நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

வினயபிடகே

வினயாலங்கார-டீகா (பட²மோ பா⁴கோ³)

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²

முத்தஹாராதி³னயகா³தா²

யோ லோகே லோகலோகோ வரதரபரதோ³ ராஜராஜக்³க³ஜஞ்ஞோ;

ஆகாஸாகாரகாரோ பரமரதிரதோ தே³வதே³வந்தவஜ்ஜோ.

ஸம்ஸாராஸாரஸாரோ ஸுனரனமனதோ மாரஹாரந்தரட்டோ²;

லோகாலங்காரகாரோ அதிஸதிக³திமா தீ⁴ரவீரத்தரம்மோ.

ஸீஹனிவத்தனனயகா³தா²

ஸம்ஸாரசக்கவித்³த⁴ம்ஸம், ஸம்பு³த்³த⁴ம் தம் ஸுமானஸம்;

ஸம்னமாமி ஸுகு³ணேஸம், ஸம்தே³ஸிதஸுது³த்³த³ஸம்.

அனோதத்தோத³காவத்தனயகா³தா²

யேன வித்³த⁴ம்ஸிதா பாபா, யேன நிப்³பா³பிதா த³ரா;

யேன லோகா நிஸ்ஸரிஸும், யேன சாஹம் நமாமி தம்.

சதுதீ³பசக்கவத்தனனயகா³தா²

ஸங்க⁴ம் ஸஸங்க⁴ம் நமாமி, வந்தந்தவரத⁴ம்மஜம்;

மக்³க³க்³க³மனப²லட்ட²ம், ஸுஸம்ஸம் ஸுப⁴மானஸம்.

அப்³யபேதசதுபாத³ஆதி³யமககா³தா²

வினயம் வினயம் ஸாரம், ஸங்க³ஹம் ஸங்க³ஹம் கரம்;

சரியம் சரியம் வந்தே³, பரமம் பரமம் ஸுதம்.

ப்³யபேதசதுபாத³ஆதி³அந்தயமககா³தா²

பகாரே ப³ஹுபகாரே, ஸாக³ரே கு³ணஸாக³ரே;

க³ரவோ மம க³ரவோ, வந்தா³மி அபி⁴வந்தா³மி.

வத்து²த்தயே க³ந்த²காரே, க³ரூஸு ஸாத³ரம் மயா;

கதேன நமக்காரேன, ஹித்வா ஸப்³பே³ உபத்³த³வே.

ஸிக்கா²காமேஹி தீ⁴ரேஹி, ஜினஸாஸனகாரிபி⁴;

பி⁴க்கூ²ஹி வினயஞ்ஞூஹி, ஸாத³ரம் அபி⁴யாசிதோ.

வண்ணயிஸ்ஸாமி வினய-ஸங்க³ஹம் பீதிவட்³ட⁴னம்;

பி⁴க்கூ²னம் வேனயிகானம், யதா²ஸத்திப³லம் அஹம்.

போராணேஹி கதா டீகா, கிஞ்சாபி அத்தி² ஸா பன;

அதிஸங்கே²பபா⁴வேன, ந ஸாதே⁴தி யதி²ச்சி²தம்.

தஸ்மா ஹி நானாஸத்தே²ஹி, ஸாரமாதா³ய ஸாது⁴கம்;

நாதிஸங்கே²பவித்தா²ரம், கரிஸ்ஸம் அத்த²வண்ணனம்.

வினயாலங்காரம் நாம, பேஸலானம் பமோத³னம்;

இமம் பகரணம் ஸப்³பே³, ஸம்மா தா⁴ரேந்து ஸாத⁴வோதி.

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா

விவித⁴விஸேஸனயஸமன்னாக³தம் காயவாசாவினயனகரணஸமத்த²ம் லஜ்ஜிபேஸலபி⁴க்கூ²னம் ஸம்ஸயவினோத³னகாரகம் யோகா³வசரபுக்³க³லானம் ஸீலவிஸுத்³தி⁴ஸம்பாபகம் ஜினஸாஸனவுட்³டி⁴ஹேதுபூ⁴தம் பகரணமித³மாரபி⁴துகாமோ அயமாசரியாஸபோ⁴ பட²மம் தாவ ரதனத்தயபணாமபணாமாரஹபா⁴வஅபி⁴தே⁴ய்யகரணஹேது கரணப்பகாரபகரணாபி⁴தா⁴னனிமித்தபயோஜனானி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வத்து²த்தயம் நமஸ்ஸித்வா’’திஆதி³மாஹ. ஏத்த² ஹி வத்து²த்தயம் நமஸ்ஸித்வாதி இமினா ரதனத்தயபணாமோ வுத்தோ பணாமேதப்³ப³பணாமஅத்த²த³ஸ்ஸனதோ. ஸரணம் ஸப்³ப³பாணினந்தி இமினா பணாமாரஹபா⁴வோ பணாமஹேதுத³ஸ்ஸனதோ. பாளிமுத்தவினிச்ச²யந்தி அபி⁴தே⁴ய்யோ இமஸ்ஸ பகரணஸ்ஸ அத்த²பா⁴வதோ. விப்பகிண்ணமனேகத்தா²தி கரணஹேது தேனேவகாரணேன பகரணஸ்ஸ கதத்தா. ஸமாஹரித்வா ஏகத்த², த³ஸ்ஸயிஸ்ஸமனாகுலந்தி கரணப்பகாரோ தேனாகாரேன பகரணஸ்ஸ கரணதோ. பகரணாபி⁴தா⁴னம் பன ஸமாஹரிதஸத்³த³ஸ்ஸ ஸாமத்தி²யதோ த³ஸ்ஸிதம் ஸமாஹரித்வா த³ஸ்ஸனேனேவ இமஸ்ஸ பகரணஸ்ஸ வினயஸங்க³ஹஇதி நாமஸ்ஸ லப⁴னதோ.

நிமித்தம் பன அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவஸேன து³வித⁴ம். தத்த² அஜ்ஜ²த்திகம் நாம கருணா, தம் த³ஸ்ஸனகிரியாய ஸாமத்தி²யதோ த³ஸ்ஸிதம் தஸ்மிம் அஸதி த³ஸ்ஸனகிரியாய அபா⁴வதோ. பா³ஹிரம் நாம ஸோதுஜனஸமூஹோ, தம் யோகா³வசரபி⁴க்கூ²னந்தி தஸ்ஸ கருணாரம்மணபா⁴வதோ. பயோஜனம் பன து³வித⁴ம் பணாமபயோஜனபகரணபயோஜனவஸேன. தத்த² பணாமபயோஜனம் நாம அந்தராயவிஸோஸனபஸாத³ஜனனாதி³கம், தம் ஸரணம் ஸப்³ப³பாணினந்தி இமஸ்ஸ ஸாமத்தி²யதோ த³ஸ்ஸிதம் ஹேதும்ஹி ஸதி ப²லஸ்ஸ அவினாபா⁴வதோ. வுத்தஞ்ஹி அபி⁴த⁴ம்மடீகாசரியேன ‘‘கு³ணவிஸேஸவா ஹி பணாமாரஹோ ஹோதி, பணாமாரஹே ச கதோ பணாமோ வுத்தப்பயோஜனஸித்³தி⁴கரோவ ஹோதீ’’தி (த⁴. ஸ. மூலடீ. 1). பகரணபயோஜனம்பி து³வித⁴ம் முக்²யானுஸங்கி³கவஸேன. தேஸு முக்²யபயோஜனம் நாம ப்³யஞ்ஜனானுரூபம் அத்த²ஸ்ஸ படிவிஜ்ஜ²னம் பகாஸனஞ்ச அத்தா²னுரூபம் ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ உத்³தி³ஸனம் உத்³தே³ஸாபனஞ்ச, தம் வினயே பாடவத்தா²யாதி இமினா வுத்தம். அனுஸங்கி³கபயோஜனம் நாம ஸீலாதி³அனுபாதா³பரினிப்³பா³னந்தோ அத்தோ², தம் ஸமாஹரித்வா ஏகத்த² த³ஸ்ஸயிஸ்ஸந்தி இமஸ்ஸ ஸாமத்தி²யேன த³ஸ்ஸிதம் ஏகத்த² ஸமாஹரித்வா த³ஸ்ஸனே ஸதி தது³க்³க³ஹபரிபுச்சா²தி³னா கதபயோக³ஸ்ஸ அனந்தராயேன தத³த்த²ஸிஜ்ஜ²னதோதி.

கிமத்த²ம் பனேத்த² ரதனத்தயபணாமாத³யோ ஆசரியேன கதா, நனு அதி⁴ப்பேதக³ந்தா²ரம்போ⁴வ காதப்³போ³தி? வுச்சதே – ஏத்த² ரதனத்தயபணாமகரணம் தப்³பி³ஹதந்தராயோ ஹுத்வா அனாயாஸேன க³ந்த²பரிஸமாபனத்த²ம். பணாமாரஹபா⁴வவசனம் அத்தனோ யுத்தபத்தகாரிதாத³ஸ்ஸனத்த²ம், தம் விஞ்ஞூனம் தோஸாபனத்த²ம், தம் பகரணஸ்ஸ உக்³க³ஹணத்த²ம், தம் ஸப்³ப³ஸம்பத்தினிப்பா²த³னத்த²ம். அபி⁴தே⁴ய்யகத²னம் விதி³தாபி⁴தே⁴ய்யஸ்ஸ க³ந்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞூனம் உக்³க³ஹதா⁴ரணாதி³வஸேன படிபஜ்ஜனத்த²ம். கரணஹேதுகத²னம் அகாரணே கதஸ்ஸ வாயாமஸ்ஸ நிப்ப²லபா⁴வதோ தப்படிக்கே²பனத்த²ம். கரணப்பகாரகத²னம் விதி³தப்பகாரஸ்ஸ க³ந்த²ஸ்ஸ ஸோதூனம் உக்³க³ஹணாதீ³ஸு ருசிஜனனத்த²ம். அபி⁴தா⁴னத³ஸ்ஸனம் வோஹாரஸுக²த்த²ம். நிமித்தகத²னம் ஆஸன்னகாரணத³ஸ்ஸனத்த²ம். பயோஜனத³ஸ்ஸனம் து³வித⁴பயோஜனகாமீனம் ஸோதூனம் ஸமுஸ்ஸாஹஜனனத்த²ந்தி.

ரதனத்தயபணாமபயோஜனம் பன ப³ஹூஹி பகாரேஹி வித்தா²ரயந்தி ஆசரியா, தம் தத்த² தத்த² வுத்தனயேனேவ க³ஹேதப்³ப³ம். இத⁴ பன க³ந்த²க³ருபா⁴வமோசனத்த²ம் அட்ட²கதா²சரியேஹி அதி⁴ப்பேதபயோஜனமேவ கத²யிம்ஹ. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²சரியேன –

‘‘நிபச்சகாரஸ்ஸேதஸ்ஸ;

கதஸ்ஸ ரதனத்தயே;

ஆனுபா⁴வேன ஸோஸேத்வா;

அந்தராயே அஸேஸதோ’’தி. (த⁴. ஸ. அட்ட². க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா² 7);

அயமேத்த² ஸமுதா³யத்தோ², அயம் பன அவயவத்தோ² – அஹம் ஸப்³ப³பாணீனம் ஸரணம் ஸரணீபூ⁴தம் வத்து²த்தயம் நமஸ்ஸாமி, நமஸ்ஸித்வா யோகா³வசரபி⁴க்கூ²னம் வினயே பாடவத்தா²ய அனேகத்த²விப்பகிண்ணம் பாளிமுத்தவினிச்ச²யம் ஏகத்த² ஸமாஹரித்வா அனாகுலம் கத்வா த³ஸ்ஸயிஸ்ஸம் த³ஸ்ஸயிஸ்ஸாமீதி யோஜனா.

தத்த² வஸந்தி ஏத்தா²தி வத்து². கிம் தம்? பு³த்³தா⁴தி³ரதனம். தஞ்ஹி யஸ்மா ஸரணக³தா ஸப்புரிஸா ஸரணக³மனஸமங்கி³னோ ஹுத்வா பு³த்³தா⁴தி³ரதனம் ஆரம்மணம் கத்வா தஸ்மிம் ஆரம்மணே வஸந்தி ஆவஸந்தி நிவஸந்தி, தஸ்மா ‘‘வத்தூ²’’தி வுச்சதி. ஆரம்மணஞ்ஹி ஆதா⁴ரோ, ஆரம்மணிகம் ஆதே⁴ய்யோதி. இதோ பரானிபி வத்து²ஸத்³த³ஸ்ஸ வசனத்தா²தீ³னி ஆசரியேஹி வுத்தானி, தானிபி தத்த² தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி. இத⁴ பன க³ந்த²வித்தா²ரபரிஹரணத்த²ம் ஏத்தகமேவ வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ந்தி. திண்ணம் ஸமூஹோதி தயம், தயோ அம்ஸா அவயவா அஸ்ஸாதி வா தயம். கிம் தம்? ஸமுதா³யோ. வத்தூ²னம் தயந்தி வத்து²த்தயம். கிம் தம்? பு³த்³தா⁴தி³ரதனத்தயம். நமஸ்ஸாமீதி நமஸ்ஸித்வா, அனமிந்தி நமஸ்ஸித்வா. பு³த்³தா⁴தி³ரதனஞ்ஹி ஆரம்மணம் கத்வா சித்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனகாலே த்வா-பச்சயோ பச்சுப்பன்னகாலிகோ ஹோதி, தஸ்மா பட²மோ விக்³க³ஹோ கதோ, பாளிமுத்தவினிச்ச²யம் ஏகத்த² த³ஸ்ஸனகாலே அதீதகாலிகோ, தஸ்மா து³தியோ விக்³க³ஹோ. தேனேவ ச காரணேன அத்த²யோஜனாயபி பச்சுப்பன்னகாலஅதீதகாலவஸேன யோஜனா கதா.

