12. ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கோ

த³ஸவத்து²கதா²வண்ணனா

446. ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கே பி⁴க்க²க்³கே³னாதி பி⁴க்கு²க³ணனாய. மஹீதி ஹிமம்.

447. அவிஜ்ஜானிவுதாதி அவிஜ்ஜானீவரணேன நிவுதா படிச்ச²ன்னா. அவித்³த³ஸூதி அஞ்ஞாணினோ. உபக்கிலேஸா வுத்தாதி தேஸம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ஏதே ஸுராபானாத³யோ உபக்கிலேஸாதி வுத்தா. நேத்தியா தண்ஹாய ஸஹிதா ஸனேத்திகா.

450-1. அஹோக³ங்கோ³தி தஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ நாமம். படிகச்சேவ க³ச்சே²ய்யந்தி யத்த² நம் அதி⁴கரணம் வூபஸமிதும் பி⁴க்கூ² ஸன்னிபதிஸ்ஸந்தி, தத்தா²ஹம் பட²மமேவ க³ச்சே²ய்யம். ஸம்பா⁴வேஸுந்தி ஸம்பாபுணிம்ஸு.

452. அலோணிகந்தி லோணரஹிதம் ப⁴த்தம், ப்³யஞ்ஜனம் வா. ஆஸுதாதி ஸப்³ப³ஸம்பா⁴ரஸஜ்ஜிதா, ‘‘அஸுத்தா’’தி வா பாடோ².

453. உஜ்ஜவிம்ஸூதி நாவாய படிஸோதம் க³ச்சி²ம்ஸு. பாசீனகாதி புரத்தி²மதி³ஸாய ஜாதத்தா வஜ்ஜிபுத்தகே ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பாவேய்யகாதி பாவேய்யதே³ஸவாஸினோ.

454. நனு த்வம், ஆவுஸோ, வுட்³டோ⁴தி நனு த்வம் தே²ரோ நிஸ்ஸயமுத்தோ, கஸ்மா தம் தே²ரோ பணாமேஸீதி பே⁴த³வசனம் வத³ந்தி. க³ருனிஸ்ஸயம் க³ண்ஹாமாதி நிஸ்ஸயமுத்தாபி மயம் ஏகம் ஸம்பா⁴வனீயக³ரும் நிஸ்ஸயபூ⁴தம் க³ஹேத்வாவ வஸிஸ்ஸாமாதி அதி⁴ப்பாயோ.

455. மூலாதா³யகாதி பட²மம் த³ஸவத்தூ²னம் தா³யகா, ஆவாஸிகாதி அத்தோ². பத²ப்³யா ஸங்க⁴த்தே²ரோதி லோகே ஸப்³ப³பி⁴க்கூ²னம் ததா³ உபஸம்பதா³ய வுட்³டோ⁴. ஸுஞ்ஞதாவிஹாரேனாதி ஸுஞ்ஞதாமுகே²ன அதி⁴க³தப²லஸமாபத்திம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.

457. ஸுத்தவிப⁴ங்கே³தி பத³பா⁴ஜனீயே. இத³ஞ்ச ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஸன்னிதி⁴காரகம் கா²த³னீயம் வா போ⁴ஜனீயம் வா’’தி (பாசி. 253) ஸுத்தே யாவகாலிகஸ்ஸேவ பராமட்ட²த்தா ஸிங்கீ³லோணஸ்ஸ யாவஜீவிகஸ்ஸ ஸன்னிதி⁴கதஸ்ஸ ஆமிஸேன ஸத்³தி⁴ம் பரிபோ⁴கே³ பாசித்தியம் விப⁴ங்க³னயேனேவ ஸிஜ்ஜ²தீதி வுத்தம், தம் பன பாசித்தியம் விப⁴ங்கே³ ஆக³தபா⁴வம் ஸாதே⁴தும் ‘‘கத²ம் ஸுத்தவிப⁴ங்கே³’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஹி லோணமேத்த² ஸன்னிதி⁴கதம், ந கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயந்தி லோணமிஸ்ஸபோ⁴ஜனே வஜ்ஜிபுத்தகா அனவஜ்ஜஸஞ்ஞினோ அஹேஸும். ததா²ஸஞ்ஞீனம்பி நேஸம் ஆபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸன்னிதி⁴காரே அஸன்னிதி⁴காரஸஞ்ஞீ’’தி இத³ம் ஸுத்தவிப⁴ங்க³ம் உத்³த⁴டந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

தேன ஸத்³தி⁴ந்தி புரேபடிக்³க³ஹிதலோணேன ஸத்³தி⁴ம். து³க்கடேனேத்த² ப⁴விதப்³ப³ந்தி ‘‘யாவகாலிகேன, பி⁴க்க²வே, யாவஜீவிகம் படிக்³க³ஹித’’ந்தி அவத்வா ‘‘தத³ஹுபடிக்³க³ஹித’’ந்தி வசனஸாமத்தி²யதோ புரேபடிக்³க³ஹிதம் யாவஜீவிகம் யாவகாலிகேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பி⁴ன்னரஸம் காலேபி ந கப்பதீதி ஸிஜ்ஜ²தி, தத்த² து³க்கடேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. து³க்கடேனபி ந ப⁴விதப்³ப³ந்தி யதி³ ஹி ஸன்னிதி⁴காரபச்சயா து³க்கடம் மஞ்ஞத², யாவஜீவிகஸ்ஸ லோணஸ்ஸ ஸன்னிதி⁴தோ³ஸாபா⁴வா து³க்கடேன ந ப⁴விதப்³ப³ம், அத² ஆமிஸேன ஸம்பி⁴ன்னரஸஸ்ஸ தஸ்ஸ ஆமிஸக³திகத்தா து³க்கடம் மா மஞ்ஞத². ததா³ ச ஹி பாசித்தியேனேவ ப⁴விதப்³ப³ம் ஆமிஸத்துபக³மனதோதி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி ஏத்த² யாவஜீவிகந்திஆதி³னாபி து³க்கடாபா⁴வம் ஸமத்தே²தி.

பாளியம் ராஜக³ஹே ஸுத்தவிப⁴ங்கே³திஆதீ³ஸு ஸப்³ப³த்த² ஸுத்தே ச விப⁴ங்கே³ சாதி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. தஸ்ஸ தஸ்ஸ விகாலபோ⁴ஜனாதி³னோ ஸுத்தேபி படிக்கி²த்தத்தா வினயஸ்ஸ அதிஸரணம் அதிக்கமோ வினயாதிஸாரோ. ‘‘நிஸீத³னம் நாம ஸத³ஸம் வுச்சதீதி ஆக³த’’ந்தி இத³ம் விப⁴ங்கே³ ச ஆக³தத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தம் பமாணம் கரோந்தஸ்ஸாதி ஸுக³தவித³த்தி²யா வித³த்தி²த்தயப்பமாணம் கரோந்தஸ்ஸ, த³ஸாய பன வித³த்தி²த்³வயப்பமாணம் கதம். அத³ஸகம்பி நிஸீத³னம் வட்டதி ஏவாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸேஸமித⁴ ஹேட்டா² ஸப்³ப³த்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

த³ஸவத்து²கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கவண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.

இதி ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயட்ட²கதா²ய விமதிவினோத³னியம்

சூளவக்³க³வண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.

நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

பரிவாரவண்ணனா

மஹாவக்³கோ³

பஞ்ஞத்திவாரவண்ணனா

1. விஸுத்³த⁴பரிவாரஸ்ஸ ஸீலக்க²ந்தா⁴தி³த⁴ம்மக்க²ந்த⁴ஸரீரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வினயபரியத்திஸாஸனே க²ந்த⁴கானம் அனந்தரம் பரிவாரோதி யோ வினயோ ஸங்க³ஹம் ஸமாருள்ஹோ, தஸ்ஸ தா³னி அனுத்தானத்த²வண்ணனம் கரிஸ்ஸாமீதி யோஜனா.

ஸமந்தசக்கு²னாதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன. அதிவிஸுத்³தே⁴ன மம்ஸசக்கு²னாதி ரத்திந்தி³வம் ஸமந்தா யோஜனப்பமாணே அதிஸுகு²மானிபி ரூபானி பஸ்ஸனதோ அதிவிய பரிஸுத்³தே⁴ன பஸாத³சக்கு²னா. ‘‘அத்தி² தத்த² பஞ்ஞத்தீ’’திஆதீ³ஸு அத்தி² நு கோ² தத்த² பஞ்ஞத்தீதிஆதி³னா அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘தத்த² பஞ்ஞத்தி…பே… கேனாப⁴தந்தி புச்சா²’’தி.

2. புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனேதி புச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனே. வினீதகதா²தி வினீதவத்து²கதா², அயமேவ வா பாடோ².

