౯. ఝత్థే
కోయం చ్యత్థోచ్చాసఙ్కియ ‘‘అభూతతబ్భావే కరాసభూయోగే వికారాచీ’’తి (౪-౧౧౯) చీస్స అభూతతబ్భావే కరాదియోగేసతి విధానా ‘అభూతతబ్భావో కరాదివిసిట్ఠో’తి ఆహ. అభూత తబ్భావస్స కరాదివిసిట్ఠత్తా కరోత్యత్థనివత్తియావస్సం పాణినియా వియ భువిగ్గహణం కత్తబ్బమఞ్ఞథా కరోత్యత్థేపి సియాత్యాసఙ్కియ నివత్తిహేతుమాహ- ‘తేనేవా’తిఆది. యేనేవ కరోత్యాదివిసిట్ఠో అభూతతబ్భావోచ్యత్థో తేనేవ హేతునాతి అత్థో. భవత్యత్థే-నేన కారణేన లద్ధే కరోత్యత్థోప్యనిట్ఠో లబ్భతిచ్చాసఙ్కియ తన్నివత్తిమ్పటిపాదయమాహ- ‘కరోత్యత్థే’చ్చాది. అధవలం ధవలం కరోతి ధవలీకరోతిచ్చేవ చీప్పచ్చయే కత్తబ్బే కమ్మేనేవ కరోతిస్సాభిసమ్బన్ధస్స దిట్ఠత్తాతి అత్థో. కారణన్తరమాహ- ‘ఇహ చే’చ్చాది. ఇతిసద్దో హేతుమ్హి యస్మా ఇహ కత్తుతోతి వత్తతే తతోచేతి అత్థో.
అసత్యత్థస్స పన భవత్యత్థేయేవాన్తోభావా న తన్నివత్తి పటిపాదితా. తప్పకరణేతి ధాతుప్పచ్చయప్పకరణే. ద్విబ్బచనన్తి పటఇచ్చస్స ద్విబ్బచనం తతో ‘‘దిస్సన్తఞ్ఞేపి పచ్చయా’’తి (౪-౧౨౦) రాప్పచ్చయో. ‘‘రానుబన్ధేన్తసరాదిస్సా’’తి (౪-౧౩౨) అన్తసరాదిస్స లోపో. చ్యన్తా పచ్చయాభావత్థం- ‘అచీతో’తి పచ్చయవిధానసుత్తే పటిసేధో న కతో, తేనాహ-‘అచీతోతి పటిసేధాభావా’తి. చీతి భుసోఇతి
పఠమన్తాచీ. ణాదివుత్తిత్తా ‘‘ఏకత్థతాయ’’న్తి (౨-౧౧౯) విభత్తిలోపో. ఇహేచేతి ‘చ్యత్థే’’ ఇతీమస్మింయేవ. న చ వుచ్చతేతి సమ్బన్ధో.