౧౬. పయో

పయోజకో చోదకో బ్యాపారకోతి అత్థో నను చ వుత్తియం ‘కత్తారం పయోజయతీ’తి వుత్తం కథం పయుజ్జమానస్స కత్తుత్తంతి ఆహ- ‘పయుజ్జమానో’చ్చాది. నావస్సం కిరియాపవత్తకత్తేనేవ యోగ్గతామత్తేనపి కత్తుత్తం సియాతి దస్సేన్తో ఆహ- ‘కిరియాయ యోగ్గో’తిఆది. పాసాణమ్బలేనుట్ఠాపేతి’చ్చాదీసు హి యోగ్యతాయపి కత్తుత్తావసాయోసియా, కోపనాయం పయోజకబ్యపారోతి ఆహ- ‘పేసనే’చ్చాది. దాసాదినో హీనస్స కత్థచి అత్థే నియోజనం పేసనం. గురుఆదినో సక్కారపుబ్బం బ్యాపారణమజ్ఝేసనం. తం పేసనజ్ఝేసనాదికం లక్ఖణం సభావో యస్స సో తథా వుత్తో.

ఆదిసద్దేన ఆనుకూల్యభాగినో బ్యాపారస్స గహణం, తథా చ ‘భిక్ఖా వాసయతి కారీసో-జ్ఝాపేసీ’తి సిజ్ఝతి. భిక్ఖా హి పచురబ్యఞ్జనవతీ లబ్భమానా వాసానుకూలం తిత్తివిసేసముపజనయతి. కారీసోపి నివాతే పదేసే సుట్ఠు పజ్జలితోజ్ఝయనవిరోధి సీతకతముపద్దవమపనయన్తో-జ్ఝయనానుకూలసామత్థియమాదధాతి తతో తేసమ్పి యుత్తమ్పయోజకత్తన్తి.

పయోజకబ్యాపారేతీదం పచ్చయవిసేసనం వా సియా పకతివిసేసనం వా. తత్థ యది పకతివిసేసనం సియా, తదా పయోజకబ్యాపారే వత్తమానా ణీణాపీ విధీయన్తీతి (గమనం) పతి యో నియోగో తదత్థో గమి, న గత్యత్థో, తస్స చాయం పయోజ్జోతి ‘గమయతి మాణవకం గామ’న్తి గత్యత్థస్స పయోజ్జే ‘‘గతిబోధాహారే’’చ్చాదినా (౨-౪) విహితా దుతియా న పప్పోతి, తతో పకత్యత్థవిసేసనపక్ఖో దుట్ఠోతి పచ్చయవిసేసనపక్ఖం దస్సేతుమాహ- ‘పచ్చయవిసేసనం వేదం న పకతివిసేసన’న్తి.

పయోజకమత్తగ్గహణేతి మత్తసద్దో సామఞ్ఞవాచీ, యథా ‘కఞ్ఞా మత్తం వారయతీ’తి. కత్తారం యో పయుజ్జతి యో చ కరణాదీనం పయోజకో తేసం సామఞ్ఞేన గహణే సతీతి అత్థో. బ్యాపారేత్వేవాతి పయోజకగ్గహణమన్తరేన బ్యాపారేఇచ్చేవ వచనం కత్తబ్బం సియాతి భావో, తన్తి పయోజకగ్గహణం, విసిట్ఠో విసయో యస్స పయోజకగ్గహణస్సతంతథావుత్తం. కోపనాయంవిసిట్ఠో విసయోచ్చాహ- ‘యో లోకే’ఇచ్చాది. ఇతోవాతి వక్ఖమానస్స హేతునో పరామాసో. తన్తి చురాదీహి ణివిధానం. ఏవంసద్దో వక్ఖమానాపేక్ఖో. తం విసుం చురాదీహి ణివిధానమేవ వక్ఖమానప్పకారేన సఫలం సియా నాఞ్ఞథాతి అత్థో. తమేవ పకారం దస్సేతి‘యదిమినా’చ్చాది.