த்³வங்கி³கேன ஏகேன ஸமுட்டா²னேனாதி அங்க³த்³வயஸமுதா³யபூ⁴தேன ஏகேன. அங்க³த்³வயவிமுத்தஸ்ஸ ஸமுட்டா²னஸ்ஸ அபா⁴வேபி தேஸு ஏகேனங்கே³ன வினா அயம் ஆபத்தி ந ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²மேவ ‘‘ஏகேன ஸமுட்டா²னேனா’’தி வுத்தம். இதா³னி தேஸு த்³வீஸு அங்கே³ஸு பதா⁴னங்க³ம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஏத்த² ஹி சித்தம் அங்க³ம் ஹோதீ’’திஆதி³. யஸ்மா பன மக்³கே³னமக்³க³ப்படிபத்திஸங்கா²தாய காயவிஞ்ஞத்தியா ஸேவனசித்தேனேவ ஸம்ப⁴வே ஸதி அயம் தம் அங்க³த்³வயம் உபாதா³ய ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தா ஆபத்திஸம்முதி ஹோதி, நாஸதி. தஸ்மா தம் சித்தம் காயவிஞ்ஞத்திஸங்கா²தஸ்ஸ காயஸ்ஸ அங்க³ம் காரணம் ஹோதி, ந ஆபத்தியா. தஸ்ஸ பன தம்ஸமுட்டி²தகாயோ ஏவ அங்க³ம் அப்³யவஹிதகாரணம், சித்தம் பன காரணகாரணந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவம் உபரிபி ஸப்³ப³த்த² சித்தங்க³யுத்தஸமுட்டா²னேஸு அதி⁴ப்பாயோ வேதி³தப்³போ³. ‘‘ஏகேன ஸமுட்டா²னேன ஸமுட்டா²தீ’’திஆதி³பரிவாரவசனேனேவ ஆபத்தியா அகுஸலாதி³பரமத்த²ஸபா⁴வதா பாளிஅட்ட²கதா²ஸு பரியாயதோவ வுத்தா, ஸம்முதிஸபா⁴வா ஏவ ஆபத்தீதி ஸிஜ்ஜ²தி ஸமுட்டா²னஸமுட்டி²தானம் பே⁴த³ஸித்³தி⁴தோதி க³ஹேதப்³ப³ம். இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴யாதி ஆபன்னாய பாராஜிகாபத்தியா கேஹிசிபி ஸமதே²ஹி அனாபத்திபா⁴வாபாத³னஸ்ஸ அஸக்குணேய்யத்தஸங்கா²தமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய.

3. போராணகேஹி மஹாதே²ரேஹீதி ஸங்கீ³தித்தயதோ பச்சா² போத்த²கஸங்கீ³திகாரகேஹி ச²ளபி⁴ஞ்ஞாபஅஸம்பி⁴தா³தி³கு³ணஸமுஜ்ஜலேஹி மஹாதே²ரேஹி. சதுத்த²ஸங்கீ³திஸதி³ஸா ஹி போத்த²காரோஹஸங்கீ³தி.

188. மஹாவிப⁴ங்கே³தி பி⁴க்கு²விப⁴ங்கே³. ஸோளஸ வாரா த³ஸ்ஸிதாதி யேஹி வாரேஹி ஆதி³பூ⁴தேஹி உபலக்கி²தத்தா அயம் ஸகலோபி பரிவாரோ ஸோளஸபரிவாரோதி வோஹரீயதி, தே ஸந்தா⁴ய வத³தி.

பஞ்ஞத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸமுட்டா²னஸீஸவண்ணனா

257. பாளியம் நிப்³பா³னஞ்சேவ பஞ்ஞத்தீதி ஏத்த² யஸ்மா ஸங்க²தத⁴ம்மே உபாதா³ய பஞ்ஞத்தா ஸம்முதிஸச்சபூ⁴தா புக்³க³லாதி³பஞ்ஞத்தி பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானத்தா உப்பத்திவினாஸயுத்தவத்து²த⁴ம்மனியதேன அனிச்சது³க்க²லக்க²ணத்³வயேன யுத்தாதி வத்தும் அயுத்தா, காரகவேத³காதி³ரூபேன பன பரிகப்பிதேன அத்தஸபா⁴வேன விரஹிதத்தா ‘‘அனத்தா’’தி வத்தும் யுத்தா. தஸ்மா அயம் பஞ்ஞத்திபி அஸங்க²தத்தஸாமஞ்ஞதோ வத்து²பூ⁴தேன நிப்³பா³னேன ஸஹ ‘‘அனத்தா இதி நிச்ச²யா’’தி வுத்தா. அவிஜ்ஜமானாபி ஹி ஸம்முதி கேனசி பச்சயேன அகதத்தா அஸங்க²தா ஏவாதி.

கருணாஸீதலத்தம், பஞ்ஞாபபா⁴ஸிதத்தஞ்ச ப⁴க³வதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பு³த்³த⁴சந்தே³, பு³த்³தா⁴தி³ச்சே’’தி ஏதம் உப⁴யம் வுத்தம். ஹாயதி ஏதேனாதி ஹானி, து³க்க²ஸ்ஸ ஹானி து³க்க²ஹானி, ஸப்³ப³து³க்கா²பனூத³னகாரணந்தி அத்தோ². பிடகே தீணி தே³ஸயீதி யஸ்மா அஞ்ஞேபி மஹாவீரா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஸத்³த⁴ம்மம் தே³ஸயந்தி, தஸ்மா அங்கீ³ரஸோ பிடகானி தீணி தே³ஸயீதி யோஜனா. மஹாகு³ணந்தி மஹானிஸம்ஸம். ஏவம் நீயதி ஸத்³த⁴ம்மோதி யதி³ வினயபரியத்தி அபரிஹீனா திட்ட²தி, ஏவம் ஸதி படிபத்திபடிவேத⁴ஸத்³த⁴ம்மோபி நீயதி பவத்தீயதி, ந பரிஹாயதீதி அத்தோ².

வினயபரியத்தி பன கத²ம் திட்ட²தீதி ஆஹ ‘‘உப⁴தோ சா’’திஆதி³. பரிவாரேன க³ந்தி²தா திட்ட²தீதி யோஜேதப்³ப³ம். தஸ்ஸேவ பரிவாரஸ்ஸாதி தஸ்மிம் ஏவ பரிவாரே. ஸமுட்டா²னம் நியதோ கதந்தி ஏகச்சம் ஸமுட்டா²னேன நியதம் கதம். தஸ்மிம் பரிவாரே கிஞ்சி ஸிக்கா²பத³ம் நியதஸமுட்டா²னம் அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணம், தம் பகாஸிதந்தி அத்தோ².

ஸம்பே⁴த³ம் நிதா³னஞ்சஞ்ஞந்தி ஸம்பே⁴தோ³ ஸிக்கா²பதா³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸமுட்டா²னேன ஸம்கிண்ணதா, நிதா³னஞ்ச பஞ்ஞத்திட்டா²னம், அஞ்ஞம் புக்³க³லாதி³வத்தா²தி³ ச. ஸுத்தே தி³ஸ்ஸந்தி உபரீதி ஹேட்டா² வுத்தே, உபரி வக்க²மானே ச பரிவாரஸுத்தே ஏவ தி³ஸ்ஸந்தி. யஸ்மா ச ஏவம், தஸ்மா ஸகலஸாஸனாதா⁴ரஸ்ஸ வினயஸ்ஸ டி²திஹேதுபூ⁴தம் பரிவாரம் ஸிக்கே²தி, ஏவமேத்த² யோஜனா த³ட்ட²ப்³பா³.

ஸம்பி⁴ன்னஸமுட்டா²னானீதி அஞ்ஞேஹி ஸாதா⁴ரணஸமுட்டா²னானி. ஆதி³ம்ஹி தாவ புரிமனயேதி ஸப்³ப³பட²மே பஞ்ஞத்திவாரே ஆக³தனயம் ஸந்தா⁴ய வத³தி, தத்த² பன பஞ்ஞத்திவாரே ‘‘பட²மம் பாராஜிகம் கத்த² பஞ்ஞத்தந்தி, வேஸாலியம் பஞ்ஞத்த’’ந்திஆதி³னா (பரி. 1) நிதா³னம்பி தி³ஸ்ஸதி ஏவ. பரதோதி ஆக³தபா⁴வம் பன ஸந்தா⁴ய பரதோ ஆக³தே ஸுத்தே தி³ஸ்ஸதீதி வேதி³தப்³ப³ந்தி வுத்தம். தஸ்ஸாதி உப⁴தோவிப⁴ங்க³பரியாபன்னஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ.

258. அனியதா பட²மிகாதி ஆபத்திம் அபேக்கி²த்வாவ இத்தி²லிங்க³ம் கதம், பட²மானியதம் ஸிக்கா²பத³ந்தி அத்தோ². பாளியம் நானுப³ந்தே⁴ பவத்தினிந்தி வுட்டா²பிதம் பவத்தினிம் அனனுப³ந்த⁴னஸிக்கா²பத³ம்.

260. ஏளகலோமஸிக்கா²பத³வத்து²ஸ்மிம் ‘‘பி⁴க்கு²னியோ ஏளகலோமானி தோ⁴வந்தியோ ரஜந்தியோ விஜடேந்தியோ ரிஞ்சந்தி உத்³தே³ஸம் பரிபுச்ச²’’ந்தி (பாரா. 576) ஆக³தத்தா இமம் ரிஞ்சந்தி-பத³ம் க³ஹேத்வா ஸிக்கா²பத³ம் உபலக்கி²தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விப⁴ங்கே³ ‘ரிஞ்சந்தி உத்³தே³ஸ’ந்தி ஆக³தம் ஏளகலோமதோ⁴வாபனஸிக்கா²பத³’’ந்தி ஆஹ.