ஸரதி ஹிம்ஸதீதி ஸரணம். கிம் தம்? பு³த்³தா⁴தி³ரதனத்தயம். தஞ்ஹி ஸரணக³தானம் ஸப்புரிஸானம் ப⁴யம் ஸந்தாஸம் து³க்க²ம் து³க்³க³திவினிபாதம் ஸம்கிலேஸம் ஸரதி ஹிம்ஸதி வினாஸேதி, தஸ்மா ‘‘ஸரண’’ந்தி வுச்சதி. வுத்தஞ்ஹி ப⁴க³வதா –

‘‘யஸ்மிம், மஹானாம, ஸமயே அரியஸாவகோ ததா²க³தம் அனுஸ்ஸரதி, நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதீ’’திஆதி³ (அ. நி. 6.10; 11.11),

‘‘ஏவம் பு³த்³த⁴ம் ஸரந்தானம்;

த⁴ம்மம் ஸங்க⁴ஞ்ச பி⁴க்க²வோ;

ப⁴யம் வா ச²ம்பி⁴தத்தம் வா;

லோமஹம்ஸோ ந ஹேஸ்ஸதீ’’தி ச. (ஸம். நி. 1.249);

யஸ்மா பன ‘‘ஸரண’’ந்தி இத³ம் பத³ம் ‘‘நாத²’’ந்தி பத³ஸ்ஸ வேவசனபூ⁴தம் கிதஸுத்³த⁴னாமபத³ம் ஹோதி, ந கிதமத்தபத³ம், தஸ்மா தா⁴த்வத்தோ² அந்தோனீதோ. ‘‘ஸர ஹிம்ஸாய’’ந்தி ஹி வுத்தம் ஹிம்ஸத்த²ம் க³ஹேத்வா ஸப்³ப³பாணீனம் ஸரணம் ஹிம்ஸகம் வத்து²த்தயம் நமஸ்ஸித்வா விஞ்ஞாயமானே அனிட்ட²ப்பஸங்க³தோ ஸப்³ப³பாணீனம் ஸரணம் ஸரணீபூ⁴தம் நாத²பூ⁴தம் வத்து²த்தயம் நமஸ்ஸித்வாதி விஞ்ஞாயமானேயேவ யுஜ்ஜதி, தேனேவ ச காரணேன அத்த²யோஜனாயம்பி ததா² யோஜனா கதா. ஸப்³ப³-ஸத்³தோ³ நிரவஸேஸத்த²வாசகம் ஸப்³ப³னாமபத³ம். ஸஹ அவேன யோ வத்ததீதி ஸப்³போ³தி கதே பன ஸகல-ஸத்³தோ³ விய ஸமுதா³யவாசகம் ஸமாஸனாமபத³ம் ஹோதி. பாணோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி பாணினோ, பாணோதி சேத்த² ஜீவிதிந்த்³ரியம் அதி⁴ப்பேதம். ஸப்³பே³ பாணினோ ஸப்³ப³பாணினோ, தேஸம் ஸப்³ப³பாணீனம். ஏத்தாவதா வத்து²த்தயஸ்ஸ ஸப்³ப³லோகஸரணபா⁴வம், ததோயேவ ச நமஸ்ஸனாரஹபா⁴வம், நமஸ்ஸனாரஹே ச கதாயனமஸ்ஸனகிரியாய யதா²தி⁴ப்பேதத்த²ஸித்³தி⁴கரபா⁴வம், அத்தனோ கிரியாய ச கே²த்தங்க³தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

ஏவம் ஸஹேதுகம் ரதனத்தயபணாமம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி பகரணாரம்ப⁴ஸ்ஸ ஸனிமித்தம் முக்²யபயோஜனம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘வினயே பாடவத்தா²ய, யோகா³வசரபி⁴க்கூ²ன’’ந்தி. ஏத்த² ச வினயே பாடவத்தா²யாதி முக்²யபயோஜனத³ஸ்ஸனம், தம்த³ஸ்ஸனேன ச அனுஸங்கி³கபயோஜனம்பி விபா⁴விதமேவ ஹோதி காரணே ஸித்³தே⁴ காரியஸ்ஸ ஸிஜ்ஜ²னதோ. யோகா³வசரபி⁴க்கூ²னந்தி பா³ஹிரனிமித்தத³ஸ்ஸனம், தஸ்மிம் த³ஸ்ஸிதே அஜ்ஜ²த்திகனிமித்தம்பி தீ³பிதமேவ ஹோதி ஆரம்மணே ஞாதே ஆரம்மணிகஸ்ஸ ஞாதப்³ப³தோ. தத்த² விவிதா⁴ நயா ஏத்தா²தி வினயோ, து³வித⁴பாதிமோக்க²து³வித⁴விப⁴ங்க³பஞ்சவித⁴பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸபஞ்சஆபத்திக்க²ந்த⁴ஸத்தஆபத்திக்க²ந்தா⁴த³யோ விவிதா⁴ அனேகப்பகாரா நயா ஏத்த² ஸந்தீதி அத்தோ². அத² வா விஸேஸா நயா ஏத்தா²தி வினயோ, த³ள்ஹீகம்மஸிதி²லகரணபயோஜனா அனுபஞ்ஞத்தினயாத³யோ விஸேஸா நயா ஏத்த² ஸந்தீதி அத்தோ². அத² வா வினேதீதி வினயோ. காயோ வினேதி காயவாசாயோ, இதி காயவாசானம் வினயனதோ வினயோ. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் –

‘‘விவித⁴விஸேஸனயத்தா;

வினயனதோ சேவ காயவாசானம்;

வினயத்த²விதூ³ஹி அயம்;

வினயோ ‘வினயோ’தி அக்கா²தோ’’தி. (பாரா. அட்ட². 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²; த⁴. ஸ. அட்ட². நிதா³னகதா²; தீ³. நி. அட்ட². 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²);

கோ ஸோ? வினயபிடகம். தஸ்மிம் வினயே. படதி வியத்தபா⁴வம் க³ச்ச²தீதி படு. கோ ஸோ? பண்டி³தோ. படுனோ பா⁴வோ பாடவம். கிம் தம்? ஞாணம். அஸதி காரணானுரூபம் ப⁴வதீதி அத்தோ². கோ ஸோ? பயோஜனம். பாடவமேவ அத்தோ² பாடவத்தோ², தஸ்ஸ பாடவத்தா²ய, வினயபிடகே கோஸல்லஞாணபயோஜனாயாதி வுத்தம் ஹோதி. யுஞ்ஜனம் யோகோ³, கம்மட்டா²னமனஸிகாரோ. அவசரந்தீதி அவசரா, யோகே³ அவசரா யோகா³வசரா, கம்மட்டா²னிகா பி⁴க்கூ². ஸம்ஸாரே ப⁴யம் இக்க²ந்தீதி பி⁴க்கூ², யோகா³வசரா ச தே பி⁴க்கூ² சாதி யோகா³வசரபி⁴க்கூ², தேஸம் யோகா³வசரபி⁴க்கூ²னம். ஏதேன வினயே படுபா⁴வோ நாம பி⁴க்கூ²னம்யேவ அத்தோ² ஹோதி, ந க³ஹட்ட²தாபஸபரிப்³பா³ஜகாதீ³னம். பி⁴க்கூ²ஸு ச கம்மட்டா²னே நியுத்தானம் லஜ்ஜிபேஸலபி⁴க்கூ²னம்யேவ, ந விஸ்ஸட்ட²கம்மட்டா²னானம் அலஜ்ஜிபி⁴க்கூ²னந்தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

ஏவம் பகரணாரம்ப⁴ஸ்ஸ ஸனிமித்தம் பயோஜனம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸஹேதுகம் அபி⁴தே⁴ய்யம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விப்பகிண்ணமனேகத்த², பாளிமுத்தவினிச்ச²ய’’ந்தி ஆஹ. தத்த² விப்பகிண்ணம் அனேகத்தா²தி இமினா பகரணாரம்ப⁴ஸ்ஸ ஹேதும் த³ஸ்ஸேதி ஹேதுமந்தவிஸேஸனத்தா, இமஸ்ஸ அனேகத்த²விப்பகிண்ணத்தாயேவ ஆசரியஸ்ஸ ஆரம்போ⁴ ஹோதி, ந அவிப்பகிண்ணே ஸதி. வக்க²தி ஹி ‘‘ஸமாஹரித்வா ஏகத்த² த³ஸ்ஸயிஸ்ஸ’’ந்தி (வி. ஸங்க³. அட்ட². க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²). பாளிமுத்தவினிச்ச²யந்தி இமினா பகரணாபி⁴தே⁴ய்யம். தத்த² கிரதி விக்கி²பதீதி கிண்ணோ, பகாரேன கிண்ணோ பகிண்ணோ, விவிதே⁴ன பகிண்ணோ விப்பகிண்ணோ. கோ ஸோ? பாளிமுத்தவினிச்ச²யோ, தம் விப்பகிண்ணம்.

அனேகத்தா²தி ஏத்த² ஸங்க்²யாவாசகோ ஸப்³ப³னாமிகோ ஏக-ஸத்³தோ³, ந ஏகோ அனேகே. ப³ஹ்வத்த²வாசகோ அனேகஸத்³தோ³. ஏகந்தஏகவசனந்தோபி ஏக-ஸத்³தோ³ ந-இதினிபாதேன யுத்தத்தா ப³ஹுவசனந்தோ ஜாதோதி. தத்த² அனேகத்த² ப³ஹூஸூதி அத்தோ², பாராஜிககண்ட³ட்ட²கதா²தீ³ஸு அனேகேஸு பகரணேஸூதி வுத்தம் ஹோதி. போராணடீகாயம் பன அனேகத்தா²தி அனேகேஸு ஸிக்கா²பத³பதே³ஸேஸூதி அத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ, ஏவஞ்ச ஸதி உபரி ‘‘ஸமாஹரித்வா ஏகத்தா²’’தி வக்க²மானத்தா ‘‘அனேகத்த²விப்பகிண்ணம் ஏகத்த² ஸமாஹரித்வா’’தி இமேஸம் பதா³னம் ஸஹயோகீ³பூ⁴தத்தா அனேகேஸு ஸிக்கா²பத³பதே³ஸேஸு விப்பகிண்ணம் ஏகஸ்மிம் ஸிக்கா²பத³பதே³ஸே ஸமாஹரித்வாதி அத்தோ² ப⁴வேய்ய, ஸோ ச அத்தோ² அயுத்தோ. கஸ்மா? அனேகேஸு பகரணேஸு விப்பகிண்ணம் ஏகஸ்மிம் பகரணே ஸமாஹரித்வாதி அத்தோ² அம்ஹேஹி வுத்தோ. அத² பன ‘‘ஏகத்தா²’’தி இமஸ்ஸ ‘‘ஏகதோ’’தி அத்த²ம் விகப்பேத்வா அனேகேஸு ஸிக்கா²பத³பதே³ஸேஸு விப்பகிண்ணம் ஏகதோ ஸமாஹரித்வாதி அத்த²ம் க³ண்ஹேய்ய, ஸோ அத்தோ² யுத்தோ ப⁴வேய்ய.

பகட்டா²னம் ஆளீதி பாளி, உத்தமானம் வசனானம் அனுக்கமோதி அத்தோ². அத² வா அத்தத்த²பரத்தா²தி³பே⁴த³ம் அத்த²ம் பாலேதி ரக்க²தீதி பாளி, லளானமவிஸேஸோ. கா ஸா? வினயதந்தி. முச்சதீதி முத்தோ, பாளிதோ முத்தோ பாளிமுத்தோ. சி²ந்தி³யதே அனேனாதி ச²யோ, நீஹரித்வா ச²யோ நிச்ச²யோ, விஸேஸேன நிச்ச²யோ வினிச்ச²யோ, கி²லமத்³த³னாகாரேன பவத்தோ ஸத்³த³னயோ அத்த²னயோ ச. பாளிமுத்தோ ச ஸோ வினிச்ச²யோ சாதி பாளிமுத்தவினிச்ச²யோ, தம் பாளிமுத்தவினிச்ச²யம். இத³ஞ்ச ‘‘ஆனக³ரா க²தி³ரவன’’ந்திஆதீ³ஸு விய யேபு⁴ய்யனயவஸேன வுத்தம் கத்த²சி பாளிவினிச்ச²யஸ்ஸபி தி³ஸ்ஸனதோ. போராணடீகாயம் பன பாளிவினிச்ச²யோ ச பாளிமுத்தவினிச்ச²யோ ச பாளிமுத்தவினிச்ச²யோதி ஏவம் ஏகதே³ஸஸரூபேகஸேஸவஸேன வா ஏதம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி து³தியனயோபி வுத்தோ, ஏவஞ்ச ஸதி பாளிவினிச்ச²யபாளிமுத்தவினிச்ச²யேஹி அஞ்ஞஸ்ஸ வினிச்ச²யஸ்ஸ அபா⁴வா கிமேதேன க³ந்த²க³ருகரேன பாளிமுத்தக்³க³ஹணேன. விஸேஸனஞ்ஹி ஸம்ப⁴வப்³யபி⁴சாரே ச ஸதி ஸாத்த²கம் ஸியாதி பட²மனயோவ ஆராத⁴னீயோ ஹோதி.

