3. உஜ்ஜா²பனகஸிக்கா²பத³வண்ணனா
யேன வசனேனாதி ‘‘ச²ந்தா³ய இத்த²ன்னாமோ இத³ம் நாம கரோதீ’’திஆதி³கேன யேன வசனேன. தேனாஹ ‘‘ச²ந்தா³யா’’திஆதி³. தத்த² ச²ந்தா³யாதி ச²ந்தே³ன பக்க²பாதேன. ‘‘அக்க²ராய வாசேதீ’’திஆதீ³ஸு (பாசி. 46) விய லிங்க³விபல்லாஸோ ஏஸ. இத³ம் நாம கரோதீதி அத்தனோ ஸந்தி³ட்ட²ஸம்ப⁴த்தானம் பணீதம் ஸேனாஸனம் வா பஞ்ஞபேதி, ப⁴த்தாதி³கம் வாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகாதி³பே⁴த³ந்தி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன ப⁴த்துத்³தே³ஸகயாகு³பா⁴ஜகப²லபா⁴ஜகாதீ³னம் க³ஹணம். அனேகத்த²த்தா தா⁴தூனம் ஜே²-ஸத்³தோ³ ஓலோகனத்தோ²பி ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அவஞ்ஞாய ஓலோகாபேந்தீ’’தி. சிந்தனத்தோ²யேவ வா க³ஹேதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘லாமகதோ வா சிந்தாபேந்தீ’’தி. ததே²வ வத³ந்தாதி ‘‘ச²ந்தா³ய இத்த²ன்னாமோ இத³ம் நாம கரோதீ’’திஆதீ³னி வத³ந்தா. வுத்தந்தி பாளியம் வுத்தம். ‘‘கி²ய்யனகே’’தி (பாசி. அட்ட². 105) அயமேத்த² அனுபஞ்ஞத்தி.
அஸம்மதஸ்ஸாதி ஸங்கே⁴ன கம்மவாசாய அஸம்மதஸ்ஸ. கேவலம் ‘‘தவேஸோ பா⁴ரோ’’தி ஸங்கே⁴ன ஆரோபிதபா⁴ரஸ்ஸ, பி⁴க்கூ²னம் வா பா²ஸுவிஹாரத்தா²ய ஸயமேவ பா⁴ரம் வஹந்தஸ்ஸ, யத்ர வா த்³வே தயோ பி⁴க்கூ² விஹரந்தி, தத்ர தாதி³ஸம் கம்மம் கரோந்தஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. யஸ்ஸ கஸ்ஸசீதி உபஸம்பன்னஸ்ஸ வா அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ வா யஸ்ஸ கஸ்ஸசி. அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ பன ஸம்மதஸ்ஸ வா அஸம்மதஸ்ஸ வாதி ஏத்த² பன (பாசி. அட்ட². 106) கிஞ்சாபி அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ தேரஸ ஸம்மதியோ தா³தும் ந வட்டந்தி, ததா²பி யோ உபஸம்பன்னகாலே லத்³த⁴ஸம்முதிகோ பச்சா² அனுபஸம்பன்னபா⁴வே டி²தோ, தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸம்மதஸ்ஸ வா’’தி வுத்தம். யஸ்ஸ பன ப்³யத்தஸ்ஸ ஸாமணேரஸ்ஸ கேவலம் ஸங்கே⁴ன வா ஸம்மதேன வா பி⁴க்கு²னா ‘‘த்வம் இத³ம் கம்மம் கரோஹீ’’தி பா⁴ரோ கதோ, தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அஸம்மதஸ்ஸ வா’’தி வுத்தம். யஸ்மா உஜ்ஜா²பனஞ்ச கி²ய்யனஞ்ச முஸாவாத³வஸேன பவத்தம், தஸ்மா ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ இமினாவ அனாபத்தி, முஸாவாதே³ன பன ஆபத்தியேவாதி க³ஹேதப்³ப³ம்.
உஜ்ஜா²பனகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.