லோகுத்தரகுஸலம்
பகிண்ணககதா²வண்ணனா
தத்ராதி லோகுத்தரஜ்ஜா²னே. அஜ்ஜ²த்தஞ்சாதி உபட்³ட⁴கா³தா²ய அபி⁴னிவிஸிதப்³ப³ம் வுட்டா²தப்³ப³ம் விபஸ்ஸனாபூ⁴மிம் பஞ்சதா⁴ உத்³தி³ஸதி. ஸத்தஅட்டா²தீ³னி அங்கா³னி ஸத்தட்ட²ங்கா³னீதி ஆதி³ஸத்³த³ஸ்ஸ லோபோ த³ட்ட²ப்³போ³. நிமித்தந்தி யதோ வுட்டா²னம், தானி நிமித்தபவத்தானி நிமித்தவசனேனேவ உத்³தி³ஸதி. ஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணமேவ அரியமக்³க³ஸ்ஸ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி³விஸேஸம் நியமேதி. கஸ்மா? ததோ ததோ து³தியாதி³பாத³கஜ்ஜா²னதோ உப்பன்னஸ்ஸ ஸஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணஸ்ஸ பாத³கஜ்ஜா²னாதிக்கந்தானம் அங்கா³னம் அஸமாபஜ்ஜிதுகாமதாவிராக³பா⁴வனாபா⁴வதோ இதரஸ்ஸ ச அதப்³பா⁴வதோ. தேஸம்பி வாதே³ஸு…பே… விபஸ்ஸனாவ நியமேதீதி வேதி³தப்³பா³. கஸ்மா? விபஸ்ஸனானியமேனேவ ஹி பட²மத்தே²ரவாதே³பி அபாத³கபட²மஜ்ஜா²னபாத³கமக்³கா³ பட²மஜ்ஜா²னிகாவ ஹோந்தி, இதரே ச பாத³கஜ்ஜா²னவிபஸ்ஸனானியமேஹி தம்தம்ஜா²னிகா. ஏவம் ஸேஸவாதே³ஸுபி விபஸ்ஸனானியமோ யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³போ³.
பகிண்ணகஸங்கா²ரேதி பாத³கஜ்ஜா²னதோ அஞ்ஞஸங்கா²ரே. தேன பாத³கஜ்ஜா²னஸங்கா²ரேஸு ஸம்மஸிதேஸு வத்தப்³ப³மேவ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. தத்ராபீதி து³தியத்தே²ரவாதே³பி. தம்தம்ஜா²னிகதா தம்தம்ஸம்மஸிதஸங்கா²ரவிபஸ்ஸனானியமேஹி ஹோதி. தத்ராபி ஹி விபஸ்ஸனா தம்தம்விராகா³விராக³பா⁴வனாபா⁴வேன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தா உபேக்கா²ஸஹக³தா ச ஹுத்வா ஜா²னங்கா³தி³னியமம் மக்³க³ஸ்ஸ கரோதீதி ஏவம் விபஸ்ஸனானியமோ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.
தந்தி தம்தம்ஜா²னஸதி³ஸப⁴வனம். ஸ்வாயமத்தோ² பாத³கஜ்ஜா²னஸம்மஸிதஜ்ஜா²னுபனிஸ்ஸயேஹி வினா அஜ்ஜா²ஸயமத்தேன அஸிஜ்ஜ²னா உபனிஸ்ஸயேன வினா ஸங்கப்பமத்தேன ஸகதா³கா³மிப²லாதீ³னம் அஸிஜ்ஜ²னதீ³பகேன நந்த³கோவாதே³ன (ம. நி. 3.398 ஆத³யோ) தீ³பேதப்³போ³. தத்த² ஹி ஸோதாபன்னாயபி பரிபுண்ணஸங்கப்பபா⁴வம் வத³ந்தேன ப⁴க³வதா யஸ்ஸ யஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ அத்தி², தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ அஜ்ஜா²ஸயோ நியாமகோ, நாஞ்ஞஸ்ஸாதி தேன தேன பரிபுண்ணஸங்கப்பதா ஹோதி, ந ததோ பரம் ஸங்கப்பஸப்³பா⁴வேபி அஸிஜ்ஜ²னதோதி அயமத்தோ² தீ³பிதோ ஹோதி. ஏவமிதா⁴பி யஸ்ஸ யஸ்ஸ து³தியாதி³ஜா²னிகஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ யதா²வுத்தோ உபனிஸ்ஸயோ அத்தி², தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ அஜ்ஜா²ஸயோ நியாமகோ, நாஞ்ஞஸ்ஸ ஸதிபி தஸ்மிம் அஸிஜ்ஜ²னதோ. இமஸ்மிம் பன வாதே³ பாத³கஸம்மஸிதஜ்ஜா²னுபனிஸ்ஸயஸப்³பா⁴வே அஜ்ஜா²ஸயோ ஏகந்தேன ஹோதி, தம்தம்ப²லூபனிஸ்ஸயஸப்³பா⁴வே தம்தம்ஸங்கப்போ வியாதி தத³பா⁴வாபா⁴வதோ அஜ்ஜா²ஸயோ நியமேதீதி வுத்தம்.