ஏவம் ஸஹேதுகம் அபி⁴தே⁴ய்யம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி கரணப்பகாரம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஸமாஹரித்வா’’திஆதி³னா. து³விதோ⁴ ஹேத்த² கரணப்பகாரோ ஏகத்த²ஸமாஹரணஅனாகுலகரணவஸேன. ஸோ து³விதோ⁴பி தேன பகாரேன பகரணஸ்ஸ கதத்தா ‘‘கரணப்பகாரோ’’தி வுச்சதி. தத்த² ஸமாஹரிஸ்ஸாமீதி ஸமாஹரித்வா, ஸம்-ஸத்³தோ³ ஸங்கே²பத்தோ², தஸ்மா ஸங்கி²பிய ஆஹரிஸ்ஸாமீதி அத்தோ². அனாக³தகாலிகவஸேன பச்சமானேன ‘‘த³ஸ்ஸயிஸ்ஸ’’ந்தி பதே³ன ஸமானகாலத்தா அனாக³தகாலிகோ இத⁴ த்வா-பச்சயோ வுத்தோ. ஏகத்தா²தி ஏகஸ்மிம் இத⁴ வினயஸங்க³ஹப்பகரணே. ஏகத்தா²தி வா ஏகதோ. த³ஸ்ஸயிஸ்ஸந்தி த³ஸ்ஸயிஸ்ஸாமி, ஞாபயிஸ்ஸாமீதி அத்தோ². ஆகுலதி ப்³யாகுலதீதி ஆகுலோ, ந ஆகுலோ அனாகுலோ, புப்³பா³பரப்³யாகிண்ணவிரஹிதோ பாளிமுத்தவினிச்ச²யோ. அனாகுலந்தி பன பா⁴வனபும்ஸகம், தஸ்மா கரதா⁴துமயேன கத்வாஸத்³தே³ன யோஜேத்வா த³ஸ்ஸனகிரியாய ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம்.

ஏவம் ரதனத்தயபணாமாதி³கம் புப்³ப³கரணம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யே பாளிமுத்தவினிச்ச²யே த³ஸ்ஸேதுகாமோ, தேஸம் அனுக்கமகரணத்த²ம் மாதிகம் ட²பேந்தோ ‘‘தத்ராயம் மாதிகா’’திஆதி³மாஹ. மாதிகாய ஹி அஸதி த³ஸ்ஸிதவினிச்ச²யா விகிரந்தி வித⁴ம்ஸேந்தி யதா² தம் ஸுத்தேன அஸங்க³ஹிதானி புப்பா²னி. ஸந்தியா பன மாதிகாய த³ஸ்ஸிதவினிச்ச²யா ந விகிரந்தி ந வித⁴ம்ஸேந்தி யதா² தம் ஸுத்தேன ஸங்க³ஹிதானி புப்பா²னி. தம் தம் அத்த²ம் ஜானிதுகாமேஹி மாதிகானுஸாரேன க³ந்த்வா இச்சி²திச்சி²தவினிச்ச²யம் பத்வா ஸோ ஸோ அத்தோ² ஜானிதப்³போ³ ஹோதி, தஸ்மா ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம் மாதிகா ட²பிதா. தத்த² தத்ராதி தஸ்மிம் பாளிமுத்தவினிச்ச²யே. அயந்தி அயம் மயா வக்க²மானா. மாதா வியாதி மாதிகா. யதா² ஹி புத்தா மாதிதோ பப⁴வந்தி, ஏவம் நித்³தே³ஸபதா³னி உத்³தே³ஸதோ பப⁴வந்தி, தஸ்மா உத்³தே³ஸோ மாதிகா வியாதி ‘‘மாதிகா’’தி வுச்சதி.

தி³வாஸேய்யாதிஆதீ³ஸு தி³வாஸேய்யா தி³வாஸேய்யவினிச்ச²யகதா². பரிக்கா²ரோ பரிக்கா²ரவினிச்ச²யகதா²…பே… பகிண்ணகம் பகிண்ணகவினிச்ச²யகதா²தி யோஜனா. தேனேவ வக்க²தி ‘‘தி³வாஸயனவினிச்ச²யகதா² ஸமத்தா’’திஆதி³. இதி-ஸத்³தோ³ இத³மத்தோ² வா நித³ஸ்ஸனத்தோ² வா பரிஸமாபனத்தோ² வா. தேஸு இத³மத்தே² கா ஸா? தி³வாஸேய்யா…பே… பகிண்ணகம் இதி அயந்தி. நித³ஸ்ஸனத்தே² கத²ம் ஸா? தி³வாஸேய்யா…பே… பகிண்ணகம் இதி த³ட்ட²ப்³பா³தி. பரிஸமாபனத்தே² ஸா கித்தகேன பரிஸமத்தா? தி³வாஸேய்யா…பே… பகிண்ணகம் இதி ஏத்தகேன பரிஸமத்தாதி அத்தோ². இமேஸம் பன தி³வாஸேய்யாதி³பதா³னம் வாக்யவிக்³க³ஹம் கத்வா அத்தே² இத⁴ வுச்சமானே அதிபபஞ்சோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸோதூனஞ்ச து³ஸ்ஸல்லக்க²ணீயோ, தஸ்மா தஸ்ஸ தஸ்ஸ நித்³தே³ஸஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹியேவ யதா²னுரூபம் வக்கா²ம.

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

1. தி³வாஸேய்யவினிச்ச²யகதா²

1. ஏவம் பாளிமுத்தவினிச்ச²யகதா²னம் மாதிகம் ட²பேத்வா இதா³னி யதா²ட²பிதமாதிகானுக்கமேன நித்³தி³ஸந்தோ ‘‘தத்த² தி³வாஸேய்யாதி தி³வானிபஜ்ஜன’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² தத்தா²தி தேஸு மாதிகாபதே³ஸு ஸமபி⁴னிவிட்ட²ஸ்ஸ ‘‘தி³வாஸேய்யா’’தி பத³ஸ்ஸ ‘‘தி³வானிபஜ்ஜன’’ந்தி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³தி யோஜனா. தத்த² தி³வா-ஸத்³தோ³ அஹவாசகோ ஆகாரந்தோ நிபாதோ. வுத்தஞ்ஹி அபி⁴தா⁴னப்பதீ³பிகாயம் ‘‘ஆனுகூல்யேது ஸத்³த⁴ஞ்ச, நத்தம் தோ³ஸோ தி³வா த்வஹே’’தி. ஸயனம் ஸேய்யா, கரஜகாயக³தரூபானம் உத்³த⁴ம் அனுக்³க³ந்த்வா தீ³க⁴வஸேன வித்தா²ரதோ பவத்தனஸங்கா²தோ இரியாபத²விஸேஸோ. தி³வாகாலஸ்மிம் ஸேய்யா தி³வாஸேய்யா. அருணுக்³க³மனதோ பட்டா²ய யாவ ஸூரியத்த²ங்க³மனா, ஏதஸ்மிம் காலே ஸயனஇரியாபத²கரணந்தி. தேனாஹ ‘‘தி³வானிபஜ்ஜனந்தி அத்தோ²’’தி.

தத்ராதி தஸ்மிம் தி³வாஸயனே அயம் வக்க²மானோ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. ‘‘அனுஜானாமி…பே… வசனதோ’’தி (பாரா. 77) அயம் பட²மபாராஜிகஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ வினீதவத்தூ²ஸு ஆக³தோ ப⁴க³வதா ஆஹச்சபா⁴ஸிதோ ஞாபகபாடோ². தத்த² தி³வா படிஸல்லீயந்தேனாதி தி³வா நிபஜ்ஜந்தேன. த்³வாரம் ஸம்வரித்வா படிஸல்லீயிதுந்தி த்³வாரம் பித³ஹித்வா நிபஜ்ஜிதும். ‘‘தி³வா…பே… நிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி ஞாப்யம். நனு பாளியம் ‘‘அயம் நாம ஆபத்தீ’’தி ந வுத்தா, அத² கத²மேத்த² ஆபத்தி விஞ்ஞாயதீதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஏத்த² ச கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. தத்த² ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் தி³வானிபஜ்ஜனே. ச-ஸத்³தோ³ வாக்யாரம்ப⁴ஜோதகோ, கிஞ்சாபி-ஸத்³தோ³ நிபாதஸமுதா³யோ, யதி³பீத்யத்தோ². பாளியம் அயம் நாம ஆபத்தீதி கிஞ்சாபி ந வுத்தா, பன ததா²பி அஸம்வரித்வா நிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ அட்ட²கதா²யம் (பாரா. அட்ட². 1.77) து³க்கடம் யஸ்மா வுத்தம், தஸ்மா ஏத்த² ஆபத்தி விஞ்ஞாயதீதி யோஜனா. ஏவம் ஸந்தேபி அஸதி ப⁴க³வதோ வசனே கத²ம் அட்ட²கதா²யம் வுத்தம் ஸியாதி ஆஹ ‘‘விவரித்வா…பே… அனுஞ்ஞாதத்தா’’தி. ஏதேன ப⁴க³வதோ அனுஜானனம்பி தம் அகரோந்தஸ்ஸ ஆபத்திகாரணம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி.

தத்த² ‘‘உப்பன்னே வத்து²ம்ஹீதி இத்தி²யா கதஅஜ்ஜா²சாரவத்து²ஸ்மி’’ந்தி விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. 1.77) வுத்தம், ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. 2.77) பன ‘‘மேது²னவத்து²ஸ்மிம் உப்பன்னே’’தி வுத்தம், போராணடீகாயம்பி தமேவ க³ஹேத்வா ‘‘உப்பன்னே மேது²னவத்து²ஸ்மி’’ந்தி வுத்தம், ததே³தம் விசாரேதப்³ப³ம் மேது²னலக்க²ணஸ்ஸ அபா⁴வா. நனு ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞாபனம் நாம பு³த்³த⁴விஸயோ, அத² கஸ்மா அட்ட²கதா²யம் து³க்கடம் வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ப⁴க³வதோ’’திஆதி³. ந கேவலம் உபாலித்தே²ராதீ³ஹி ஏவ அட்ட²கதா² ட²பிதா, அத² கோ² பாளிதோ ச அத்த²தோ ச பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா வுத்தோ. ந ஹி ப⁴க³வதா அப்³யாகதம் தந்திபத³ம் நாம அத்தி², ஸப்³பே³ஸம்யேவ அத்தோ² கதி²தோ, தஸ்மா ஸம்பு³த்³தே⁴னேவ திண்ணம் பிடகானம் அத்த²வண்ணனக்கமோபி பா⁴ஸிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தத்த² தத்த² ஹி ப⁴க³வதா பவத்திதா பகிண்ணகதே³ஸனாயேவ அட்ட²கதா²தி.

கிம் பனேத்த² ஏதம் தி³வா த்³வாரம் அஸம்வரித்வா நிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ து³க்கடாபத்திஆபஜ்ஜனம் அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா ஏவ ஸித்³த⁴ம், உதா³ஹு அஞ்ஞேனபீதி ஆஹ ‘‘அத்தா²பத்தீ’’திஆதி³. ஏதம் து³க்கடாபத்திஆபஜ்ஜனம் ந கேவலம் அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா ஏவ ஸித்³த⁴ம், அத² கோ² ‘‘அத்தா²பத்தி தி³வா ஆபஜ்ஜதி, நோ ரத்தி’’ந்தி (பரி. 323) இமினா பரிவாரபாடே²னபி ஸித்³த⁴ம் ஹோதீதி யோஜனா. கதரஸ்மிம் பன வத்து²ஸ்மிம் இத³ம் ஸிக்கா²பத³ம் வுத்தந்தி? ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² வேஸாலியம் மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம் தி³வா விஹாரக³தோ த்³வாரம் விவரித்வா நிபன்னோ அஹோஸி. தஸ்ஸ அங்க³மங்கா³னி வாதுபத்த²த்³தா⁴னி அஹேஸும். தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா இத்தி²யோ க³ந்த⁴ஞ்ச மாலஞ்ச ஆதா³ய விஹாரம் ஆக³மிம்ஸு விஹாரபேக்கி²காயோ. அத² கோ² தா இத்தி²யோ தம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸித்வா அங்க³ஜாதே அபி⁴னிஸீதி³த்வா யாவத³த்த²ம் கத்வா ‘புரிஸுஸபோ⁴ வதாய’ந்தி வத்வா க³ந்த⁴ஞ்ச மாலஞ்ச ஆரோபேத்வா பக்கமிம்ஸு. பி⁴க்கூ² கிலின்னம் பஸ்ஸித்வா ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, ஆகாரேஹி அங்க³ஜாதம் கம்மனியம் ஹோதி ராகே³ன, வச்சேன, பஸ்ஸாவேன, வாதேன, உச்சாலிங்க³பாணகத³ட்டே²ன. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹாகாரேஹி அங்க³ஜாதம் கம்மனியம் ஹோதி. அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ, யம் தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ராகே³ன அங்க³ஜாதம் கம்மனியம் அஸ்ஸ, அரஹம் ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு², அனாபத்தி பி⁴க்க²வே தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ. அனுஜானாமி பி⁴க்க²வே தி³வா படிஸல்லீயந்தேன த்³வாரம் ஸம்வரித்வா படிஸல்லீயிது’’ந்தி (பாரா. 77) ஏதஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் இத³ம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

2. இதா³னி த்³வாரவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கீதி³ஸ’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² பரிவத்தகத்³வாரமேவாதி ஸம்வரணவிவரணவஸேன இதோ சிதோ ச பரிவத்தனயோக்³க³த்³வாரமேவ. ருக்க²ஸூசிகண்டகத்³வாரந்தி ருக்க²ஸூசித்³வாரம் கண்டகத்³வாரஞ்ச. ‘‘ருக்க²ஸூசித்³வாரகண்டகத்³வார’’மிச்சேவ வா பாடோ². யம் உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு ருக்க²த்த²ம்பே⁴ நிக²னித்வா தத்த² விஜ்ஜி²த்வா மஜ்ஜே² த்³வே திஸ்ஸோ ருக்க²ஸூசியோ பவேஸேத்வா கரோந்தி, தம் ருக்க²ஸூசித்³வாரம் நாம. பவேஸனனிக்க²மனகாலே அபனேத்வா த²கனயோக்³க³ம் ஏகாய, ப³ஹூஹி வா கண்டகஸாகா²ஹி கதம் கண்டகத்³வாரம் நாம. கா³மத்³வாரஸ்ஸ பிதா⁴னத்த²ம் பத³ரேன வா கண்டகஸாகா²தீ³ஹி வா கதஸ்ஸ கவாடஸ்ஸ உது³க்க²லபாஸகரஹிததாய ஏகேன ஸம்வரிதும் விவரிதுஞ்ச அஸக்குணேய்யஸ்ஸ ஹேட்டா² ஏகம் சக்கம் யோஜேந்தி, யேன பரிவத்தமானககவாடம் ஸுக²த²கனகம் ஹோதி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘சக்கலகயுத்தத்³வார’’ந்தி. சக்கமேவ ஹி லாதப்³ப³த்தே²ன ஸம்வரணவிவரணத்தா²ய க³ஹேதப்³ப³த்தே²ன சக்கலகம், தேன யுத்தகவாடம்பி சக்கலகம் நாம, தேன யுத்தத்³வாரம் சக்கலகயுத்தத்³வாரம்.

