பஞ்சவக்³கோ³

கம்மவக்³க³வண்ணனா

483. கம்மவக்³கே³ ட²பிதஉபோஸத²பவாரணானம் கத்திகமாஸே ஸாமக்³கி³யா கதாய ஸாமக்³கீ³பவாரணம் முஞ்சித்வா உபோஸத²ம் காதும் ந வட்டதீதி ஆஹ ‘‘ட²பேத்வா கத்திகமாஸ’’ந்தி. ஸசே பன தேஸம் நானாஸீமாஸு மஹாபவாரணாய விஸும் பவாரிதானம் கத்திகமாஸப்³ப⁴ந்தரே ஸாமக்³கீ³ ஹோதி, ஸாமக்³கீ³உபோஸதோ² ஏவ தேஹி கத்தப்³போ³, ந பவாரணா. ஏகஸ்மிம் வஸ்ஸே கதபவாரணானம் புன பவாரணாய அவிஹிதத்தா. ஸாமக்³கீ³தி³வஸோதி அனுபோஸத²தி³வஸே ஸாமக்³கீ³கரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸசே பன சாதுத்³த³ஸியம், பன்னரஸியம் வா ஸங்கோ⁴ ஸாமக்³கி³ம் கரோதி, ததா³ ஸாமக்³கீ³உபோஸத²தி³வஸோ ந ஹோதி, சாதுத்³த³ஸீபன்னரஸீஉபோஸதோ²வ ஹோதி. உபரி பவாரணாயபி ஏஸேவ நயோ.

பச்சுக்கட்³டி⁴த்வா ட²பிததி³வஸோதி ப⁴ண்ட³னகாரகேஹி உபத்³து³தா வா கேனசிதே³வ கரணீயேன பவாரணாஸங்க³ஹம் வா கத்வா ட²பிதோ காளபக்க²சாதுத்³த³ஸீதி³வஸோவ. த்³வே ச புண்ணமாஸியோதி புப்³ப³-கத்திகபுண்ணமா, பச்சி²மகத்திகபுண்ணமா சாதி த்³வே புண்ணமாஸியோ. ஏவம் சதுப்³பி³த⁴ம்பீதி புண்ணமாஸீத்³வயேன ஸத்³தி⁴ம் ஸாமக்³கீ³பவாரணம், சாதுத்³த³ஸீபவாரணஞ்ச ஸம்பிண்டே³த்வா வுத்தம். இத³ஞ்ச பகதிசாரித்தவஸேன வுத்தம். ததா²ரூபபச்சயே பன ஸதி உபி⁴ன்னம் புண்ணமாஸீனம் புரிமா த்³வே சாதுத்³த³ஸியோபி காளபக்க²சாதுத்³த³ஸியா அனந்தரா பன்னரஸீபீதி இமேபி தயோ தி³வஸா பவாரணாதி³வஸா ஏவாதி இமம் ஸத்தவித⁴ம்பி பவாரணாதி³வஸம் ட²பேத்வா அஞ்ஞஸ்மிம் தி³வஸே பவாரேதும் ந வட்டதி.

484. அனுஸ்ஸாவனகம்மம் கத்வாதி பட²மம் அனுஸ்ஸாவனம் ஸாவேத்வா ‘‘ஏஸா ஞத்தீ’’தி அனுஸ்ஸாவனானந்தரமேவ ஸகலம் ஞத்திம் வத்வா, பரியோஸானே ‘‘ஏஸா ஞத்தீ’’தி வத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ.

485. ய்வாயந்தி ப்³யஞ்ஜனப்பபே⁴தோ³ அதி⁴ப்பேதோ. த³ஸதா⁴ ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா பபே⁴தோ³தி ஏத்த² த³ஸதா⁴ த³ஸவிதே⁴ன ப்³யஞ்ஜனானம் பபே⁴தோ³தி யோஜேதப்³ப³ம். கேனாயம் பபே⁴தோ³தி ஆஹ ‘‘ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா’’தி. யதா²தி⁴ப்பேதத்த²ப்³யஞ்ஜனதோ ப்³யஞ்ஜனஸங்கா²தானம் அக்க²ரானம் ஜனிகா பு³த்³தி⁴ ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴, தாய ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா, அக்க²ரஸமுட்டா²பகசித்தபே⁴தே³னேவாதி அத்தோ². யம் வா ஸம்யோக³பரம் கத்வா வுச்சதி, இத³ம்பி க³ருகந்தி யோஜனா.

