౬. అపణ్ణకసుత్తం

౧౧౯. ‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, విపత్తియో. కతమా తిస్సో? సీలవిపత్తి, చిత్తవిపత్తి, దిట్ఠివిపత్తి. కతమా చ, భిక్ఖవే, సీలవిపత్తి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పాణాతిపాతీ హోతి…పే… సమ్ఫప్పలాపీ హోతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సీలవిపత్తి.

‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, చిత్తవిపత్తి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో అభిజ్ఝాలు హోతి బ్యాపన్నచిత్తో. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, చిత్తవిపత్తి.

‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, దిట్ఠివిపత్తి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో మిచ్ఛాదిట్ఠికో హోతి విపరీతదస్సనో – ‘నత్థి దిన్నం, నత్థి యిట్ఠం…పే… యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీ’తి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దిట్ఠివిపత్తి. సీలవిపత్తిహేతు వా, భిక్ఖవే…పే… దిట్ఠివిపత్తిహేతు వా, భిక్ఖవే, సత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జన్తి. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, అపణ్ణకో మణి ఉద్ధం ఖిత్తో యేన యేనేవ పతిట్ఠాతి సుప్పతిట్ఠితంయేవ పతిట్ఠాతి; ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, సీలవిపత్తిహేతు వా సత్తా…పే… ఉపపజ్జన్తి. ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో విపత్తియోతి.

‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, సమ్పదా. కతమా తిస్సో? సీలసమ్పదా, చిత్తసమ్పదా, దిట్ఠిసమ్పదా. కతమా చ, భిక్ఖవే, సీలసమ్పదా? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పాణాతిపాతా పటివిరతో హోతి…పే… అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సీలసమ్పదా.

‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, చిత్తసమ్పదా? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో అనభిజ్ఝాలు హోతి అబ్యాపన్నచిత్తో. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, చిత్తసమ్పదా.

‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, దిట్ఠిసమ్పదా? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో సమ్మాదిట్ఠికో హోతి అవిపరీతదస్సనో – ‘అత్థి దిన్నం, అత్థి యిట్ఠం…పే… యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీ’తి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దిట్ఠిసమ్పదా. సీలసమ్పదాహేతు వా, భిక్ఖవే, సత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జన్తి. చిత్తసమ్పదాహేతు వా…పే… దిట్ఠిసమ్పదాహేతు వా, భిక్ఖవే, సత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జన్తి. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, అపణ్ణకో మణి ఉద్ధం ఖిత్తో యేన యేనేవ పతిట్ఠాతి సుప్పతిట్ఠితంయేవ పతిట్ఠాతి; ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, సీలసమ్పదాహేతు వా సత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జన్తి, చిత్తసమ్పదాహేతు వా సత్తా…పే… దిట్ఠిసమ్పదాహేతు వా సత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జన్తి. ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో సమ్పదా’’తి. ఛట్ఠం.