மஹாத்³வாரேஸு பன த்³வே தீணி சக்கலகானி யோஜேதீதி ஆஹ ‘‘ப²லகேஸூ’’திஆதி³. கிடிகாஸூதி வேளுபேஸிகாதீ³ஹி கண்டகஸாகா²தீ³ஹி ச கதத²கனகேஸு. ஸம்ஸரணகிடிகத்³வாரந்தி சக்கலகயந்தேன ஸம்ஸரணகிடிகாயுத்தமஹாத்³வாரம். கோ³ப்பே²த்வாதி ஆவுணித்வா, ரஜ்ஜூஹி க³ந்தே²த்வா வா. ஏகம் து³ஸ்ஸஸாணித்³வாரமேவாதி ஏத்த² கிலஞ்ஜஸாணித்³வாரம்பி ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி. வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயம் (வஜிர. டீ. பாராஜிக 76-77) பன ‘‘து³ஸ்ஸத்³வாரம் ஸாணித்³வாரஞ்ச து³ஸ்ஸஸாணித்³வாரம். து³ஸ்ஸஸாணி கிலஞ்ஜஸாணீதிஆதி³னா வுத்தம் ஸப்³ப³ம்பி து³ஸ்ஸஸாணியமேவ ஸங்க³ஹேத்வா வுத்தம், ஏகஸதி³ஸத்தா ஏகந்தி வுத்த’’ந்தி வுத்தம்.

3. ஏவம் த்³வாரவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யத்தகேன த்³வாரம் ஸம்வுதம் ஹோதி, தம் பமாணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கித்தகேன’’த்யாதி³மாஹ. தத்த² ஸூசீதி மஜ்ஜே² சி²த்³த³ம் கத்வா பவேஸிதா. க⁴டிகாதி உபரி யோஜிதா. இதா³னி யத்த² த்³வாரம் ஸம்வரித்வா நிபஜ்ஜிதும் ந ஸக்கா ஹோதி, தத்த² காதப்³ப³விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸசே ப³ஹூனம் வளஞ்ஜனட்டா²னம் ஹோதீ’’திஆதி³ வுத்தம். ப³ஹூனம் அவளஞ்ஜனட்டா²னேபி ஏகம் ஆபுச்சி²த்வா நிபஜ்ஜிதும் வட்டதியேவ. அத² பி⁴க்கூ²…பே… நிஸின்னா ஹோந்தீதி இத³ம் தத்த² பி⁴க்கூ²னம் ஸன்னிஹிதபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், ந ஸேஸஇரியாபத²ஸமங்கி³தானிவத்தனத்த²ம், தஸ்மா நிபன்னேபி ஆபோ⁴க³ம் காதும் வட்டதி. நிபஜ்ஜித்வா நித்³தா³யந்தே பன ஆபோ⁴க³ம் காதும் ந வட்டதி. அஸந்தபக்கே² டி²தத்தா ரஹோ நிஸஜ்ஜாய விய த்³வாரஸம்வரணம் நாம மாதுகா³மானம் பவேஸனிவாரணத்த²ம் அனுஞ்ஞாதந்தி ஆஹ ‘‘கேவலம் பி⁴க்கு²னிம் வா’’திஆதி³.

ஏத்த² ச தம் யுத்தம், ஏவம் ஸப்³ப³த்த²பி யோ யோ தே²ரவாதோ³ வா அட்ட²கதா²வாதோ³ வா பச்சா² வுச்சதி, ஸோ ஸோவ பமாணந்தி க³ஹேதப்³ப³ந்தி இத³ம் அட்ட²கதா²வசனதோ அதிரேகம் ஆசரியஸ்ஸ வசனம். இதோ புப்³பா³பரவசனம் அட்ட²கதா²வசனமேவ. தத்த² தம் யுத்தந்தி ‘‘குருந்த³ட்ட²கதா²யம் பன…பே… ந வத்ததீ’’தி யம் வசனம் அட்ட²கதா²சரியேஹி வுத்தம், தம் வசனம் யுத்தந்தி அத்தோ². ஏவம்…பே… க³ஹேதப்³ப³ந்தி யதா² சேத்த² குருந்தி³யம் வுத்தவசனம் யுத்தம், ஏவம் ஸப்³ப³த்த²பி வினிச்ச²யே யோ யோ தே²ரவாதோ³ வா அட்ட²கதா²வாதோ³ வா பச்சா² வுச்சதி, ஸோ ஸோவ பமாணந்தி க³ஹேதப்³ப³ம், புரே வுத்தோ தே²ரவாதோ³ வா அட்ட²கதா²வாதோ³ வா பமாணந்தி ந க³ஹேதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. இத³ம் வசனம் அட்டா²னே வுத்தம் விய தி³ஸ்ஸதி. கத²ம்? யம் தாவ வுத்தம், தம் யுத்தந்தி. தம் இமஸ்மிம் ஆபுச்ச²னஆபோ⁴க³கரணவினிச்ச²யே அஞ்ஞஸ்ஸ அயுத்தஸ்ஸ அட்ட²கதா²வாத³ஸ்ஸ வா தே²ரவாத³ஸ்ஸ வா அபா⁴வா வத்தும் ந ஸக்கா. ந ஹி புப்³ப³வாக்யே ‘‘பி⁴க்கூ² ஏவா’’தி அவதா⁴ரணம் கதம், அத² கோ² ஆஸன்னவஸேன வா பட்டா²னவஸேன வா ‘‘பி⁴க்கூ² சீவரகம்மம்’’இச்சாதி³கம்யேவ வுத்தம். யம்பி வுத்தம் ‘‘ஏவம் ஸப்³ப³த்த²பீ’’த்யாதி³, தம்பி அனோகாஸம். இமஸ்மிம் வினிச்ச²யே அஞ்ஞஸ்ஸ அட்ட²கதா²வாத³ஸ்ஸ வா ஆசரியவாத³ஸ்ஸ வா அவசனதோ புரே பச்சா²பா⁴வோ ச ந தி³ஸ்ஸதி, அயம் ‘‘பமாண’’ந்தி க³ஹேதப்³போ³, அயம் ‘‘ந க³ஹேதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வோ ச.

உபரி பன ‘‘கோ முச்சதி, கோ ந முச்சதீ’’தி இமஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே மஹாபச்சரிவாதோ³ ச குருந்தி³வாதோ³ ச மஹாஅட்ட²கதா²வாதோ³ சாதி தயோ அட்ட²கதா²வாதா³ ஆக³தா, ஏகோ மஹாபது³மத்தே²ரவாதோ³, தஸ்மா தத்தே²வ யுத்தாயுத்தபா⁴வோ ச பமாணாபமாணபா⁴வோ ச க³ஹேதப்³பா³க³ஹேதப்³ப³பா⁴வோ ச தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா தஸ்மிம்யேவ டா²னே வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ஸுவிமலவிபுலபஞ்ஞாவேய்யத்தியஸமன்னாக³தேன பன ஆசரியாஸபே⁴ன அவத்தப்³ப³ட்டா²னே வுத்தம் ந ஸியா, தஸ்மா உபரி அட்ட²கதா²வாத³ஸம்ஸந்த³னாவஸானே மஹாபது³மத்தே²ரேன வுத்தந்தி இமஸ்ஸ வசனஸ்ஸ பச்ச²தோ வுத்தம் ஸியா, தம் பச்சா² லேக²கேஹி பரிவத்தேத்வா லிகி²தம் ப⁴வேய்ய, பாராஜிககண்ட³ட்ட²கதா²யஞ்ச இத³ம் வசனம் வுத்தம். டீகாயஞ்ச இமஸ்மிம் டா²னே ந வுத்தம், உபரியேவ வுத்தம், ‘‘யோ ச யக்க²க³ஹிதகோ, யோ ச ப³ந்தி⁴த்வா நிபஜ்ஜாபிதோ’’தி இமஸ்ஸ அட்ட²கதா²வாத³ஸ்ஸ பச்சி²மத்தா ஸோயேவ பமாணதோ க³ஹேதப்³போ³. ததா² ச வக்க²தி ‘‘ஸப்³ப³த்த² யோ யோ அட்ட²கதா²வாதோ³ வா தே²ரவாதோ³ வா பச்சா² வுச்சதி, ஸோ ஸோயேவ பமாணதோ த³ட்ட²ப்³போ³’’தி, தஸ்மா இத³மேத்த² விசாரேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம்.

4. இதா³னி த்³வாரம் ஸம்வரணஸ்ஸ அந்தராயே ஸதி அஸம்வரித்வாபி நிபஜ்ஜிதும் வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² த்³வாரஸ்ஸ’’த்யாதி³மாஹ. நிஸ்ஸேணிம் ஆரோபேத்வாதி உபரிமதலம் ஆரோபேத்வா விஸங்க²ரித்வா பூ⁴மியம் பாதேத்வா, ச²ட்³டே³த்வா வா நிபஜ்ஜிதும் வட்டதி. இத³ம் ஏகாப³த்³த⁴தாய வுத்தம். த்³வேபி த்³வாரானி ஜக்³கி³தப்³பா³னீதி ஏத்த² ஸசே ஏகஸ்மிம் த்³வாரே கவாடம் வா நத்தி², ஹேட்டா² வுத்தனயேன ஸம்வரிதும் வா ந ஸக்கா, இதரம் த்³வாரம் அஸம்வரித்வா நிபஜ்ஜிதும் வட்டதி. த்³வாரபாலஸ்ஸாதி த்³வாரகோட்ட²கே மஹாத்³வாரே, நிஸ்ஸேணிமூலே வா ட²த்வா த்³வாரஜக்³க³னகஸ்ஸ. பச்சி²மானம் பா⁴ரோதி ஏகாப³த்³த⁴வஸேன ஆக³ச்ச²ந்தே ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அஸம்வுதத்³வாரே அந்தோக³ப்³பே⁴ வாதி யோஜேதப்³ப³ம். ப³ஹி வாதி க³ப்³ப⁴தோ ப³ஹி. நிபஜ்ஜனகாலேபி…பே… வட்டதியேவாதி ஏத்த² த்³வாரஜக்³க³னகஸ்ஸ தத³தீ⁴னத்தா ததா³ தஸ்ஸ தத்த² ஸன்னிஹிதாஸன்னிஹிதபா⁴வம் அனுபதா⁴ரேத்வாபி ஆபோ⁴க³ம் காதும் வட்டதியேவாதி வத³ந்தி.

யேன கேனசி பரிக்கி²த்தேதி ஏத்த² பரிக்கே²பஸ்ஸ உப்³பே³த⁴தோ பமாணம் ஸஹஸேய்யப்பஹோனகே வுத்தஸதி³ஸமேவ. வுத்தஞ்ஹி ஸமந்தபாஸாதி³காயம் (பாசி. அட்ட². 51) ‘‘யஞ்ஹி ஸேனாஸனம் உபரி பஞ்சஹி ச²த³னேஹி அஞ்ஞேன வா கேனசி ஸப்³ப³மேவ படிச்ச²ன்னம், அயம் ஸப்³ப³ச்ச²ன்னா நாம ஸேய்யா…பே… யம் பன ஸேனாஸனம் பூ⁴மிதோ பட்டா²ய யாவ ச²த³னம் ஆஹச்ச பாகாரேன வா அஞ்ஞேன வா கேனசி அந்தமஸோ வத்தே²னபி பரிக்கி²த்தம், அயம் ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னா நாம ஸேய்யா. ச²த³னம் அனாஹச்ச ஸப்³ப³ந்திமேன பரியாயேன தி³யட்³ட⁴ஹத்து²ப்³பே³தே⁴ன பாகாராதி³னா பரிக்கி²த்தாபி ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னாயேவாதி குருந்த³ட்ட²கதா²யம் வுத்த’’ந்தி. ‘‘தி³யட்³ட⁴ஹத்து²ப்³பே³தோ⁴ வட்³ட⁴கிஹத்தே²ன க³ஹேதப்³போ³’’தி ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. பாசித்திய 3.51) விமதிவினோத³னியஞ்ச (வி. வி. டீ. பாசித்திய 2.50-51) வுத்தம். மஹாபரிவேணந்தி மஹந்தம் அங்க³ணம். தேன ப³ஹுஜனஸஞ்சரணட்டா²னம் த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘மஹாபோ³தீ⁴’’திஆதி³.

அருணே உக்³க³தே வுட்டா²தி, அனாபத்தி அனாபத்திகே²த்தபூ⁴தாய ரத்தியா ஸுத்³த⁴சித்தேன நிபன்னத்தா. பபு³ஜ்ஜி²த்வா புன ஸுபதி, ஆபத்தீதி அருணே உக்³க³தே பபு³ஜ்ஜி²த்வா அருணுக்³க³மனம் ஞத்வா வா அஞத்வா வா அனுட்ட²ஹித்வா ஸயிதஸந்தானேன ஸுபதி, உட்ட²ஹித்வா கத்தப்³ப³ஸ்ஸ த்³வாரஸம்வரணாதி³னோ அகதத்தா அகிரியஸமுட்டா²னா ஆபத்தி ஹோதி அனாபத்திகே²த்தே கதனிபஜ்ஜனகிரியாய அனங்க³த்தா. அயஞ்ஹி ஆபத்தி ஈதி³ஸே டா²னே அகிரியா, தி³வா த்³வாரம் அஸம்வரித்வா நிபஜ்ஜனக்க²ணே கிரியாகிரியா ச அசித்தகா சாதி வேதி³தப்³பா³. புராருணா பபு³ஜ்ஜி²த்வாபி யாவ அருணுக்³க³மனா ஸயந்தஸ்ஸபி புரிமனயேன ஆபத்தியேவ.