தத்த² ஆயஸ்மதோதிஆதீ³ஸு யானி அனந்தரிதானி ஸ-காரம-காராதி³ப்³யஞ்ஜனானி ‘‘ஸம்யோகோ³’’தி வுச்சந்தி, ஸோ ஸம்யோகோ³ பரோ யஸ்ஸ அ-காராதி³னோ, ஸோ ஸம்யோக³பரோ நாம. ரஸ்ஸந்தி அகாராதி³ப்³யஞ்ஜனரஹிதம் ஸரம். அஸம்யோக³பரந்தி ‘‘யஸ்ஸ நக்க²மதீ’’திஆதீ³ஸு ய-கார ந-காராதி³ப்³யஞ்ஜனஸஹிதஸரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். த-காரஸ்ஸ த²-காரம் அகத்வா வக்³க³ந்தரே ஸிதி²லமேவ கத்வா ‘‘ஸுணாடு மே’’திஆதி³ம் வத³ந்தோபி து³ருத்தம் கரோதியேவ ட²பேத்வா அனுரூபம் ஆதே³ஸம். யஞ்ஹி ‘‘ஸச்சிகத்த²பரமத்தே²னா’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸச்சிகட்ட²பரமட்டே²னா’’தி ச ‘‘அத்த²கதா²’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘அட்ட²கதா²’’தி ச தத்த² தத்த² வுச்சதி, தாதி³ஸம் பாளிஅட்ட²கதா²ஸு தி³ட்ட²பயோக³ம், தத³னுரூபஞ்ச வத்தும் வட்டதி, ததோ அஞ்ஞம் ந வட்டதி. தேனாஹ ‘‘அனுக்கமாக³தம் பவேணிம் அவினாஸேந்தேனா’’திஆதி³.

தீ³கே⁴ வத்தப்³பே³ ரஸ்ஸந்திஆதீ³ஸு ‘‘பி⁴க்கூ²ன’’ந்தி வத்தப்³பே³ ‘‘பி⁴க்கு²ன’’ந்தி வா ‘‘ப³ஹூஸூ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ப³ஹுஸூ’’தி வா ‘‘நக்க²மதீ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ந க²மதீ’’தி வா ‘‘உபஸம்பதா³பேக்கோ²’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘உபஸம்பதா³பேகோ²’’தி வா ஏவம் அனுரூபட்டா²னேஸு ஏவ தீ³க⁴ரஸ்ஸாதி³ ரஸ்ஸதீ³கா⁴தி³வஸேன பரிவத்தேதும் வட்டதி, ந பன ‘‘நாகோ³’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘நகோ³’’தி வா ‘‘ஸங்கோ⁴’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸகோ⁴’’தி வா ‘‘திஸ்ஸோ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘திஸோ’’தி வா ‘‘யாசதீ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘யாசந்தீ’’தி வா ஏவம் அனனுரூபட்டா²னேஸு வத்தும். ஸம்ப³ந்த⁴ம், பன வவத்தா²னஞ்ச ஸப்³ப³தா²பி வட்டதீதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

486. ஸேஸஸீமாஸுபீதி அதிமஹதீஆதீ³ஸு த³ஸஸுபி.