யஸ்மிம் பன பாத³கஜ்ஜா²னம் நத்தீ²தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகவஜ்ஜானம் பாத³கானி லோகியஜ்ஜா²னானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அப்பனாப்பத்தி ச ஓளாரிகங்கா³திக்கமனுபனிஸ்ஸயாபா⁴வே பஞ்சஹி அங்கே³ஹி வினா ந ஹோதீதி ‘‘ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தமக்³கோ³ ஹோதீ’’தி ஆஹ. உபேக்கா²ஸஹக³தமக்³கோ³தி ஏதேன சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகதாபி ஸமானா அனுஸயஸமுக்³கா⁴டனஸமத்த²ஸ்ஸ ந ஸங்கா²ராவஸேஸதாதி த³ஸ்ஸேதி. தே ச வாதா³ ந விருஜ்ஜ²ந்தி அஜ்ஜா²ஸயவஸேன பஞ்சமஜ்ஜா²னிகதாய பட²மாதி³ஜ்ஜா²னிகதாய ச ஸம்ப⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. அஜ்ஜா²ஸயோ ச ஸாத்த²கோ ஹோதி, அஞ்ஞதா² பாத³கஸம்மஸிதஜ்ஜா²னேஹேவ நியமஸ்ஸ ஸித்³த⁴த்தா அஜ்ஜா²ஸயோ நியாமகோ வுச்சமானோ நிரத்த²கோ ஸியாதி. இத⁴ பன அட்ட²ஸாலினியா நியாமனே ஏகந்திகம் விபஸ்ஸனாஸங்கா²தம் அத்த²மேவ உத்³த⁴ரித்வா ‘‘தேஸம்பி வாதே³ஸு அயம்…பே… விபஸ்ஸனாவ நியமேதீ’’தி வத³ந்தேன தயோபேதே வாதே³ விபஸ்ஸனாவ நியமேதீதி த³ஸ்ஸிதம். தம்தம்வாதா³னஞ்ஹி விபஸ்ஸனாஸஹிதானமேவ ஸித்³தி⁴, நாஞ்ஞதா²தி த³ஸ்ஸிதந்தி.
பவேத⁴தீதி கோ³த்ரபு⁴ஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் ந ஸக்கோதீதி அத்தோ². யதி³ பஞ்சமசித்தக்க²ணே ஜவனம் பதிதம் நாம ஹோதி, கத²ம் ததா³ கோ³த்ரபு⁴ தத³னந்தரஞ்ச மக்³கோ³ ஜவனஸ்ஸ பதிதக்க²ணே உப்பஜ்ஜதீதி? அபுப்³ப³ஸ்ஸ ஜவனந்தரஸ்ஸ பதிததாபா⁴வதோ. ததே³வ ஹி ஜவனம் அனேகக்க²த்தும் பவத்தமானம் பதிதம் ஸியாதி, கோ³த்ரபு⁴ பன ஆரம்மணந்தரே உப்பன்னம் அபுப்³ப³ம் ஜவனம், ததா² மக்³கோ³ பூ⁴மந்தரதோ சாதி. நனு ச ஸத்தமஜவனசேதனாய ப³லவதாய உபபஜ்ஜவேத³னீயபா⁴வோ ஹோதி ஆனந்தரியதாபீதி, தத்தா²யம் அதி⁴ப்பாயோ ஸியா ‘‘படிஸந்தி⁴யா அனந்தரபச்சயபா⁴வினோ விபாகஸந்தானஸ்ஸ அனந்தரபச்சயபா⁴வேன அந்திமஜவனசேதனாய ஸுஸங்க²தத்தா ஸா ஸத்தமஜவனசேதனா உபபஜ்ஜவேத³னீயா ஆனந்தரிகா ச ஹோதி, ந அபதிதஜவனசேதனா விய ப³லவதாயா’’தி.