அருணே உக்³க³தே வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீதி…பே… ஆபத்தியேவாதி ஏத்த² கதா³ அஸ்ஸ ஆபத்தீதி? வுச்சதே – ந தாவ ரத்தியம், ‘‘தி³வா ஆபஜ்ஜதி, நோ ரத்தி’’ந்தி (பரி. 323) வுத்தத்தா அனாத³ரியது³க்கடா ந முச்சதீதி வுத்தது³க்கடம் பன தி³வாஸயனது³க்கடமேவ ந ஹோதி அனாத³ரியது³க்கடத்தா ஏவ. ‘‘அருணுக்³க³மனே பன அசித்தகம் அகிரியஸமுட்டா²னம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³ப³’’ந்தி விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. 1.77) வுத்தம், ஸாரத்த²தீ³பனியம்பி (ஸாரத்த². டீ. பாராஜிக 2.77) ‘‘யதா²பரிச்சே²த³மேவ வுட்டா²தீதி அருணே உக்³க³தேயேவ உட்ட²ஹதி. தஸ்ஸ ஆபத்தீதி அஸுத்³த⁴சித்தேனேவ நிபன்னத்தா நித்³தா³யந்தஸ்ஸபி அருணே உக்³க³தே தி³வாபடிஸல்லானமூலிகா ஆபத்தி. ‘ஏவம் நிபஜ்ஜந்தோ அனாத³ரியது³க்கடாபி ந முச்சதீ’தி வுத்தத்தா அஸுத்³த⁴சித்தேன நிபஜ்ஜந்தோ அருணுக்³க³மனதோ புரேதரம் உட்ட²ஹந்தோபி அனுட்ட²ஹந்தோபி நிபஜ்ஜனகாலேயேவ அனாத³ரியது³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி, தி³வாபடிஸல்லானமூலிகம் பன து³க்கடம் அருணேயேவ ஆபஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம், தஸ்மா ஏவம் நிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ த்³வே து³க்கடானி ஆபஜ்ஜந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸசே த்³வாரம் ஸம்வரித்வா அருணே உக்³க³தே உட்ட²ஹிஸ்ஸாமீதி நிபஜ்ஜதி, த்³வாரே ச அஞ்ஞேஹி அருணுக்³க³மனகாலே விவடேபி தஸ்ஸ அனாபத்தியேவ த்³வாரபித³ஹனஸ்ஸ ரத்திதி³வாபா⁴கே³ஸு விஸேஸாபா⁴வா. ஆபத்திஆபஜ்ஜனஸ்ஸேவ காலவிஸேஸோ இச்சி²தப்³போ³, ந தப்பரிஹாரஸ்ஸாதி க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘த்³வாரம் ஸம்வரித்வா ரத்திம் நிபஜ்ஜதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 1.77) ஹி வுத்தம். தி³வா ஸம்வரித்வா நிபன்னஸ்ஸ கேனசி விவடேபி த்³வாரே அனாபத்தியேவ, அத்தனாபி அனுட்ட²ஹித்வாவ ஸதி பச்சயே விவடேபி அனாபத்தீதி வத³ந்தி, இத³ம்பி விமதிவினோத³னியமேவ (வி. வி. டீ. 1.77) வுத்தம்.

யதா²பரிச்சே²த³மேவ வுட்டா²தீதி அருணே உக்³க³தேயேவ வுட்டா²தி, ஆபத்தியேவாதி மூலாபத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அனாத³ரியஆபத்தி பன புராருணா உட்டி²தஸ்ஸபி தஸ்ஸ ஹோதேவ ‘‘து³க்கடா ந முச்சதீ’’தி வுத்தத்தா. து³க்கடா ந முச்சதீதி ச புராருணா உட்ட²ஹித்வா மூலாபத்தியா முத்தோபி அனாத³ரியது³க்கடா ந முச்சதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

5. நித்³தா³வஸேன நிபஜ்ஜதீதி நித்³தா³பி⁴பூ⁴ததாய ஏகபஸ்ஸேன நிபஜ்ஜதி. ‘‘நித்³தா³வஸேன நிபஜ்ஜதீ’’தி வோஹாரவஸேன வுத்தம், பாதா³னம் பன பூ⁴மிதோ அமோசிதத்தா அயம் நிபன்னோ நாம ஹோதீதி தேனேவ அனாபத்தி வுத்தா. அபஸ்ஸாய ஸுபந்தஸ்ஸாதி கடிட்டி²தோ உத்³த⁴ம் பிட்டி²கண்டகே அப்பமத்தகம் பதே³ஸம் பூ⁴மிம் அபு²ஸாபேத்வா ஸுபந்தஸ்ஸ. கடிட்டி²ம் பன பூ⁴மிம் பு²ஸாபேந்தஸ்ஸ ஸயனம் நாம ந ஹோதி. பிட்டி²பஸாரணலக்க²ணா ஹி ஸேய்யா தீ³கா⁴, வந்த³னாதீ³ஸுபி திரியம் பிட்டி²கண்டகானம் பஸாரிதத்தா நிபஜ்ஜனமேவாதி ஆபத்தி பரிஹரிதப்³பா³வ. வந்த³னாபி ஹி பாத³மூலே நிபஜ்ஜதீதிஆதீ³ஸு நிபஜ்ஜனமேவ வுத்தா. ஸஹஸா வுட்டா²தீதி பக்க²லிதா பதிதோ விய ஸஹஸா வுட்டா²தி, தஸ்ஸபி அனாபத்தி பதனக்க²ணே அவிஸயத்தா, விஸயே ஜாதே ஸஹஸா வுட்டி²தத்தா ச. யஸ்ஸ பன விஸஞ்ஞிதாய பச்சா²பி அவிஸயோ ஏவ, தஸ்ஸ அனாபத்தியேவ பதனக்க²ணே விய. தத்தே²வ ஸயதி, ந வுட்டா²தீதி இமினா விஸயேபி அகரணம் த³ஸ்ஸேதி, தேனேவ தஸ்ஸ ஆபத்தீதி வுத்தம்.

இதா³னி அட்ட²கதா²வாத³ஸம்ஸந்த³னம் காதும் ‘‘கோ முச்சதி, கோ ந முச்சதீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² மஹாபச்சரியந்திஆதீ³ஸு பச்சரீதி உளும்பம் வுச்சதி, தஸ்மிம் நிஸீதி³த்வா கதத்தா தமேவ நாமம் ஜாதம். குருந்தி³வல்லிவிஹாரோ நாம அத்தி², தத்த² கதத்தா குருந்தீ³தி நாமம் ஜாதம். மஹாஅட்ட²கதா² நாம ஸங்கீ³தித்தயமாருள்ஹா தேபிடகஸ்ஸ பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ அட்ட²கதா². யா மஹாமஹிந்த³த்தே²ரேன தம்ப³பண்ணிதீ³பம் ஆப⁴தா, தம்ப³பண்ணியேஹி தே²ரேஹி பச்சா² ஸீஹளபா⁴ஸாய அபி⁴ஸங்க²தா ச ஹோதி. ஏகப⁴ங்கே³னாதி ஏகபஸ்ஸப⁴ஞ்ஜனேன பாதே³ பூ⁴மிதோ அமோசேத்வா ஏகபஸ்ஸேன ஸரீரம் ப⁴ஞ்ஜித்வா நிபன்னோதி வுத்தம் ஹோதி. மஹாஅட்ட²கதா²யம் பன மஹாபது³மத்தே²ரேன வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேன மஹாஅட்ட²கதா²ய லிகி²தமஹாபது³மத்தே²ரவாதே³ ‘‘அய’’ந்தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘முச்சி²த்வா பதிதத்தா அவிஸயத்தா ஆபத்தி ந தி³ஸ்ஸதீ’’தி தே²ரேன வுத்தம். ஆசரியா பன யதா² யக்க²க³ஹிதகோ ப³ந்தி⁴த்வா நிபஜ்ஜாபிதோ ச பரவஸோ ஹோதி, ஏவம் அபரவஸத்தா முச்சி²த்வா பதிதோ கஞ்சிகாலம் ஜானித்வா நிபஜ்ஜதீதி அனாபத்திம் ந வத³ந்தி, விஸஞ்ஞிதே பன ஸதி அனாபத்தியேவ.

த்³வே ஜனாதிஆதி³ மஹாஅட்ட²கதா²யமேவ வசனம், ததே³வ பச்சா² வுத்தத்தா பமாணம். யக்க²க³ஹிதக்³க³ஹணேனேவ சேத்த² விஸஞ்ஞிபூ⁴தோபி ஸங்க³ஹிதோ, ஏகப⁴ங்கே³ன நிபன்னோ பன அனிபன்னத்தா ஆபத்திதோ முச்சதியேவாதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஸாரத்த²தீ³பனியஞ்ச (ஸாரத்த². டீ. 2.77) ‘‘யோ ச யக்க²க³ஹிதகோ, யோ ச ப³ந்தி⁴த்வா நிபஜ்ஜாபிதோ’’தி இமஸ்ஸ அட்ட²கதா²வாத³ஸ்ஸ பச்சி²மத்தா ஸோயேவ பமாணதோ க³ஹேதப்³போ³, ததா² ச வக்க²தி ‘‘ஸப்³ப³த்த² யோ யோ அட்ட²கதா²வாதோ³ வா பச்சா² வுச்சதி, ஸோ ஸோயேவ பமாணதோ க³ஹேதப்³போ³’’தி. இமஸ்மிம் டா²னே இமஸ்ஸ அட்ட²கதா²பாட²ஸ்ஸ ஆனீதத்தா இமஸ்மிம் வினயஸங்க³ஹப்பகரணேபி இமஸ்மிம்யேவ டா²னே ஸோ பாடோ² வத்தப்³போ³தி நோ க²ந்தி. ஏத்த² ச ‘‘ரத்திம் த்³வாரம் விவரித்வா நிபன்னோ அருணே உக்³க³தே உட்டா²தி, அனாபத்தீ’’திஆதி³வசனதோ அருணுக்³க³மனே ஸம்ஸயவினோத³னத்த²ம் அருணகதா² வத்தப்³பா³. தத்ரித³ம் வுச்சதி –

‘‘கோ ஏஸ அருணோ நாம;

கேன ஸோ அருணோ ப⁴வே;

கீதி³ஸோ தஸ்ஸ வண்ணா து;

ஸண்டா²னம் கீதி³ஸம் ப⁴வே.

‘‘கிஸ்மிம் காலே ச தே³ஸே ச, அருணோ ஸமுக³ச்ச²தி;

கிம் பச்சக்க²ஸித்³தோ⁴ ஏஸோ, உதா³ஹு அனுமானதோ’’தி.

தத்த² கோ ஏஸ அருணோ நாமாதி ஏத்த² ஏஸ அருணோ நாம ஸூரியஸ்ஸ பபா⁴விஸேஸோ. வுத்தஞ்ஹேதம் அபி⁴தா⁴னப்பதீ³பிகாயம் –

‘‘ஸூரஸ்ஸோத³யதோ புப்³பு³ட்டி²தரம்ஸி ஸியாருணோ’’தி;

தட்டீகாயஞ்ச ‘‘ஸூரஸ்ஸ உத³யதோ புப்³பே³ உட்டி²தரம்ஸி அருணோ நாம ஸியா’’தி. விமதிவினோத³னீனாமிகாயம் வினயடீகாயஞ்ச (வி. வி. டீ. 1.463) ‘‘அருணோதி சேத்த² ஸூரியுக்³க³மனஸ்ஸ புரேசரோ வட்³ட⁴னக⁴னரத்தோ பபா⁴விஸேஸோதி த³ட்ட²ப்³போ³’’தி வுத்தம், தஸ்மா ஸூரியப்பபா⁴யேவ அருணோ நாம, ந அஞ்ஞோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கேன ஸோ அருணோ ப⁴வேதி ஏத்த² அருணோ வண்ணோ அஸ்ஸாதி அருணோ, கிஞ்சிரத்தவண்ணஸமன்னாக³தோதி அத்தோ². அத² வா அரதி க³ச்ச²தி ரத்தவண்ணபா⁴வேன பவத்ததீதி அருணோ. வுத்தஞ்ஹேதம் அபி⁴தா⁴னப்பதீ³பிகாடீகாயம் ‘‘அருணவண்ணதாய அரதி க³ச்ச²தீதி அருணோ’’தி. கீதி³ஸோ தஸ்ஸ வண்ணோதி ஏத்த² அப்³யத்தரத்தவண்ணோ தஸ்ஸ வண்ணோ ப⁴வே. வுத்தஞ்ஹி அபி⁴தா⁴னப்பதீ³பிகாயம் ‘‘அருணோ கிஞ்சிரத்தோதா²’’தி. தட்டீகாயஞ்ச ‘‘கிஞ்சிரத்தோ அப்³யத்தரத்தவண்ணோ அருணோ நாம யதா² மச்ச²ஸ்ஸ அக்கீ²’’தி. விமதிவினோத³னியஞ்ச (வி. வி. டீ. 1.463) ‘‘வட்³ட⁴னக⁴னரத்தோ பபா⁴விஸேஸோ’’தி, தஸ்மா ஸூரியஸ்ஸ ரத்தப்பபா⁴யேவ அருணோ நாம, ந ஸேதப்பபா⁴த³யோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதி³ ஏவம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனக்க²ந்த⁴கவண்ணனாய விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. சூளவக்³க³ 2.383) ‘‘பாளியம் பன நந்தி³முகி²யாதி ஓதா³ததி³ஸாமுக²தாய துட்ட²முகி²யா’’தி வுத்தம், தம் கத²ம் யுஜ்ஜேய்யாதி, நோ ந யுஜ்ஜேய்ய. தத்த² ஹி அருணுக்³க³தகாலே அருணோபா⁴ஸேன ஓதா³ததி³ஸாமுக²பா⁴வோ வுத்தோ, ந அருணோபா⁴ஸஸ்ஸ ஓதா³தபா⁴வோ. வுத்தஞ்ஹேதம் உதா³னட்ட²கதா²யம் (உதா³. அட்ட². 23) ‘‘நந்தி³முகி²யாதி அருணஸ்ஸ உக்³க³தத்தா ஏவ அருணோபா⁴ய ஸூரியாலோகூபஜீவினோ ஸத்தே நந்தா³பனமுகி²யா ரத்தியா ஜாதாய விபா⁴யமானாயாதி அத்தோ²’’தி.

