన్నాగతా. దయాపన్నాతి దయం మేత్తచిత్తతం ఆపన్నా. సబ్బపాణభూతహితానుకమ్పీతి సబ్బే పాణభూతే హితేన అనుకమ్పకా, తాయ ఏవ దయాపన్నతాయ సబ్బేసం పాణభూతానం హితచిత్తకాతి అత్థో. అహమ్పజ్జాతి అహమ్పి అజ్జ. ఇమినాపి అఙ్గేనాతి ఇమినాపి గుణఙ్గేన. అరహతం అనుకరోమీతి యథా పురతో గచ్ఛన్తం పచ్ఛతో గచ్ఛన్తో అనుగచ్ఛతి నామ, ఏవం అహమ్పి అరహన్తేహి పఠమం కతం ఇమం గుణం పచ్ఛా కరోన్తో తేసం అరహన్తానం అనుకరోమి. ఉపోసథో చ మే ఉపవుత్థో భవిస్సతీతి ఏవం కరోన్తేన మయా అరహతఞ్చ అనుకతం భవిస్సతి, ఉపోసథో చ ఉపవుత్థో భవిస్సతి.

అదిన్నాదానన్తి అదిన్నస్స పరపరిగ్గహితస్స ఆదానం, థేయ్యం చోరికన్తి అత్థో. దిన్నమేవ ఆదియన్తీతి దిన్నాదాయీ. చిత్తేనపి దిన్నమేవ పటికఙ్ఖన్తీతి దిన్నపాటికఙ్ఖీ. థేనేతీతి థేనో, న థేనేన అథేనేన. అథేనత్తాయేవ సుచిభూతేన. అత్తనాతి అత్తభావేన, అథేనం సుచిభూతం అత్తభావం కత్వా విహరన్తీతి వుత్తం హోతి.

అబ్రహ్మచరియన్తి అసేట్ఠచరియం. బ్రహ్మం సేట్ఠం ఆచారం చరన్తీతి బ్రహ్మచారీ. ఆరాచారీతి అబ్రహ్మచరియతో దూరాచారీ. మేథునాతి రాగపరియుట్ఠానవసేన సదిసత్తా మేథునకాతి లద్ధవోహారేహి పటిసేవితబ్బతో మేథునోతి సఙ్ఖం గతా అసద్ధమ్మా. గామధమ్మాతి గామవాసీనం ధమ్మా.

ముసావాదాతి అలికవచనా తుచ్ఛవచనా. సచ్చం వదన్తీతి సచ్చవాదీ. సచ్చేన సచ్చం సందహన్తి ఘట్టేన్తీతి సచ్చసన్ధా, న అన్తరన్తరా ముసా వదన్తీతి అత్థో. యో హి పురిసో కదాచి ముసావాదం వదతి, కదాచి సచ్చం. తస్స ముసావాదేన అన్తరితత్తా సచ్చం సచ్చేన న ఘటీయతి. తస్మా న సో సచ్చసన్ధో. ఇమే పన న తాదిసా, జీవితహేతుపి ముసా అవత్వా సచ్చేన సచ్చం సందహన్తియేవాతి సచ్చసన్ధా. థేతాతి థిరా, ఠితకథాతి అత్థో. ఏకో పుగ్గలో హలిద్దిరాగో వియ థుసరాసిమ్హి నిఖాతఖాణు వియ అస్సపిట్ఠే ఠపితకుమ్భణ్డమివ చ న ఠితకథో హోతి. ఏకో పాసాణలేఖా వియ ఇన్దఖీలో వియ చ ఠితకథో హోతి, అసినా సీసం ఛిన్దన్తేపి ద్వే కథా న కథేతి. అయం వుచ్చతి థేతో. పచ్చయికాతి పత్తియాయితబ్బకా, సద్ధాయికాతి అత్థో. ఏకచ్చో హి పుగ్గలో న పచ్చయికో హోతి, ‘‘ఇదం కేన వుత్తం, అసుకేన నామా’’తి వుత్తే ‘‘మా తస్స వచనం సద్దహథా’’తి వత్తబ్బతం ఆపజ్జతి. ఏకో పచ్చయికో హోతి, ‘‘ఇదం కేన వుత్తం, అసుకేనా’’తి వుత్తే ‘‘యది తేన వుత్తం, ఇదమేవ పమాణం, ఇదాని పటిక్ఖిపితబ్బం నత్థి, ఏవమేవం ఇద’’న్తి వత్తబ్బతం ఆపజ్జతి. అయం వుచ్చతి పచ్చయికో. అవిసంవాదకా లోకస్సాతి తాయ సచ్చవాదితాయ లోకం న విసంవాదేన్తీతి అత్థో.

సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానన్తి సురామేరయమజ్జానం పానచేతనాసఙ్ఖాతం పమాదకారణం. ఏకభత్తికాతి పాతరాసభత్తం సాయమాసభత్తన్తి ద్వే భత్తాని. తేసు పాతరాసభత్తం అన్తోమజ్ఝన్హికేన పరిచ్ఛిన్నం, ఇతరం మజ్ఝన్హికతో ఉద్ధం అన్తోఅరుణేన. తస్మా అన్తోమజ్ఝన్హికే దసక్ఖత్తుం భుఞ్జమానాపి ఏకభత్తికావ హోన్తి. తం సన్ధాయ వుత్తం – ‘‘ఏకభత్తికా’’తి. రత్తిభోజనం రత్తి, తతో ఉపరతాతి రత్తూపరతా. అతిక్కన్తే మజ్ఝన్హికే యావ సూరియత్థఙ్గమనా భోజనం వికాలభోజనం నామ, తతో విరతత్తా విరతా వికాలభోజనా.

సాసనస్స అననులోమత్తా విసూకం పటాణిభూతం దస్సనన్తి విసూకదస్సనం, అత్తనా నచ్చననచ్చాపనాదివసేన నచ్చఞ్చ గీతఞ్చ వాదితఞ్చ, అన్తమసో మయూరనచ్చనాదివసేనాపి పవత్తానం నచ్చాదీనం విసూకభూతం దస్సనఞ్చాతి నచ్చగీతవాదితవిసూకదస్సనం. నచ్చాదీని హి అత్తనా పయోజేతుం వా పరేహి పయోజాపేతుం వా పయుత్తాని పస్సితుం వా నేవ భిక్ఖూనం, న భిక్ఖునీనం వట్టన్తి.

మాలాదీసు మాలాతి యంకిఞ్చి పుప్ఫం. గన్ధన్తి యంకిఞ్చి గన్ధజాతం. విలేపనన్తి ఛవిరాగకరణం. తత్థ పిళన్ధన్తో ధారేతి నామ, ఊనట్ఠానం పూరేన్తో మణ్డేతి నామ, గన్ధవసేన ఛవిరాగవసేన చ సాదియన్తో విభూసేతి నామ. ఠానం వుచ్చతి కారణం, తస్మా యాయ దుస్సీల్యచేతనాయ తాని మాలాధారణాదీని మహాజనో కరోతి, తతో పటివిరతాతి అత్థో. ఉచ్చాసయనం వుచ్చతి పమాణాతిక్కన్తం, మహాసయనం అకప్పియత్థరణం, తతో పటివిరతాతి అత్థో.

కీవమహప్ఫలోతి కిత్తకం మహప్ఫలో. సేసపదేసుపి ఏసేవ నయో. పహూతరత్తరతనానన్తి పహూతేన రత్తసఙ్ఖాతేన రతనేన సమన్నాగతానం, సకలజమ్బుదీపతలం భేరితలసదిసం కత్వా కటిప్పమాణేహి సత్తహి రతనేహి పూరితానన్తి అత్థో. ఇస్సరియాధిపచ్చన్తి ఇస్సరభావేన వా ఇస్సరియమేవ వా ఆధిపచ్చం, న ఏత్థ సాహసికకమ్మన్తిపి ఇస్సరియాధిపచ్చం. రజ్జం కారేయ్యాతి ఏవరూపం చక్కవత్తిరజ్జం కారేయ్య. అఙ్గానన్తిఆదీని తేసం జనపదానం నామాని. కలం నాగ్ఘతి సోళసిన్తి ఏకం అహోరత్తం ఉపవుత్థఉపోసథే పుఞ్ఞం సోళసభాగే కత్వా తతో ఏకం భాగఞ్చ న అగ్ఘతి. ఏకరత్తుపోసథస్స సోళసియా కలాయ యం విపాకఫలం, తంయేవ తతో బహుతరం హోతీతి అత్థో. కపణన్తి పరిత్తకం.