488. சதுவக்³க³கரணேதி சதுவக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன கத்தப்³பே³. அனிஸ்ஸாரிதாதி உபோஸத²ட்ட²பனாதி³னா வா லத்³தி⁴னானாஸம்வாஸகபா⁴வேன வா ந ப³ஹிகதா. அட்ட²கதா²யஞ்ஹி ‘‘அபகதத்தஸ்ஸாதி உக்கி²த்தகஸ்ஸ வா, யஸ்ஸ வா உபோஸத²பவாரணா ட²பிதா ஹோந்தீ’’தி (பரி. அட்ட². 425) வுத்தத்தா ட²பிதஉபோஸத²பவாரணோ பி⁴க்கு² அபகதத்தோ ஏவாதி க³ஹேதப்³ப³ம். பரிஸுத்³த⁴ஸீலாதி பாராஜிகம் அனாபன்னா அதி⁴ப்பேதா. பரிவாஸாதி³கம்மேஸு பன க³ருகட்டா²பி அபகதத்தா ஏவாதி க³ஹேதப்³ப³ம். அவஸேஸா…பே… ச²ந்தா³ரஹாவ ஹோந்தீதி ஸங்க⁴தோ ஹத்த²பாஸம் விஜஹித்வா டி²தே ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அவிஜஹித்வா டி²தா பன ச²ந்தா³ரஹா ந ஹோந்தி, தேபி சதுவக்³கா³தி³தோ அதி⁴கா ஹத்த²பாஸம் விஜஹித்வாவ ச²ந்தா³ரஹா ஹோந்தி. தஸ்மா ஸங்க⁴தோ ஹத்த²பாஸம் விஜஹித்வா டி²தேனேவ ச²ந்தோ³ வா பாரிஸுத்³தி⁴ வா தா³தப்³பா³.

கம்மவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

அபலோகனகம்மகதா²வண்ணனா

496. ஏதரஹி ஸசேபி ஸாமணேரோதிஆதீ³ஸு பு³த்³தா⁴தீ³னம் அவண்ணபா⁴ஸனம்பி அகப்பியாதி³ம் கப்பியாதி³பா⁴வேன தீ³பனம்பி தி³ட்டி²விபத்தியஞ்ஞேவ பவிஸதி. தேனேவ வக்க²தி ‘‘தம் லத்³தி⁴ம் நிஸ்ஸஜ்ஜாபேதப்³போ³’’தி. பி⁴க்கூ²னம்பி ஏஸேவ நயோ. மிச்சா²தி³ட்டி²கோதி பு³த்³த⁴வசனாதி⁴ப்பாயம் விபரீததோ க³ண்ஹந்தோ, ஸோ ஏவ அந்தக்³கா³ஹிகாய தி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோதி ச வுத்தோ. கேசி பன ‘‘ஸஸ்ஸதுச்சே²தா³னம் அஞ்ஞதரதி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ’’தி வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம், ஸஸ்ஸதுச்சே²த³க்³கா³ஹஸ்ஸ ஸாமணேரானம் லிங்க³னாஸனாய காரணத்தேன ஹேட்டா² அட்ட²கதா²யமேவ (மஹாவ. அட்ட². 108) வுத்தத்தா, இத⁴ ச த³ண்ட³கம்மனாஸனாய ஏவ அதி⁴ப்பேதத்தா.

தஸ்ஸாபி தா³தப்³போ³தி விஜ்ஜமானம் முக²ராதி³பா⁴வம் நிஸ்ஸாய அப்படிபுச்சி²த்வாபி படிஞ்ஞம் அக்³க³ஹேத்வாபி ஆபத்திம் அனாரோபேத்வாபி தே³ஸிதாயபி ஆபத்தியா கு²ம்ஸனாதி³தோ அனோரமந்தஸ்ஸ தா³தப்³போ³வ. ஓரமந்தஸ்ஸ பன க²மாபேந்தஸ்ஸ ந தா³தப்³போ³.

