౨౭. తమస్స

సిప్పసద్దత్థమాహ-‘లోసల్ల’న్తి. తమేవ బ్యఞ్జయతి ‘కిరియే’చ్చాదినా, కరణం కిరియా వాదనాదికస్స అభ్యాసో, సో పుబ్బో యస్సాతి సమాసో, వీణాదిసద్దేహి కిముచ్చతేచ్చాహ- ‘వీణాది’చ్చాది, దబ్బం తంతంసముదాయరూపం. సిప్పఞ్చాతి వత్వా తదత్థం విభావేతి ‘కిరియా విసేసో’తి. వాదనాదికిరియాయ విసిట్ఠో జాననకిరియావిసేసోతి అత్థో, ఇమినా వీణాదిసద్దా దబ్బత్థవుత్తినో వాదనాదికిరియం కిరియా విసేసఞ్చ సిప్పముపచారేన వదన్తీతి దీపేతి. ఇతిసద్దో హేతుమ్హి. సాయేవేతి అభ్యాసితబ్బా జాననకిరియావిసేసస్స పుబ్బభూతా వాదనకిరియా, విసేసేతుం యుత్తా వీణాదిసద్దేనాతి అధిప్పాయో.

యుత్తతా చేత్థ… వీణాదివాదనవసేన సిప్పస్స గహేతబ్బభావతో, కథం వీణాదిసద్దేహి దబ్బవుత్తీతి వాదనా వుచ్చతీతి ఆహ- ‘వీణాది విసయత్తా’తి, వాదనవుత్తివీణాదిసద్దానం సిప్పవుత్తిత్తం యథావుత్తస్సో పమావసేన వత్తుమాహ- ‘యథే’చ్చాది. వీణాదివాదనన్తి యథేతి సమ్బన్ధో. వుత్తమేవ ఫుటయన్తో వుత్తిగన్థస్స ముఖం వివరీయతి ‘కిరియే’చ్చాదినా. కిరియాత్యాసపుబ్బకం ఞాణక్ఖమం కోసల్లం వాదనకిరియా విసయత్తా వీణావాదనమిచ్చనేన కిరియాసద్దేన వుచ్చతీత్యత్థో. ముదఙ్గం ముదఙ్గవాదనం సిప్పమస్స, వంసో సిప్పమస్సాతి విగ్గహో. సీలమద్దబ్బం కథం పంసుకూలాది(నో) సీలత్థసమానాధికరణత్తేనాభిధానన్త్యాహ- ‘పంసుకూలాదిధారణ’మిచ్చాది. తఞ్చ సీలన్తి సమ్బన్ధో.

అప్పిచ్ఛతాయాతి పచ్చయప్పిచ్ఛతాయ. సన్తుట్ఠితాయాతి చతూసు పచ్చయేసు ద్వాదసవిధసన్తుట్ఠియా. అనువిధీయమానం కరీయమానం. ఫలనిరపేక్ఖన్తి ఇమినా ఇధ లోకే చీవరాదిహేతు పణిధాయ పంసుకూల ధారణాదిం పటిక్ఖిపతి, సీలం తప్పరభావేన సేవనా. ఇదం వుత్తం హోతి ‘‘పంసుకూలాదిధారణం పంసుకూలాదివిసయన్తి పంసుకూలాదిసద్దేనోపచారేనాభిధీయతే, సీలం పంసుకూలధారణవిసయన్తి పంసుకూలాది సద్దేనోపచారేనోచ్చతీ’’తి. తిచీవరం సీలమస్సాతి విగ్గహో తేసం గుళో పణ్యమస్సాతి విగ్గహో తోమరం, ముగ్గరో పహరణమస్సాతి విగ్గహో, ఉపధీయత్యుపరిఆధీయతీతి రథఙ్గం వుచ్చతి. కామక్ఖన్ధకిలేసాభిసఙ్ఖారా వా ఉపధి ఉపదధాతి సుఖం దుక్ఖంవాతి కత్వా.