புன அனுலோமம் தம் அனுப³ந்தே⁴ய்யாதி கோ³த்ரபு⁴ஸ்ஸ ஹி ஸங்கா²ராரம்மணத்தே ஸதி தத³பி அனுலோமமேவாதி புரிமஅனுலோமம் விய தம் தத³பி அஞ்ஞம் அனுலோமம் அனுப³ந்தே⁴ய்ய, ந மக்³கோ³தி மக்³க³வுட்டா²னமேவ ச ந ப⁴வேய்ய அத்தனோ ஸதி³ஸாலம்ப³னஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனட்டா²னியஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ அலாபா⁴. அப்பஹீனபா⁴வேன பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு அனுஸயிதா கிலேஸா ஸா பூ⁴மி ஏதேஹி லத்³தா⁴தி கத்வா பூ⁴மிலத்³தா⁴. வட்டம் ஸினோந்தி ப³ந்த⁴ந்தீதி கத்வா வட்டஸேதூ ச, தேஸம் ஸமுக்³கா⁴தகரணந்திபி ஏததே³வஸ்ஸ லோப⁴க்க²ந்தா⁴தி³பதா³லனம் வுச்சதி. தந்தி பவத்தம். ஏகம் ப⁴வந்தி அனாகா³மினோ அனேகக்க²த்துஞ்ச தத்தே²வ உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஹேட்டா² அனாக³மனவஸேன ஏகோ ப⁴வோதி க³ஹேத்வா வுத்தம்.
இமஸ்ஸ பனத்த²ஸ்ஸாதி யதா²வுத்தஸ்ஸ உபாதி³ன்னகபவத்ததோ வுட்டா²னஸ்ஸ. அபாயேஸு ஸத்தமப⁴வதோ உத்³த⁴ம் ஸுக³தியஞ்ச விபாகதா³யகஸ்ஸ அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயகா⁴தோ ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணேன அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதோ⁴ த³ட்ட²ப்³போ³. த்³வீஸு ப⁴வேஸூதி அனாகா³மிமக்³கே³ அபா⁴விதே ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ காமதா⁴துயம் யே த்³வே ப⁴வா உப்பஜ்ஜேய்யும், தேஸூதி அத்தோ². சலதீதி ஏதேன சலனஸபா⁴வமேவ த³ஸ்ஸேதி, ந அசலனாபா⁴வம், தஸ்மா அசலனம் த³ஸ்ஸேத்வா புன சலனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா²க³தஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. யேபி வா கத்த²சி சத்தாரோபி மக்³கே³ ஸமானபடிபதே³ தி³ஸ்வா ஸபா⁴வதோ அசலனமேவ க³ண்ஹேய்யும், தேஸம் தம்க³ஹணனிவாரணத்த²ம் ‘‘சலதீ’’தி வுத்தம், ந சலனாவதா⁴ரணத்த²ந்தி யுத்தம் உப⁴யத³ஸ்ஸனம். அத² வா யதி³பி கேஸஞ்சி சத்தாரோபி மக்³கா³ ஸமானபடிபதா³, ததா²பி கிலேஸிந்த்³ரியேஹி ஸிஜ்ஜ²மானா படிபதா³ தேஸம் வஸேன சலனபகதிகா ஏவாதி ‘‘சலதி’’ச்சேவ வுத்தம், ந ‘‘ந சலதீ’’தி.