ப்³ரஹ்மத³ண்ட³ஸ்ஸ தா³னந்தி க²ரத³ண்ட³ஸ்ஸ உக்கட்ட²த³ண்ட³ஸ்ஸ தா³னம். தஜ்ஜனீயாதி³கம்மே ஹி கதே ஓவாதா³னுஸாஸனிப்பதா³னபடிக்கே²போ நத்தி². தி³ன்னப்³ரஹ்மத³ண்டே³ பன தஸ்மிம் ஸத்³தி⁴ம் தஜ்ஜனீயாதி³கம்மகதேஹி படிக்கி²த்தம்பி காதும் ந வட்டதி, ‘‘நேவ வத்தப்³போ³’’திஆதி³னா ஆலாபஸல்லாபாதி³மத்தஸ்ஸாபி நகாரேன படிக்கி²த்தத்தா. தஞ்ஹி தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² கீ³வம் பரிவத்தேத்வா ஓலோகனமத்தம்பி ந கரோந்தி, ஏவம் விவஜ்ஜேதப்³ப³ம் நிம்மத³னகரணத்த²மேவ தஸ்ஸ த³ண்ட³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதத்தா. தேனேவ ச²ன்னத்தே²ரோபி உக்கே²பனீயாதி³கம்மகதோபி அபா⁴யித்வா ப்³ரஹ்மத³ண்டே³ தி³ன்னே ‘‘ஸங்கே⁴னாஹம் ஸப்³ப³தா² விவஜ்ஜிதோ’’தி முச்சி²தோ பபதி. யோ பன ப்³ரஹ்மத³ண்ட³கதேன ஸத்³தி⁴ம் ஞத்வா ஸம்ஸட்டோ² அவிவஜ்ஜேத்வா விஹரதி, தஸ்ஸ து³க்கடமேவாதி க³ஹேதப்³ப³ம் அஞ்ஞதா² ப்³ரஹ்மத³ண்ட³விதா⁴னஸ்ஸ நிரத்த²கதாபஸங்க³தோ. தேனாதி ப்³ரஹ்மத³ண்ட³கதேன. யதா² தஜ்ஜனீயாதி³கம்மகதேஹி, ஏவமேவ ததோ அதி⁴கம்பி ஸங்க⁴ம்ஆராதே⁴ந்தேன ஸம்மாவத்திதப்³ப³ம். தஞ்ச ‘‘ஸோரதோ நிவாதவுத்தீ’’திஆதி³னா ஸரூபதோ த³ஸ்ஸிதமேவ. தேனாஹ ‘‘ஸம்மாவத்தித்வா க²மாபேந்தஸ்ஸ ப்³ரஹ்மத³ண்டோ³ படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³போ³’’தி.

யம் தம் ப⁴க³வதா அவந்தி³யகம்மம் அனுஞ்ஞாதந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ண்ட³கம்மம் காது’’ந்தி ஸாமஞ்ஞதோ அனுஞ்ஞாதப்பகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா புன விஸேஸதோ அனுஞ்ஞாதப்பகாரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² கோ²’’திஆதி³பாளி உத்³த⁴டாதி வேதி³தப்³ப³ம். இமஸ்ஸ அபலோகனகம்மஸ்ஸ டா²னம் ஹோதீதி அபலோகனகம்மஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞஸ்ஸ பவத்திட்டா²னம் ஹோதீதி. விஸேஸப்³யதிரேகேன அவிஜ்ஜமானம்பி தத³ஞ்ஞத்த² அப்பவத்திம் த³ஸ்ஸேதும் விஸேஸனிஸ்ஸிதம் விய வோஹரீயதி. ‘‘கம்மஞ்ஞேவ லக்க²ண’’ந்தி இமினா ஓஸாரணாதி³வஸேன க³ஹிதாவஸேஸானம் ஸப்³பே³ஸம் அபலோகனகம்மஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணவஸேன க³ஹிதத்தா கம்மஞ்ஞேவ லக்க²ணமஸ்ஸாதி கம்மலக்க²ணந்தி நிப்³ப³சனம் த³ஸ்ஸேதி. இத³ஞ்ச வுத்தாவஸேஸானம் கம்மானம் நிட்டா²னட்டா²னம், ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴த⁴ம்மாயதனானி விய வுத்தாவஸேஸக²ந்தா⁴யதனானந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனேவ வக்க²தி ‘‘அயம் பனேத்த² பாளிமுத்தகோபி கம்மலக்க²ணவினிச்ச²யோ’’திஆதி³ (பரி. அட்ட². 495-496). யதா² சேத்த², ஏவம் உபரி ஞத்திகம்மாதீ³ஸுபி கம்மலக்க²ணம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தஸ்ஸ கரணந்தி அவந்தி³யகம்மஸ்ஸ கரணவிதா⁴னம்.

‘‘ந வந்தி³தப்³போ³’’தி இமினா வந்த³ந்தியா து³க்கடந்தி த³ஸ்ஸேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸங்கே⁴ன கதம் கதிகம் ஞத்வா மத்³த³னம் விய ஹி ஸங்க⁴ஸம்முதிம் அனாத³ரேன அதிக்கமந்தஸ்ஸ ஆபத்தி ஏவ ஹோதி.

பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸாபி பனேதம் லப்³ப⁴தியேவாதி அவந்தி³யகம்மஸ்ஸ உபலக்க²ணமத்தேன க³ஹிதத்தா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸாபி கம்மலக்க²ணம் லப்³ப⁴தி ஏவ.

ஸலாகதா³னட்டா²னம் ஸலாகக்³க³ம் நாம. யாகு³ப⁴த்தானம் பா⁴ஜனட்டா²னானி யாக³க்³க³ப⁴த்தக்³கா³னி நாம. ஏதேஸுபி ஹி டா²னேஸு ஸப்³போ³ ஸங்கோ⁴ உபோஸதே² விய ஸன்னிபதிதோ, கம்மஞ்ச வக்³க³கம்மம் ந ஹோதி, ‘‘மயமேதம் ந ஜானிம்ஹா’’தி பச்சா² கி²ய்யந்தாபி ந ஹோந்தி. க²ண்ட³ஸீமாய பன கதே கி²ய்யந்தி. ஸங்கி⁴கபச்சயஞ்ஹி அச்சி²ன்னசீவராதீ³னம் தா³தும் அபலோகேந்தேஹி உபசாரஸீமட்டா²னம் ஸப்³பே³ஸம் அனுமதிம் க³ஹேத்வாவ காதப்³ப³ம். யோ பன விஸபா⁴க³புக்³க³லோ த⁴ம்மிகம் அபலோகனம் படிபா³ஹதி, தம் உபாயேன ப³ஹிஉபசாரஸீமாக³தம் வா கத்வா க²ண்ட³ஸீமம் வா பவிஸித்வா காதும் வட்டதி.

யம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அபலோகனகம்மம் கரோதீ’’தி ஸாமஞ்ஞதோ த³ஸ்ஸேதி, தம் அபலோகனகம்மம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘அச்சி²ன்னசீவரம்’’இச்சாதி³. யதி³ அபலோகேத்வாவ சீவரம் தா³தப்³ப³ம், கிம் பன அப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜகஸம்முதியாதி ஆஹ ‘‘அப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜனகேன பனா’’திஆதி³. நாளி வா உபட்³ட⁴னாளி வாதி தி³வஸே தி³வஸே அபலோகேத்வா தா³தப்³ப³ஸ்ஸ பமாணத³ஸ்ஸனம். தேன யாபனமத்தமேவ அபலோகேதப்³ப³ம், ந அதி⁴கந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஏகதி³வஸம்யேவ வாதிஆதி³ த³ஸவீஸதிதி³வஸானம் ஏகஸ்மிம் தி³வஸேயேவ தா³தப்³ப³பரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனம், தேன யாவ ஜீவந்தி வா யாவ ரோகா³ வுட்ட²ஹதீதி வா ஏவம் அபலோகேதும் ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. இணபலிபோ³த⁴ந்தி இணவத்து²ம் தா³தும் வட்டதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஞ்ச இணாயிகேஹி பலிபு³த்³த⁴ஸ்ஸ லஜ்ஜிபேஸலஸ்ஸ ஸாஸனுபகாரகஸ்ஸ பமாணயுத்தமேவ கப்பியப⁴ண்ட³ம் நியமேத்வா அபலோகேத்வா தா³தப்³ப³ம், ந பன ஸஹஸ்ஸம் வா ஸதஸஹஸ்ஸம் வா மஹாஇணம். தாதி³ஸஞ்ஹி பி⁴க்கா²சரியவத்தேன ஸப்³பே³ஹி பி⁴க்கூ²ஹி தாதி³ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பரியேஸித்வா தா³தப்³ப³ம்.

உபனிக்கே²பதோதி சேதியபடிஜக்³க³னத்தா²ய வட்³டி⁴யா பயோஜேத்வா கப்பியகாரகேஹி ட²பிதவத்து²தோ. ஸங்கி⁴கேனபீதி ந கேவலஞ்ச தத்ருப்பாத³தோ பச்சயதா³யகேஹி சதுபச்சயத்தா²ய ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னவத்து²னாபீதி அத்தோ².

ஸங்க⁴ப⁴த்தம் காதும் ந வட்டதீதி மஹாதா³னம் தே³ந்தேஹிபி கரியமானம் ஸங்க⁴ப⁴த்தம் விய காரேதும் ந வட்டதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

‘‘யதா²ஸுக²ம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ருச்சதீ’’தி வுத்தத்தா அத்தனோ பரிபோ⁴க³ப்பஹோனகம் அப்பம் வா ப³ஹும் வா க³ஹேதப்³ப³ம், அதி⁴கம் பன க³ஹேதும் ந லப⁴தி. உபோஸத²தி³வஸேதி நித³ஸ்ஸனமத்தம், யஸ்மிம் கிஸ்மிஞ்சி தி³வஸேபி கதம் ஸுகதமேவ ஹோதி. கரோந்தேன ‘‘யம் இமஸ்மிம் விஹாரே அந்தோஸீமாய ஸங்க⁴ஸந்தகம்…பே… யதா²ஸுக²ம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் மய்ஹம் ருச்சதீ’’தி ஏவம் கதிகா காதப்³பா³, ததா² த்³வீஹி தீஹிபி ‘‘ஆயஸ்மந்தானம் ருச்சதீ’’தி வசனமேவ ஹேத்த² விஸேஸோ. தேஸம்பீதி ருக்கா²னம். ஸா ஏவ கதிகாதி விஸும் கதிகா ந காதப்³பா³தி அத்தோ².

தேஸந்தி ருக்கா²னம். ஸங்கோ⁴ ஸாமீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. புரிமவிஹாரேதி புரிமே யதா²ஸுக²ம் பரிபோ⁴க³த்தா²ய கதகதிகே விஹாரே. பரிவேணானி கத்வா ஜக்³க³ந்தீதி யத்த² அரக்கி²யமானே ப²லாப²லானி, ருக்கா² ச வினஸ்ஸந்தி, தாதி³ஸம் டா²னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், தத்த² ஸங்க⁴ஸ்ஸ கதிகா ந பவத்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. யே பன ருக்கா² பீ³ஜானி ரோபேத்வா ஆதி³தோ பட்டா²ய படிஜக்³கி³தா, தேபி த³ஸமபா⁴க³ம் த³த்வா ரோபகேஹேவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³. தேஹீதி ஜக்³க³கேஹி.

தத்தா²தி தஸ்மிம் விஹாரே. மூலேதி ஆதி³காலே, புப்³பே³தி அத்தோ². தீ³கா⁴ கதிகாதி அபரிச்சி²ன்னகாலா யதா²ஸுக²ம் பரிபோ⁴க³த்தா²ய கதிகா. நிக்குக்குச்சேனாதி ‘‘அபா⁴ஜிதமித³’’ந்தி குக்குச்சம் அகத்வாதி அத்தோ². கி²ய்யனமத்தமேவேதந்தி தேன கி²ய்யனேன ப³ஹும் கா²த³ந்தானம் தோ³ஸோ நத்தி² அத்தனோ பரிபோ⁴க³ப்பமாணஸ்ஸேவ க³ஹிதத்தா, கி²ய்யந்தேபி அத்தனோ பஹோனகம் க³ஹேத்வா கா²தி³தப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

க³ண்ஹதா²தி ந வத்தப்³பா³தி ததா²வுத்தே தேனேவ பி⁴க்கு²னா தி³ன்னம் விய மஞ்ஞேய்யும், தம் நிஸ்ஸாய மிச்சா²ஜீவஸம்ப⁴வோ ஹோதீதி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘அனுவிசரித்வா’’திஆதி³. உபட்³ட⁴பா⁴கோ³தி ஏகபி⁴க்கு²னோ படிவீஸதோ உபட்³ட⁴பா⁴கோ³. தே³ந்தேன ச ‘‘ஏத்தகம் தா³தும் ஸங்கோ⁴ அனுஞ்ஞாஸீ’’தி ஏவம் அத்தானம் பரிமோசேத்வா யதா² தே ஸங்கே⁴ ஏவ பஸீத³ந்தி, ஏவம் வத்வா தா³தப்³ப³ம்.