అబ్రహ్మచరియాతి అసేట్ఠచరియతో. రత్తిం న భుఞ్జేయ్య వికాలభోజనన్తి ఉపోసథం ఉపవసన్తో రత్తిభోజనఞ్చ దివావికాలభోజనఞ్చ న భుఞ్జేయ్య. మఞ్చే ఛమాయంవ సయేథ సన్థతేతి ముట్ఠిహత్థపాదకే కప్పియమఞ్చే వా సుధాదిపరికమ్మకతాయ భూమియం వా తిణపణ్ణపలాలాదీని సన్థరిత్వా కతే సన్థతే వా సయేథాతి అత్థో. ఏతం హి అట్ఠఙ్గికమాహుపోసథన్తి ఏవం పాణాతిపాతాదీని అసమాచరన్తేన ఉపవుత్థం ఉపోసథం అట్ఠహి అఙ్గేహి సమన్నాగతత్తా అట్ఠఙ్గికన్తి వదన్తి. తం పన ఉపవసన్తేన ‘‘స్వే ఉపోసథికో భవిస్సామీ’’తి అజ్జేవ ‘‘ఇదఞ్చ ఇదఞ్చ కరేయ్యాథా’’తి ఆహారాదివిధానం విచారేతబ్బం. ఉపోసథదివసే పాతోవ భిక్ఖుస్స వా భిక్ఖునియా వా దససీలలక్ఖణఞ్ఞునో ఉపాసకస్స వా ఉపాసికాయ వా సన్తికే వాచం భిన్దిత్వా ఉపోసథఙ్గాని సమాదాతబ్బాని. పాళిం అజానన్తేన పన ‘‘బుద్ధపఞ్ఞత్తం ఉపోసథం అధిట్ఠామీ’’తి అధిట్ఠాతబ్బం. అఞ్ఞం అలభన్తేన అత్తనాపి అధిట్ఠాతబ్బం, వచీభేదో పన కాతబ్బోయేవ. ఉపోసథం ఉపవసన్తేన పరూపరోధపటిసంయుత్తా కమ్మన్తా న విచారేతబ్బా, ఆయవయగణనం కరోన్తేన న వీతినామేతబ్బం, గేహే పన ఆహారం లభిత్వా నిచ్చభత్తికభిక్ఖునా వియ పరిభుఞ్జిత్వా విహారం గన్త్వా ధమ్మో వా సోతబ్బో, అట్ఠతింసాయ ఆరమ్మణేసు అఞ్ఞతరం వా మనసికాతబ్బం.

సుదస్సనాతి సున్దరదస్సనా. ఓభాసయన్తి ఓభాసయమానా. అనుపరియన్తీతి విచరన్తి. యావతాతి యత్తకం ఠానం. అన్తలిక్ఖగాతి ఆకాసఙ్గమా. పభాసన్తీతి జోతన్తి పభా ముఞ్చన్తి. దిసావిరోచనాతి సబ్బదిసాసు విరోచమానా. అథ వా పభాసన్తీతి దిసాహి దిసా ఓభాసన్తి. విరోచనాతి విరోచమానా. వేళురియన్తి మణీతి వత్వాపి ఇమినా జాతిమణిభావం దస్సేతి. ఏకవస్సికవేళువణ్ణఞ్హి వేళురియం జాతిమణి నామ. తం సన్ధాయేవమాహ. భద్దకన్తి లద్ధకం. సిఙ్గీసువణ్ణన్తి గోసిఙ్గసదిసం హుత్వా ఉప్పన్నత్తా ఏవం నామకం సువణ్ణం. కఞ్చనన్తి పబ్బతేయ్యం పబ్బతే జాతసువణ్ణం. జాతరూపన్తి సత్థువణ్ణసువణ్ణం. హటకన్తి కిపిల్లికాహి నీహటసువణ్ణం. నానుభవన్తీతి న పాపుణన్తి. చన్దప్పభాతి సామిఅత్థే పచ్చత్తం, చన్దప్పభాయాతి అత్థో. ఉపవస్సుపోసథన్తి ఉపవసిత్వా ఉపోసథం. సుఖుద్రయానీతి సుఖఫలాని సుఖవేదనీయాని. సగ్గముపేన్తి ఠానన్తి సగ్గసఙ్ఖాతం ఠానం ఉపగచ్ఛన్తి, కేనచి అనిన్దితా హుత్వా దేవలోకే ఉప్పజ్జన్తీతి అత్థో. సేసమేత్థ యం అన్తరన్తరా న వుత్తం, తం వుత్తానుసారేనేవ వేదితబ్బన్తి.

మహావగ్గో దుతియో.