ஜாதகட்ட²கதா²யஞ்ச –

‘‘ஜிக⁴ஞ்ஞரத்திம் அருணஸ்மிமுஹதே;

யா தி³ஸ்ஸதி உத்தமரூபவண்ணினீ;

ததூ²பமா மம் படிபா⁴ஸி தே³வதே;

ஆசிக்க² மே தம் கதமாஸி அச்ச²ரா’’தி. (ஜா. அட்ட². 5.21.254);

இமஸ்ஸ கா³தா²ய அத்த²வண்ணனாயம் ‘‘தத்த² ஜிக⁴ஞ்ஞரத்திந்தி பச்சி²மரத்திம், ரத்திபரியோஸானேதி அத்தோ². உஹதேதி அருணே உக்³க³தே. யாதி யா புரத்தி²மா தி³ஸா ரத்தவண்ணதாய உத்தமரூபத⁴ரா ஹுத்வா தி³ஸ்ஸதீ’’தி. ஏவம் அருணுக்³க³தஸமயே புரத்தி²மதி³ஸாய ரத்தவண்ணதா வுத்தா, தஸ்மா தஸ்மிம் ஸமயே அருணஸ்ஸ உட்டி²தத்தா புரத்தி²மாய தி³ஸாய ரத்தபா⁴கோ³ ஸூரியாலோகஸ்ஸ பத்த²டத்தா ஸேஸதி³ஸானம் ஓதா³தபா⁴வோ விஞ்ஞாயதி.

ஸண்டா²னம் கீதி³ஸம் ப⁴வேதி ஏத்த² அருணஸ்ஸ பாடேக்கம் ஸண்டா²னம் நாம நத்தி² ரஸ்மிமத்தத்தா. யத்தகம் பதே³ஸம் ப²ரதி, தத்தகம் தஸ்ஸ ஸண்டா²னந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா புரத்தி²மதி³ஸாஸண்டா²னம். வுத்தஞ்ஹி ஜாதகட்ட²கதா²யம் (ஜா. அட்ட². 5.21.255) ‘‘புரத்தி²மதி³ஸா ரத்தவண்ணதாய உத்தமரூபத⁴ரா ஹுத்வா தி³ஸ்ஸதீ’’தி.

கிஸ்மிம் காலே ச தே³ஸே ச, அருணோ ஸமுக³ச்ச²தீதி ஏத்த² ஏஸ அருணோ ஸூரியுக்³க³மனஸ்ஸ புரே காலே புரத்தி²மதி³ஸாயம் உக்³க³ச்ச²தி. வுத்தஞ்ஹேதம் உதா³னட்ட²கதா²யம் (உதா³. அட்ட². 23) ‘‘உத்³த⁴ஸ்தே அருணேதி உக்³க³தே அருணே, அருணோ நாம புரத்தி²மதி³ஸாயம் ஸூரியோத³யதோ புரேதரமேவ உட்டி²தோபா⁴ஸோ’’தி. அபி⁴தா⁴னப்பதீ³பிகாயஞ்ச ‘‘ஸூரஸ்ஸோத³யதோ புப்³பு³ட்டி²தரம்ஸீ’’தி.

கிம் பச்சக்க²ஸித்³தோ⁴ ஏஸோ, உதா³ஹு அனுமானதோதி ஏத்த² அயம் அருணோ நாம பச்சக்க²ஸித்³தோ⁴ ஏவ, ந அனுமானஸித்³தோ⁴. கஸ்மா விஞ்ஞாயதீதி சே? சக்கு²விஞ்ஞாணகோ³சரவண்ணாயதனபா⁴வதோ. அக்க²ஸ்ஸ பதீதி பச்சக்க²ம், சக்கு²ரூபானம் அபி⁴முக²பா⁴வேன ஆபாத²க³தத்தா சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா ‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாண’’ந்தி (ம. நி. 1.204, 400; 3.421, 425, 426; ஸம். நி. 2.43, 44, 45, ஸம். நி. 4.60; கதா². 465, 467), தஸ்மா அயம் அருணவண்ணோ சக்கு²னா தி³ஸ்வா ஜானிதப்³ப³தோ பச்சக்க²ஸித்³தோ⁴யேவ ஹோதி, ந ஏவம் ஸதி ஏவம் ப⁴வேய்யாதி அனுமானேன புனப்புனம் சிந்தனேன ஸித்³தோ⁴தி. இமம் பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனம் ஸாது⁴கம் மனஸி கரித்வா பண்டி³தேஹி ரத்தோபா⁴ஸோயேவ அருணோதி பச்சேதப்³போ³ ஸல்லக்கே²தப்³போ³தி.

கஸ்மா பன இமஸ்மிம் டா²னே அருணகதா² வுத்தாதி? இமிஸ்ஸா அருணகதா²ய மஹாவிஸயபா⁴வதோ. கத²ம்? உபோஸதி²கா உபாஸகா ச உபாஸிகாயோ ச அருணுக்³க³மனம் தத²தோ அஜானந்தா அனுக்³க³தேயேவ அருணே உக்³க³தஸஞ்ஞாய கா²த³னீயம் வா கா²த³ந்தி, போ⁴ஜனீயம் வா பு⁴ஞ்ஜந்தி, மாலாக³ந்தா⁴தீ³னி வா தா⁴ரேந்தி, ததோ தேஸம் ஸீலம் பி⁴ஜ்ஜதி. ஸாமணேரா ததே²வ விகாலபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸீலவினாஸம் பாபுணந்தி. நிஸ்ஸயபடிபன்னகா பி⁴க்கூ² ஆசரியுபஜ்ஜா²யேஹி வினா ப³ஹிஸீமே சரந்தா நிஸ்ஸயப்பஸ்ஸம்ப⁴னம் பாபுணந்தி, அந்தோவஸ்ஸே பி⁴க்கூ² உபசாரஸீமதோ ப³ஹிக³ச்ச²ந்தா வஸ்ஸச்சே²த³ம், தேசீவரிகா பி⁴க்கூ² அப³த்³த⁴ஸீமாயம் சீவரேன விப்பவஸந்தா நிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியம், ததா² ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாயம், ஸஹஸேய்யப்பஹோனகட்டா²னே அனுபஸம்பன்னமாதுகா³மேஹி ஸஹ ஸயந்தா பாசித்தியம், ததா² யாவகாலிகம் பு⁴ஞ்ஜந்தா பி⁴க்கூ², பாரிவாஸிகாத³யோ வத்தம் நிக்கி²பந்தா ரத்திச்சே²த³ம். ஏவமாதி³அனேகாதீ³னவஸம்ப⁴வதோ லஜ்ஜிபேஸலானம் பி⁴க்கூ²னம் தத²தோ அருணுக்³க³மனஸ்ஸ ஜானனத்த²ம் வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

கேசி பன பி⁴க்கூ² அட்³ட⁴ரத்திஸமயே க⁴டிஸுஞ்ஞத்தா அட்³ட⁴ரத்திகாலம் அதிக்கம்ம அஞ்ஞதி³வஸோ ஹோதி, தஸ்மா தஸ்மிம் காலே அருணம் உட்டி²தம் நாம ஹோதீதி மஞ்ஞமானா அட்³ட⁴ரத்திம் அதிக்கம்ம கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயாதீ³னி பு⁴ஞ்ஜந்தி, தே பன பு³த்³த⁴ஸமயம் அஜானந்தா வேத³ஸமயமேவ மனஸி கரோந்தா ஏவம் கரோந்தி, தஸ்மா தேஸம் தம்கரணம் பமாணம் ந ஹோதி. ப³ஹவோ பன பி⁴க்கூ² அருணஸ்ஸ பச்சக்க²பா⁴வம் அஜானந்தா அனுமானவஸேன சிந்திதுஞ்ச அஸக்கோந்தா அனுஸ்ஸவவஸேனேவ பரவசனம் ஸத்³த³ஹந்தா அம்ஹாகம் ஆசரியா அருணுக்³க³மனவேலாயம் உட்டா²ய க³ச்ச²ந்தா ஸூரியுக்³க³மனவேலாயம் த்³விஸஹஸ்ஸத³ண்ட³ப்பமாணம் டா²னம் பாபுணந்தி, திஸஹஸ்ஸத³ண்ட³ப்பமாணம் டா²னம் பாபுணந்தீதி ச வத³ந்தி. இமம்ஹா விஹாரா அஸுகம் நாம விஹாரம் அஸுகம் நாம சேதியம் அஸுகம் நாம கா³மம் பாபுணந்தீதிஆதீ³னி ச வத³ந்தீதி ஏவம் அனுஸ்ஸவவசனம் வத³ந்தி, தம்பி அப்பமாணம். கஸ்மா? அத்³தா⁴னம் நாம ப³லவந்தஸ்ஸ ஜவஸம்பன்னஸ்ஸ ச ரஸ்ஸம் ஹோதி, து³ப்³ப³லஸ்ஸ ஸந்தஸ்ஸ ச தீ³க⁴ம் ஹோதி. வுத்தஞ்ஹி ப⁴க³வதா –

‘‘தீ³கா⁴ ஜாக³ரதோ ரத்தி, தீ³க⁴ம் ஸந்தஸ்ஸ யோஜனம்;

தீ³கோ⁴ பா³லான ஸம்ஸாரோ, ஸத்³த⁴ம்மம் அவிஜானத’’ந்தி. (த⁴. ப. 60);

தஸ்மா அத்³தா⁴னம் நாம ஸப்³பே³ஸம் ஏகஸதி³ஸம் ந ஹோதீதி அருணுக்³க³மனஸ்ஸ லக்க²ணம் ப⁴விதும் ந ஸக்கா, ந ச தே ஆயஸ்மந்தோ பிடகத்தயதோ கிஞ்சி ஸாத⁴கபூ⁴தம் வசனம் ஆஹரந்தி, அஸக்கி²கம் அட்³ட³ம் கரோந்தி விய யதா²ஜ்ஜா²ஸயமேவ வத³ந்தீதி பமாணம் ந ஹோதி.

அஞ்ஞே பன –

‘‘அதீதரத்தியா யாமோ;

பச்சி²மோட்³ட⁴மமுஸ்ஸ வா;

பா⁴வினியாதி³ப்பஹாரோ;

தத³ட்³ட⁴ம் வாஜ்ஜதேஹ்ய ஹோதி –

கச்சாயனஸாரப்பகரணாக³தம் கா³த²ம் வத்வா அதீதரத்தியா பச்சி²மோ யாமோ அஜ்ஜ பரியாபன்னோ, தஸ்மா பச்சி²மயாமஸ்ஸ ஆதி³தோ பட்டா²ய அருணம் உக்³க³ச்ச²தீ’’தி வத³ந்தி. அயம் வாதோ³ ஸகாரணஸஞ்ஞாபகத்தா புரிமேஹி ப³லவா ஹோதி, ஏவம் ஸந்தேபி அயுத்தோயேவ. கஸ்மா? அயஞ்ஹி கா³தா² பா³ஹிரஸத்³த³ஸத்தே² ஜங்க³தா³ஸப்பகரணே வுத்தனயேன அஜ்ஜ ப⁴வா அஜ்ஜதனீதி வுத்தஅஜ்ஜவோஹாரஸ்ஸ பவத்தனகாலம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தா, ந பிடகத்தயே வுத்தஸ்ஸ அருணுக்³க³மனஸ்ஸ காலம் த³ஸ்ஸேதும், தஸ்மா அஞ்ஞஸாத்⁴யஸ்ஸ அஞ்ஞஸாத⁴கேன ஸாதி⁴தத்தா அயுத்தோயேவ.

