౫. హత్థకసుత్తం

౧౨౮. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో హత్థకో దేవపుత్తో అభిక్కన్తాయ రత్తియా అభిక్కన్తవణ్ణో కేవలకప్పం జేతవనం ఓభాసేత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా – ‘‘భగవతో పురతో ఠస్సామీ’’తి ఓసీదతిమేవ సంసీదతిమేవ [ఓసీదతి చేవ సంసీదతి చ (సీ. పీ.), ఓసీదతి సంసీదతి (స్యా. కం.)], న సక్కోతి సణ్ఠాతుం. సేయ్యథాపి నామ సప్పి వా తేలం వా వాలుకాయ ఆసిత్తం ఓసీదతిమేవ సంసీదతిమేవ, న సణ్ఠాతి; ఏవమేవం హత్థకో దేవపుత్తో – ‘‘భగవతో పురతో ఠస్సామీ’’తి ఓసీదతిమేవ సంసీదతిమేవ, న సక్కోతి సణ్ఠాతుం.

అథ ఖో భగవా హత్థకం దేవపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఓళారికం, హత్థక, అత్తభావం అభినిమ్మినాహీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి, ఖో హత్థకో దేవపుత్తో భగవతో పటిస్సుత్వా ఓళారికం అత్తభావం అభినిమ్మినిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితం ఖో హత్థకం దేవపుత్తం భగవా ఏతదవోచ –

‘‘యే తే, హత్థక, ధమ్మా పుబ్బే మనుస్సభూతస్స పవత్తినో అహేసుం, అపి ను తే తే ధమ్మా ఏతరహి పవత్తినో’’తి? ‘‘యే చ మే, భన్తే, ధమ్మా పుబ్బే మనుస్సభూతస్స పవత్తినో అహేసుం, తే చ మే ధమ్మా ఏతరహి పవత్తినో; యే చ మే, భన్తే, ధమ్మా పుబ్బే మనుస్సభూతస్స నప్పవత్తినో అహేసుం, తే చ మే ధమ్మా ఏతరహి పవత్తినో. సేయ్యథాపి, భన్తే, భగవా ఏతరహి ఆకిణ్ణో విహరతి భిక్ఖూహి భిక్ఖునీహి ఉపాసకేహి ఉపాసికాహి రాజూహి రాజమహామత్తేహి తిత్థియేహి తిత్థియసావకేహి; ఏవమేవం ఖో అహం, భన్తే, ఆకిణ్ణో విహరామి దేవపుత్తేహి. దూరతోపి, భన్తే, దేవపుత్తా ఆగచ్ఛన్తి హత్థకస్స దేవపుత్తస్స సన్తికే ‘ధమ్మం సోస్సామా’తి. తిణ్ణాహం, భన్తే, ధమ్మానం అతిత్తో అప్పటివానో కాలఙ్కతో. కతమేసం తిణ్ణం? భగవతో అహం, భన్తే, దస్సనస్స అతిత్తో అప్పటివానో కాలఙ్కతో; సద్ధమ్మసవనస్సాహం, భన్తే, అతిత్తో అప్పటివానో కాలఙ్కతో; సఙ్ఘస్సాహం, భన్తే, ఉపట్ఠానస్స అతిత్తో అప్పటివానో కాలఙ్కతో. ఇమేసం ఖో అహం, భన్తే, తిణ్ణం ధమ్మానం అతిత్తో అప్పటివానో కాలఙ్కతో’’తి.

‘‘నాహం భగవతో దస్సనస్స, తిత్తిమజ్ఝగా [తిత్తి తిత్తిసమ్భవం (క.)] కుదాచనం;

సఙ్ఘస్స ఉపట్ఠానస్స, సద్ధమ్మసవనస్స చ.

‘‘అధిసీలం సిక్ఖమానో, సద్ధమ్మసవనే రతో;

తిణ్ణం ధమ్మానం అతిత్తో, హత్థకో అవిహం గతో’’తి. పఞ్చమం;