லோகுத்தரகுஸலபகிண்ணககதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
பட²மமக்³க³வீஸதிமஹானயவண்ணனா
357. யஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³ ‘‘மக்³க³ம் பா⁴வேமீ’’தி அஜ்ஜா²ஸயோ பவத்தோ, ஸோ மக்³க³ம் பா⁴வேதி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அஜ்ஜா²ஸயவிஸேஸேன தம்தம்பா⁴வனாவிஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³.
358. ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யந்திஆதீ³ஸு ஏகசித்தக்க²ணே வத்தமானேஸு த⁴ம்மேஸு கத²ம் ச²ந்த³ஸ்ஸ தம்ஸஹஜாதஸ்ஸ அதி⁴பதிபா⁴வோ வீரியாதீ³னஞ்சாதி? உபனிஸ்ஸயவஸேன. யஸ்ஸ ஹி ஸசே ச²ந்த³வதோ குஸலம் நிப்ப²ஜ்ஜதி, ‘‘அஹம் நிப்பா²தே³ஸ்ஸாமீ’’தி பவத்தமானஸ்ஸ குஸலம் நிப்ப²ன்னம், தஸ்ஸ தம்ஸஹஜாதோ ச²ந்தோ³ தேன புரிமுபனிஸ்ஸயேன விஸிட்டோ² ஸஹஜாதத⁴ம்மே அத்தனோ வஸே வத்தேதி. தஸ்மிஞ்ச பவத்தமானே தே பவத்தந்தி, நிவத்தமானே நிவத்தந்தி, தத³னுரூபப³லா ச ஹோந்தி ராஜபுரிஸா வியாதி. ஏவம் வீரியாதீ³ஸு. ஸேஸத⁴ம்மானம் பன கத்த²சி வுத்தப்பகாரப்பவத்திஸப்³பா⁴வேபி அதம்ஸபா⁴வத்தா அதி⁴பதிபா⁴வோ நத்தீ²தி த³ட்ட²ப்³போ³.
து³தியமக்³க³வண்ணனா
361. ஆ-காரஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம் கத்வா அஞ்ஞிந்த்³ரியம் வுத்தம், ஆ-காரோ ச த⁴ம்மமரியாத³த்தோ².
ததியசதுத்த²மக்³க³வண்ணனா
362. மக்³க³ங்கா³னி ந பூரேந்தி அகிச்சகத்தா ஸம்மாதி³ட்டி²யாதி அதி⁴ப்பாயோ. மாரேந்தோ க³ச்ச²தீதி ஹி மக்³கோ³, ந சேதாய மாரேதப்³ப³ம் அத்தீ²தி. மானஸ்ஸ தி³ட்டி²ஸதி³ஸா பவத்தி அஹமஸ்மீதி பவத்தமானஸ்ஸ தி³ட்டி²ட்டா²னே டா²னம். ஆலோகஸ்ஸேவ பவத்திகாலோ வியாதி சிரப்பவத்திம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஏகதே³ஸஸாமஞ்ஞேன ஹி யதா²தி⁴ப்பேதேன உபமா ஹோதீதி. கா²ரே வாதி கட்டா²தீ³னம் கா²ரச்சா²ரிகாயம். ஸம்மத்³தி³த்வாதி கிலேதே³த்வா. ச²ந்தோ³தி தண்ஹா. அனுஸயோதி தண்ஹா மானானுஸயோ ச. ஏதஸ்மிஞ்ச ஸுத்தே அஸமூஹதஸ்ஸ க³ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுக்³கா⁴டனம் விய அஸமூஹதமானாதி³ஸமுக்³கா⁴தம் த³ஸ்ஸேந்தேன அஞ்ஞமஞ்ஞே கிலேஸே பஜஹதீதி த³ஸ்ஸிதந்தி ஆனீதம், ந யதா²வுத்தனயேன உபமாய வுத்தத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நிரந்தரம் பவத்தமானே சித்தே தஸ்ஸ ஸம்கிலேஸவோதா³னகரா ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜா சேதஸிகா உப்பஜ்ஜமானா தஸ்ஸங்க³பூ⁴தா அவயவா விய ஹோந்தீதி ‘‘சித்தங்க³வஸேனா’’தி வுத்தம்.
லோகுத்தரகுஸலவண்ணனா நிட்டி²தா.
குஸலகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.