அபரே பன ‘‘பஹாரோ யாமஸஞ்ஞிதோ’’தி அபி⁴தா⁴னப்பதீ³பிகாயம் வுத்தத்தா பஹாரயாமஸத்³தா³னம் ஏகத்த²த்தா தத்தே²வ ‘‘தியாமா ஸம்வரீ ப⁴வே’’தி வுத்தத்தா ரத்தியா ச தியாமபா⁴வதோ பாளியஞ்ச (உதா³. 45; சூளவ. 383) ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பச்சி²மோ யாமோ, உத்³த⁴ஸ்தோ அருணோ’’தி ஆக³தத்தா இதா³னி ரத்தியா சதூஸு பஹாரேஸு ததியப்பஹாரஸ்ஸ அவஸானே அருணோ உக்³க³தோ, தஸ்மா அவஸேஸஏகப்பஹாரமத்தோ காலோ தி³வஸபா⁴க³ம் ப⁴ஜதீதி வதே³ய்யும், அயம் வாதோ³ ததியவாத³தோபி ப³லவதரோ. கஸ்மா? ஞாபகஞாப்யானம் அனுரூபபா⁴வதோ. ததா² ஹி ‘‘பஹாரோ யாமஸஞ்ஞிதோ’’தி அயம் ஞாபகோ பஹாரயாமானம் ஏகத்த²பா⁴வஸ்ஸ அனுரூபோ, ‘‘தியாமா ஸம்வரீப⁴வே’’தி அயம் ரத்தியா தியாமபா⁴வஸ்ஸ, ‘‘பாளியஞ்சா’’திஆதி³ ததியப்பஹாரஸ்ஸ அவஸானே அருணுக்³க³மனஸ்ஸ, ததா²பி அயுத்தோயேவ ஹோதி. கஸ்மா? ‘‘அவஸேஸஏகப்பஹாரமத்தோ காலோ தி³வஸபா⁴க³ம் ப⁴ஜதீ’’தி வசனஸ்ஸ விருத்³த⁴த்தா. மஜ்ஜி²மதே³ஸே ஹி த³ஸக⁴டிகாபமாணஸ்ஸ காலஸ்ஸ ஏகப்பஹாரத்தா ஸப்³பா³ ரத்தி தியாமாவ ஹோதி, ந சதுயாமா, இதா³னி பன பச்சந்தவிஸயேஸு ஸத்தட்ட²க⁴டிகாமத்தஸ்ஸ காலஸ்ஸ ஏகப்பஹாரகதத்தா சதுப்பஹாரா ப⁴வதி, தஸ்மா மஜ்ஜி²மதே³ஸவோஹாரம் க³ஹேத்வா அபி⁴தா⁴னப்பதீ³பிகாயஞ்ச ‘‘தியாமா ஸம்வரீ ப⁴வே’’தி வுத்தம், பாளியஞ்ச (உதா³. 45; சூளவ. 383) ‘‘நிக்க²ந்தோ பச்சி²மோ யாமோ, உத்³த⁴ஸ்தோ அருணோ’’தி, தஸ்மா ரத்திபரியோஸானேயேவ அருணோ உக்³க³தோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ததா² ஹி வுத்தம் விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.201) ‘‘ததா² பாரிவாஸிகாதீ³னம்பி அருணம் அனுட்டா²பேத்வா வத்தம் நிக்கி²பந்தானம் ரத்திச்சே²தோ³ வுத்தோ, உக்³க³தே அருணே நிக்கி²பிதப்³ப³ந்தி ஹி வுத்த’’ந்தி.

ஸஹஸேய்யஸிக்கா²பதே³பி (பாசி. 52-54) ‘‘அனுபஸம்பன்னேஹி ஸஹ நிவுத்த²பா⁴வபரிமோசனத்த²ம் புராருணா நிக்க²மித்வா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏவம் சீவரவிப்பவாஸாதீ³ஸு ச ஸப்³ப³த்த² ரத்திபரியோஸானே ஆக³மனவஸேன அருணுக்³க³மனம் த³ஸ்ஸிதம், ந அதீதாருணவஸேனாதி. ஜாதகட்ட²கதா²யம்பி (ஜா. அட்ட². 5.21.255) ‘‘ரத்திபரியோஸானேதி அத்தோ²’’தி. ந கேவலம் மஜ்ஜி²மதே³ஸேஸு ரத்தியாயேவ திப்பஹாரபா⁴வோ ஹோதி, அத² கோ² தி³வஸஸ்ஸபி. ததா² ஹி வுத்தம் அட்ட²ஸாலினியம் (த⁴. ஸ. அட்ட². நிதா³னகதா²) ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அபி⁴த⁴ம்மதே³ஸனாபரியோஸானஞ்ச தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஸத்தப்பகரணஉக்³க³ஹணஞ்ச ஏகப்பஹாரேனேவ ஹோதீ’’தி, மூலடீகாயஞ்ச (த⁴. ஸ. மூலடீ. நிதா³னகதா²வண்ணனா) ‘‘ஏகப்பஹாரேனாதி ஏத்த² பஹாரோதி தி³வஸஸ்ஸ ததியபா⁴கோ³ வுச்சதீ’’தி, தஸ்மா ஏகோ ரத்திதி³வோ ச²ப்பஹாரோ ஹோதீதி விஞ்ஞாயதி. ஏவம் மஜ்ஜி²மதே³ஸவோஹாரேன தியாமஸங்கா²தஸ்ஸ திப்பஹாரஸ்ஸ அவஸானே ஸப்³ப³ரத்திபரியோஸானே உட்டி²தம் அருணம் பச்சந்ததே³ஸவோஹாரேன திப்பஹாரஸ்ஸ அவஸானேதி க³ஹேத்வா ஏகப்பஹாராவஸேஸகாலே அருணோ உக்³க³தோதி வுத்தத்தா அயம்பி வாதோ³ அயுத்தோயேவ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³போ³.

ப³ஹவோ பன பண்டி³தா ‘‘கு²த்³த³ஸிக்கா²னிஸ்ஸயே வுத்தம் –

‘ஸேதருணஞ்ச பட²மம், து³தியம் நந்தி³யாவட்டம்;

ததியம் தம்ப³வண்ணஞ்ச, சதுத்த²ம் க³த்³ரப⁴ம் முக²’ந்தி. –

இமம் கா³த²ம் நிஸ்ஸாய ஏகரத்தியம் அருணோ சதுக்க²த்தும் உட்ட²ஹதி, தத்த² பட²மம் ஸேதவண்ணம் ஹோதி, து³தியம் நந்தி³யாவட்டபுப்ப²வண்ணம் ஹோதி, ததியம் தம்ப³வண்ணம் ஹோதி, சதுத்த²ம் க³த்³ரப⁴முக²வண்ணம் ஹோதீ’’தி வத்வா ரத்தோபா⁴ஸதோ புரேதரம் அதீதரத்திகாலேயேவ வத்தனிக்கி²பனாதி³கம்மம் கரோந்தி. தேஸம் தம் கரணம் அனிஸம்மகாரிதம் ஆபஜ்ஜதி. அயஞ்ஹி கா³தா² நேவ பாளியம் தி³ஸ்ஸதி, ந அட்ட²கதா²யம், ந டீகாஸு, கேவலம் நிஸ்ஸயே ஏவ, நிஸ்ஸயேஸு ச ஏகஸ்மிம்யேவ கு²த்³த³ஸிக்கா²னிஸ்ஸயே தி³ஸ்ஸதி, ந அஞ்ஞனிஸ்ஸயேஸு, தத்தா²பி நேவ புப்³பா³பரஸம்ப³ந்தோ⁴ தி³ஸ்ஸதி, ந ஹேதுப²லாதி³பா⁴வோ, ந ச லிங்க³னியமோதி ந நிஸ்ஸயகாராசரியேன ட²பிதா ப⁴வேய்ய, அத² கோ² பச்சா² அஞ்ஞேஹி லேக²கேஹி வா அத்தனோ இச்சா²னுரூபம் லிகி²தா ப⁴வேய்ய, தஸ்மா அயம் கா³தா² குதோ ஆப⁴தா பாளிதோ வா அட்ட²கதா²தோ வா டீகாதோ வா வினயதோ வா ஸுத்தந்ததோ வா அபி⁴த⁴ம்மதோ வாதி பப⁴வம் அபரியேஸித்வா நிஸ்ஸயே தி³ட்ட²மத்தமேவ ஸாரதோ க³ஹேத்வா பாளியட்ட²கதா²டீகாஸு வுத்தவசனம் அனிஸாமேத்வா கதத்தா அனிஸம்மகாரிதம் ஆபஜ்ஜதி.

தத்ராயம் பாளி ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸீதாஸு ஹேமந்திகாஸு ரத்தீஸு அந்தரட்ட²காஸு ஹிமபாதஸமயே ரத்திம் அஜ்ஜோ²காஸே ஏகசீவரோ நிஸீதி³, ந ப⁴க³வந்தம் ஸீதம் அஹோஸி. நிக்க²ந்தே பட²மே யாமே ஸீதம் ப⁴க³வந்தம் அஹோஸி, து³தியம் ப⁴க³வா சீவரம் பாருபி, ந ப⁴க³வந்தம் ஸீதம் அஹோஸி. நிக்க²ந்தே மஜ்ஜி²மே யாமே ஸீதம் ப⁴க³வந்தம் அஹோஸி, ததியம் ப⁴க³வா சீவரம் பாருபி, ந ப⁴க³வந்தம் ஸீதம் அஹோஸி. நிக்க²ந்தே பச்சி²மே யாமே உத்³த⁴ஸ்தே அருணே நந்தி³முகி²யா ரத்தியா ஸீதம் ப⁴க³வந்தம் அஹோஸி, சதுத்த²ம் ப⁴க³வா சீவரம் பாருபி, ந ப⁴க³வந்தம் ஸீதம் அஹோஸீ’’தி. அயம் மஹாவக்³கே³ (மஹாவ. 346) சீவரக்க²ந்த⁴காக³தா வினயபாளி. பாளியம் நந்தி³முகி²யாதி துட்டி²முகி²யா, பஸன்னதி³ஸாமுகா²யாதி அத்தோ². அயம் தம்ஸம்வண்ணனாய விமதிவினோத³னீபாடோ² (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.346).

‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாதுபாஸாதே³. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா தத³ஹுபோஸதே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா நிக்க²ந்தே பட²மே யாமே உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பட²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴, உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²ந்தி. ஏவம் வுத்தே ப⁴க³வா துண்ஹீ அஹோஸி. து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா நிக்க²ந்தே மஜ்ஜி²மே யாமே உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ மஜ்ஜி²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴, உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²ந்தி. து³தியம்பி ப⁴க³வா துண்ஹீ அஹோஸி. ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா நிக்க²ந்தே பச்சி²மே யாமே உத்³த⁴ஸ்தே அருணே நந்தி³முகி²யா ரத்தியா உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பச்சி²மோ யாமோ, உத்³த⁴ஸ்தம் அருணம், நந்தி³முகீ² ரத்தி, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴, உத்³தி³ஸது ப⁴ந்தே ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²ந்தி. அபரிஸுத்³தா⁴, ஆனந்த³, பரிஸா’’தி (சூளவ. 383). அயம் சூளவக்³கே³ பாதிமோக்க²ட்ட²பனக்க²ந்த⁴காக³தா அபராபி வினயபாளி.

நந்தி³முகி²யா ரத்தியாதி அருணுட்டி²தகாலே பீதிமுகா² விய ரத்தி கா²யதி. தேனாஹ ‘‘நந்தி³முகி²யா’’தி (சூளவ. அட்ட². 383) அயம் தம்ஸம்வண்ணனாபூ⁴தஸமந்தபாஸாதி³கட்ட²கதா²பாடோ². அபி⁴க்கந்தாதி பரிக்கீ²ணா. உத்³த⁴ஸ்தே அருணேதி உக்³க³தே அருணஸீஸே. நந்தி³முகி²யாதி துட்டி²முகி²யா. அயம் தம்ஸம்வண்ணனாபூ⁴தஸாரத்த²தீ³பனீபாடோ² (ஸாரத்த². டீ. சூளவக்³க³ 3.383). பாளியம் நந்தி³முகி²யாதி ஓதா³ததி³ஸாமுகி²தாய துட்ட²முகி²யா. அயம் தம்ஸம்வண்ணனாய (வி. வி. டீ. சூளவக்³க³ 2.283) விமதிவினோத³னீபாடோ².

‘‘ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாயரத்தியா நிக்க²ந்தே பச்சி²மே யாமே உத்³த⁴ஸ்தே அருணே நந்தி³முகி²யா ரத்தியா உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் சீவரம் கத்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பச்சி²மோ யாமோ, உத்³த⁴ஸ்தோ அருணோ, நந்தி³முகீ² ரத்தி, சிரனிஸின்னா ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ², படிஸம்மோத³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஆக³ந்துகே பி⁴க்கூ²’’தி. அயம் உதா³னாக³தா ஸுத்தந்தபாளி (உதா³. 45). உத்³த⁴ஸ்தே அருணேதி உக்³க³தே அருணே. அருணோ நாம புரத்தி²மதி³ஸாயம் ஸூரியோத³யதோ புரேதரமேவ உட்டி²தோபா⁴ஸோ. நந்தி³முகி²யா ரத்தியாதி அருணஸ்ஸ உக்³க³தத்தா ஏவ அருணோபா⁴ய ஸூரியாலோகூபஜீவினோ ஸத்தே நந்தா³பனமுகி²யா ரத்தியா ஜாதாய, விபா⁴யமானாயாதி அத்தோ². அயம் தம்ஸம்வண்ணனாபூ⁴தா உதா³னட்ட²கதா² (உதா³. அட்ட². 23).

இதி ஏத்தகாஸு வினயஸுத்தந்தாக³தாஸு பாளியட்ட²கதா²டீகாஸு ஏகஸ்மிம்பிடா²னே அருணோ சதுக்க²த்தும் உக்³க³தோதி நத்தி², ஏகவாரமேவ வுத்தோ. சதுப்³பி³த⁴வண்ணஸமன்னாக³தோதிபி நத்தி², ஏகவண்ணோ ஏவ வுத்தோ. ஜாதகட்ட²கதா²யம்பி (ஜா. அட்ட². 5.21.255) ரத்தவண்ணோ ஏவ வுத்தோ, ந ஸேதவண்ணாதி³கோ. நந்தி³முகீ²தி ச ஸத்தே நந்தா³பனதி³ஸாமுகீ² ரத்தி ஏவ வுத்தா, ந அருணஸ்ஸ நந்தி³யாவட்டபுப்ப²ஸதி³ஸவண்ணதா. தேனாஹ ‘‘ஸத்தே நந்தா³பனமுகி²யா ரத்தியா’’தி. ஏவம் அபி⁴தா⁴னப்பதீ³பிகாபகரணவசனேன விருத்³த⁴த்தா பாளியட்ட²கதா²தீ³ஹி அஸம்ஸந்த³னதோ து³ப்³ப³லஸாத⁴கத்தா ச அயம்பி வாதோ³ அயுத்தோயேவாதி த³ட்ட²ப்³போ³, தஸ்மா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஆணம் அனதிக்கந்தேன லஜ்ஜிபி⁴க்கு²னா யதி³ கேனசி அப்படிச்ச²ன்னே விவடோகாஸே ஹோதி, மச்ச²க்கி²ஸமானஅப்³யத்தரத்தோபா⁴ஸஸ்ஸ பஞ்ஞாயமானகாலதோ பட்டா²ய வத்தனிக்கி²பனாதி³கம்மம் காதப்³ப³ம்.