அபச்சாஸீஸந்தேனாதி கி³லானக³மிகிஸ்ஸராதீ³னம் அனுஞ்ஞாதபுக்³க³லானம்பி அத்தனோ ஸந்தகம் தே³ந்தேன அபச்சாஸீஸந்தேனேவ தா³தப்³ப³ம், அனனுஞ்ஞாதபுக்³க³லானம் பன அபச்சாஸீஸந்தேனாபி தா³தும் ந வட்டதீதி. ஸங்கி⁴கமேவ யதா²கதிதாய தா³பேதப்³ப³ம். அத்தனோ ஸந்தகம்பி பச்சயதா³யகாதீ³ ஸயமேவ விஸ்ஸாஸேன க³ண்ஹந்தி, ந வாரேதப்³பா³, லத்³த⁴கப்பியந்தி துண்ஹீ ப⁴விதப்³ப³ம். புப்³பே³ வுத்தமேவாதி ‘‘குத்³தோ⁴ ஹி ஸோ ருக்கே²பி சி²ந்தே³ய்யா’’திஆதி³னா துண்ஹீபா⁴வே காரணம் புப்³பே³ வுத்தமேவ. தேஹி கதஅனத்தா²பா⁴வேபி காருஞ்ஞேன துண்ஹீ ப⁴விதும் வட்டதி, ‘‘க³ண்ஹதா²’’திஆதி³ பன வத்தும் ந வட்டதி.

க³ருப⁴ண்ட³த்தா…பே… ந தா³தப்³ப³ந்தி ஜீவருக்கா²னம் ஆராமட்டா²னீயத்தா, தா³ரூனஞ்ச கே³ஹஸம்பா⁴ரானுபக³தத்தா ‘‘ஸப்³ப³ம் த்வமேவ க³ண்ஹா’’தி தா³தும் ந வட்டதீதி வுத்தம். அகதாவாஸம் வா கத்வாதி புப்³பே³ அவிஜ்ஜமானம் ஸேனாஸனம் கத்வா ஜக்³கி³தகாலே ப²லவாரே ஸம்பத்தே.

அபலோகனகம்மகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அத்த²வஸவக்³கா³தி³வண்ணனா

498. விபாகது³க்க²ஸங்கா²தானம் ஸம்பராயிகவேரானந்தி ஏத்த² பாணாதிபாதாதி³வேரேன நிப்³ப³த்தத்தா, வேரப்பத்தியா ஹேதுத்தா ச ‘‘விபாகது³க்க²வேத³னா’’தி வுத்தா. பாணாதிபாதாதி³பஞ்சவேரவினிமுத்தானம்பி அகுஸலானம் வேரேஹி ஸஹ ஏகதோ ஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் ‘‘த³ஸஅகுஸலகம்மபத²ப்பபே⁴தா³ன’’ந்தி புன வுத்தம்.

499-500. தம் கம்மந்தி தஜ்ஜனீயாதி³கம்மமேவ, ஸத்தா ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ பஞ்ஞத்தம் நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அந்தரா கேனசி அபஞ்ஞத்தே ஸிக்கா²பதே³தி இமஸ்மிம் கப்பே ஆதி³தோ பட்டா²ய யாவ அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ அபி⁴ஸம்போ³தி⁴, தாவ அந்தராகாலே ககுஸந்தா⁴தி³ம் ட²பேத்வா கேனசி அபஞ்ஞத்தே ஸிக்கா²பதே³தி அத்தோ². வினீதகதா² ஸிக்கா²பத³ந்தி வினீதவத்தூ²னி ஏவ. தானி ஹி தம்தம்ஸிக்கா²கோட்டா²ஸானம் பகாஸனதோ ‘‘ஸிக்கா²பத³’’ந்தி ச ஆபத்திஅனாபத்தீனம் அனுபஞ்ஞாபனதோ ‘‘அனுபஞ்ஞத்த’’ந்தி ச வுச்சந்தி.

அத்த²வஸவக்³கா³தி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸங்க³ஹவக்³க³வண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.

இதி மஹாவக்³கோ³, பஞ்ஞத்திவக்³கோ³, ஸங்க³ஹவக்³கோ³தி தீஹி மஹாவக்³கே³ஹி படிமண்டி³தோ பரிவாரோதி வேதி³தப்³போ³.

இதி ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயட்ட²கதா²ய விமதிவினோத³னியம்

பரிவாரவண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.

நிக³மனகதா²வண்ணனா

அவஸானகா³தா²ஸு உப⁴தோவிப⁴ங்க³-க²ந்த⁴க-பரிவாரேஹி விப⁴த்தத்தா விபா⁴க³படிதே³ஸனா யஸ்மிம் வினயபிடகே. ஸோ உப⁴தோவிப⁴ங்க³-க²ந்த⁴க-பரிவாரவிப⁴த்ததே³ஸனோ ஆஹாதி யோஜனா. தஸ்ஸாதி வினயபிடகஸ்ஸ.

ஸத்து² மஹாபோ³தீ⁴தி த³க்கி²ணஸாக²ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. யம் பதா⁴னக⁴ரம் நாம பரிவேணம், தத்த² சாருபாகாரேன ஸஞ்சிதம் பரிக்கி²த்தம் யம் பாஸாத³ம் காரயி, தத்ர தஸ்மிம் மஹானிக³மஸாமினோ பாஸாதே³ வஸதாதி யோஜேதப்³பா³.

பு³த்³த⁴ஸிரிம் உத்³தி³ஸித்வா நிஸ்ஸாய, தஸ்ஸ வா அஜ்ஜே²ஸனம்பி படிச்ச யா இத்³தா⁴ பரிபுண்ணவினிச்ச²யதாய ஸமித்³தா⁴ வினயஸம்வண்ணனா ஆரத்³தா⁴தி யோஜனா.

ஸிரினிவாஸஸ்ஸாதி ஸிரியா நிவாஸனட்டா²னபூ⁴தஸ்ஸ ஸிரிபாலநாமகஸ்ஸ ரஞ்ஞோ. ஜயஸம்வச்ச²ரேதி விஜயயுத்தே ஸம்வச்ச²ரே. ஆரத்³த⁴காலத³ஸ்ஸனத்த²ம் புன ‘‘ஜயஸம்வச்ச²ரே அயம் ஆரத்³தா⁴’’தி வுத்தம்.

காலே வஸ்ஸந்தி யுத்தகாலே வஸ்ஸனஸீலோ. தே³வோதி மேகோ⁴.

நிக³மனகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

நிக³மனகதா²

ஏத்தாவதா ச ஆரத்³தா⁴, வினயட்ட²கதா²ய யா;

வண்ணனா நாதிவித்தி²ண்ணா, பரிபுண்ணவினிச்ச²யா.

பஞ்ஞாஸபா⁴ணவாராய, தந்தியா பரிமாணதோ;

ஸமிஜ்ஜ²னிட்டி²பரமா, யா விமதிவினோத³னீ.

அனந்தராயேன கதா, அயம் நிட்ட²முபாக³தா;

யம் தம் நிட்ட²ம் ததா² ஸப்³பே³, பாணினோ ஸமனோரதா².

தே²ரேஹி வினயஞ்ஞூஹி, ஸுசிஸல்லேக²வுத்திஹி;

அவிஸ்ஸத்தா²திவித்தி²ண்ண-க³ந்த²பீ⁴ரூ ஹிபத்தி²தம்.

கரோந்தேன மயா ஏவம், வினயஅத்த²வண்ணனம்;

யம் பத்தம் குஸலம் தேன, பத்வா ஸம்போ³தி⁴முத்தமம்.

வினயத்த²ம் பகாஸேத்வா, யோ ஸோபாயேன லக்க²ணம்;

ஸோபாயம் விமதிச்சே²த³-ஞாணசக்கு²பதா³யகம்.

விரத்³த⁴த்த²விபல்லாஸ-க³ந்த²வித்தா²ரஹானியா;

விஸுத்³தி⁴ம் பாபயிஸ்ஸாமி, ஸத்தே ஸம்ஸாரது³க்க²தோ.

லோகியேஹி ச போ⁴கே³ஹி, கு³ணேஹி நிகி²லா பஜா;

ஸப்³பே³ஹி ஸஹிதா ஹோந்து, ரதா ஸம்பு³த்³த⁴ஸாஸனேதி.

விமதிவினோத³னீடீகா நிட்டி²தா.