வஸ்ஸிகஸாடிகஸிக்கா²பத³ந்தி அஸமயே வஸ்ஸிகஸாடிகபரியேஸனஸிக்கா²பத³ம் (பாரா. 626 ஆத³யோ). ரதனஸிக்கா²பத³ந்தி ரதனம் வா ரதனஸம்மதம் வா படிஸாமனஸிக்கா²பத³ம் (பாசி. 502 ஆத³யோ).

265. பாளியம் பு³த்³த⁴ஞாணேனாதி படிவித்³த⁴ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன.

267. ‘‘ந தே³ஸேந்தி ததா²க³தா’’தி ஏதேன ச²த்தபாணிஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனாபடிக்கே²பம் த³ஸ்ஸேதி.

269. அகதந்தி அஞ்ஞேஹி அமிஸ்ஸீகதம், நியதஸமுட்டா²னந்தி அத்தோ². அகதந்தி வா புப்³பே³ அனாக³தம், அபி⁴னவந்தி அத்தோ².

270. ஸமுட்டா²னஞ்ஹி ஸங்கே²பந்தி ஏத்த² ஸங்கி²பந்தி ஸங்க³ய்ஹந்தி ஸதி³ஸஸமுட்டா²னானி ஏத்தா²தி ஸங்கே²போ, ஸமுட்டா²னஸீஸம். நேதி வினேதி காயவசீது³ச்சரிதந்தி நேத்தி, வினயபாளி, ஸா ஏவ த⁴ம்மோதி நேத்தித⁴ம்மோதி ஆஹ ‘‘வினயபாளித⁴ம்மஸ்ஸா’’தி.

ஸமுட்டா²னஸீஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

அந்தரபேய்யாலம்

கதிபுச்சா²வாரவண்ணனா

271. கதி ஆபத்தியோதி பாராஜிகாதீ³ஸு பஞ்சஸு ஆபத்தீஸு மேது²னாதி³ன்னாதா³னாதி³அந்தோக³த⁴பே⁴த³ம் அபேக்கி²த்வா ஜாதிவஸேன ஏகத்தம் ஆரோபேத்வா புச்சா² கதா. கதி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴தி அந்தோக³த⁴பே⁴த³ம் அபேக்கி²த்வா பச்சேகம் ராஸட்டே²னாதி ஏத்தகமேவேத்த² பே⁴தோ³. வினீதானியேவ வினீதவத்தூ²னீதி ஆபத்திதோ விரமணானி ஏவ அவிப்படிஸாரபாமோஜ்ஜாதி³த⁴ம்மானம் காரணத்தா வத்தூ²னீதி வினீதவத்தூ²னி, தானி ஏத்த² அத்த²தோ விரதிஆதி³அனவஜ்ஜத⁴ம்மா ஏவ. வேரம் மணதீதி வேரஹேதுத்தா ‘‘வேர’’ந்தி லத்³த⁴னாமம் ராகா³தி³அகுஸலபக்க²ம் வினாஸேதி.

த⁴ம்மஸ்ஸவனக்³க³ம் பி⁴ந்தி³த்வா க³ச்ச²தீதி ப³ஹூஸு ஏகதோ நிஸீதி³த்வா த⁴ம்மம் ஸுணந்தேஸு தம் த⁴ம்மஸ்ஸவனஸமாக³மம் கோபேத்வா உட்டா²ய க³ச்ச²தி. அனாத³ரோவாதி துஸ்ஸிதப்³ப³ட்டா²னே துட்டி²ம், ஸம்விஜிதப்³ப³ட்டா²னே ஸம்வேக³ஞ்ச அபவேதே³ந்தோ ஏவ. காயபாக³ப்³பி⁴யந்தி உன்னதிவஸேன பவத்தனகாயானாசாரம்.

274. மேத்தாய ஸம்பூ⁴தம் மேத்தம், காயகம்மம். உப⁴யேஹிபீதி நவகேஹி, தே²ரேஹி ச. பியம் கரோதீதி தம் புக்³க³லம் பேமட்டா²னம் கரோதி, கேஸந்தி ஆஹ ‘‘ஸப்³ரஹ்மசாரீன’’ந்தி.

புக்³க³லம் படிவிப⁴ஜித்வா பு⁴ஞ்ஜதீதி பகதேன ஸம்ப³ந்தோ⁴. தமேவ புக்³க³லபடிவிபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஸுகஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம்.

பு⁴ஜிஸ்ஸபா⁴வகரணதோதி தண்ஹாதா³ஸப்³யதோ மோசேத்வா ஸமத²விபஸ்ஸனாஸு ஸேரிவிஹாரிதாகரணதோதி அத்தோ². நிய்யாதீதி பவத்ததி. ஸம்மாது³க்க²க்க²யாய ஸம்வத்ததீதி அத்தோ².

கதிபுச்சா²வாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ச²ஆபத்திஸமுட்டா²னவாரவண்ணனா

276. பட²மேன ஆபத்திஸமுட்டா²னேனாதி கேவலம் காயேன. பாராஜிகாபத்தியா ஏகந்தஸசித்தகஸமுட்டா²னத்தா ‘‘ந ஹீதி வத்தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாதீ³னம் து³க்கடபரியோஸானானம் பஞ்சன்னம் அசித்தகானம்பி ஸம்ப⁴வதோ ‘‘ஸியா’’தி வுத்தம், ஆபஜ்ஜனம் ஸியா ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². ஹீனுக்கட்டே²ஹி ஜாதிஆதீ³ஹி ஓமஸனே ஏவ து³ப்³பா⁴ஸிதஸ்ஸ பஞ்ஞத்தத்தா ஸா ஏகந்தவாசாசித்தஸமுட்டா²னா ஏவாதி.

து³தியஸமுட்டா²னனயே வாசாய ஏவ ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³பாடிதே³ஸனீயஸ்ஸ அபா⁴வா ‘‘ந ஹீ’’தி வுத்தம்.

ததியே பன வோஸாஸமானரூபம் பி⁴க்கு²னிம் காயவாசாஹி அனபஸாத³னபச்சயா பாடிதே³ஸனீயஸம்ப⁴வதோ ‘‘ஸியா’’தி வுத்தம்.

ஓமஸனே பாசித்தியஸ்ஸ அதி³ன்னாதா³னஸமுட்டா²னத்தேபி தப்பச்சயா பஞ்ஞத்தஸ்ஸ து³ப்³பா⁴ஸிதஸ்ஸ பஞ்சமேனேவ ஸமுப்பத்தீதி த³ஸ்ஸேதும் சதுத்த²வாரே ‘‘து³ப்³பா⁴ஸிதம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி ந ஹீதி வத்தப்³ப³’’ந்தி வத்வா பஞ்சமவாரே ‘‘ஸியாதி வத்தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். காயவிகாரேனேவ ஓமஸந்தஸ்ஸ பனேத்த² து³ப்³பா⁴ஸிதபா⁴வேபி காயகீளாபா⁴வாபா⁴வதோ து³க்கடமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ச²ட்ட²வாரே பன விஜ்ஜமானோபி காயோ து³ப்³பா⁴ஸிதஸ்ஸ அங்க³ம் ந ஹோதி, பஞ்சமஸமுட்டா²னே ஏவ ச²ட்ட²ம்பி பவிஸதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந ஹீ’’தி படிக்கி²த்தம், ந பன தத்த² ஸப்³ப³தா² து³ப்³பா⁴ஸிதேன அனாபத்தீதி த³ஸ்ஸேதும். ந ஹி த³வகம்யதாய காயவாசாஹி ஓமஸந்தஸ்ஸ து³ப்³பா⁴ஸிதாபத்தி ந ஸம்ப⁴வதி. யஞ்ஹி பஞ்சமேனேவ ஸமாபஜ்ஜதி, தம் ச²ட்டே²னபி ஸமாபஜ்ஜதி ஏவ த⁴ம்மதே³ஸனாபத்தி வியாதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஸேஸம் ஸமுட்டா²னவாரே ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ச²ஆபத்திஸமுட்டா²னவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

கதாபத்திவாரவண்ணனா

277. து³தியே பன கதிவாரே பட²மஸமுட்டா²னேன ஆபஜ்ஜிதப்³பா³னம் ஆபத்தீனம் லஹுத³ஸ்ஸனஸுக²த்த²ம் குடிகாராதீ³னி ஏவ ஸமுத்³த⁴டானி, ந அஞ்ஞேஸம் அபா⁴வா, ஸஞ்சரித்தாதீ³னம்பி விஜ்ஜமானத்தா. ஏவம் து³தியஸமுட்டா²னாதீ³ஸுபி. ‘‘கப்பியஸஞ்ஞீ’’தி இமினா அசித்தகத்தம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘குடிம் கரோதீ’’தி இமினா வசீபயோகா³பா⁴வம். உப⁴யேனாபி கேவலம் காயேனேவ து³க்கடாதீ³னம் ஸம்ப⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஏவம் உபரிபி யதா²னுரூபம் காதப்³ப³ம்.

‘‘ஏகேன ஸமுட்டா²னேன ஸமுட்ட²ஹந்தீ’’தி இத³ம் இத⁴ விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸிதானம் காயதோவ ஸமுட்டி²தானம் வஸேன வுத்தம், அவிஸேஸதோ பன தா ஆபத்தியோ இதரஸமுட்டா²னேஹிபி யதா²ரஹம் ஸமுட்ட²ஹந்தி ஏவ. ஏவம் உபரிபி.