யதி³ பன பப்³ப³தாதி³னா படிச்ச²ன்னட்டா²னம் ஹோதி, யத்தகேன காலேன விவடட்டா²னே ரத்தோபா⁴ஸோ பஞ்ஞாயதி, ஸூரியமண்ட³லஸ்ஸ தி³ஸ்ஸனகாலதோ ஏகக⁴டிகாமத்தேன வா த்³விக⁴டிகாமத்தேன வா தத்தகம் காலம் ஸல்லக்கே²த்வா இமஸ்மிம் காலே அருணோ உக்³க³தோ ப⁴வேய்யாதி தக்கேத்வா காதப்³ப³ம், ஸம்ஸயம் அனிச்ச²ந்தேன ததோபி கஞ்சிகாலம் அதி⁴வாஸேத்வா நிஸ்ஸம்ஸயகாலே கத்தப்³ப³ம், அயம் தத்த² ஸாமீசி. அயம் பன வாதோ³ யதா²வுத்தப்பகரணவசனேஹி ஸுட்டு² ஸம்ஸந்த³தி யதா² க³ங்கோ³த³கேன யமுனோத³கம், தஸ்மா பண்டி³தேஹி புனப்புனம் புப்³பா³பரம் ஆலோளேந்தேன மனஸி காதப்³போ³. ஏவம் மனஸி கரித்வா அருணபடிஸம்யுத்தேஸு டா²னேஸு ஸம்ஸயோ சி²ந்தி³தப்³போ³, ஸம்ஸயம் சி²ந்தி³த்வா விஸாரதே³ன ஹுத்வா தம் தம் கம்மம் காதப்³ப³ந்தி.

விஸுத்³த⁴த்தா²ய ஸீலஸ்ஸ, பி⁴க்கூ²னம் பியஸீலினம்;

கதாருணகதா² ஏஸா, ந ஸாரம்பா⁴தி³காரணா.

தஸ்மா ஸுட்டூ²பதா⁴ரேத்வா, யுத்தம் க³ண்ஹந்து ஸாத⁴வோ;

அயுத்தஞ்சே ச²ட்³ட³யந்து, மா ஹோந்து து³ம்மனாத³யோதி.

இதி வினயஸங்க³ஹஸம்வண்ணனாபூ⁴தே வினயாலங்காரே

தி³வாஸேய்யவினிச்ச²யகதா²லங்காரோ நாம

பட²மோ பரிச்சே²தோ³.

2. பரிக்கா²ரவினிச்ச²யகதா²

6. ஏவம் தி³வாஸேய்யவினிச்ச²யம் கதே²த்வா இதா³னி பரிக்கா²ரவினிச்ச²யம் கதே²தும் ‘‘பரிக்கா²ரோதி ஸமணபரிக்கா²ரோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தி³வாஸேய்யவினிச்ச²யகதா²ய ஆதி³ம்ஹி வுத்தம் ‘‘தத்தா²’’தி பத³ம் ஆனேத்வா தத்த² தேஸு மாதிகாபதே³ஸு ஸமபி⁴னிவிட்ட²ஸ்ஸ ‘‘பரிக்கா²ரோ’’தி பத³ஸ்ஸ ‘‘ஸமணபரிக்கா²ரோ’’தி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³தி யோஜனா, ஏஸ நயோ இதோ பரேபி. ஸமணபரிக்கா²ரோ வுத்தோ, ந கி³ஹிபரிக்கா²ரோதி அதி⁴ப்பாயோ. பரிஸமந்ததோ கரியதேதி பரிக்கா²ரோ, ச²த்தாதி³கோ. தத்ராதி ஸமணபரிக்கா²ரே. கப்பதீதி கப்பியோ, ந கப்பியோ அகப்பியோ, கப்பியோ ச அகப்பியோ ச கப்பியாகப்பியோ, ஸமாஹாரத்³வந்தே³பி புல்லிங்க³மிச்ச²ந்தி பண்டி³தா. கப்பியாகப்பியோ ச ஸோ பரிக்கா²ரோ சேதி ததா², தஸ்ஸ வினிச்ச²யோ கப்பியாகப்பியபரிக்கா²ரவினிச்ச²யோ.

கேசி தாலபண்ணச்ச²த்தந்தி இத³ம் உபலக்க²ணமத்தம். ஸப்³ப³ம்பி ஹி ச²த்தம் ததா²கரியமானம் ந வட்டதி. தேனேவாஹ வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயம் (வஜிர. டீ. பாராஜிக 85) ‘‘ஸப்³ப³பரிக்கா²ரேஸு வண்ணமட்ட²விகாரம் கரோந்தஸ்ஸ து³க்கடந்தி தீ³பேந்தேன ந வட்டதீதி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³’’ந்தி. ந வண்ணமட்ட²த்தா²யாதி இமினா தி²ரகரணத்த²ம் ஏகவண்ணஸுத்தேன வினந்தி⁴யமானம் யதி³ வண்ணமட்ட²ம் ஹோதி, தத்த² ந தோ³ஸோதி த³ஸ்ஸேதி. ஆரக்³கே³னாதி நிகா²த³னமுகே²ன. யதி³ ந வட்டதி, தாதி³ஸம் ச²த்தத³ண்ட³ம் லபி⁴த்வா கிம் காதப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘க⁴டகம் வா’’திஆதி³. ஸுத்தகேன வா த³ண்டோ³ வேடே²தப்³போ³தி யதா² லேகா² ந பஞ்ஞாயதி, ததா² வேடே²தப்³போ³. த³ண்ட³பு³ந்தே³தி த³ண்ட³மூலே, ச²த்தத³ண்ட³ஸ்ஸ ஹேட்டி²மகோடியந்தி அத்தோ². ச²த்தமண்ட³லிகந்தி ச²த்தஸ்ஸ அந்தோ கு²த்³த³கமண்ட³லம், ச²த்தபஞ்ஜரே மண்ட³லாகாரேன ப³த்³த⁴த³ண்ட³வலயம் வா. உக்கிரித்வாதி நின்னம், உன்னதம் வா கத்வா உட்டா²பேத்வா. ஸா வட்டதீதி ஸா லேகா² ரஜ்ஜுகேஹி ப³ந்த⁴ந்து வா மா வா, ப³ந்தி⁴தும் யுத்தட்டா²னத்தா வட்டதி. தேன வுத்தம் ஆசரியபு³த்³த⁴த³த்தமஹாதே²ரேன –

‘‘ச²த்தம் பண்ணமயம் கிஞ்சி, ப³ஹி அந்தோ ச ஸப்³ப³ஸோ;

பஞ்சவண்ணேன ஸுத்தேன, ஸிப்³பி³தும் ந ச வட்டதி.

‘‘சி²ந்தி³தும் அட்³ட⁴சந்த³ம் வா, பண்ணே மகரத³ந்தகம்;

க⁴டகம் வாளரூபம் வா, லேகா² த³ண்டே³ ந வட்டதி.

‘‘ஸிப்³பி³தும் ஏகவண்ணேன, ச²த்தம் ஸுத்தேன வட்டதி;

தி²ரத்த²ம் பஞ்சவண்ணேன, பஞ்ஜரம் வா வினந்தி⁴தும்.

‘‘க⁴டகம் வாளரூபம் வா, லேகா² வா பன கேவலா;

சி²ந்தி³த்வா வாபி க⁴ம்ஸித்வா, தா⁴ரேதும் பன வட்டதி.

‘‘அஹிச்ச²த்தகஸண்டா²னம், த³ண்ட³பு³ந்த³ம்ஹி வட்டதி;

உக்கிரித்வா கதா லேகா², ப³ந்த⁴னத்தா²ய வட்டதீ’’தி.

தஸ்ஸ வண்ணனாயம்பி ச²த்தம் பண்ணமயம் கிஞ்சீதி தாலபண்ணாதி³பண்ணச்ச²த³னம் யம் கிஞ்சி ச²த்தம். ப³ஹீதி உபரி. அந்தோதி ஹேட்டா². ஸிப்³பி³துந்தி ரூபம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸூசிகம்மம் காதும். பண்ணேதி ச²த³னபண்ணே. அட்³ட⁴சந்த³ந்தி அட்³ட⁴சந்தா³காரம். மகரத³ந்தகந்தி மகரத³ந்தாகாரம், யம் ‘‘கி³ரிகூட’’ந்தி வுச்சதி. சி²ந்தி³தும் ந வட்டதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. முக²வட்டியா நாமேத்வா ப³த்³த⁴பண்ணகோடியா வா மத்த²கமண்ட³லகோடியா வா கி³ரிகூடாதி³ம் கரோந்தி, இமினா தம் படிக்கி²த்தம். த³ண்டே³தி ச²த்தத³ண்டே³. க⁴டகந்தி க⁴டாகாரோ. வாளரூபம் வாதி ப்³யக்³கா⁴தி³வாளானம் ரூபகம் வா. லேகா²தி உக்கிரித்வா வா சி²ந்தி³த்வா வா சித்தகம்மவஸேன வா கதராஜி. பஞ்சவண்ணானம் ஸுத்தானம் அந்தரே நீலாதி³ஏகவண்ணேன ஸுத்தேன தி²ரத்த²ம் ச²த்தம் அந்தோ ச ப³ஹி ச ஸிப்³பி³தும் வா ச²த்தத³ண்ட³க்³கா³ஹகஸலாகபஞ்ஜரம் தி²ரத்த²ம் வினந்தி⁴தும் வா வட்டதீதி யோஜனா. பஞ்சவண்ணானம் ஏகவண்ணேன தி²ரத்த²ந்தி இமினா அனேகவண்ணேஹி ஸுத்தேஹி வண்ணமட்ட²த்தா²ய ஸிப்³பி³துஞ்ச வினந்தி⁴துஞ்ச ந வட்டதீதி தீ³பேதி. போத்த²கேஸு பன ‘‘பஞ்சவண்ணேனா’’தி பாடோ² தி³ஸ்ஸதி, தஸ்ஸ ஏகவண்ணேன பஞ்சவண்ணேன வா ஸுத்தேன தி²ரத்த²ம் ஸிப்³பி³தும் வினந்தி⁴தும் வா வட்டதீதி யோஜனா காதப்³பா³ ஹோதி.

ஏத்த² ச ஹேட்டா² வுத்தேன ‘‘பஞ்சவண்ணேன ஸுத்தேன ஸிப்³பி³தும் ந ச வட்டதீ’’தி பாடே²ன ச ‘‘கேசி தாலபண்ணச்ச²த்தம் அந்தோ வா ப³ஹி வா பஞ்சவண்ணேன ஸுத்தேன ஸிப்³பே³த்வா வண்ணமட்ட²ம் கரோந்தி, தம் ந வட்டதி, ஏகவண்ணே பன நீலேன வா பீதகேன வா யேன கேனசி ஸுத்தேன அந்தோ வா ப³ஹி வா ஸிப்³பி³தும், ச²த்தத³ண்ட³க்³கா³ஹகம் ஸலாகபஞ்ஜரம் வா வினந்தி⁴தும் வட்டதி, தஞ்ச கோ² தி²ரகரணத்த²ம், ந வண்ணமட்ட²த்தா²யா’’தி அட்ட²கதா²பாடே²ன ச விருஜ்ஜ²தி, தஸ்மா ஸோ ந க³ஹேதப்³போ³.

லேகா² வா பன கேவலாதி யதா²வுத்தப்பகாரா ஸகலா லேகா² வா. சி²ந்தி³த்வாதி உக்கிரித்வா கதம் சி²ந்தி³த்வா. க⁴ம்ஸித்வாதி சித்தகம்மாதி³வஸேன கதம் க⁴ம்ஸித்வா. த³ண்ட³பு³ந்த³ம்ஹீதி ச²த்தத³ண்ட³ஸ்ஸ பஞ்ஜரே கா³ஹணத்தா²ய பா²லிதபு³ந்த³ம்ஹி, மூலேதி அத்தோ². அயமேத்த² நிஸ்ஸந்தே³ஹே வுத்தனயோ. கு²த்³த³ஸிக்கா²க³ண்டி²பதே³ பன ‘‘ச²த்தபிண்டி³யா மூலே’’தி வுத்தம். அஹிச்ச²த்தகஸண்டா²னந்தி பு²ல்லஅஹிச்ச²த்தகாகாரம். ரஜ்ஜுகேஹி கா³ஹாபேத்வா த³ண்டே³ ப³ந்த⁴ந்தி, தஸ்மிம் ப³ந்த⁴னட்டா²னே வலயமிவ உக்கிரித்வாதி வலயம் விய உபட்டா²பேத்வா. ப³ந்த⁴னத்தா²யாதி வாதேன யதா² ந சலதி, ஏவம் ரஜ்ஜூஹி த³ண்டே³ பஞ்ஜரஸ்ஸ ப³ந்த⁴னத்தா²ய. உக்கிரித்வா கதா லேகா² வட்டதீதி யோஜனா. யதா² வாதப்பஹாரேன அசலனத்த²ம் ச²த்தமண்ட³லிகம் ரஜ்ஜுகேஹி கா³ஹாபேத்வா த³ண்டே³ ப³ந்த⁴ந்தி, தஸ்மிம் ப³ந்த⁴னட்டா²னே வலயமிவ உக்கிரித்வா லேக²ம் ட²பேந்தி, ஸா வட்டதீதி. ஸசேபி ந ப³ந்த⁴தி, ப³ந்த⁴னாரஹட்டா²னத்தா வலயம் உக்கிரித்வா வட்டதீதி க³ண்டி²பதே³ வத்தந்தீதி ஆக³தம், தஸ்மா பக்க²ரணேஸு ஆக³தனயேனேவ ச²த்தே படிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி.