౭. కమ్మన్తసుత్తం
౧౨౦. ‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, విపత్తియో. కతమా తిస్సో? కమ్మన్తవిపత్తి, ఆజీవవిపత్తి, దిట్ఠివిపత్తి. కతమా చ, భిక్ఖవే, కమ్మన్తవిపత్తి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పాణాతిపాతీ హోతి…పే… సమ్ఫప్పలాపీ హోతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, కమ్మన్తవిపత్తి.
‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, ఆజీవవిపత్తి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో మిచ్ఛాఆజీవో హోతి, మిచ్ఛాఆజీవేన జీవికం [జీవితం (స్యా. కం. క.)] కప్పేతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, ఆజీవవిపత్తి.
‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, దిట్ఠివిపత్తి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో మిచ్ఛాదిట్ఠికో హోతి విపరీతదస్సనో – ‘నత్థి దిన్నం, నత్థి యిట్ఠం…పే… యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీ’తి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దిట్ఠివిపత్తి. ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో విపత్తియోతి.
‘‘తిస్సో ఇమా, భిక్ఖవే, సమ్పదా. కతమా తిస్సో? కమ్మన్తసమ్పదా, ఆజీవసమ్పదా, దిట్ఠిసమ్పదా. కతమా చ, భిక్ఖవే, కమ్మన్తసమ్పదా? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పాణాతిపాతా పటివిరతో హోతి…పే… సమ్ఫప్పలాపా పటివిరతో హోతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, కమ్మన్తసమ్పదా.
‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, ఆజీవసమ్పదా? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో సమ్మాఆజీవో హోతి, సమ్మాఆజీవేన జీవికం కప్పేతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, ఆజీవసమ్పదా.
‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, దిట్ఠిసమ్పదా? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో సమ్మాదిట్ఠికో హోతి అవిపరీతదస్సనో – ‘అత్థి దిన్నం, అత్థి యిట్ఠం…పే… యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీ’తి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దిట్ఠిసమ్పదా. ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, తిస్సో సమ్పదా’’తి. సత్తమం.