‘‘திணவத்தா²ரகேன சா’’தி இத³ம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸவஜ்ஜிதானம் சதுன்னம் ஆபத்தீனம் வஸேன வுத்தம்.

279. ஸம்வித³ஹித்வா குடிம் கரோதீதி வாசாய ஸம்வித³ஹதி, ஸயஞ்ச காயேன கரோதீதி அத்தோ².

கதாபத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆபத்திஸமுட்டா²னகா³தா²வண்ணனா

283. ததியோ பன கா³தா²வாரோ து³தியவாரேன வுத்தமேவத்த²ம் ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதும் வுத்தோ. தத்த² காயோவ காயிகோதி வத்தப்³பே³ வசனவிபல்லாஸேன ‘‘காயிகா’’தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘தேன ஸமுட்டி²தா’’தி, காயோ ஸமுட்டா²னம் அக்கா²தோதி அத்தோ².

விவேகத³ஸ்ஸினாதி ஸப்³ப³ஸங்க²தவிவித்தத்தா, ததோ விவித்தஹேதுத்தா ச நீவரணவிவேகஞ்ச நிப்³பா³னஞ்ச த³ஸ்ஸனஸீலேன. விப⁴ங்க³கோவிதா³தி உப⁴தோவிப⁴ங்க³குஸலாதி ஆலபனம். இத⁴ பனேவம் அஞ்ஞோ புச்ச²ந்தோ நாம நத்தி², உபாலித்தே²ரோ ஸயமேவ அத்த²ம் பாகடம் காதும் புச்சா²விஸஜ்ஜனஞ்ச அகாஸீதி இமினா நயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஆபத்திஸமுட்டா²னகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

விபத்திபச்சயவாரவண்ணனா

284. சதுத்தே² பன விபத்திபச்சயவாரே ஸீலவிபத்திபச்சயாதி ஸீலவிபத்திபஅச்சா²த³னபச்சயா.

286. தி³ட்டி²விபத்திபச்சயாதி தி³ட்டி²விபத்தியா அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜனபச்சயா.

287. ஆஜீவவிபத்திபச்சயாதி ஏத்த² ஆக³ம்ம ஜீவந்தி ஏதேனாதி ஆஜீவோ, சதுபச்சயோ, ஸோவ மிச்சா²பத்தியா விபன்னத்தா விபத்தீதி ஆஜீவவிபத்தி, தஸ்ஸா ஆஜீவவிபத்தியா ஹேது, தது³ப்பாத³னதபரிபோ⁴க³னிமித்தந்தி அத்தோ².

விபத்திபச்சயவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

அதி⁴கரணபச்சயவாரவண்ணனா

291. பஞ்சமே அதி⁴கரணபச்சயவாரே கிச்சாதி⁴கரணபச்சயாதி அபலோகனவசனஞத்திகம்மவாசாஸங்க²தகம்மவாசாபச்சயா. பஞ்சாதி ஏத்த² அத⁴ம்மிககதிகாதி³ம் அபலோகேத்வா கரோந்தானம் அனிமித்தந்தி அத்தோ². பஞ்சமே அதி⁴கரணபச்சயவாரே கிச்சாதி⁴கரணபச்சயா அபலோகனாவஸானே து³க்கடம், அதி⁴ப்பாயாதி³னா ஞத்திகம்மாதி³ம் கரோந்தானம் து²ல்லச்சயாதி³ ச ஸங்க³ய்ஹதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அவஸேஸா ஆபத்தியோதி ஸோதாபத்திப²லஸமாபத்திஆத³யோ. ‘‘நத்த²ஞ்ஞா ஆபத்தியோ’’தி இத³ம் விபத்திஆதி³பா⁴கி³னியோ ஸாவஜ்ஜாபத்தியோ ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

அதி⁴கரணபச்சயவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸமத²பே⁴த³ம்

அதி⁴கரணபரியாயவாரவண்ணனா

293. ச²ட்டே² பரியாயவாரே அலோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோதிஆதி³ ஸாஸனட்டி²தியா அவிபரீததோ த⁴ம்மவாதி³ஸ்ஸ விவாத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னி டா²னானீதி த⁴ம்மாதீ³ஸு அத⁴ம்மோதிஆதி³னா க³ஹேத்வா தீ³பனானி இதே⁴வ பே⁴த³கரவத்தூ²னி, தானி ஏவ காயகலஹாதி³விவாத³ஸ்ஸ காரணத்தா டா²னானி, ஓகாஸத்தா வத்தூ²னி, ஆதா⁴ரத்தா பூ⁴மியோதி ச வுத்தானி. அப்³யாகதஹேதூதி அஸேக்கா²னம் விவாத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். த்³வாத³ஸ மூலானீதி கோதோ⁴ உபனாஹோ, மக்கோ² பலாஸோ, இஸ்ஸா மச்ச²ரியம், மாயா ஸாடே²ய்யம், பாபிச்ச²தா மஹிச்ச²தா, ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸிதா ஆதா⁴னக்³கா³ஹீது³ப்படினிஸ்ஸஜ்ஜிதானீதி இமேஸம் ச²ன்னம் யுக³ளானம் வஸேன ச² த⁴ம்மா சேவ லோபா⁴த³யோ ச² ஹேதூ சாதி த்³வாத³ஸ த⁴ம்மா விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலானி.

294. சுத்³த³ஸ மூலானீதி தானேவ த்³வாத³ஸ காயவாசாஹி ஸத்³தி⁴ம் சுத்³த³ஸ அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலானி.

295. பத²வீக²ணனாதீ³ஸு பண்ணத்திவஜ்ஜேஸு குஸலாப்³யாகதசித்தமூலிகா ஆபத்தி ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அலோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ டா²னானீதிஆதி³ ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் படிச்சா²த³னபச்சயா ஆபத்திஸம்ப⁴வதோ வுத்தம். ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா சதஸ்ஸோ ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதீ’’தி (பரி. 290) ஹி வுத்தம். ‘‘ச² ஹேதூ’’தி இத³ம் குஸலானம் ஆபத்திஹேதுவோஹாரஸ்ஸ அயுத்ததாய வுத்தம், ந பன குஸலஹேதூனம் அபா⁴வதோ. ‘‘அலோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ’’தி ஹி ஆதி³ வுத்தம். ஆபத்திஹேதவோ ஏவ ஹி புப்³ப³ங்க³மனாமேன வுத்தா.

296. சத்தாரி கம்மானி டா²னானீதிஆதீ³ஸு அபலோகனவாசா, ஞத்திஆதி³வாசாயோ ச கம்மானீதி வுத்தம். தா ஏவ ஹி ஏகஸீமாயம் ஸாமக்³கி³முபக³தானம் கம்மப்பத்தானம் அனுமதியா ஸாவனகிரியானிப்ப²த்திஸங்கா²தஸ்ஸ ஸங்க⁴க³ணகிச்சஸபா⁴வஸ்ஸ கிச்சாதி⁴கரணஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னாபா⁴வேன ‘‘டா²னவத்து²பூ⁴மியோ’’தி வுச்சந்தி. ஏகம் மூலம் ஸங்கோ⁴தி யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தம். க³ணஞத்திஅபலோகனானஞ்ஹி க³ணோபி மூலந்தி. ஞத்திதோ வாதி ஞத்திஞத்திது³தியஞத்திசதுத்த²கம்மவாசானம் ஞத்திரூபத்தா, ஞத்திபுப்³ப³கத்தா ச வுத்தம். கம்மஞத்திகம்மவாசாஞத்திவஸேன ஹி து³விதா⁴ஸு ஞத்தீஸு அனுஸ்ஸாவனாபி கம்மமூலகந்த்வேவ ஸங்க³ய்ஹந்தி. ஞத்திவிபா⁴கோ³ சாயம் உபரி ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி.

‘‘இமே ஸத்த ஸமதா²…பே… பரியாயேனா’’தி இத³ம் புச்சா²வசனம். ‘‘ஸியா’’தி இத³ம் விஸஜ்ஜனம். ‘‘கத²ஞ்ச ஸியா’’தி இத³ம் புன புச்சா². விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ த்³வே ஸமதா²திஆதி³ புன விஸஜ்ஜனம். தத்த² ‘‘வத்து²வஸேனா’’தி இத³ம் ‘‘ஸத்த ஸமதா² த³ஸ ஸமதா² ஹோந்தீ’’தி இமஸ்ஸ காரணவசனம். ‘‘பரியாயேனா’’தி இத³ம் ‘‘த³ஸ ஸமதா² ஸத்த ஸமதா² ஹோந்தீ’’தி இமஸ்ஸ காரணவசனம். சதுப்³பி³தா⁴தி⁴கரணஸங்கா²தவத்து²வஸேன ச தே³ஸனாக்கமஸங்கா²தபரியாயவஸேன சாதி அத்தோ².

அதி⁴கரணபரியாயவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸாதா⁴ரணவாராதி³வண்ணனா

297. ஸத்தமே ஸாதா⁴ரணவாரே ஸாதா⁴ரணாதி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ வூபஸமனகிச்சஸாதா⁴ரணா. ஏவம் ஸப்³ப³த்த².

298. அட்ட²மே தப்³பா⁴கி³யவாரே தப்³பா⁴கி³யாதி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ வூபஸமனதோ தப்பக்கி²கா.

ஸாதா⁴ரணவாராதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸமதா²ஸமத²ஸ்ஸஸாதா⁴ரணவாரவண்ணனா

299. நவமே ஸமதா²ஸமத²ஸாதா⁴ரணவாரே ‘‘ஸப்³பே³ ஸமதா² ஏகதோவ அதி⁴கரணம் ஸமேந்தி உதா³ஹு நானா’’தி புச்ச²ந்தேன ‘‘ஸமதா² ஸமத²ஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணா, ஸமதா² ஸமத²ஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணா’’தி வுத்தம். விவாதா³தி³அதி⁴கரணக்கமேன தப்³பூ³பஸமஹேதுபூ⁴தே ஸமதே² உத்³த⁴ரந்தோ ‘‘யேபு⁴ய்யஸிகா’’திஆதி³மாஹ. ஸம்முகா²வினயம் வினா கஸ்ஸசி ஸமத²ஸ்ஸ அஸம்ப⁴வா ஸேஸா ச²பி ஸமதா² ஸம்முகா²வினயஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணா வுத்தா, தேஸம் பன ச²ன்னம் அஞ்ஞமஞ்ஞாபேக்கா²பா⁴வதோ தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸாதா⁴ரணா வுத்தா. தப்³பா⁴கி³யவாரேபி ஏஸேவ நயோ.

ஸமதா²ஸமத²ஸ்ஸஸாதா⁴ரணவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸமத²ஸம்முகா²வினயவாராதி³வண்ணனா

301-3. ஏகாத³ஸமவாரேபி ஸம்முகா²வினயோதிஆதி³ புச்சா². யேபு⁴ய்யஸிகா ஸதிவினயோதிஆதி³ விஸஜ்ஜனம். ஏவம் வினயவாரே குஸல-வாரே ததோ பரேஸுபி புச்சா²விஸஜ்ஜனபரிச்சே²தோ³ வேதி³தப்³போ³.

தத்த² ஸம்முகா²வினயோ ஸியா குஸலோதிஆதீ³ஸு தஸ்மிம் தஸ்மிம் வினயகம்மே, விவாதா³தி³ம்ஹி ச நியுத்தபுக்³க³லானம் ஸமுப்பஜ்ஜனககுஸலாதீ³னம் வஸேன ஸம்முகா²வினயாதீ³னம், விவாதா³தீ³னஞ்ச குஸலாதி³பா⁴வோ தேன தேன உபசாரேன வுத்தோ. யஸ்மா பனேதஸ்ஸ ஸம்முகா²வினயோ நாம ஸங்க⁴ஸம்முக²தாத³யோ ஹோந்தி, தேஸஞ்ச அனவஜ்ஜஸபா⁴வத்தா அகுஸலே விஜ்ஜமானேபி அகுஸலத்தூபசாரோ ந யுத்தோ ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ அகுஸலத்தூபசாரோ விய, தஸ்மா நத்தி² ஸம்முகா²வினயோ அகுஸலோதி அத்தோ².

304. ததோ பரேஸு யத்த² யேபு⁴ய்யஸிகா லப்³ப⁴தி, தத்த² ஸம்முகா²வினயோ லப்³ப⁴தீதிஆதி³ ஸம்முகா²வினயஸ்ஸ இதரேஹி ஸமதே²ஹி நியமேன ஸம்ஸட்ட²தம், இதரேஸம் பன ச²ன்னம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ஸக்³கா³பா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம்.

ஸமத²ஸம்முகா²வினயவாராதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸம்ஸட்ட²வாராதி³வண்ணனா

306. அதி⁴கரணந்தி வா ஸமதா²தி வா இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா²திஆதி³ ஸமதா²னம் அதி⁴கரணேஸு ஏவ யதா²ரஹம் பவத்திம், அதி⁴கரணானி வினா தேஸம் விஸும் அட்டா²னஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேதுந்தி அதி⁴கரணதோ ஸமதே²ஹி வியோஜேத்வா அஸம்ஸட்டே² கத்வா நானாகரணம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸம்ஸட்ட²தாய டி²தபா⁴வஸங்கா²தம் நானத்தம் பஞ்ஞாபேதும் அதி⁴கரணவூபஸமக்க²ணே ஏவ தேஸம் அஸம்ஸக்³க³ம் பஞ்ஞாபேதும் கிம் ஸக்காதி புச்ச²தி.

அதி⁴கரணந்திஆதி³ கா³ரய்ஹவாத³த³ஸ்ஸனம். ஸோ மா ஹேவந்தி யோ ஏவம் வத³தி, ஸோ ‘‘மா ஏவம் வதா³’’தி வசனீயோ அஸ்ஸ, ந ச லப்³ப⁴தி ஸமதா²னம் அஞ்ஞத்ர அதி⁴கரணா வூபஸமலக்க²ணந்தி பஹானாவத்தா²னஸங்கா²தம் நானாகரணம் படிக்கி²பதி. லக்க²ணதோ பன அதி⁴கரணேஹி ஸமதா²னம் நானாகரணம் அத்தே²வாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸமதா² அதி⁴கரணேஹி ஸம்மந்தீதி அபலோகனாதீ³ஹி சதூஹி கிச்சாதி⁴கரணேஹி ஸப்³பே³பி ஸமதா² நிட்டா²னம் க³ச்ச²ந்தி, நாஞ்ஞேஹீதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தேனேவ வக்க²தி ‘‘ஸம்முகா²வினயோ விவாதா³தி⁴கரணேன ந ஸம்மதி. அனுவாத³…பே… ஆபத்தாதி⁴கரணேன ந ஸம்மதி, கிச்சாதி⁴கரணேன ஸம்மதீ’’திஆதி³ (பரி. 311).

307-313. விவாதா³தி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதீதிஆதி³கோ ஸம்மதிவாரோ. தத³னந்தரோ ஸம்மதினஸம்மதிவாரோ ச அதி⁴கரணேஹி ஸமதா²னம் ஸம்ஸட்ட²தம், விஸம்ஸட்ட²தஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் வுத்தோ. ஸமதா² ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தீதிஆதி³கோ ஸமதா²தி⁴கரணவாரோ ஸமதா²னம் அஞ்ஞமஞ்ஞம், அதி⁴கரணேஹி ச அதி⁴கரணானஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம், ஸமதே²ஹி ச வூபஸமாவூபஸமம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தோ.

314. ஸமுட்டா²பேதிவாரோ பன அதி⁴கரணேஹி அதி⁴கரணானம் உப்பத்திப்பகாரத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தோ. ந கதமம் அதி⁴கரணந்தி அத்தனோ ஸம்ப⁴வமத்தேன ஏகம்பி அதி⁴கரணம் ந ஸமுட்டா²பேதீதி அத்தோ². கத²ஞ்சரஹி ஸமுட்டா²பேதீதி ஆஹ ‘‘அபி சா’’திஆதி³. தத்த² ஜாயந்தீதி அனந்தரமேவ அனுப்பஜ்ஜித்வா பரம்பரபச்சயா ஜாயந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘த⁴ம்மோ அத⁴ம்மோ’’திஆதி³னா உபி⁴ன்னம் புக்³க³லானம் விவாத³பச்சயா அஞ்ஞமஞ்ஞகே²மப⁴ங்கா³ ஹோந்தி, தப்பச்சயா தேஸம் பக்க²ம் பரியேஸனேன கலஹம் வட்³ட⁴ந்தானம் விவாதோ³ கஞ்சி மஹாபரிஸம் ஸங்க⁴பரிணாயகம் லஜ்ஜிம் ஆக³ம்ம வூபஸமம் க³ச்ச²தி. ததா² அவூபஸமந்தே பன விவாதோ³ கமேன வட்³டி⁴த்வா ஸகலேபி ஸங்கே⁴ விவாத³ம் ஸமுட்டா²பேதி, ததோ அனுவாதா³தீ³னீதி ஏவம் பரம்பரக்கமேன வூபஸமகாரணாபா⁴வே சத்தாரி அதி⁴கரணானி ஜாயந்தி. தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸங்கோ⁴ விவத³தி விவாதா³தி⁴கரண’’ந்தி. ஸங்க⁴ஸ்ஸ விவத³தோ யோ விவாதோ³, தம் விவாதா³தி⁴கரணம் ஹோதீதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி.

ஸம்ஸட்ட²வாராதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ப⁴ஜதிவாரவண்ணனா

318. தத³னந்தரவாரே பன விவாதா³தி⁴கரணம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானந்திஆதி³ அதி⁴கரணானம் வுத்தனயேன அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயத்தேபி ஸம்ஸக்³க³பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். விவாதா³தி⁴கரணம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் விவாதா³தி⁴கரணம் ப⁴ஜதீதிஆதீ³ஸு விவாதா³தி⁴கரணம் சதூஸு அதி⁴கரணேஸு விவாதா³தி⁴கரணபா⁴வமேவ ப⁴ஜதி, நாஞ்ஞாதி⁴கரணபா⁴வம், சதூஸு அதி⁴கரணேஸு விவாதா³தி⁴கரணத்தமேவ நிஸ்ஸிதம் விவாதா³தி⁴கரணமேவ பரியாபன்னம் விவாதா³தி⁴கரணபா⁴வேனேவ ஸங்க³ஹிதந்தி ஏவமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³.

319. விவாதா³தி⁴கரணம் ஸத்தன்னம் ஸமதா²னம் கதி ஸமதே² ப⁴ஜதீதிஆதி³ பன சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் வூபஸமனே ஸதி நியதஸமதே² த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். தத்த² கதி ஸமதே² ப⁴ஜதீதி அத்தனோ உபஸமத்தா²ய கித்தகே ஸமதே² உபக³ச்ச²தி, கித்தகே ஸமதே² ஆக³ம்ம வூபஸமம் க³ச்ச²தீதி அத்தோ². கதி ஸமத²பரியாபன்னந்தி அத்தானம் வூபஸமேதும் கதிஸு ஸமதே²ஸு தேஹி ஸமானவஸேன பவிட்ட²ம். கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸங்க³ஹிதந்தி வூபஸமம் கரோந்தேஹி கதிஹி ஸமதே²ஹி வூபஸமகரணத்த²ம் ஸங்க³ஹிதம்.

ப⁴ஜதிவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

க²ந்த⁴கபுச்சா²வாரோ

புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனாவண்ணனா

320. உபஸம்பத³க்க²ந்த⁴கந்தி பப்³ப³ஜ்ஜாக²ந்த⁴கம் (மஹாவ. 84). ஸஹ நித்³தே³ஸேனாதி ஸனித்³தே³ஸம். ‘‘ஸன்னித்³தே³ஸ’’ந்தி வா பாடோ², ஸோ ஏவத்தோ². நிதா³னேன ச நித்³தே³ஸேன ச ஸத்³தி⁴ந்தி ஏத்த² பஞ்ஞத்திட்டா²னபுக்³க³லாதி³ப்பகாஸகம் நிதா³னவசனம் நிதா³னம் நாம, தன்னிதா³னம் படிச்ச நித்³தி³ட்ட²ஸிக்கா²பதா³னி நித்³தே³ஸோ நாம, தேஹி அவயவபூ⁴தேஹி ஸஹிதம் தம்ஸமுதா³யபூ⁴தம் க²ந்த⁴கம் புச்சா²மீதி அத்தோ². உத்தமானி பதா³னீதி ஆபத்திபஞ்ஞாபகானி வசனானி அதி⁴ப்பேதானி. தேஸம்…பே… கதி ஆபத்தியோ ஹோந்தீதி தேஹி வசனேஹி பஞ்ஞத்தா கதி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஹோந்தீதி அத்தோ². நனு ஆபத்தியோ நாம புக்³க³லானஞ்ஞேவ ஹோந்தி, ந பதா³னம், கஸ்மா பன ‘‘ஸமுக்கட்ட²பதா³னம் கதி ஆபத்தியோ’’தி ஸாமிவஸேன நித்³தே³ஸோ கதோதி ஆஹ ‘‘யேன யேன ஹி பதே³னா’’திஆதி³. பாளியம் உபோஸத²ந்திஆதி³ உபோஸத²க்க²ந்த⁴காதீ³னஞ்ஞேவ (மஹாவ. 132 ஆத³யோ) க³ஹணம்.

புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனாவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஏகுத்தரிகனயம்

ஏககவாரவண்ணனா

321. ஏகுத்தரிகனயே பன அஜானந்தேன வீதிக்கந்தாதி பண்ணத்திம் வா வத்து²ம் வா அஜானந்தேன வீதிக்கந்தா பத²வீக²ணனஸஹஸேய்யாதி³கா, ஸாபி பச்சா² ஆபன்னபா⁴வம் ஞத்வா படிகம்மம் அகரோந்தஸ்ஸ அந்தராயிகாவ ஹோதி.

பாரிவாஸிகாதீ³ஹி பச்சா² ஆபன்னாதி வத்தபே⁴தே³ஸு து³க்கடானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தஸ்மிம் க²ணே ஆபஜ்ஜிதப்³ப³அந்தராபத்தியோ ஸந்தா⁴யாதி கேசி வத³ந்தி, தஸ்ஸ புப்³பா³பத்தீனம்அந்தராபத்தி-பதே³னேவ வக்க²மானத்தா புரிமமேவ யுத்ததரம். மூலவிஸுத்³தி⁴யா அந்தராபத்தீதி மூலாயபடிகஸ்ஸனாதீ³னி அகத்வா ஸப்³ப³பட²மம் தி³ன்னபரிவாஸமானத்தவிஸுத்³தி⁴யா சரணகாலே ஆபன்னஅந்தராபத்திஸங்கா²தஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. அக்³க⁴விஸுத்³தி⁴யாதி அந்தராபத்திம் ஆபன்னஸ்ஸ மூலாய படிகஸ்ஸித்வா ஓதா⁴னஸமோதா⁴னவஸேன ஓது⁴னித்வா புரிமாபத்தியா ஸமோதா⁴ய தத³க்³க⁴வஸேன புன தி³ன்னபரிவாஸாதி³ஸுத்³தி⁴யா சரணகாலே புன ஆபன்னா அந்தராபத்தி.

ஸஉஸ்ஸாஹேனேவாதி புனபி தம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதுகாமதாசித்தேன, ஏவம் தே³ஸிதாபி ஆபத்தி ந வுட்டா²தீதி அதி⁴ப்பாயோ. து⁴ரனிக்கே²பம் அகத்வா ஆபஜ்ஜனே ஸிகா²ப்பத்ததோ³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அட்ட²மே வத்து²ஸ்மிம் பி⁴க்கு²னியா பாராஜிகமேவா’’தி. ந கேவலஞ்ச பி⁴க்கு²னியா ஏவ, பி⁴க்கூ²னம்பி து⁴ரனிக்கே²பம் அகத்வா தோ²கம் தோ²கம் ஸப்பிஆதி³கம் தே²ய்யாய க³ண்ஹந்தானம் பாத³க்³க⁴னகே புண்ணே பாராஜிகமேவ. கேசி பன ‘‘அட்ட²மே வத்து²ஸ்மிம் பி⁴க்கு²னியா பாராஜிகமேவ ஹோதீதி வுத்தத்தா அட்ட²வத்து²கமேவேதம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி.

த⁴ம்மிகஸ்ஸ படிஸ்ஸவஸ்ஸாதி ‘‘இத⁴ வஸ்ஸம் வஸிஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா கி³ஹீனம் ஸம்முகா² கதஸ்ஸ த⁴ம்மிகஸ்ஸ படிஸ்ஸவஸ்ஸ, அத⁴ம்மிகஸ்ஸ பன ‘‘அஸுகம் பஹரிஸ்ஸாமீ’’திஆதி³கஸ்ஸ படிஸ்ஸவஸ்ஸ அஸச்சாபனேன ஆபத்தி நத்தி².

ததா² சோதி³தோதி அத⁴ம்மேன சோதி³தோ, ஸயம் ஸச்சே, அகுப்பே ச அட்ட²த்வா படிச்சா²தே³ந்தோபி அத⁴ம்மசுதி³தகோ ஏவ. பஞ்சானந்தரியனியதமிச்சா²தி³ட்டி²யேவ மிச்ச²த்தனியதா நாம. சத்தாரோ மக்³கா³ ஸம்மத்தனியதா நாம.

ஏககவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

து³கவாரவண்ணனா

322. து³கேஸு ஸயமேவ ஸபுக்³க³லோதி ஆஹ ‘‘முது³பிட்டி²கஸ்ஸா’’திஆதி³. ஆதி³-ஸத்³தே³ன அங்க³ஜாதச்சே²த³அத்தகா⁴தாதி³ஆபத்தியோ ஸங்க³ஹிதா.

ப⁴ண்டா³கா³ரிகசித்தகம்மானி வாதி க³ஹட்டா²னம் ப⁴ண்ட³படிஸாமனம், இத்தி²புரிஸாதி³படிபா⁴னசித்தகம்மானி வா. ‘‘சீவராதீ³னி அதே³ந்தோ ஆபஜ்ஜதீ’’தி இத³ம் ‘‘உபஜ்ஜா²யேன, பி⁴க்க²வே, ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ ஸங்க³ஹேதப்³போ³ அனுக்³க³ஹேதப்³போ³…பே… பத்தோ தா³தப்³போ³’’திஆதி³ (மஹாவ. 67) வசனதோ அனாத³ரியேன ஆமிஸஸங்க³ஹம் அகரோந்தஸ்ஸ து³க்கடம், பி⁴க்கு²னியா பாசித்தியஞ்ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம். நிஸ்ஸட்ட²சீவராதீ³னம் அதா³னஆபத்திபி ஏத்தே²வ ஸங்க³ஹிதா.

பாளியம் தே³ஸேந்தோதி ஸபா⁴கா³பத்திம், அதே³ஸனாகா³மினிஆதி³ஞ்ச தே³ஸேந்தோ. நிதா³னுத்³தே³ஸே ஆபத்திம் அனாவிகரோந்தோ, ந தே³ஸேந்தோ ச ஆபஜ்ஜதி நாம. ஓவாத³ம் அக³ண்ஹந்தோதி பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னிஓவாத³த்தா²ய வுத்தம் வசனம் அக³ண்ஹந்தோ பா³லகி³லானக³மியவிவஜ்ஜிதோ. அத்தனோ பரிபோ⁴க³த்த²ம் தி³ன்னம் அஞ்ஞஸ்ஸ தா³னே, ஸங்கா⁴டிம் அபாருபித்வா ஸந்தருத்தரேன கா³மப்பவேஸனாதீ³ஸு ச ஆபத்தியோபி அபரிபோ⁴கே³ன ஆபஜ்ஜிதப்³பா³பத்தியோவ. பமாணந்தி ஸங்க⁴பே⁴தா³னந்தரியனிப்ப²த்தியா லக்க²ணம். பா³லஸ்ஸாதி நிஸ்ஸயக்³க³ஹணவிதி⁴ம் அஜானந்தஸ்ஸ லஜ்ஜிபா³லஸ்ஸேவ. லஜ்ஜிஸ்ஸாதி ப்³யத்தஸ்ஸ நிஸ்ஸயதா³யகஸபா⁴க³தம் பரிவீமம்ஸந்தஸ்ஸ. வினயே ஆக³தா அத்தா² வேனயிகாதி ஆஹ ‘‘த்³வே அத்தா² வினயஸித்³தா⁴’’தி.

பாளியம் அப்பத்தோ நிஸ்ஸாரணந்தி ஏத்த² பப்³பா³ஜனீயகம்மம் விஹாரதோ நிஸ்ஸாரணத்தா நிஸ்ஸாரணந்தி அதி⁴ப்பேதம், தஞ்ச யஸ்மா குலதூ³ஸகம் அகரோந்தோ புக்³க³லோ ஆபத்திப³ஹுலோபி ஆவேணிகலக்க²ணேன அப்பத்தோ நாம ஹோதி, தஸ்மா அப்பத்தோ நிஸ்ஸாரணம். யஸ்மா பன ஆபத்தாதி³ப³ஹுலஸ்ஸாபி ‘‘ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ பப்³பா³ஜனீயகம்மம் கரேய்யா’’தி (சூளவ. 27) வுத்தம், தஸ்மா ஸுனிஸ்ஸாரிதோ, ஸப்³ப³தா² பன ஸுத்³தோ⁴ நிராபத்திகோ து³ன்னிஸ்ஸாரிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³.

அப்பத்தோ ஓஸாரணந்திஆதீ³ஸு உபஸம்பதா³கம்மம் ஏத்த² ஓஸாரணம் அதி⁴ப்பேதம், தஞ்ச ஹத்த²ச்சி²ன்னாதி³கோ ஏகச்சோ படிக்கி²த்தத்தா அப்பத்தோபி ஸோஸாரிதோ, பண்ட³காதி³கோ தோ³ஸாரிதோதி அத்தோ².

து³கவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

திகவாரவண்ணனா

323. திகேஸு லோஹிதுப்பாதா³பத்திந்தி பாராஜிகாபத்திம். ஆவுஸோவாதே³னாதி ‘‘ஆவுஸோ’’தி ஆலபனேன. ஆபத்திந்தி து³க்கடாபத்திம். ஸேஸா ரத்திஞ்சேவ தி³வா சாதி ஏத்த² அருணுக்³க³மனே ஆபஜ்ஜிதப்³பா³ பட²மகதி²னாதீ³ (பாரா. 459) ஸப்³பா³ ஆபத்தியோபி ரத்திந்தி³வானம் வேமஜ்ஜே²யேவ ஆபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா ததியகோட்டா²ஸஞ்ஞேவ பவிட்டா²தி த³ட்ட²ப்³பா³. அத² வா உத்³த⁴ஸ்தே அருணே ஆபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா தி³வா ஆபஜ்ஜிதப்³பே³ஸு ஏவ பவிட்டா²தி த³ட்ட²ப்³பா³, அத்த²ங்க³தே ஸூரியே பி⁴க்கு²னியோ ஓவாத³னாபத்தியோ, பன ரத்தந்த⁴காரே புரிஸேன ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்ட²னாபத்தி ச ரத்தியஞ்ஞேவ ஆபஜ்ஜிதப்³பா³.

புரேப⁴த்தம் குலானி உபஸங்கமனஅனதிரித்தபோ⁴ஜனாதீ³னி தி³வா ஏவ ஆபஜ்ஜிதப்³பா³னி. கேசி பன ‘‘போ⁴ஜனபடிஸம்யுத்தானி ஸேகி²யானி, க³ணபோ⁴ஜனாதீ³னி ச தி³வா ஏவ ஆபஜ்ஜிதப்³பா³னீ’’தி வத³ந்தி. தஸ்மா ஈதி³ஸா ஆபத்தியோ முஞ்சித்வா ஸேஸாவ ததியகோட்டா²ஸம் ப⁴ஜந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ந ஊனத³ஸவஸ்ஸோதி த³ஸவஸ்ஸஸ்ஸ பா³லஸ்ஸேவ பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³த்தா வுத்தம். ஸத்³தி⁴விஹாரிகஅந்தேவாஸிகேஸு அஸம்மாவத்தனாபத்திம், அலஜ்ஜீனம் நிஸ்ஸயதா³னாதி³ம்பி த³ஸவஸ்ஸோவ ஆபஜ்ஜதி, வுட்டா²பினிம் த்³வே வஸ்ஸானி அனனுப³ந்தா⁴தி³ம்பி ஊனத³ஸவஸ்ஸா ஆபஜ்ஜந்தி. அப்³யாகதசித்தோதி ஸுபந்தஸ்ஸ ப⁴வங்க³சித்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

அப்பவாரேந்தோதி அனாத³ரியேன அப்பவாரேந்தோ கேனசி பச்சயேன அப்பவாரேத்வா காளபக்க²சாதுத்³த³ஸே ஸங்கே⁴ பவாரேந்தே தத்த² அனாத³ரியேன அப்பவாரேந்தோ தமேவ ஆபத்திம் காளேபி ஆபஜ்ஜதீதி ஜுண்ஹே ஏவாதி நியமோ ந தி³ஸ்ஸதி, பச்சி²மவஸ்ஸம்வுத்தோ² பன பச்சி²மகத்திகபுண்ணமியமேவ பவாரேதும் லப்³ப⁴தீதி தத்த² அப்பவாரணாபச்சயா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜமானோ ஏவ ஜுண்ஹே ஆபஜ்ஜதீதி நியமேதப்³போ³தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஜுண்ஹே கப்பதீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

‘‘அபச்சுத்³த⁴ரித்வா ஹேமந்தே ஆபஜ்ஜதீ’’தி இமினா ‘‘வஸ்ஸானம் சாதுமாஸம் அதி⁴ட்டா²து’’ந்தி நியமவசனேனேவ அபச்சுத்³த⁴ரந்தஸ்ஸ து³க்கடந்தி த³ஸ்ஸேதி. வஸ்ஸானுபக³மனஅகரணீயேன பக்கமாத³யோபி வஸ்ஸே ஏவ ஆபஜ்ஜதி. வத்தி²கம்மாதி³ம்பி கி³லானோ ஏவ. அதோ⁴தபாதே³ஹி அக்கமனாதீ³னிபி அந்தோ ஏவ ஆபஜ்ஜதி. பி⁴க்கு²னியா அனாபுச்சா² ஆராமப்பவேஸனாதி³ ச அந்தோஸீமாயமேவ. நிஸ்ஸயபடிபன்னஸ்ஸ அனாபுச்சா²தி³ஸாபக்கமனாதி³ ச ப³ஹிஸீமாயமேவ. பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸே ஸந்தியா ஆபத்தியா அனாவிகரணாபத்திஸமனுபா⁴ஸனஊனவீஸதிவஸ்ஸூபஸம்பாத³னாதி³ஸப்³ப³அத⁴ம்மகம்மாபத்தியோபி ஸங்கே⁴ ஏவ. அத⁴ம்மேன க³ணுபோஸதா²தீ³ஸுபி க³ணாதி³மஜ்ஜே² ஏவ. அலஜ்ஜிஸ்ஸ ஸந்திகே நிஸ்ஸயக்³க³ஹணாதி³பி புக்³க³லஸ்ஸ ஸந்திகே ஏவ ஆபஜ்ஜதி.

தீணி அத⁴ம்மிகானி அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னானீதி யோ உம்மத்தகோபி வீதிக்கமகாலே, அனும்மத்தோ ஸஞ்சிச்சேவ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா பி⁴க்கூ²ஹி பச்சா² சோதி³தோ ஸரமானோ ஏவ ‘‘ந ஸராமீ’’தி வத³தி, யோ ச ‘‘ஸுபினம் விய ஸராமீ’’தி வா முஸா வத³தி, யோ ச உம்மத்தககாலே கதம் ஸப்³ப³ம்பி ஸப்³பே³ஸம் வட்டதீதி வத³தி, இமேஸம் திண்ணம் தி³ன்னானி தீணி அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னானி அத⁴ம்மிகானி.

அபகதத்தோதி வினயே அபகதஞ்ஞூ. தேனாஹ ‘‘ஆபத்தானாபத்திம் ந ஜானாதீ’’தி (பரி. 325). ‘‘தி³ட்டி²ஞ்ச அனிஸ்ஸஜ்ஜந்தானம்யேவ கம்மம் காதப்³ப³’’ந்தி இத³ம் பி⁴க்கூ²ஹி ஓவதி³யமானஸ்ஸ தி³ட்டி²யா அனிஸ்ஸஜ்ஜனபச்சயா து³க்கடம், பாசித்தியம்பி வா அவஸ்ஸமேவ ஸம்ப⁴வதீதி வுத்தம்.

முகா²லம்ப³ரகரணாதி³பே⁴தோ³தி முக²பே⁴ரீவாத³னாதி³ப்பபே⁴தோ³. உபகா⁴தேதீதி வினாஸேதி. பீ³ஜனிக்³கா³ஹாதி³கேதி சித்தம் பீ³ஜனிம் கா³ஹேத்வா அனுமோத³னாதி³கரணேதி அத்தோ².

திகவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுக்கவாரவண்ணனா

324. சதுக்கேஸு ஸோதி கி³ஹிபரிக்கா²ரோ. அவாபுரணம் தா³துந்தி க³ப்³ப⁴ம் விவரித்வா அந்தோ பரிக்கா²ரட்ட²பனத்தா²ய விவரணகுஞ்சிகம் தா³தும். ஸங்க⁴த்தா²ய உபனீதம் ஸயமேவ அந்தோ படிஸாமிதும்பி வட்டதி. தேனாஹ ‘‘அந்தோ ட²பாபேதுஞ்ச வட்டதீ’’தி.

ஆதி³கம்மிகேஸு பட²மம் புரிஸலிங்க³ம் உப்பஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘பட²மம் உப்பன்னவஸேனா’’தி. பாளியம் அனாபத்தி வஸ்ஸச்சே²த³ஸ்ஸாதி வஸ்ஸச்சே²த³ஸம்ப³ந்தி⁴னியா அனாபத்தியா ஏவமத்தோ². மந்தபா⁴ஸாதி மந்தாய பஞ்ஞாய கத²னம். ‘‘நவமபி⁴க்கு²னிதோ பட்டா²யா’’தி இத³ம் ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அட்ட²ன்னம் பி⁴க்கு²னீனம் யதா²வுட்³ட⁴ம் அவஸேஸானம் யதா²கதிக’’ந்தி (சூளவ. 426) வசனதோ ஆதி³தோ அட்ட²ன்னம் பி⁴க்கு²னீனம் பச்சுட்டா²தப்³ப³த்தா வுத்தம்.

‘‘இத⁴ ந கப்பந்தீதி வத³ந்தோபி பச்சந்திமேஸு ஆபஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா ஸஞ்சிச்ச கப்பியம் அகப்பியந்தி வா அகப்பியம் கப்பியந்தி வா கதே²ந்தஸ்ஸ ஸப்³ப³த்த² து³க்கடந்தி த³ஸ்ஸேதி.

புப்³ப³கரணந்தி வுச்சதீதி அட்ட²கதா²ஸு வுத்தம், தானி இத⁴ பரிவாரே உத்³த⁴டானீதி அதி⁴ப்பாயோ. இதா⁴தி⁴ப்பேதானி பன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ச²ந்த³பாரிஸுத்³தீ⁴’’திஆதி³மாஹ.

சதுக்கவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

பஞ்சகவாரவண்ணனா

325. பஞ்சகேஸு ஆபுச்சி²த்வா சாரஸ்ஸ அபா⁴வோதி பிண்ட³பாதிகஸ்ஸ ‘‘நிமந்திதோ ஸப⁴த்தோ’’தி இமஸ்ஸ அங்க³ஸ்ஸ அபா⁴வா தேன ஸிக்கா²பதே³ன தஸ்ஸ ஸப்³ப³தா² அனாபத்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸுஸானம் நேத்வா புன ஆனீதகந்தி ஸுஸானே பேதகிச்சம் கத்வா நிக்க²ந்தேஹி ந்ஹத்வா ச²ட்³டி³தானி நிவத்த²பாருதவத்தா²னி ஏவம் வுச்சந்தி.

பாளியம் பஞ்சஹாகாரேஹீதி பஞ்சஹி அவஹாரங்கே³ஹி. வத்து²தோ பன க³ருகலஹுகபே⁴தே³ன பாராஜிகது²ல்லச்சயது³க்கடானி வுத்தானி. இத்தி²புரிஸஸம்யோகா³தி³கம் கிலேஸஸமுதா³சாரஹேதுகம் படிபா⁴னசித்தகம்மம் நாம. பஞ்ஹாஸஹஸ்ஸம் புச்சீ²தி ஸமத²விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னேஸு பஞ்ஹாஸஹஸ்ஸம் ஸம்மஜ்ஜித்வா டி²தம் த³ஹரம் புச்சி². இதரோபி த³ஹரோ அத்தனோ க³தமக்³க³த்தா ஸப்³ப³ம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி, தேன தே²ரோ பஸீதி³. வத்தம் பரிச்சி²ந்தீ³தி வத்தம் நிட்டா²பேஸி. கிம் த்வம் ஆவுஸோதிஆதி³கம் தே²ரோ கீ²ணாஸவோ ஸம்மஜ்ஜனானிஸம்ஸம் ஸப்³பே³ஸம் பாகடம் காதும் அவோசாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

‘‘ஜண்ணுகேஹி பதிட்டா²ய பத³சேதிய’’ந்தி பாட²ஸேஸோ. சோத³னம் காரேஸ்ஸாமீதி ப⁴க³வதா அத்தானம் சோதா³பேஸ்ஸாமி, அத்தானம் நிக்³க³ண்ஹாபேஸ்ஸாமீதி அத்தோ².

ஏத்தகம் க³ய்ஹூபக³ந்தி ஏத்தகம் அதி⁴கரணவூபஸமத்தா²ய க³ஹேதப்³ப³வசனந்தி யதா² ஸுத்வா விஞ்ஞாதும் ஸக்கோதி, ஏவம் அனுக்³க³ண்ஹந்தோதி யோஜனா. ஏத்த² ச ‘‘அத்தனோ பா⁴ஸபரியந்தம் அனுக்³க³ஹேத்வா பரஸ்ஸ பா⁴ஸபரியந்தம் அனுக்³க³ஹேத்வா’’தி ஏகம், ‘‘அத⁴ம்மேன கரோதீ’’தி ஏகம், ‘‘அப்படிஞ்ஞாயா’’தி ஏகஞ்ச கத்வா புரிமேஹி த்³வீஹி பஞ்சங்கா³னி வேதி³தப்³பா³னி. வத்து²ந்தி மேது²னாதி³வீதிக்கமம். கதா²னுஸந்தி⁴வினிச்ச²யானுலோமஸந்தி⁴வஸேன வத்து²ம் ந ஜானாதீதி சோத³கேன வா சுதி³தகேன வா வுத்தகதா²னுஸந்தி⁴னா தேஸம் வசனபடிவசனானுரூபேன வத³ந்தோ கதா²னுஸந்தி⁴னா வத்து²ம் ந ஜானாதி நாம, தஞ்ச ஸுத்தவிப⁴ங்கே³ வினீதவத்து²ஸங்கா²தேன வினிச்ச²யானுலோமேனேவ வத³ந்தோ வினிச்ச²யானுலோமஸந்தி⁴வஸேன வத்து²ம் ந ஜானாதி நாம. ஞத்திகம்மம் நாம ஹோதீதி ஞத்திகம்மம் நிட்டி²தம் நாம ஹோதீதி ந ஜானாதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஞத்தியா கம்மப்பத்தோதி ஞத்தியா நிட்டி²தாயபி கம்மப்பத்தோ ஏவ ஹோதி. அனுஸ்ஸாவனட்டா²னே ஏவ கம்மம் நிட்டி²தம் ஹோதீதி ஞத்திகம்மம் நிட்டி²தம் நாம ஹோதி, தம் ஞத்தியா காரணம் ந ஜானாதீதி அத்தோ².

பாளியம் பஞ்ச விஸுத்³தி⁴யோதி ஆபத்திதோ விஸுத்³தி⁴ஹேதுத்தா, விஸுத்³தே⁴ஹி கத்தப்³ப³தோ ச பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா வுத்தா.

பஞ்சகவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ச²க்கவாராதி³வண்ணனா

326. ச²க்காதீ³ஸு பாளியம் ச² அகா³ரவாதி பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴ஸிக்கா²ஸு, அப்பமாதே³, படிஸந்தா²ரே ச ச² அகா³ரவா, தேஸு ஏவ ச ச² கா³ரவா வேதி³தப்³பா³. ‘‘ச²ப்³ப³ஸ்ஸபரமதா தா⁴ரேதப்³ப³’’ந்தி இத³ம் விப⁴ங்கே³ ஆக³தஸ்ஸ பரமஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம்.

328. பாளியம் ஆக³தேஹி ஸத்தஹீதி ‘‘புப்³பே³வஸ்ஸ ஹோதி முஸா ப⁴ணிஸ்ஸ’’ந்திஆதி³னா முஸாவாத³ஸிக்கா²பதே³ (பாசி. 4) ஆக³தேஹி ஸத்தஹி.

329. தம் குதேத்த² லப்³பா⁴தி தம் அனத்த²ஸ்ஸ அசரணம் ஏத்த² ஏதஸ்மிம் புக்³க³லே, லோகஸன்னிவாஸே வா குதோ கேன காரணேன ஸக்கா லத்³து⁴ந்தி ஆகா⁴தம் படிவினேதி.