1. சித்துப்பாத³கண்ட³ம்

திகமாதிகாபத³வண்ணனா

இதா³னி படிஞ்ஞாதகத²ம் காதும் ‘‘இதா³னி இதி மே…பே… கத²னோகாஸோ ஸம்பத்தோ’’திஆதி³மாஹ. இதோ பட்டா²யாதி குஸலத⁴ம்மபத³தோ பட்டா²ய.

1. ஸப்³ப³பதே³ஹி லத்³த⁴னாமோதி தீஸுபி பதே³ஸு வேத³னாஸத்³த³ஸ்ஸ விஜ்ஜமானத்தா தேன லத்³த⁴னாமோ ஸப்³ப³பதே³ஹி லத்³த⁴னாமோ ஹோதி. நனு ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா த⁴ம்மாதி சத்தாரி பதா³னி, ஏவம் ஸேஸேஸுபீதி த்³வாத³ஸேதானி பதா³னி, ந தீணீதி வேத³னாஸத்³த³ஸ்ஸ பத³த்தயாவயவத்தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸப்³ப³பதே³ஹீ’’தி வுச்சேய்ய, ந யுத்தம். ‘‘வேத³னாயா’’தி ஹி விஸும் பத³ம் ந கஸ்ஸசி பத³ஸ்ஸ அவயவோ ஹோதி, நாபி ஸுகா²தி³பத³பா⁴வம் ப⁴ஜதீதி தேன லத்³த⁴னாமோ கத²ம் ஸப்³ப³பதே³ஹி லத்³த⁴னாமோ ஸியாதி? அதி⁴ப்பேதப்பகாரத்த²க³மகஸ்ஸ பத³ஸமுதா³யஸ்ஸ பத³த்தா. பஜ்ஜதி அவபு³ஜ்ஜீ²யதி ஏதேனாதி ஹி பத³ம், ‘‘ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா த⁴ம்மா’’தி ஏதேன ச பத³ஸமுதா³யேன யதா²தி⁴ப்பேதோ அத்தோ² ஸமத்தோ விஞ்ஞாயதி, தஸ்மா ஸோ பத³ஸமுதா³யோ ‘‘பத³’’ந்தி வுச்சதி. ஏவம் இதரேபி வேதி³தப்³பா³. தஸ்மா தேஸம் திண்ணம் ஸமுதா³யானம் அவயவேன லத்³த⁴னாமோ ஸப்³ப³பதே³ஹி லத்³த⁴னாமோதி யுத்தோ.

க³ந்த²தோ ச அத்த²தோ சாதி ஏத்த² ஹேதுபத³ஸஹேதுகபதா³தீ³ஹி ஸம்ப³ந்த⁴த்தா க³ந்த²தோ ச ஹேதுஅத்த²ஸஹேதுகத்தா²தீ³ஹி ஸம்ப³ந்த⁴த்தா அத்த²தோ ச அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. ஸஹேதுகஹேதுஸம்பயுத்தது³கா ஹி ஹேதுது³கே ஹேதூஹி ஸம்ப³ந்த⁴த்தா ஹேதுது³கஸம்ப³ந்தா⁴, ஹேதுஸஹேதுகது³கோ ஹேதுது³கஸஹேதுகது³கஸம்ப³ந்தோ⁴ உப⁴யேகபத³வஸேன. ததா² ஹேதுஹேதுஸம்பயுத்தது³கோ ஹேதுது³கஹேதுஸம்பயுத்தது³கஸம்ப³ந்தோ⁴, நஹேதுஸஹேதுகது³கோ ஏகத்³விபத³வஸேன ஹேதுது³கஸஹேதுகது³கஸம்ப³ந்தோ⁴தி. கண்ணிகா வியாதி புப்ப²மயகண்ணிகா விய. க⁴டா வியாதி புப்ப²ஹத்த²காதீ³ஸு புப்பா²தீ³னம் ஸமூஹோ விய. கண்ணிகாக⁴டாதீ³ஸு ஹி புப்பா²தீ³னி வண்டாதீ³ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்ப³ந்தா⁴னி ஹோந்தீதி ததா²ஸம்ப³ந்த⁴தா ஏதேஸம் து³கானம் வுத்தா. து³கஸாமஞ்ஞதோதி அஞ்ஞேஹி ஹேதுது³காதீ³ஹி து³கவஸேன ஸமானபா⁴வா. அஞ்ஞேஹீதி ஸாரம்மணது³காதீ³ஹி. அஸங்க³ஹிதோ பதே³ஸோ யேஸம் அத்தி², தே ஸப்பதே³ஸா. யேஸம் பன நத்தி², தே நிப்பதே³ஸா.

‘‘கச்சி நு போ⁴தோ குஸல’’ந்தி ஏவம் புச்சி²தமேவத்த²ம் பாகடம் கத்வா புச்சி²தும் ‘‘கச்சி போ⁴தோ அனாமய’’ந்தி வுத்தம், தஸ்மா குஸலஸத்³தோ³ அனாமயத்தோ² ஹோதி. பா³ஹிதிகஸுத்தே (ம. நி. 2.361) ப⁴க³வதோ காயஸமாசாராத³யோ வண்ணேந்தேன த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகேன ‘‘யோ கோ², மஹாராஜ, காயஸமாசாரோ அனவஜ்ஜோ’’தி குஸலோ காயஸமாசாரோ வுத்தோ. ந ஹி ப⁴க³வதோ ஸுக²விபாகம் கம்மம் அத்தீ²தி ஸப்³ப³ஸாவஜ்ஜரஹிதா காயஸமாசாராத³யோ குஸலாதி வுத்தா. குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி ச போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா ‘‘குஸலா’’தி வுத்தா. தே ச விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லஸம்பயுத்தா ந ஏகந்தேன ஸுக²விபாகாயேவாதி அனவஜ்ஜத்தோ² குஸலஸத்³தோ³. அங்க³பச்சங்கா³னந்தி குஸலஸத்³த³யோகே³ன பு⁴ம்மத்தே² ஸாமிவசனம், அங்க³பச்சங்கா³னம் வா நாமகிரியாபயோஜனாதீ³ஸூதி அத்தோ². நச்சகீ³தஸ்ஸாதி ச ஸாமிவசனம் பு⁴ம்மத்தே², நச்சகீ³தஸ்ஸ விஸேஸேஸூதி வா யோஜேதப்³ப³ம். குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஏவமித³ம் புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தீதி புஞ்ஞவிபாகனிப்³ப³த்தககம்மம் ‘‘குஸல’’ந்தி வுத்தம். த⁴ம்மா ஹோந்தீதி ஸுஞ்ஞத⁴ம்மத்தா ஸபா⁴வமத்தா ஹோந்தீதி அத்தோ². ஏவம் த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீதி ஏத்தா²பி ஸுஞ்ஞதத்தோ² த⁴ம்மஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³.

ஸலயந்தி…பே… வித்³த⁴ம்ஸேந்தீதி ஏத்த² புரிமஸ்ஸ புரிமஸ்ஸ பச்சி²மம் பச்சி²மம் அத்த²வசனம். அத² வா ஸலனஸ்ஸ அத்த²தீ³பனானி சலனாதீ³னி தீணி தத³ங்க³ப்பஹானாதீ³ஹி யோஜேதப்³பா³னி. அப்பஹீனபா⁴வேன ஸந்தானே ஸயமானா அகுஸலா த⁴ம்மா ராகா³தி³அஸுசிஸம்பயோக³தோ நானாவித⁴து³க்க²ஹேதுதோ ச குச்சி²தேன ஆகாரேன ஸயந்தி. ஞாணவிப்பயுத்தானம்பி ஞாணம் உபனிஸ்ஸயபச்சயோ ஹோதீதி ஸப்³பே³பி குஸலா த⁴ம்மா குஸேன ஞாணேன பவத்தேதப்³பா³தி குஸலா. உப்பன்னம்ஸானுப்பன்னம்ஸபா⁴கே³ஸு ஸங்க³ஹிதத்தா உப⁴யபா⁴க³க³தம் ஸம்கிலேஸபக்க²ம் பஹானானுப்பாத³னேஹி லுனந்தி ஸம்மப்பதா⁴னத்³வயம் விய.

ஸத்தாதி³கா³ஹகானம் சித்தானம் கோ³சரா ஸத்தாத³யோ விய பஞ்ஞாய உபபரிக்கி²யமானா ந நிஸ்ஸபா⁴வா, கிந்து அத்தனோ ஸபா⁴வம் தா⁴ரேந்தீதி த⁴ம்மா. ந ச தா⁴ரியமானஸபா⁴வா அஞ்ஞோ த⁴ம்மோ நாம அத்தி². ந ஹி ருப்பனாதீ³ஹி அஞ்ஞே ரூபாத³யோ, கக்க²ளாதீ³ஹி ச அஞ்ஞே பத²வீஆத³யோ த⁴ம்மா விஜ்ஜந்தீதி. அஞ்ஞதா² பன அவபோ³தே⁴தும் ந ஸக்காதி நாமவஸேன விஞ்ஞாதாவிஞ்ஞாதே ஸபா⁴வத⁴ம்மே அஞ்ஞே விய கத்வா ‘‘அத்தனோ ஸபா⁴வம் தா⁴ரேந்தீ’’தி வுத்தம். ஸப்பச்சயத⁴ம்மேஸு விஸேஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தா⁴ரீயந்தி வா பச்சயேஹீ’’தி ஆஹ. தா⁴ரீயந்தீதி உபதா⁴ரீயந்தி, லக்கீ²யந்தீதி அத்தோ².

அகுஸலாதி குஸலபடிஸேத⁴னமத்தம் குஸலாபா⁴வமத்தவசனம் தத³ஞ்ஞமத்தவசனம் வா ஏதம் ந ஹோதி, கிந்து தப்படிபக்க²வசனந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மித்தபடிபக்கா² அமித்தா வியா’’திஆதி³ வுத்தம். தப்படிபக்க²வசனதா ச அப்³யாகதததியராஸிவசனேன விஞ்ஞாயதி. யதி³ ஹி குஸலாபா⁴வமத்தவசனம் அகுஸலஸத்³தோ³, தேன ந கோசி த⁴ம்மோ வுத்தோதி அப்³யாகதவசனேனேவ ச ததியோ ராஸி வுத்தோ ந ஸியா, குஸலா சேவ த⁴ம்மா அப்³யாகதா சாதி து³கோவாயம் ஆபஜ்ஜதி, ந திகோ, ஏவஞ்ச ஸதி அகுஸலவசனேன ந கோசி அத்தோ². அத² ஸியா, ‘‘அனப்³யாகதா’’தி ச வத்தப்³ப³ம் ஸியா குஸலானம் விய அப்³யாகதானஞ்ச அபா⁴வமத்தஸம்ப⁴வா, தஸ்மா அபா⁴வமத்தவசனே அப்³யாகதபா⁴வமத்தம் விய குஸலாபா⁴வமத்தம் அகுஸலம் ந கோசி ராஸீதி ‘‘அப்³யாகதா’’தி ததியோ ராஸி ந ஸியா. ததியராஸிபா⁴வேன ச அப்³யாகதா வுத்தாதி அகுஸலோ ச ஏகோ ராஸீதி விஞ்ஞாயதி. தஸ்மா நாபா⁴வவசனதா, ஸபா⁴வதா⁴ரணாதி³அத்தே²ன த⁴ம்மஸத்³தே³ன ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வதோ ச அகுஸலஸத்³த³ஸ்ஸ குஸலாபா⁴வமத்தவசனதா ந ஹோதி, நாபி தத³ஞ்ஞமத்தவசனதா ததியராஸிவசனதோ ஏவ. யதி³ ஹி குஸலேஹி அஞ்ஞே அகுஸலா சேதஸிகேஹி அஞ்ஞே அசேதஸிகா விய, குஸலாகுஸலவசனேஹி ஸப்³பே³ஸம் த⁴ம்மானம் ஸங்க³ஹிதத்தா அஸங்க³ஹிதஸ்ஸ ததியராஸிஸ்ஸ அபா⁴வா சேதஸிகது³கோ விய அயஞ்ச து³கோ வத்தப்³போ³ ஸியா ‘‘குஸலா த⁴ம்மா அகுஸலா த⁴ம்மா’’தி, ந ‘‘அப்³யாகதா’’தி ததியோ ராஸி வத்தப்³போ³, வுத்தோ ச ஸோ, தஸ்மா ந தத³ஞ்ஞமத்தவசனம் அகுஸலஸத்³தோ³, பாரிஸேஸேன தப்படிபக்கே²ஸு அ-காரஸ்ஸ பயோக³த³ஸ்ஸனதோ லோகே ‘‘அமித்தா’’தி ஸாஸனே ‘‘அலோபோ⁴’’தி இதா⁴பி தப்படிபக்க²வசனதா அகுஸலஸத்³த³ஸ்ஸ ஸித்³தா⁴, தத்த² நிருள்ஹத்தா ச ந இதரவசனதா, தப்படிபக்க²பா⁴வோ ச விருத்³த⁴ஸபா⁴வத்தா தப்பஹேய்யபா⁴வதோ ச வேதி³தப்³போ³, ந குஸலவினாஸனதோ. ந ஹி குஸலா அகுஸலேஹி பஹாதப்³பா³, மஹாப³லவதாய பன குஸலாயேவ பயோக³னிப்பா²தி³தா ஸதா³னுஸயிதே அகுஸலே தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சே²த³வஸேன பஜஹந்தீதி.

ந ப்³யாகதாதி அகதி²தா. கத²ம் பனேதே அகதி²தா ஹோந்தி, நனு ‘‘ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா’’திஆதீ³ஹி திகது³கபதே³ஹி சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³வசனேஹி ப²ஸ்ஸாதி³வசனேஹி ச கதி²தாதி? நோ ந கதி²தா, தானி பன வசனானி இத⁴ அனதி⁴ப்பேதானி அவுத்தத்தா அனனுவத்தனதோ. ந ஹி ‘‘ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா த⁴ம்மா’’திஆதி³ம் வத்வா ‘‘அப்³யாகதா’’தி வுத்தம், தஸ்மா ந தானி இத⁴ அனுவத்தந்தீதி தப்³ப³சனீயபா⁴வேன அகதி²ததா ந ஹோதி, குஸலாகுஸலவசனானி பன இத⁴ வுத்தத்தா அனுவத்தந்தீதி தப்³ப³சனீயபா⁴வேன அகதி²ததா ஞாயதீதி ‘‘குஸலாகுஸலபா⁴வேன அகதி²தாதி அத்தோ²’’தி ஆஹ. ந ப்³யாகதாதி வா அவிபாகா, அப்³யாகதவசனேனேவ ச அவிபாகத்தா² ஞாயந்தி. ந ஹி ப⁴க³வதோ வசனம் ஞாபகஸாத⁴னீயம், ஆஸயானுஸயசரியாதி³குஸலேன ப⁴க³வதா யேஸம் அவபோ³த⁴னத்த²ம் த⁴ம்மா வுத்தா தேஸம் வசனானந்தரம் தத³த்த²படிவேத⁴தோ, பச்சி²மேஹி பன யதா² தேஸம் அவபோ³த⁴னத்த²ம் ப⁴க³வதா தம் தம் வசனம் வுத்தம், யதா² ச தேஹி தத³த்தோ² படிவித்³தோ⁴, தம் ஸப்³ப³ம் ஆசரியே பயிருபாஸித்வா ஸுத்வா வேதி³தப்³ப³ம் ஹோதி, தஸ்மா காரணம் அவத்வா ‘‘குஸலாகுஸலபா⁴வேன அகதி²தாதி அத்தோ²’’தி ஆஹ. யோ ச வதே³ய்ய ‘‘அகுஸலவிபாகபா⁴வேன அகதி²தத்தா, குஸலா அப்³யாகதாதி ஆபஜ்ஜந்தி, குஸலவிபாகபா⁴வேன அகதி²தத்தா அகுஸலாபீ’’தி, ஸோபி ‘‘அஞ்ஞாபகஸாத⁴னீயவசனோ ப⁴க³வா’’தி நிவாரேதப்³போ³ அனுவத்தமானவசனவசனீயபா⁴வேன அகதி²தஸ்ஸ ச அப்³யாகதபா⁴வதோ. ந ஹி அவிபாகவசனம் வுத்தம் குஸலவசனஞ்ச அவுத்தம், யதோ அவிபாகவசனஸ்ஸ அதி⁴கதபா⁴வோ குஸலஸ்ஸ ச தப்³ப³சனீயபா⁴வேன அகதி²தபா⁴வோ ஸியா, தஸ்மா ந குஸலானம் அப்³யாகததா, ஏவம் அகுஸலானஞ்ச அனப்³யாகதபா⁴வே யோஜனா காதப்³பா³.

அத² வா வி-ஸத்³தோ³ விரோத⁴வசனோ, ஆ-ஸத்³தோ³ அபி⁴முக²பா⁴வப்பகாஸனோ, தஸ்மா அத்தனோ பச்சயேஹி அஞ்ஞமஞ்ஞவிரோதா⁴பி⁴முகா² கதா, லக்க²ணவிரோத⁴தோ வினாஸகவினாஸிதப்³ப³தோ சாதி ப்³யாகதா, குஸலாகுஸலா. ந ப்³யாகதாதி அப்³யாகதா. தே ஹி லக்க²ணதோ குஸலாகுஸலா விய விருத்³தா⁴ ந ஹோந்தி. ந ஹி அவிபாகதா து³க்க²விபாகதா விய ஸுக²விபாகதாய ஸுக²விபாகதா விய ச து³க்க²விபாகதாய ஸுக²து³க்க²விபாகதாஹி விருஜ்ஜ²தீதி நாபி தே கிஞ்சி பஜஹந்தி, ந ச தே கேனசி பஹாதப்³பா³தி அயமேத்த² அத்தனோமதி.

அனவஜ்ஜஸுக²விபாகலக்க²ணாதி ஏத்த² நத்தி² ஏதேஸம் அவஜ்ஜந்தி அனவஜ்ஜா, க³ரஹிதப்³ப³பா⁴வரஹிதா நித்³தோ³ஸாதி அத்தோ². தேன நேஸம் அக³ரஹிதப்³ப³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, ந கா³ரய்ஹவிரஹமத்தம். அஞ்ஞேபி அத்தி² நித்³தோ³ஸா அப்³யாகதாதி அனவஜ்ஜவசனமத்தேன தேஸம்பி குஸலதாபத்திதோ³ஸம் தி³ஸ்வா தம் பரிஹரிதும் ஸுக²விபாகவசனம் ஆஹ. அவஜ்ஜபடிபக்கா² வா இத⁴ அனவஜ்ஜாதி வுத்தா, ந பா³ஹிதிகஸுத்தே (ம. நி. 2.361) விய படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴வஜ்ஜா விரஹிதாவஜ்ஜமத்தா வா, தஸ்மா அனவஜ்ஜவசனேன அவஜ்ஜவினாஸனபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. அப்³யாகதேஹி பன விஸிட்ட²ம் குஸலாகுஸலானம் ஸாதா⁴ரணம் ஸவிபாகதாலக்க²ணந்தி தஸ்மிம் லக்க²ணே விஸேஸத³ஸ்ஸனத்தம் ஸுக²விபாகவசனம் அவோச. ஸித்³தோ⁴ ஹி புரிமேனேவ அகுஸலாப்³யாகதேஹி குஸலானம் விஸேஸோதி. ஸுகோ² விபாகோ ஏதேஸந்தி ஸுக²விபாகா. தேன குஸலாகுஸலானம் ஸாமஞ்ஞே விபாகத⁴ம்மபா⁴வே ஸுக²விபாகவிபச்சனஸபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, ந தேஸம் ஸுக²விபாகஸப்³பா⁴வமேவ. அனவஜ்ஜா ச தே ஸுக²விபாகா சாதி அனவஜ்ஜஸுக²விபாகா. குஸலா லக்கீ²யந்தி ஏதேனாதி லக்க²ணம், அனவஜ்ஜஸுக²விபாகலக்க²ணம் ஏதேஸந்தி அனவஜ்ஜஸுக²விபாகலக்க²ணா. நனு தே ஏவ குஸலா அனவஜ்ஜஸுக²விபாகா, கத²ம் தே ஸயமேவ அத்தனோ லக்க²ணம் ஹோந்தீதி? விஞ்ஞாதாவிஞ்ஞாதஸத்³த³த்த²பா⁴வேன லக்க²ணலக்கி²தப்³ப³பா⁴வயுத்திதோ. குஸலஸத்³த³த்த²வஸேன ஹி அவிஞ்ஞாதா குஸலா லக்கி²தப்³பா³ ஹோந்தி, அனவஜ்ஜஸுக²விபாகஸத்³த³த்த²பா⁴வேன விஞ்ஞாதா லக்க²ணந்தி யுத்தமேதம். அத² வா லக்கீ²யதீதி லக்க²ணம், ஸபா⁴வோ. அனவஜ்ஜஸுக²விபாகா ச தே லக்க²ணஞ்சாதி அனவஜ்ஜஸுக²விபாகலக்க²ணா, அனவஜ்ஜஸுக²விபாகா ஹுத்வா லக்கி²யமானா ஸபா⁴வா குஸலா நாமாதி அத்தோ².

அத² வா அனவஜ்ஜவசனேன அனவஜ்ஜத்தம் ஆஹ, ஸுக²விபாகவசனேன ஸுக²விபாகத்தம், தஸ்மா அனவஜ்ஜஞ்ச ஸுக²விபாகோ ச அனவஜ்ஜஸுக²விபாகம், தம் லக்க²ணம் ஏதேஸம் கரணத்தே² ச கம்மத்தே² ச லக்க²ணஸத்³தே³ ஸபா⁴வபூ⁴தந்தி அனவஜ்ஜஸுக²விபாகலக்க²ணா, அனவஜ்ஜஸுக²விபாகஸபா⁴வேன லக்கி²யமானா தம்ஸபா⁴வவந்தோ ச குஸலாதி வுத்தம் ஹோதி. தத்த² அனவஜ்ஜவசனேன பவத்திஸுக²தம் குஸலானம் த³ஸ்ஸேதி, ஸுக²விபாகவசனேன விபாகஸுக²தம். புரிமஞ்ஹி அத்தனோ பவத்திஸபா⁴வவஸேன லக்க²ணதாவசனம், பச்சி²மம் காலந்தரே விபாகுப்பாத³னஸமத்த²தாயாதி. ததா² புரிமேன குஸலானம் அத்தஸுத்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி, பச்சி²மேன விஸுத்³த⁴விபாகதம். புரிமேன ச குஸலம் அகுஸலஸபா⁴வதோ நிவத்தேதி, பச்சி²மேன அப்³யாகதஸபா⁴வதோ ஸவிபாகத்ததீ³பகத்தா பச்சி²மஸ்ஸ. புரிமேன வா வஜ்ஜபடிபக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ கிச்சட்டே²ன ரஸேன அகுஸலவித்³த⁴ம்ஸனரஸதம் தீ³பேதி, பச்சி²மேன ஸம்பத்திஅத்தே²ன இட்ட²விபாகரஸதம். புரிமேன ச உபட்டா²னாகாரட்டே²ன பச்சுபட்டா²னேன வோதா³னபச்சுபட்டா²னதம் த³ஸ்ஸேதி, பச்சி²மேன ப²லத்தே²ன ஸுக²விபாகபச்சுபட்டா²னதம். புரிமேன ச யோனிஸோமனஸிகாரம் குஸலானம் பத³ட்டா²னம் விபா⁴வேதி. ததோ ஹி தே அனவஜ்ஜா ஜாதாதி. பச்சி²மேன குஸலானம் அஞ்ஞேஸம் பத³ட்டா²னபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தே ஹி ஸுக²விபாகஸ்ஸ காரணம் ஹோந்தீதி. ஏத்த² ச ஸுக²விபாகஸத்³தே³ ஸுக²ஸத்³தோ³ இட்ட²பரியாயவசனந்தி த³ட்ட²ப்³போ³. இட்ட²சதுக்க²ந்த⁴விபாகா ஹி குஸலா, ந ஸுக²வேத³னாவிபாகாவ. ஸங்கா²ரது³க்கோ²பஸமஸுக²விபாகதாய ச ஸம்ப⁴வோ ஏவ நத்தி². ந ஹி தம்விபாகோதி. யதி³ பன விபாகஸத்³தோ³ ப²லபரியாயவசனம், நிஸ்ஸந்த³விபாகேன இட்ட²ரூபேனாபி ஸுக²விபாகதா யோஜேதப்³பா³.

ஸாவஜ்ஜது³க்க²விபாகலக்க²ணாதி ஏத்த² ச வுத்தவிதி⁴அனுஸாரேன அத்தோ² ச யோஜனா ச யதா²ஸம்ப⁴வம் வேதி³தப்³பா³. விபாகாரஹதா குஸலாகுஸலானம் லக்க²ணபா⁴வேன வுத்தா, தப்³பா⁴வேன அகதி²தா அப்³யாகதா அவிபாகாரஹஸபா⁴வா ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘அவிபாகலக்க²ணா அப்³யாகதா’’தி. யதே²வ ஹி ஸுக²து³க்க²விபாகாரஹா ஸுக²து³க்க²விபாகாதி ஏவம்லக்க²ணதா குஸலாகுஸலானம் வுத்தா, ஏவமிதா⁴பி அவிபாகாரஹா அவிபாகாதி ஏவம்லக்க²ணதா அப்³யாகதானம் வுத்தா. தஸ்மா ‘‘அஹோஸி கம்மம் நாஹோஸி கம்மவிபாகோ ந ப⁴விஸ்ஸதி கம்மவிபாகோ நத்தி² கம்மவிபாகோ, அத்தி² கம்மம் நத்தி² கம்மவிபாகோ ந ப⁴விஸ்ஸதி கம்மவிபாகோ, ப⁴விஸ்ஸதி கம்மம் ந ப⁴விஸ்ஸதி கம்மவிபாகோ’’தி (படி. ம. 1.234) ஏவம்பகாரானம் குஸலாகுஸலானம் குஸலாகுஸலபா⁴வானாபத்தி அப்³யாகதபா⁴வாபத்தி வா ந ஹோதி. ந ஹி தே ஸுக²து³க்க²விபாகாரஹா ந ஹோந்தி விபாகத⁴ம்மத்தா, அவிபாகாரஹா வா ந ஹோந்தி அவிபாகத⁴ம்மத்தாபா⁴வாதி.

குஸலாதி வா த⁴ம்மாதி வாதிஆதீ³னீதி குஸலத⁴ம்மபதா³னி த்³வே, அகுஸலத⁴ம்மபதா³னி த்³வே, அப்³யாகதத⁴ம்மபதா³னி த்³வேதி. ஏகத்த²னானத்தா²னீதி விஸும் விஸும் த்³வின்னம் த்³வின்னம் அஞ்ஞமஞ்ஞாபேக்க²ம் ஏகத்த²னானத்த²தம் சோதே³தி, ந ச²ன்னம். தோ³ஸமேத்த² வத்துகாமோ சோத³கோ புச்ச²தீதி ஞத்வா ஆசரியோ ஆஹ ‘‘கிஞ்சேத்தா²’’தி. ஏத்த² ஏகத்த²னானத்த²தாயம் கிஞ்சி வத்தப்³ப³ம் அஸமத்தா தே சோத³னா, அவஸிட்ட²ம் தாவ ப்³ரூஹீதி வுத்தம் ஹோதி. யதி³ ஏகத்தா²னி இந்த³ஸக்கஸத்³தா³னம் விய ஸத்³த³மத்தே ஏவ பே⁴தோ³, ஏவம் குஸலத⁴ம்மஸத்³தா³னம், ந அத்தே²தி. யதா² ‘‘இந்தோ³ ஸக்கோ’’தி வுத்தே ‘‘இந்தோ³ இந்தோ³’’தி வுத்தஸதி³ஸம் ஹோதி, ஏவம் ‘‘குஸலா த⁴ம்மா’’தி இத³ம் வசனம் ‘‘குஸலா குஸலா’’தி வுத்தஸதி³ஸம் ஹோதி. ஏவம் இதரேஸுபி ‘‘அகுஸலா அகுஸலா’’தி வுத்தஸதி³ஸதா ‘‘அப்³யாகதா அப்³யாகதா’’தி வுத்தஸதி³ஸதா ச யோஜேதப்³பா³. அத² நானத்தா²னி, இந்த³குவேரஸத்³தா³னம் விய ஸத்³த³தோ அத்த²தோ ச குஸலத⁴ம்மஸத்³தா³னம் பே⁴தோ³, ததா² அகுஸலத⁴ம்மஸத்³தா³தீ³னந்தி ச²ஹி பதே³ஹி சதூஹி பதே³ஹி ச ச² சத்தாரோ ச அத்தா² பி⁴ன்னா வுத்தாதி குஸலத்திகாதீ³னம் குஸலச²க்காதி³பா⁴வோ, ஹேதுது³காதீ³னஞ்ச ஹேதுசதுக்காதி³பா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி.

நனு திண்ணம் த⁴ம்மஸத்³தா³னம் திண்ணம் இந்த³ஸத்³தா³னம் விய ரூபாபே⁴தா³ அத்தா²பே⁴தோ³தி ச²க்கபா⁴வோ ந ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்மா ஏவமித³ம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா ‘‘திகது³கானம் சதுக்கதிகபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீ’’தி, ந வத்தப்³ப³ம், திண்ணம் த⁴ம்மஸத்³தா³னம் ஏகத்தா²னம் திண்ணம் இந்த³ஸத்³தா³னம் விய வசனே பயோஜனாபா⁴வா வுத்தானம் தேஸம் மாஸஸத்³தா³னம் விய அபி⁴ன்னரூபானஞ்ச அத்த²பே⁴தோ³ உபபஜ்ஜதீதி, ஏவமபி யதா² ஏகோ மாஸஸத்³தோ³ அபி⁴ன்னரூபோ காலம் அபரண்ணவிஸேஸம் ஸுவண்ணமாஸஞ்ச வத³தி, ஏவம் த⁴ம்மஸத்³தோ³பி ஏகோ பி⁴ன்னே அத்தே² வத்துமரஹதீதி காலாதீ³னம் மாஸபத³த்த²தாய விய தப்³ப³சனீயபி⁴ன்னத்தா²னம் த⁴ம்மபத³த்த²தாய அபே⁴தோ³தி சதுக்கதிகபா⁴வோ ஏவ ஆபஜ்ஜதீதி, நாபஜ்ஜதி ஏகஸ்ஸ ஸத்³த³ஸ்ஸ ஜாதிகு³ணகிரியாபி⁴ன்னானம் அனபி⁴தா⁴னதோ. ந ஹி மாஸ-ஸத்³தோ³ ஏகோ ஜாதிபி⁴ன்னானம் காலாதீ³னம் அந்தரேன ஸரூபேகஸேஸம் வாசகோ ஹோதி. இத⁴ ச யதி³ ஸரூபேகஸேஸோ கதோ ஸியா, து³தியோ ததியோ ச த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ ந வத்தப்³போ³ ஸியா, வுத்தோ ச ஸோ, தஸ்மா குஸலாதி³-ஸத்³தா³ விய அபி⁴ன்னகுஸலாதி³ஜாதீஸு ரூபஸாமஞ்ஞேபி மாஸ-ஸத்³தா³ விய தயோ வினிவத்தஅஞ்ஞஜாதீஸு வத்தமானா தயோ த்³வே ச த⁴ம்ம-ஸத்³தா³ ஆபன்னாதி திகது³கானம் ச²க்கசதுக்கபா⁴வோ ஏவ ஆபஜ்ஜதீதி.

பதா³னஞ்ச அஸம்ப³ந்தோ⁴தி குஸலத⁴ம்மபதா³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ததா² அகுஸலத⁴ம்மபதா³னம் அப்³யாகதத⁴ம்மபதா³னஞ்ச அஸம்ப³ந்தோ⁴ ஆபஜ்ஜதீதி அத்தோ². த்³வின்னம் த்³வின்னஞ்ஹி இச்சி²தோ ஸம்ப³ந்தோ⁴, ந ஸப்³பே³ஸம் ச²ன்னம் சதுன்னம் வா அஞ்ஞமஞ்ஞந்தி. இத³ம் பன கஸ்மா சோதே³தி, நனு நானத்த²த்தே ஸதி அத்த²ந்தரத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுச்சமானேஸு த⁴ம்ம-ஸத்³தே³ஸு குஸலாகுஸலாப்³யாகத-ஸத்³தா³னம் விய அஸம்ப³ந்தோ⁴ வுத்தோ யுத்தோ ஏவாதி? ஸச்சமேதம், அஸம்ப³ந்த⁴ம் பன ஸித்³த⁴ம் கத்வா புரிமசோத³னா கதா ‘‘திகது³கானம் ச²க்கசதுக்கபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீ’’தி, இத⁴ பன தம் அஸம்ப³ந்த⁴ம் ஸாதே⁴தும் இத³ம் சோதி³தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அத² வா ஏவமேத்த² யோஜனா காதப்³பா³ – யதி³ பன ச²க்கசதுக்கபா⁴வம் ந இச்ச²ஸி, பதா³னம் ஸம்ப³ந்தே⁴ன ப⁴விதப்³ப³ம் யதா²வுத்தனயேன, ஸோ ச ஸமானவிப⁴த்தீனம் த்³வின்னம் த்³வின்னம் ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஏகத்த²த்தே ஸதி யுஜ்ஜேய்ய, த்வம் பன நானத்த²தம் வத³ஸீதி பதா³னஞ்ச தே அஸம்ப³ந்தோ⁴ ஆபஜ்ஜதி, நேவ நாபஜ்ஜதீதி. நியமனத்தோ² ச-ஸத்³தோ³. புப்³பா³பர…பே… நிப்பயோஜனானி நாம ஹோந்தீதி ச²க்கசதுக்கபா⁴வம் அனிச்ச²ந்தஸ்ஸ, நானத்த²தம் பன இச்ச²ந்தஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. அவஸ்ஸஞ்ச ஸம்ப³ந்தோ⁴ இச்சி²தப்³போ³ புப்³பா³பரவிரோதா⁴பத்திதோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யாபி சேஸா’’திஆதி³மாஹ. புச்சா² ஹி பத³விபல்லாஸகரணேன த⁴ம்மா ஏவ குஸலாதி குஸலத⁴ம்ம-ஸத்³தா³னம் இத⁴ உத்³தி³ட்டா²னம் ஏகத்த²தம் தீ³பேதி, தவ ச நானத்த²தம் வத³ந்தஸ்ஸ நேவ ஹி த⁴ம்மா குஸலாதி கத்வா தாயபி புச்சா²ய விரோதோ⁴ ஆபஜ்ஜதி, வுச்சதி ச ததா² ஸா புச்சா²தி ந நானத்த²தா யுஜ்ஜதி.

அபரோ நயோதி ‘‘குஸலா த⁴ம்மா’’திஆதீ³னம் த்³வின்னம் த்³வின்னம் ஏகத்த²த்தமேவ திண்ணம் த⁴ம்மஸத்³தா³னம் ஏகத்த²னானத்த²த்தேஹி சோதே³தி. திண்ணம் த⁴ம்மானம் ஏகத்தாதிஆதி³ம்ஹி யதா² தீஹி இந்த³-ஸத்³தே³ஹி வுச்சமானானம் இந்த³த்தா²னம் இந்த³பா⁴வேன ஏகத்தா ததோ அனஞ்ஞேஸம் ஸக்கபுரிந்த³த³ஸஹஸ்ஸக்க²ஸத்³த³த்தா²னம் ஏகத்தம், ஏவம் திண்ணம் த⁴ம்ம-ஸத்³த³த்தா²னம் த⁴ம்மபா⁴வேன ஏகத்தா ததோ அனஞ்ஞேஸம் குஸலாகுஸலாப்³யாகத-ஸத்³த³த்தா²னம் ஏகத்தம் ஆபஜ்ஜதீதி அத்தோ². த⁴ம்மோ நாம பா⁴வோதி ஸபா⁴வதா⁴ரணாதி³னா அத்தே²ன த⁴ம்மோதி வுத்தோ, ஸோ ச ஸபா⁴வஸ்ஸேவ ஹோதி, நாஸபா⁴வஸ்ஸாதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன வத³தி. ஹோது பா⁴வோ, ததோ கிந்தி? யதி³ திண்ணம் த⁴ம்மஸத்³தா³னம் நானத்த²தா, தீஸு த⁴ம்மேஸு யோ கோசி ஏகோ த⁴ம்மோ பா⁴வோ, ததோ அனஞ்ஞம் குஸலம் அகுஸலம் அப்³யாகதம் வா ஏகேகமேவ பா⁴வோ. பா⁴வபூ⁴தா பன த⁴ம்மா அஞ்ஞே த்³வே அபா⁴வா ஹோந்தீதி தேஹி அனஞ்ஞே குஸலாதீ³ஸு த்³வே யே கேசி அபா⁴வா. யோபி ச ஸோ ஏகோ த⁴ம்மோ பா⁴வோதி க³ஹிதோ, ஸோபி ஸமானரூபேஸு தீஸு த⁴ம்மஸத்³தே³ஸு அயமேவ பா⁴வத்தோ² ஹோதீதி நியமஸ்ஸ அபா⁴வா அஞ்ஞஸ்ஸ பா⁴வத்த²த்தே ஸதி அபா⁴வோ ஹோதீதி ததோ அனஞ்ஞஸ்ஸபி அபா⁴வத்தம் ஆபன்னந்தி குஸலாதீ³னம் ஸப்³பே³ஸம்பி அபா⁴வத்தாபத்தி ஹோதி. ந ஹி இந்த³ஸ்ஸ அமனுஸ்ஸத்தே ததோ அனஞ்ஞேஸம் ஸக்காதீ³னம் மனுஸ்ஸத்தம் அத்தீ²தி.

நனு ஏவமபி ஏகஸ்ஸ பா⁴வத்தம் வினா அஞ்ஞேஸம் அபா⁴வத்தம் ந ஸக்கா வத்தும், தத்த² ச ஏகேனேவ பா⁴வேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி நியமாபா⁴வதோ திண்ணம்பி பா⁴வத்தே ஸித்³தே⁴ தேஹி அனஞ்ஞேஸம் குஸலாதீ³னம்பி பா⁴வத்தம் ஸித்³த⁴ம் ஹோதீதி? ந ஹோதி திண்ணம் த⁴ம்ம-ஸத்³தா³னம் நானத்த²பா⁴வஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதத்தா. ந ஹி திண்ணம் பா⁴வத்தே நானத்த²தா அத்தி², அனுஞ்ஞாதா ச ஸா தயாதி. நனு திண்ணம் த⁴ம்மானம் அபா⁴வத்தேபி நானத்த²தா ந ஸியாதி? மா ஹோது நானத்த²தா, தவ பன நானத்த²தம் படிஜானந்தஸ்ஸ ‘‘ஏஸோ தோ³ஸோ’’தி வதா³மி, ந பன மயா நானத்த²தா ஏகத்த²தா வா அனுஞ்ஞாதாதி குதோ மே விரோதோ⁴ ஸியாதி. அத² வா அபா⁴வத்தம் ஆபன்னேஹி த⁴ம்மேஹி அனஞ்ஞே குஸலாத³யோபி அபா⁴வா ஏவ ஸியுந்தி இத³ம் வசனம் அனியமேன யே கேசி த்³வே த⁴ம்மா அபா⁴வத்தம் ஆபன்னா, தேஹி அனஞ்ஞேஸம் குஸலாதீ³ஸு யேஸம் கேஸஞ்சி த்³வின்னம் குஸலாதீ³னம் அபா⁴வத்தாபத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ஏகஸ்ஸ பா⁴வத்தா. யம்பி வுத்தம் ‘‘தேஹி ச அஞ்ஞோ குஸலபரோபி அபா⁴வோ ஸியா’’தி, தம் அனியமத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், ந ஸப்³பே³ஸம் அபா⁴வஸாத⁴னத்த²ம். அயஞ்ஹி தத்த² அத்தோ² அகுஸலபரஸ்ஸ வா அப்³யாகதபரஸ்ஸ வா த⁴ம்மஸ்ஸ பா⁴வத்தே ஸதி தேஹி அஞ்ஞோ குஸலபரோபி அபா⁴வோ ஸியாதி.

ஸப்³ப³மேதம் அகாரணந்தி ஏத்த² காரணம் நாம யுத்தி. குஸலகுஸலஸத்³தா³னம் விய ஏகந்தஏகத்த²தம், குஸலரூபசக்கு²ம-ஸத்³தா³னம் விய ஏகந்தனானத்த²தஞ்ச விகப்பேத்வா யாயம் புனருத்தி ச²க்கசதுக்காபத்தி அஸம்ப³ந்த⁴விரோதா⁴பா⁴வாபத்தி தோ³ஸாரோபனயுத்தி வுத்தா, ஸப்³பா³ ஸா அயுத்தி, ததா² ஏகத்த²னானத்த²தாபா⁴வதோதி வுத்தம் ஹோதி. யா யா அனுமதி யதா²னுமதி அனுமதியா அனுமதியா வோஹாரஸித்³தி⁴தோ. அனுமதியா அனுரூபம் வா யதா²னுமதி, யதா² அனுமதி பவத்தா, ததா² தத³னுரூபம் வோஹாரஸித்³தி⁴தோதி அத்தோ². அனுமதி ஹி விஸேஸனவிஸேஸிதப்³பா³பா⁴வதோ அச்சந்தமபி⁴ன்னேஸு கத்த²சி கிரியாகு³ணாதி³பரிக்³க³ஹவிஸேஸேன அவிவடஸத்³த³த்த²விவரணத்த²ம் பவத்தா யதா² ‘‘ஸக்கோ இந்தோ³ புரிந்த³தோ³’’தி. கத்த²சி அச்சந்தம் பி⁴ன்னேஸு யதா² ‘‘த⁴வோ க²தி³ரோ பலாஸோ ச ஆனீயந்தூ’’தி. கத்த²சி விஸேஸனவிஸேஸிதப்³ப³பா⁴வதோ பே⁴தா³பே⁴த³வந்தேஸு ஸேய்யதா²பி ‘‘நீலுப்பலம் பண்டி³தபுரிஸோ’’தி, தாய தாய அனுமதியா தத³னுரூபஞ்ச தே தே வோஹாரா ஸித்³தா⁴. தஸ்மா இஹாபி குஸலத⁴ம்ம-ஸத்³தா³னம் விஸேஸனவிஸேஸிதப்³ப³பா⁴வதோ விஸேஸத்த²ஸாமஞ்ஞத்த²பரிக்³க³ஹேன ஸமானே அத்தே² பே⁴தா³பே⁴த³யுத்தே பவத்தி அனுமதாதி தாய தாய அனுமதியா தத³னுரூபஞ்ச ஸித்³தோ⁴ ஏஸோ வோஹாரோ. தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³மேதம் அகாரண’’ந்தி.

அத்தனோ அத்தனோ அத்த²விஸேஸம் தஸ்ஸ தீ³பேந்தீதி அத்தனா பரிக்³க³ஹிதம் அத்தனா வுச்சமானம் அனவஜ்ஜஸுக²விபாகாதி³குஸலாதி³பா⁴வம் த⁴ம்ம-ஸத்³த³ஸ்ஸ தீ³பேந்தி தத³த்த²ஸ்ஸ தப்³பா⁴வதீ³பனவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ குஸலாதி³பா⁴வோ ஹோதீதி. இமினாவாதி ‘‘த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ பரியத்திஆதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா ‘‘அத்தனோ ஸபா⁴வம் தா⁴ரேந்தீ’’திஆதி³னா ச நயேன. ஸோ ஹி ஸப்³ப³த்த² ஸமானோ, ந குஸல-ஸத்³தோ³ ஆரோக்³யாதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதீதி ‘‘குச்சி²தே ஸலயந்தீ’’திஆதி³கோ, ஸோ ச விஸேஸனயோ ‘‘இதோ பரம் விஸேஸமத்தமேவ வக்கா²மா’’தி ஏதேன அபனீதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ந ஹி குஸலாதி³விஸேஸம் க³ஹேத்வா பவத்தா ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தாதிஆத³யோ விஸேஸாதி.

2. ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானாதி ஏத்த² ஸுகி²ந்த்³ரியம் ‘‘ஸுக²’’ந்தி வுத்தம், தஞ்ச ஸுக²வேத³னாவ ஹோதீதி ‘‘ஸுக²வேத³னாயம் தி³ஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம், ந பன ‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, வேத³னா ஸுகா² வேத³னா’’திஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 4.249 ஆத³யோ) ஸுக²-ஸத்³தோ³ விய ஸுக²வேத³னாஸத்³தே³ன ஸமானத்த²த்தா. அயஞ்ஹி ஸுகி²ந்த்³ரியத்தோ² ஸுக²-ஸத்³தோ³ காயஸுக²னம் காயானுக்³க³ஹம் ஸாதவிஸேஸம் க³ஹேத்வா பவத்தோ, ந பன ஸுகா² வேத³னா ‘‘யம் கிஞ்சி வேத³னம் வேதே³தி ஸுக²ம் வா (ம. நி. 1.409), யோ ஸுக²ம் து³க்க²தோ’’திஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 4.253) ஸுக²-ஸத்³தோ³ விய ஸாதஸாமஞ்ஞம் க³ஹேத்வா பவத்தோதி. யஸ்மிம் ஸதி ஸுக²ஹேதூனம் பவத்தி, தம் ஸுக²மூலம். பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ச காமஸமதிக்கமாதி³கே விராகே³ ச ஸதி ஸுக²ஹேதூனம் புஞ்ஞபஸ்ஸத்³தி⁴ஆதீ³னம் பவத்தி ஹோதீதி தம் ‘‘ஸுக²மூலம் ஸுக²’’ந்தி வுத்தம். ஸுக²ஸ்ஸ ச ஆரம்மணத்தா ‘‘ரூபம் ஸுக²’’ந்தி வுத்தம். புஞ்ஞானீதி யதி³த³ம் வசனம், தம் ஸுக²ஸ்ஸ ச அதி⁴வசனம் இட்ட²விபாகஸ்ஸ அதி⁴வசனம் தத³த்த²ஸ்ஸ இட்ட²விபாகவிபச்சனதோதி அத்தோ². ஸுக²பச்சயானம் ரூபாதீ³னம் இட்டா²னம் டா²னம் ஓகாஸோ ஸக்³கா³ நந்த³னஞ்சாதி ‘‘ஸுகா² ஸக்³கா³ ஸுக²ம் நந்த³ன’’ந்தி வுத்தம். தி³ட்ட²த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம் அத்தபா⁴வே. ஸுக²விஹாராதி பட²மஜ்ஜா²னவிஹாராதீ³. நீவரணாதி³ப்³யாபா³த⁴ரஹிதத்தா ‘‘அப்³யாப³ஜ்ஜா²’’தி வுத்தா. ஸப்³ப³ஸங்கா²ரது³க்க²னிப்³பா³பனதோ தம்னிரோத⁴த்தா வா ‘‘நிப்³பா³னம் ஸுக²’’ந்தி வுத்தம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘அது³க்க²மஸுக²ம் ஸந்தம், ஸுக²மிச்சேவ பா⁴ஸித’’ந்தி அது³க்க²மஸுகே². ‘‘த்³வேபி மயா, ஆனந்த³, வேத³னா வுத்தா பரியாயேன ஸுகா² வேத³னா து³க்கா² வேத³னா’’தி (ஸம். நி. 4.267) ஸுகோ²பேக்கா²ஸு ச இட்டா²ஸூதி ஏவமாதீ³ஸு பவத்தி ஸங்க³ஹிதா.

து³க்க²வத்தூ²தி து³க்க²ஸ்ஸ ஓகாஸோ. அத்தனோ பச்சயேஹி உப்பஜ்ஜமானம்பி ஹி தம் து³க்க²ம் ஜாதிஆதீ³ஸு விஜ்ஜமானேஸு தப்³ப³த்து²கம் ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதி. து³க்க²பச்சயேதி து³க்க²ஹேதும்ஹி, து³க்க²ஸ்ஸ ஜனகேதி அத்தோ². து³க்க²பச்சயட்டா²னேதி து³க்க²ஜனககம்மஸ்ஸ ஸஹாயபூ⁴தானம் அனிட்ட²ரூபாதி³பச்சயானம் டா²னே. பச்சயஸத்³தோ³ ஹி ஜனகே ஜனகஸஹாயே ச பவத்ததீதி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘யத³னிச்சம் தம் து³க்க²’’ந்திஆதி³னா (ஸம். நி. 3.15, 45-46, 76) ஸங்கா²ரது³க்கா²தீ³ஸு பவத்தி த³ட்ட²ப்³பா³. ஸம்பயுத்தே வத்து²ஞ்ச கரஜகாயம் ஸுக²யதி லத்³த⁴ஸ்ஸாதே³ அனுக்³க³ஹிதே கரோதீதி ஸுகா². ஸுகா²தி வேத³னாஸத்³த³மபேக்கி²த்வா ஸுக²பா⁴வமத்தஸ்ஸ அப்பகாஸனேன நபும்ஸகலிங்க³தா ந கதா. ஸபா⁴வதோ ஸங்கப்பதோ ச யம் இட்ட²ம், தத³னுப⁴வனம் இட்டா²காரானுப⁴வனம் வா இட்டா²னுப⁴வனம்.

ஸமந்தி அவிஸமம். ஸமா ஏகீபா⁴வூபக³தா விய யுத்தா, ஸமம் வா ஸஹ யுத்தாதி யோஜேதப்³ப³ம். ஏகுப்பாதா³தி ஏகோ ஸமானோ உப்பாதோ³ ஏதேஸந்தி ஏகுப்பாதா³, ஸமானபச்சயேஹி ஸஹுப்பத்திகாதி அத்தோ². ஸஹுப்பத்திகானம் ரூபாரூபானஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்பயுத்ததா ஆபஜ்ஜேய்யாதி ‘‘ஏகனிரோதா⁴’’தி வுத்தம், யே ஸமானுப்பாதா³ ஸமானனிரோதா⁴ ச, தே ஸம்பயுத்தாதி ரூபாரூபானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்பயோகோ³ நிவாரிதோ ஹோதி. ஏவமபி அவினிப்³போ⁴க³ரூபானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்பயுத்ததா ஆபஜ்ஜேய்யாதி ‘‘ஏகவத்து²கா’’தி வுத்தம், யே ஏகுப்பாதா³ ஏகனிரோதா⁴ ஏகவத்து²கா ச, தே ஸம்பயுத்தாதி. ஏவமபி அவினிப்³போ⁴க³ரூபேஸு ஏகம் மஹாபூ⁴தம் ஸேஸமஹாபூ⁴தோபாதா³ரூபானம் நிஸ்ஸயபச்சயோ ஹோதீதி தேன தானி ஏகவத்து²கானீதி, சக்கா²தி³னிஸ்ஸயபூ⁴தானி வா பூ⁴தானி ஏகம் வத்து² ஏதேஸு ஸன்னிஸ்ஸிதந்தி ஏகவத்து²கானீதி கப்பேந்தஸ்ஸ தேஸம் ஸம்பயுத்ததாபத்தி ஸியாதி தன்னிவாரணத்த²ம் ‘‘ஏகாரம்மணா’’தி வுத்தம், யே ஏகுப்பாதா³…பே… ஏகாரம்மணா ச ஹோந்தி, தே ஸம்பயுத்தாதி. படிலோமதோ வா ஏகாரம்மணாதி வுத்தே ஏகவீதி²யஞ்ச பஞ்சவிஞ்ஞாணஸம்படிச்ச²னானம் நானாவீதி²யம் பரஸந்தானே ச ஏகஸ்மிம் ஆரம்மணே உப்பஜ்ஜமானானம் பி⁴ன்னவத்து²கானம் ஸம்பயுத்ததா ஆபஜ்ஜேய்யாதி ‘‘ஏகவத்து²கா’’தி வுத்தம், யே ஏகவத்து²கா ஹுத்வா ஏகாரம்மணா, தே ஸம்பயுத்தாதி. ஏவமபி ஸம்படிச்ச²னஸந்தீரணாதீ³னம் ஸம்பயுத்ததா ஆபஜ்ஜேய்யாதி ‘‘ஏகனிரோதா⁴’’தி வுத்தம், யே ஏகனிரோதா⁴ ஹுத்வா ஏகவத்து²கா ஏகாரம்மணா, தே ஸம்பயுத்தாதி. கிம் பன நானுப்பாதா³பி ஏவம் திவித⁴லக்க²ணா ஹோந்தி, அத² ஏகுப்பாதா³ ஏவாதி விசாரணாய ஏகுப்பாதா³ ஏவ ஏவம் திவித⁴லக்க²ணா ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஏகுப்பாதா³’’தி வுத்தம்.

3. விபக்கபா⁴வமாபன்னானம் அரூபத⁴ம்மானந்தி யதா² ஸாலிபீ³ஜாதீ³னம் ப²லானி தம்ஸதி³ஸானி நிப்³ப³த்தானி விபக்கானி நாம ஹோந்தி, விபாகனிருத்திஞ்ச லப⁴ந்தி, ந மூலங்குரபத்தக²ந்த⁴னாளானி, ஏவம் குஸலாகுஸலானம் ப²லானி அரூபத⁴ம்மபா⁴வேன ஸாரம்மணபா⁴வேன ஸுக்ககண்ஹாதி³பா⁴வேன ச தம்ஸதி³ஸானி விபக்கபா⁴வமாபன்னானீதி விபாகனிருத்திம் லப⁴ந்தி, ந ரூபத⁴ம்மா கம்மனிப்³ப³த்தாபி கம்மாஸதி³ஸாதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். ஜாதிஜராஸபா⁴வாதி ஜாயனஜீரணஸபா⁴வா. விபாகபகதிகாதி விபச்சனபகதிகா. விபச்சனஸபா⁴வதா ச அனுபச்சி²ன்னாவிஜ்ஜாதண்ஹாமானஸந்தானே ஸப்³யாபாரதா, தேன அபி⁴ஞ்ஞாதி³குஸலானம் பா⁴வனாயபஹாதப்³பா³தி³அகுஸலானஞ்ச விபாகானுப்பாத³னேபி விபாகத⁴ம்மதா ஸித்³தா⁴ ஹோதி. விபக்கபா⁴வந்தி சேத்த² பா⁴வ-ஸத்³தே³ன ஸபா⁴வோ ஏவ வுத்தோ. தம் யதா²வுத்தம் விபக்கஸபா⁴வம் து³தியஸ்ஸ வுத்தம் விபச்சனஸபா⁴வஞ்ச க³ஹேத்வா ‘‘உப⁴யஸபா⁴வபடிக்கே²பவஸேனா’’தி ஆஹ.

4. உபேதேன ஆதி³ன்னா உபாதி³ன்னா. கிம் பன தம் உபேதம், கேன ச உபேதம், கத²ஞ்ச உபேதம், கே ச தேன ஆதி³ன்னாதி? ஸதி ச லோகுத்தரானம் கேஸஞ்சி ஆரம்மணபா⁴வே தன்னிவத்தனத்த²ம் உபேதஸத்³த³ஸம்ப³ந்தி⁴னா உபய-ஸத்³தே³ன வுச்சமானாஹி சதுப்³பி³து⁴பாதா³னபூ⁴தாஹி தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி உபேதம், தேஹி ச ஆரம்மணகரணவஸேன உபேதம், ந ஸமன்னாக³மவஸேன. ஸதி ச ஸப்³ப³தேபூ⁴மகத⁴ம்மானம் உபாதா³னாரம்மணத்தே யேஹி விபாககடத்தாரூபானி அம்ஹேஹி நிப்³ப³த்தத்தா அம்ஹாகம் ஏதானி ப²லானீதி க³ண்ஹந்தேஹி விய ஆதி³ன்னானி, தானி தேபூ⁴மககம்மானி கம்மபா⁴வேன ஏகத்தம் உபனேத்வா உபேதந்தி இத⁴ க³ஹிதானி. தேஹி ச நிப்³ப³த்தானி விபாககடத்தாரூபானி உபாதி³ன்னா த⁴ம்மாதி ஸப்³ப³மேதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஆரம்மணகரணவஸேனா’’திஆதி³ வுத்தம். அயஞ்ச அத்த²னயோ யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³போ³, ந வசனானுபுப்³பே³னாதி. ஏத்தா²ஹ – யதி³ ஆரம்மணகரணவஸேன தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி உபேதேன ஆதி³ன்னா உபாதி³ன்னா, ஸப்³ப³தேபூ⁴மகத⁴ம்மா ச தண்ஹாதீ³னம் ஆரம்மணா ஹோந்தி, ந ச உபேதஸத்³தோ³ கம்மே ஏவ நிருள்ஹோ, தேன கம்மஸ்ஸேவ க³ஹணே காரணம் நத்தி², தஸ்மா ஸப்³ப³தேபூ⁴மகத⁴ம்மபச்சயுப்பன்னானம் அவிஜ்ஜாதி³ஹேதூஹி நிப்³ப³த்தானம் ஸங்கா²ராதி³ப²லானம் உபாதி³ன்னத்தம் ஆபஜ்ஜதி தேஸம்பி தேஹிப²லபா⁴வேன க³ஹிதத்தா. உப-ஸத்³தே³ன ச உபேததாமத்தம் ஜோதிதம், ந ஆரம்மணகரணம் ஸமன்னாக³மனிவத்தகம், ஆதி³ன்ன-ஸத்³தே³ன ச க³ஹிததாமத்தம் வுத்தம், ந கம்மஸமுட்டா²னதாவிஸேஸோ. தஸ்மா ஸப்³ப³பச்சயுப்பன்னானம் உபாதி³ன்னத்தம் ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி போ³த⁴னேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன தே³ஸனாபவத்திதோ. யேஸஞ்ஹி போ³த⁴னத்த²ம் ‘‘உபாதி³ன்னா’’தி ஏதம் வுத்தம், தே தேனேவ வசனேன யதா²வுத்தப்பகாரே த⁴ம்மே பு³ஜ்ஜி²ம்ஸு, ஏதரஹி பன தாவதா பு³ஜ்ஜி²தும் அஸக்கோந்தேன ஸுத்வா தத³த்தோ² வேதி³தப்³போ³தி ஏஸா அத்த²விபா⁴வனா கதா ‘‘கம்முனா’’தி.

அயம் பன அபரோ அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³ – உப-ஸத்³தோ³ உபேதம் தீ³பேதி. அயஞ்ஹி உப-ஸத்³தோ³ ஸமாஸே பயுஜ்ஜமானோ ‘‘அதிமாலா’’திஆதீ³ஸு அதி-ஸத்³தோ³ விய அதிக்கமனம் ஸஸாத⁴னம் உபக³மனம் ஸஸாத⁴னம் வத³தி, உபக³மனஞ்ச உபாதா³னஉபயோ, தேன உபக³தம் உபேதம். கிம் பன தந்தி? யம் அஸதி உபாதா³னே ந ஹோதி, தம் ‘‘உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ’’தி ஏவம் வுத்தம் தேபூ⁴மககம்மம் பச்சயபா⁴வேன புரிமஜாதுப்பன்னேன உபாதா³னேன உபக³தத்தா ‘‘உபேத’’ந்தி வுச்சதி. ந ஹி கோசி அனுபக்³க³ம்ம அனிச்ச²ந்தோ கம்மம் கரோதீதி. தேன உபேதேன கம்முனா புனப்³ப⁴வஸ்ஸ ஆதா³னம் ஹோதி. கம்முனா ஹி ஸாஸவேன ஸத்தா ஆதி³யந்தி புனப்³ப⁴வம், தஸ்மா ஆதா³தப்³ப³பா⁴வேன பாகடோ புனப்³ப⁴வோ. ஸோ ச உபபத்திப⁴வோ தேபூ⁴மகவிபாககடத்தாரூபஸங்க³ஹோ ‘‘ப⁴வபச்சயா ஜாதீ’’தி ஏத்த² ஜாதிவசனே ஸமவருத்³தோ⁴தி உபாதி³ன்னவசனேன உபபத்திப⁴வோ வுச்சதி, உபபத்திப⁴வோ ச தேபூ⁴மகவிபாககடத்தாரூபானீதி தா⁴துகதா²யம் பகாஸிதமேதம். தஸ்மா உபேதேன ஆதி³ன்னாதி தே ஏவ த⁴ம்மா வுச்சந்தீதி ஸித்³தோ⁴ அயமத்தோ²தி. உபாதி³ன்ன-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் வத்வா தம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா உபாதா³னிய-ஸத்³த³ஸ்ஸ விஸும் உபாதி³ன்னஸத்³தா³னபேக்க²ம் அத்த²ம் வத்தும் ‘‘ஆரம்மணபா⁴வம் உபக³ந்த்வா’’திஆதி³மாஹ. தஸ்மா ஏவ அவிஸேஸேத்வா ‘‘உபாதா³னஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயபூ⁴தானமேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி வுத்தம். தம் பன உபாதா³னியம் உபாதி³ன்னம் அனுபாதி³ன்னந்தி து³வித⁴ம். தஸ்மா தம் விஸேஸனேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உபாதி³ன்னா ச தே உபாதா³னியா சா’’திஆதி³மாஹ.

5. ஸம்கிலேஸோதி த³ஸ கிலேஸவத்தூ²னி வுச்சந்தி. ஸம்கிலிட்டா²தி தேஹி விபா³தி⁴தா உபதாபிதா ச. தே பன யஸ்மா ஸம்கிலேஸஸம்பயுத்தா ஏகுப்பாதா³தீ³ஹி நின்னானத்தா ஏகீபா⁴வமிவ க³தா விஸாதீ³ஹி விய ஸப்பிஆத³யோ விதூ³ஸிதா மலீனா விபா³தி⁴தா உபதாபிதா ச நாம ஹோந்தி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘ஸம்கிலேஸேன ஸமன்னாக³தா ஸம்கிலிட்டா²’’தி. ஸம்கிலேஸம் அரஹந்தீதி ஸம்கிலேஸஸ்ஸ ஆரம்மணபா⁴வேன தம் லத்³து⁴ம் அரஹந்தீதி அத்தோ². ஆரம்மணபா⁴வானதிக்கமனதோதி ஏதேன ஸம்கிலேஸானதிக்கமனமேவ த³ஸ்ஸேதி, வத்த²யுகி³கஸுங்கஸாலிகஸத்³தா³னம் விய ஸம்கிலேஸிக-ஸத்³த³ஸ்ஸ பவத்தி வேதி³தப்³பா³.

6. ஸஹ விதக்கேன ஹோந்தீதி வசனஸேஸோ யோஜேதப்³போ³ அவுச்சமானஸ்ஸபி ப⁴வதி-அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாயமானத்தா. மத்தாதி பமாணவாசகம் ஏகம் பத³ந்தி க³ஹேத்வா ‘‘விசாரோவ மத்தா ஏதேஸ’’ந்தி அத்தோ² வுத்தோ. அஞ்ஞத்த² அவிப்பயோகீ³ஸு விதக்கவிசாரேஸு விசாரோவ ஏதேஸம் மத்தா, ததோ உத்³த⁴ம் விதக்கேன ஸம்பயோக³ம் ந க³ச்ச²ந்தீதி அத்தோ². அயமபரோ அத்தோ² – மத்த-ஸத்³தோ³ விஸேஸனிவத்திஅத்தோ². ஸவிதக்கஸவிசாரா த⁴ம்மா ஹி விதக்கவிஸிட்டே²ன விசாரேன ஸவிசாரா, ஏதே பன விசாரமத்தேன விதக்கஸங்கா²தவிஸேஸரஹிதேன, தஸ்மா ‘‘விசாரமத்தா’’தி வுச்சந்தி, விசாரமத்தவந்தோதி அத்தோ². விசாரமத்தவசனேன அவிதக்கத்தே ஸித்³தே⁴ அவிதக்கானம் அஞ்ஞேஸம்பி அத்தி²பா⁴வஜோதனத்த²ம் அவிதக்கவசனம். அவிதக்கா ஹி விசாரமத்தா ச ஸந்தி அவிசாரா சாதி நிவத்தேதப்³பா³ க³ஹேதப்³பா³ ச ஹோந்தி, தேஸு அவுச்சமானேஸு நிவத்தேதப்³ப³க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸ அத³ஸ்ஸிதத்தா விசாரமத்தாவஅவிதக்காதி ஆபஜ்ஜேய்யாதி. விஸேஸனவிஸேஸிதப்³ப³பா⁴வோ பன யதா²காமம் ஹோதீதி ஸாமஞ்ஞேன அவிதக்கபா⁴வேன ஸஹ விசாரமத்ததாய த⁴ம்மவிஸேஸனபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அவிதக்கவிசாரமத்தா’’தி பதா³னுக்கமோ கதோ.

அத² வா ஸவிசாரா து³விதா⁴ ஸவிதக்கா அவிதக்கா ச, தேஸு அவிதக்கே நிவத்தேதும் ஆதி³பத³ம் வுத்தம். அவிசாரா ச து³விதா⁴ ஸவிதக்கா அவிதக்கா ச, தேஸு ஸவிதக்கே நிவத்தேதும் ததியபத³ம் வுத்தம். யே பன த்³வீஹிபி நிவத்திதா அவிதக்கா ஸவிதக்கா ச ஸவிசாரா அவிசாரா ச, தேஸு அஞ்ஞதரத³ஸ்ஸனம் வா கத்தப்³ப³ம் ஸியா உப⁴யத³ஸ்ஸனம் வா. உப⁴யத³ஸ்ஸனே கரியமானே யதி³ ‘‘ஸவிதக்கஸவிசாரா’’தி வுச்சேய்ய, ஆதி³பத³த்த²தாவ ஆபஜ்ஜதி. அத² ‘‘அவிதக்கஅவிசாரா’’தி வுச்சேய்ய, அந்தபத³த்த²தா. அத² பன ‘‘அவிதக்கஸவிசாரா ஸவிதக்கஅவிசாரா’’தி வுச்சேய்ய, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴னம் விய அத்த²ந்தராபா⁴வோ வா ஸங்கரதோ³ஸோ வா ஏகஸ்ஸேவ ஸவிதக்காவிதக்கதாஸவிசாராவிசாரதாவிரோதோ⁴ வா ஆபஜ்ஜேய்ய, தஸ்மா அஞ்ஞதரத³ஸ்ஸனேன இதரம்பி பகாஸேதும் அவிதக்கவசனேன த்³விப்பகாரேஸு வத்தப்³பே³ஸு ஸவிதக்கஅவிசாரே நிவத்தேத்வா அவிதக்கஸவிசாரே த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அவிதக்கவிசாரமத்தா’’தி. அத² வா விதக்காபா⁴வேன ஏதே விசாரமத்தா, ந விசாரதோ அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி த⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வாதி த³ஸ்ஸேதும் அவிதக்கவசனேன விசாரமத்தா விஸேஸிதா.

7. உபேக்க²தீதி வேத³யமானாபி மஜ்ஜ²த்தவேத³னா ஸுகா²காரே து³க்கா²காரே ச உதா³ஸினா ஹோதீதி அத்தோ². அத² வா உபேதா யுத்தா ஸுக²து³க்கா²னம் அவிருத்³தா⁴ இக்கா² அனுப⁴வனம் உபேக்கா². விஸேஸத³ஸ்ஸனவஸேனாதி நானத்தத³ஸ்ஸனவஸேன. யதி³ ஹி பீதிஸஹக³தா ஏவ ஸுக²ஸஹக³தா ஸியும், ‘‘பீதிஸஹக³தா’’தி ஏதேனேவ ஸித்³த⁴த்தா ‘‘ஸுக²ஸஹக³தா’’தி இத³ம் ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ‘‘ஸுக²ஸஹக³தா’’தி வா வுச்சமானே ‘‘பீதிஸஹக³தா’’தி ந வத்தப்³ப³ம், ததோ திகம் பூரேந்தேன து³க்க²ஸஹக³தபத³ம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ஏவஞ்ச ஸதி ‘‘வேத³னாத்திகோ ஏவாய’’ந்தி வுத்தவசனம் ஆபஜ்ஜதி, தஸ்மா ‘‘பீதிஸஹக³தா’’தி வத்வா ‘‘ஸுக²ஸஹக³தா’’தி வத³ந்தோ பீதிவிப்பயுத்தம்பி ஸுக²ம் அத்தீ²தி ததியஜ்ஜா²னகாயவிஞ்ஞாணஸம்பயுத்தம் ஸுக²ம் ஸப்பீதிகஸுக²தோ பி⁴ன்னம் கத்வா த³ஸ்ஸேதீதி அதி⁴ப்பாயோ. அத² வா பீதிஸுகா²னம் து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யனானத்தானம் நானத்தத³ஸ்ஸனத்த²ம் அயம் திகோ வுத்தோ. ‘‘பீதிஸஹக³தா’’தி ஏத்த² ஹி ஸுகே²கதே³ஸோ ஸங்க³ஹிதோ, ந பீதி. ‘‘ஸுக²ஸஹக³தா’’தி ஏத்த² பீதி ஸங்க³ஹிதா, ந ஸுக²ம். பீதிவிப்பயுத்தஸுக²ஸஹக³தா ச புரிமேன அஸங்க³ஹிதா பச்சி²மேன ஸங்க³ஹிதாதி ஸித்³தோ⁴ பீதிஸுகா²னம் விஸேஸோதி.

8. நிப்³பா³னம் த³ஸ்ஸனதோதி நிப்³பா³னாரம்மணதம் ஸந்தா⁴யாஹ. அத² வா த⁴ம்மசக்கு² புனப்புனம் நிப்³ப³த்தனேன பா⁴வனாபா⁴வம் அப்பத்தம் த³ஸ்ஸனம் நாம, த⁴ம்மசக்கு² ச பரிஞ்ஞாதி³கிச்சகரணேன சதுஸச்சத⁴ம்மத³ஸ்ஸனம் தத³திஸயோ, தஸ்மா நத்தே²த்த² கோ³த்ரபு⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனபா⁴வாபத்தீதி. உப⁴யபடிக்கே²பவஸேனாதி த்³வீஹி பதே³ஹி வுத்தத⁴ம்மபடிக்கே²பவஸேன, ந பஹாயகபடிக்கே²பவஸேன. ததா² ஹி ஸதி த³ஸ்ஸனபா⁴வனாஹி அஞ்ஞோ ஸமுச்சே²த³வஸேன பஹாயகோ அத்தி², தேன பஹாதப்³பா³ நேவ த³ஸ்ஸனேன ந பா⁴வனாய பஹாதப்³பா³தி அயமத்தோ² ஆபஜ்ஜதி, ந ச அஞ்ஞோ பஹாயகோ அத்தி² அஞ்ஞேஹி விக்க²ம்பி⁴தானஞ்ச புனப்பவத்திஸப்³பா⁴வா, நாபி பஹாதப்³பா³ ததியபதே³ன ஸங்க³ய்ஹந்தி, கிந்து அப்பஹாதப்³பா³ ஏவாதி. தஸ்மா பஹாதப்³ப³பத³ம் பச்சேகம் யோஜேத்வா நேவ த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³பா³ ந பா⁴வனாய பஹாதப்³பா³தி த³ஸ்ஸனேன பா⁴வனாய பஹாதப்³பே³ஹி அஞ்ஞே க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³.

9. ஏவமத்த²ம் அக்³க³ஹேத்வாதி அத்தா²யுத்திதோ ச ஸத்³தா³யுத்திதோ ச அக்³க³ஹேதப்³ப³தம் த³ஸ்ஸேதி. த³ஸ்ஸனபா⁴வனாஹி அப்பஹாதப்³ப³ஹேதுமத்தேஸு ஹி க³ய்ஹமானேஸு அஹேதுகா அஸங்க³ஹிதாதி யதா²தி⁴ப்பேதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அபரிபுண்ணத்தா அத்தா²யுத்தி, பஹாதப்³ப³ஸத்³த³ஸ்ஸ நிச்சஸாபேக்க²த்தே ச ஸதி ந ஸம்ப³ந்தீ⁴ஸத்³த³தோ பஹாயகதோ அஞ்ஞம் படிஸேத⁴ம் அபேக்க²மானஸ்ஸ ஹேதுஸத்³தே³ன ஸமாஸோ உபபஜ்ஜதீதி ஸத்³தா³யுத்தி ச வேதி³தப்³பா³. ஏவமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³தி பஹாதப்³ப³-ஸத்³த³ம் படிஸேதே⁴ன அயோஜேத்வா யேஸம் அஞ்ஞபத³த்தே² ஸமாஸோ, தப்³பி³ஸேஸனம் அத்தீ²தி இத³ம் படிஸேதே⁴ன யோஜேத்வா த³ஸ்ஸனபா⁴வனாஹி பஹாதப்³போ³ ஹேது ஏதேஸம் நேவத்தீ²தி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³தி வுத்தம் ஹோதி. ஏவஞ்ச ஸதி யதா²தி⁴ப்பேதத்தோ² ஸப்³போ³ ஸங்க³ஹிதோதி. அத்தா²யுத்தி மா ஹோது, ஸத்³தோ³ பன இதா⁴பி ந யுத்தோ. ஏகந்தயோகீ³னம் அத்தி²-ஸத்³த³மேவ ஹி அபேக்க²மானானம் உபி⁴ன்னம் பஹாதப்³ப³ஹேது-ஸத்³தா³னம் ஸமாஸோ யுத்தோ, ந படிஸேத⁴ம் அபேக்க²மானானந்தி, தஸ்மா க³ஹேதப்³ப³த்த²த³ஸ்ஸனமத்தம் ஏதம் கதம், ஸத்³தோ³ பன யதா² யுஜ்ஜதி, ததா² யோஜேதப்³போ³. ஏவம் பன யுஜ்ஜதி – பஹாதப்³போ³ ஹேது ஏதேஸம் அத்தீ²தி பஹாதப்³ப³ஹேதுகா. கேன பஹாதப்³போ³தி? த³ஸ்ஸனேன பா⁴வனாய ச. தயித³ம் பஹாதப்³ப³ஹேதுகபத³ம் த³ஸ்ஸனபா⁴வனாபதே³ஹி விஸும் விஸும் யோஜேத்வா தேஹி யுத்தேன யே த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³ப³ஹேதுகா நேவ ஹோந்தி, பா⁴வனாய பஹாதப்³ப³ஹேதுகா ச ந ஹோந்தீதி படிஸேத⁴ஞ்ச விஸும் விஸும் யோஜேத்வா தே நேவ த³ஸ்ஸனேன ந பா⁴வனாய பஹாதப்³ப³ஹேதுகாதி வுச்சந்தி. நேவவிபாகனவிபாகத⁴ம்மத⁴ம்மவசனம் விய ஹி புரிமபத³த்³வயஸங்க³ஹிதத⁴ம்மபடிஸேத⁴னேன தத³ஞ்ஞத⁴ம்மனித³ஸ்ஸனமேதம் ஹோதி, ந அஹேதுகபத³ம் விய ஹேதுவிரஹப்பகாஸனேனாதி. ஏவஞ்ச கத்வா த்³வே படிஸேதா⁴ யுத்தா ஹோந்தி.

ஹேதுயேவ ஹி தேஸம் நத்தி², யோ த³ஸ்ஸனபா⁴வனாஹி பஹாதப்³போ³ ஸியாதி புரிமஸ்மிஞ்ஹி அத்தே² ஹேதூனம் த³ஸ்ஸனபா⁴வனாஹி பஹாதப்³ப³தா படிக்கி²த்தா, படிக்கே²போ ச பஹாதப்³பா³ஸங்காஸப்³பா⁴வே ஹோதி, பஹாதப்³பா³ஸங்கா ச ஹேதும்ஹி ஸதி ஸியா, தேஸம் பன அஹேதுகானம் ஹேதுயேவ நத்தி², யோ த³ஸ்ஸனபா⁴வனாஹி பஹாதப்³போ³ ஸியா, தத³பா⁴வா பஹாதப்³பா³ஸங்கா நத்தீ²தி தம்னிவாரணத்தோ² படிக்கே²போ ந ஸம்ப⁴வதி, தஸ்மா ‘‘நேவத³ஸ்ஸனேன ந பா⁴வனாய பஹாதப்³போ³ ஹேது ஏதேஸ’’ந்தி ஏவம் அஹேதுகானம் க³ஹணம் ந ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². அத² வா இதரதா² ஹி அஹேதுகானம் அக்³க³ஹணம் ப⁴வேய்யாதி அத்த²ஸ்ஸ பாகடத்தா ந காரணஸாத⁴னீயோ ஏஸோதி க³ஹேதப்³ப³த்த²ஸ்ஸேவ காரணம் வத³ந்தோ ‘‘ஹேதுயேவ ஹி தேஸம் நத்தீ²’’திஆதி³மாஹ. தேஸஞ்ஹி நேவத³ஸ்ஸனேன ந பா⁴வனாயபஹாதப்³ப³ஹேதுகபத³வசனீயானம் யோ த³ஸ்ஸனபா⁴வனாஹி பஹாதப்³போ³ ஸியா, ஸோ ஏவம்பகாரோ ஹேது நத்தி². தே ஹி அனேகப்பகாரா ஸஹேதுகா அஹேதுகா சாதி, தஸ்மா நேவத³ஸ்ஸனேன ந பா⁴வனாய பஹாதப்³போ³ ஹேது ஏதேஸம் அத்தீ²தி அயமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³தி அத்தோ².

10. தம் ஆரம்மணம் கத்வாதி இத³ம் சதுகிச்சஸாத⁴னவஸேன ஆரம்மணகரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அஞ்ஞதா² கோ³த்ரபு⁴ப²லபச்சவேக்க²ணாதீ³னம்பி அபசயகா³மிதா ஆபஜ்ஜேய்யாதி. அத² வா ஹேதுபா⁴வேன அபசயம் நிப்³பா³னம் க³ச்ச²ந்தீதி அபசயகா³மினோ. நிப்³பா³னஸ்ஸ ஹி அனிப்³ப³த்தனியத்தேபி ஸமுத³யப்பஹானஸமுத³யனிரோதா⁴னம் அதி⁴க³மஅதி⁴க³ந்தப்³ப³பா⁴வதோ ஹேதுஹேதுப²லபா⁴வோ மக்³க³னிப்³பா³னானம் யுஜ்ஜதி. யதா²ஹ ‘‘து³க்க²னிரோதே⁴ ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம் த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³’’தி (விப⁴. 719). அத்தோ²தி ஹி ஹேதுப²லம். த⁴ம்மோதி ஹேதூதி. புரிமபச்சி²மானம் புரிமே ஸஸம்பயுத்தா வுத்தா, பச்சி²மே கேவலா. புரிமே விய பன பச்சி²மே அத்தே²பி அரியமக்³க³ஸீஸேன ஸப்³ப³லோகுத்தரகுஸலசித்துப்பாதா³ க³ஹேதப்³பா³. து³தியே அத்த²விகப்பே ‘‘ஆசயம் கா³மினோ’’தி வத்தப்³பே³ அனுனாஸிகலோபோ கதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஆசினந்தீதி வா ஆசயா, ஆசயா ஹுத்வா க³ச்ச²ந்தி பவத்தந்தீதிபி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

11. ஸத்த பன ஸேக்கா² ஸிக்க²னஸீலாதி ஸேக்கா², தேஸம் இமேதி ஸேக்கா², அஞ்ஞாஸாதா⁴ரணா மக்³க³ப²லத்தயத⁴ம்மா. ஸயமேவ ஸிக்க²ந்தீதி ஸிக்க²னஸீலானமேதம் நித³ஸ்ஸனம். யே ஹி த⁴ம்மா ஸிக்க²ந்தி, தே ஸிக்க²னஸீலா ஹோந்தீதி. அக்க²ரத்தோ² பன ஸிக்கா² ஏதேஸம் ஸீலந்தி ஸேக்கா²தி. ந ஸேக்கா²தி யத்த² ஸேக்க²பா⁴வாஸங்கா அத்தி², தத்தா²யம் படிஸேதோ⁴தி லோகியனிப்³பா³னேஸு அஸேக்க²பா⁴வானாபத்தி த³ட்ட²ப்³பா³. ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸங்கா²தா ஹி ஸிக்கா² அத்தனோ படிபக்க²கிலேஸேஹி விப்பமுத்தா பரிஸுத்³தா⁴ உபக்கிலேஸானம் ஆரம்மணபா⁴வம்பி அனுபக³மனதோ ஏதா ஸிக்கா²தி வத்தும் யுத்தா அட்ட²ஸு மக்³க³ப²லேஸு விஜ்ஜந்தி, தஸ்மா சதுமக்³க³ஹேட்டி²மப²லத்தயத⁴ம்மா விய அரஹத்தப²லத⁴ம்மாபி தாஸு ஸிக்கா²ஸு ஜாதாதி ச, தம்ஸிக்கா²ஸமங்கி³னோ அரஹதோ இதரேஸம் விய ஸேக்க²த்தே ஸதி ஸேக்க²ஸ்ஸ ஏதேதி ச, ஸிக்கா² ஸீலம் ஏதேஸந்தி ச ஸேக்கா²தி ஆஸங்கிதப்³பா³ ஸியுந்தி ததா³ஸங்கானிவத்தனத்த²ம் ‘‘அஸேக்கா²’’தி யதா²வுத்தஸேக்க²பா⁴வபடிஸேதோ⁴ கதோ. அரஹத்தப²லே ஹி பவத்தமானா ஸிக்கா² பரினிட்டி²தஸிக்கா²கிச்சத்தா ந ஸிக்கா²கிச்சம் கரோந்தி, கேவலம் ஸிக்கா²ப²லபா⁴வேனேவ பவத்தந்தி, தஸ்மா தா ந ஸிக்கா²வசனம் அரஹந்தி, நாபி தம்ஸமங்கி³னோ ஸேக்க²வசனம், ந ச தம்ஸம்பயுத்தா ஸிக்க²னஸீலாதி ஸிக்கா²ஸு ஜாதாதிஆதி³அத்தே²ஹி அக்³க³ப²லத⁴ம்மா ஸேக்கா² ந ஹோந்தி, ஹேட்டி²மப²லேஸு பன ஸிக்கா² ஸகதா³கா³மிமக்³க³விபஸ்ஸனாதீ³னம் உபனிஸ்ஸயபா⁴வதோ ஸிக்கா²கிச்சம் கரோந்தீதி ஸிக்கா²வசனம் அரஹந்தி, தம்ஸமங்கி³னோ ச ஸேக்க²வசனம், தம்ஸம்பயுத்தா ச ஸிக்க²னஸீலவுத்தீதி தத்த² த⁴ம்மா யதா²வுத்தேஹி அத்தே²ஹி ஸேக்கா² ஹோந்தி ஏவ.

ஸேக்கா²தி வா அபரியோஸிதஸிக்கா² த³ஸ்ஸிதா. அனந்தரமேவ ‘‘அஸேக்கா²’’தி வசனம் பரியோஸிதஸிக்கா²னம் த³ஸ்ஸனந்தி ந லோகியனிப்³பா³னானம் அஸேக்க²தாபத்தி. வுத்³தி⁴ப்பத்தா வா ஸேக்கா²தி ஏதஸ்மிம் அத்தே² ஸேக்க²த⁴ம்மேஸு ஏவ கேஸஞ்சி வுத்³தி⁴ப்பத்தானம் அஸேக்க²தா ஆபஜ்ஜதி, தேன அரஹத்தமக்³க³த⁴ம்மா வுத்³தி⁴ப்பத்தா ச யதா²வுத்தேஹி ச அத்தே²ஹி ஸேக்கா²தி கத்வா அஸேக்கா² ஆபன்னாதி? ந, தம்ஸதி³ஸேஸு தப்³போ³ஹாரா. அரஹத்தமக்³க³தோ ஹி நின்னானாகரணம் அரஹத்தப²லம் ட²பேத்வா பரிஞ்ஞாதி³கிச்சகரணம் விபாகபா⁴வஞ்ச, தஸ்மா தே ஏவ ஸேக்கா² த⁴ம்மா அரஹத்தப²லபா⁴வம் ஆபன்னாதி ஸக்கா வத்தும், குஸலஸுக²தோ ச விபாகஸுக²ம் ஸந்ததரதாய பணீததரந்தி வுத்³தி⁴ப்பத்தா ச தே த⁴ம்மா ஹோந்தீதி அஸேக்கா²தி வுச்சந்தீதி.

12. கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னாஸமத்த²தாதீ³ஹி பரித்தா. ‘‘கிலேஸ…பே… தாயா’’தி அத்த²த்தயம்பி குஸலேஸு யுஜ்ஜதி, விபாககிரியேஸு தீ³க⁴ஸந்தானதாவ. பமாணகரேஹி வா ஓளாரிகேஹி காமதண்ஹாதீ³ஹி பரிச்சி²ன்னா பரித்தா. தேஹி அபரிச்சி²ன்னத்தா ஸுகு²மேஹி ரூபதண்ஹாதீ³ஹி பரிச்சி²ன்னா பமாணமஹத்தம் க³தாதி மஹக்³க³தா. அபரிச்சி²ன்னா அப்பமாணா.

14. அதப்பகட்டே²னாதி தி³வஸம்பி பச்சவேக்கி²யமானா லோகுத்தரத⁴ம்மா தித்திம் ந ஜனேந்தி ஸமாபஜ்ஜியமானாபி ப²லத⁴ம்மாதி.

15. மாதுகா⁴தாதீ³ஸு பவத்தமானாபி ஹிதஸுக²ம் இச்ச²ந்தாவ பவத்தந்தீதி தே த⁴ம்மா ஹிதஸுகா²வஹா மே ப⁴விஸ்ஸந்தீதி ஆஸீஸிதா ஹோந்தி, ததா² அஸுபா⁴ஸுகா²னிச்சானத்தேஸு ஸுபா⁴தி³விபரியாஸத³ள்ஹதாய ஆனந்தரியகம்மனியதமிச்சா²தி³ட்டீ²ஸு பவத்தி ஹோதீதி தே த⁴ம்மா அஸுபா⁴தீ³ஸு ஸுபா⁴தி³விபரீதப்பவத்திகா ஹோந்தி. மிச்சா²ஸபா⁴வாதி முஸாஸபா⁴வா. அனேகேஸு ஆனந்தரியேஸு கதேஸு யம் தத்த² ப³லவம், தம் விபச்சதி, ந இதரானீதி ஏகந்தவிபாகஜனகதாய நியததா ந ஸக்கா வத்துந்தி ‘‘விபாகதா³னே ஸதீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² க²ந்த⁴பே⁴தா³னந்தரந்தி சுதிஅனந்தரம். சுதி ஹி மரணனித்³தே³ஸே (விப⁴. 193) ‘‘க²ந்தா⁴னம் பே⁴தோ³’’தி வுத்தாதி. ஏதேன வசனேன ஸதி ப²லதா³னே சுதிஅனந்தரோ ஏவ, ந அஞ்ஞோ ஏதேஸம் ப²லகாலோதி ப²லகாலனியமேனேவ நியததா வுத்தா ஹோதி, ந ப²லதா³னனியமேனாதி நியதப²லகாலானம் அஞ்ஞேஸம்பி உபபஜ்ஜவேத³னீயானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயானம்பி நியததா ஆபஜ்ஜதி, தஸ்மா விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மானம் பச்சயந்தரவிகலதாதீ³ஹி அவிபச்சமானானம்பி அத்தனோ ஸபா⁴வேன விபாகத⁴ம்மதா விய ப³லவதா ஆனந்தரியேன விபாகே தி³ன்னே அவிபச்சமானானம்பி ஆனந்தரியானம் ப²லதா³னே நியதஸபா⁴வா ஆனந்தரியஸபா⁴வா ச பவத்தீதி அத்தனோ ஸபா⁴வேன ப²லதா³னனியமேனேவ நியததா ஆனந்தரியதா ச வேதி³தப்³பா³. அவஸ்ஸஞ்ச நியதஸபா⁴வா ஆனந்தரியஸபா⁴வா ச தேஸம் பவத்தீதி ஸம்படிச்சி²தப்³ப³மேதம் அஞ்ஞஸ்ஸ ப³லவதோ ஆனந்தரியஸ்ஸ அபா⁴வே சுதிஅனந்தரம் ஏகந்தேன ப²லதா³னதோ.

நனு ஏவம் அஞ்ஞேஸம்பி உபபஜ்ஜவேத³னீயானம் அஞ்ஞஸ்மிம் விபாகதா³யகே அஸதி சுதிஅனந்தரமேவ ஏகந்தேன ப²லதா³னதோ ஆனந்தரியஸபா⁴வா நியதஸபா⁴வா ச பவத்தி ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி அஸமானஜாதிகேன சேதோபணிதி⁴வஸேன உபகா⁴தகேன ச நிவத்தேதப்³ப³விபாகத்தா அனந்தரேகந்தப²லதா³யகத்தாபா⁴வா, ந பன ஆனந்தரியகானம் பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னி விய அஸமானஜாதிகம் ப²லனிவத்தகம் அத்தி² ஸப்³பா³னந்தரியகானம் அவீசிப²லத்தா, ந ச ஹேட்டு²பபத்திம் இச்ச²தோ ஸீலவதோ சேதோபணிதி⁴ விய உபரூபபத்திஜனககம்மப²லம் ஆனந்தரியகப²லம் நிவத்தேதும் ஸமத்தோ² சேதோபணிதி⁴ அத்தி² அனிச்ச²ந்தஸ்ஸேவ அவீசிபாதனதோ, ந ச ஆனந்தரியகோபகா⁴தகம் கிஞ்சி கம்மம் அத்தி², தஸ்மா தேஸம்யேவ அனந்தரேகந்தவிபாகஜனகஸபா⁴வா பவத்தீதி.

அனேகானி ச ஆனந்தரியகானி கதானி ஏகந்தே விபாகே ஸன்னியதத்தா உபரதாவிபச்சனஸபா⁴வாஸங்கத்தா நிச்சி²தானி ஸபா⁴வதோ நியதானேவ. சுதிஅனந்தரம் பன ப²லம் அனந்தரம் நாம தஸ்மிம் அனந்தரே நியுத்தானி தன்னிப்³ப³த்தனேன அனந்தரகரணஸீலானி அனந்தரப்பயோஜனானி சாதி ஸபா⁴வதோ ஆனந்தரியகானேவ ச ஹோந்தி. தேஸு பன ஸமானஸபா⁴வேஸு ஏகேன விபாகே தி³ன்னே இதரானி அத்தனா கத்தப்³ப³ஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ தேனேவ கதத்தா ந து³தியம் ததியம்பி ச படிஸந்தி⁴ம் கரோந்தி, ந ஸமத்த²தாவிகா⁴தத்தாதி நத்தி² தேஸம் நியதானந்தரியதானிவத்தீதி. ந ஹி ஸமானஸபா⁴வம் ஸமானஸபா⁴வஸ்ஸ ஸமத்த²தம் விஹனதீதி. ஏகஸ்ஸ பன அஞ்ஞானிபி உபத்த²ம்ப⁴கானி ஹோந்தீதி த³ட்ட²ப்³பா³னீதி. ஸம்மா ஸபா⁴வாதி ஸச்சஸபா⁴வா.

16. பரிபுண்ணமக்³க³கிச்சத்தா சத்தாரோ அரியமக்³கா³வ இத⁴ ‘‘மக்³கா³’’தி வுத்தா. பச்சயட்டே²னாதி மக்³க³பச்சயட்டே²ன. நிக்கே²பகண்டே³பி ஹி யே மக்³க³பச்சயம் லப⁴ந்தி, ந பன ஸயம் மக்³க³பச்சயபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தி, தே மக்³க³ஹேதுகாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அரியமக்³க³ஸமங்கி³ஸ்ஸ மக்³க³ங்கா³னி ட²பேத்வா’’திஆதி³ (த⁴. ஸ. 1039) வுத்தம். யோ பன தத்தே²வ ‘‘அரியமக்³க³ஸமங்கி³ஸ்ஸ அலோபோ⁴ அதோ³ஸோ அமோஹோ, இமே த⁴ம்மா மக்³க³ஹேதூ’’தி ஆதி³னயோ வுத்தோ, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மக்³க³ஸம்பயுத்தா வா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘அரியமக்³க³ஸமங்கி³ஸ்ஸ ஸம்மாதி³ட்டி² மக்³கோ³ சேவ ஹேது சா’’திஆதி³னா பன வுத்தனயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி² ஸய’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² பன அஸங்க³ஹிதஸங்க³ண்ஹனவஸேன படிபாடியா தயோ நயா வுத்தா, ஹேதுப³ஹுதாவஸேன ததியோ நயோ இத⁴ து³தியோ வுத்தோ.

அபி⁴ப⁴வித்வா பவத்தனட்டே²னாதி ஸஹஜாதாதி⁴பதிபி புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரவஸேன ஜேட்ட²கபா⁴வே பவத்தமானோ ஸஹஜாதே அத்தனோ வஸே அனுவத்தயமானோ தே அபி⁴ப⁴வித்வா பவத்ததி, ஆரம்மணாதி⁴பதிபி ததா³ரம்மணே த⁴ம்மே ததே²வ அத்தானம் அனுவத்தயமானோ தே த⁴ம்மே அபி⁴ப⁴வித்வா ஆரம்மணபா⁴வேன பவத்ததி, ந பச்சுப்பன்னபா⁴வேன, தஸ்மா அதி⁴பதித்³வயம்பி ஸங்க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘மக்³கோ³ அதி⁴பதி ஏதேஸ’’ந்தி அயஞ்ச அத்தோ² நிக்கே²பகண்டே³ உதா³ஹரணவஸேன ஆக³தம் அத்த²னயம் க³ஹேத்வா வுத்தோ. யஸ்மா பன பட்டா²னே (பட்டா². 2.16.11) ‘‘மக்³கா³தி⁴பதிம் த⁴ம்மம் படிச்ச மக்³கா³தி⁴பதி த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி நாதி⁴பதிபச்சயா, மக்³கா³தி⁴பதீ க²ந்தே⁴ படிச்ச மக்³கா³தி⁴பதி அதி⁴பதீ’’தி வுத்தம், தஸ்மா மக்³கோ³ அதி⁴பதி மக்³கா³தி⁴பதீதி அயம்பி அத்தோ² பாளியம் ஸரூபேகஸேஸவஸேன ஸமானஸத்³த³த்த²வஸேன வா ஸங்க³ஹிதோதி வேதி³தப்³போ³.

17. அனுப்பன்னாதி ஏதேன ஸப்³போ³ உப்பன்னபா⁴வோ படிஸித்³தோ⁴, ந உப்பன்னத⁴ம்மபா⁴வோ ஏவாதி தேன உப்பன்னா விக³தா அதீதாபி ந ஸங்க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. யதி³ ஹி ஸங்க³ஹிதா ஸியும், ‘‘அனுப்பன்னோ த⁴ம்மோ உப்பன்னஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’திஏவமாதி³ வுச்சேய்ய, ந து வுத்தந்தி. அனாக³தானி விபாககடத்தாரூபானி அதீதே அனாக³தே வா கம்மே புரிமனிப்ப²ன்னே ஏவ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தி, நானிப்ப²ன்னேதி பரினிட்டி²தகாரணேகதே³ஸானேவ ஹோந்தி, தஸ்மா தானி ‘‘அவஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தீதி உப்பாதி³னோ த⁴ம்மா’’தி வுச்சந்தி.

18. அத்தனோ ஸபா⁴வந்தி கக்க²ளபு²ஸனாதி³ஸபா⁴வம்.

20. ஏவம் பவத்தமானாதி ஏவம் சக்கா²தி³பா⁴வேன பு²ஸனாதி³பா⁴வேன ச ஏகஸந்ததிபரியாபன்னதாவஸேன பவத்தமானா. அத்தானம் அதி⁴ அஜ்ஜ²த்தாதி அதி⁴-ஸத்³தோ³ ஸமாஸவிஸயே அதி⁴காரத்த²ம் பவத்திஅத்த²ஞ்ச க³ஹேத்வா பவத்ததீதி அத்தானம் அதி⁴கிச்ச உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தா அஜ்ஜ²த்தா. தேனாதி யஸ்ஸ ஜா²னா வுட்ட²ஹித்வா அஜ்ஜ²த்தம் ப³ஹித்³தா⁴ அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ ச ஸுஞ்ஞதம் ஆனேஞ்ஜஞ்ச மனஸிகரோதோ அஜ்ஜ²த்தஸுஞ்ஞதாதீ³ஸு சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி ந பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி நாதி⁴முச்சதி, யோ ச இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ, தேன பி⁴க்கு²னா. தஸ்மிம்யேவ புரிமஸ்மிம் ஸமாதி⁴னிமித்தேதி பட²மஜ்ஜா²னாதி³ஸமாதி⁴னிமித்தே. அஜ்ஜ²த்தமேவாதி ஜா²னகோ³சரே கஸிணாதி³ம்ஹி. சித்தம் ஸண்ட²பேதப்³ப³ந்தி பட²மஜ்ஜா²னாதி³சித்தம் ஸண்ட²பேதப்³ப³ம். அஜ்ஜ²த்தரதோதி கோ³சரஜ்ஜ²த்தே நிப்³பா³னே ரதோ, ஸமாதி⁴கோ³சரே கம்மட்டா²னே வா ரதோ. ‘‘ஸமாஹிதோ ஏகோ ஸந்துஸிதோ தமாஹு பி⁴க்கு²’’ந்தி (த⁴. ப. 362) கா³தா²ஸேஸோ.

அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னந்தி ஏத்த² ஜா²னம் ஸகஸந்ததிபரியாபன்னத்தா ‘‘அஜ்ஜ²த்த’’ந்தி வுத்தந்தி நியகஜ்ஜ²த்தத்தோ² அஜ்ஜ²த்த-ஸத்³தோ³ ஹோதி. அஜ்ஜ²த்தந்தி ஸகஸந்ததினியகம். அஜ்ஜ²த்தே ப⁴வா அஜ்ஜ²த்திகாதி நியகஜ்ஜ²த்தேஸுபி அப்³ப⁴ந்தரா சக்கா²த³யோ வுச்சந்தி. ஏத்த² பன அஜ்ஜ²த்திக-ஸத்³தோ³ சக்கா²தீ³ஸு பவத்தமானோ த³ஸ்ஸிதோ, ந அஜ்ஜ²த்தஸத்³தோ³, அத்தி² ச அஜ்ஜ²த்தஅஜ்ஜ²த்திகஸத்³தா³னம் ப³ஹித்³தா⁴பா³ஹிர-ஸத்³தா³னம் விய விஸேஸோ. அஜ்ஜ²த்திகஸத்³தோ³ ஹி ஸபரஸந்தானிகேஸு ஸப்³பே³ஸு சக்கா²தீ³ஸு ரூபாதீ³ஸு பா³ஹிர-ஸத்³தோ³ விய பவத்ததி, அஜ்ஜ²த்த-ஸத்³தோ³ பன ஸகஸந்தானிகேஸ்வேவ சக்கு²ரூபாதீ³ஸு ததோ அஞ்ஞேஸ்வேவ ப³ஹித்³தா⁴-ஸத்³தோ³ விய பவத்ததீதி தஸ்மா ஸத்³த³தோ அத்த²தோ ச அஸமானத்தா ந இத³மேத்த² உதா³ஹரணம் யுத்தந்தி. அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ த³ட்ட²ப்³போ³ – அஜ்ஜ²த்தே ப⁴வா அஜ்ஜ²த்திகாதி அயஞ்ஹி வசனத்தோ². யஞ்ச அஜ்ஜ²த்தே ப⁴வம், தேன அஜ்ஜ²த்தேனேவ ப⁴விதப்³ப³ம், தேன தம்வாசகஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்த-ஸத்³த³ஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்திக-ஸத்³த³ஸ்ஸ ச ஸமானத்த²தா. உபி⁴ன்னம்பி ஸத்³தா³னம் ஸமானத்த²பா⁴வதோ அஜ்ஜ²த்தஜ்ஜ²த்தே பவத்தமானே அஜ்ஜ²த்திக-ஸத்³தே³ அஜ்ஜ²த்த-ஸத்³தோ³ தத்த² பவத்தோதி ஸக்கா வத்துந்தி.

அயம் கோ² பனானந்த³, விஹாரோதி விஹாரஸுஞ்ஞதாஸுத்தே (ம. நி. 3.187) ஸங்க³ணிகாராமதாய ரூபாதி³ரதியா ச ஆதீ³னவம் வத்வா தப்படிபக்க²விஹாரத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதந்தி விஸயபூ⁴தம் இஸ்ஸரியட்டா²னபூ⁴தம் ஸுஞ்ஞதம், ஸுஞ்ஞதாப²லஸமாபத்திந்தி அத்தோ². சித்திஸ்ஸரா ஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தாபி யம் முஹுத்தம் துண்ஹீ ப⁴விதப்³ப³ம் ஹோதி, தம் முஹுத்தம் ப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜந்தி, பகே³வ அஞ்ஞஸ்மிம் காலே, தஸ்மா ஸப்³ப³த்தா²பி இஸ்ஸரியானம் ப³ஹுலம் ப²லஸமாபத்தியம் இஸ்ஸரியஸ்ஸ பவத்தனதோ ப²லஸமாபத்தி ‘‘இஸ்ஸரியட்டா²ன’’ந்தி வுத்தா. அரஹத்தப²லாதி⁴க³மேன வா ததா²க³தானம் இஸ்ஸரியம் நிப்³ப³த்தம் தம்ஜனகேனேவ மக்³கே³னாதி தம் தேஸம் இஸ்ஸரியட்டா²னம். விஸயோ ச அனஞ்ஞத்த²பா⁴வோவ யதா² ‘‘ஆகாஸே ஸகுணா உத³கே மச்சா²’’தி, பு³த்³தா⁴ ச அஞ்ஞத்த² தி³ஸ்ஸமானாபி விவேகபப்³பா⁴ரதாய ப²லஸமாபத்தினின்னாவ, தேன தஸ்ஸா தஸ்ஸா கிரியாய அனந்தரம் ப²லஸமாபத்தியம்யேவ ப⁴வந்தீதி ஸா தேஸம் விஸயோ, தப்³பி³ஸயதா ச ஸச்சகஸுத்தேன (ம. நி. 1.364 ஆத³யோ) தீ³பேதப்³பா³.

22. யேஸம் த³ட்ட²ப்³ப³பா⁴வோ அத்தி², தே ஸனித³ஸ்ஸனா. சக்கு²விஞ்ஞாணகோ³சரபா⁴வோவ த³ட்ட²ப்³ப³பா⁴வோ, தஸ்ஸ ரூபாயதனா அனஞ்ஞத்தேபி அஞ்ஞேஹி த⁴ம்மேஹி ரூபாயதனம் விஸேஸேதும் அஞ்ஞம் விய கத்வா ‘‘ஸஹ நித³ஸ்ஸனேனாதி ஸனித³ஸ்ஸனா’’தி வுத்தம். த⁴ம்மஸபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஹி ஏகீபூ⁴தேஸு த⁴ம்மேஸு யோ நானத்தகரோ ஸபா⁴வோ, ஸோ அஞ்ஞோ விய கத்வா உபசரிதும் யுத்தோ. ஏவஞ்ஹி அத்த²விஸேஸாவபோ³தோ⁴ ஹோதீதி. ஸயஞ்ச நிஸ்ஸயவஸேன ச ஸம்பத்தானம் அஸம்பத்தானஞ்ச படிமுக²பா⁴வோ அஞ்ஞமஞ்ஞபதனம் படிஹனனபா⁴வோ, யேன ப்³யாபாராதி³விகாரபச்சயந்தரஸஹிதேஸு சக்கா²தீ³னம் விஸயேஸு விகாருப்பத்தி.

திகமாதிகாபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

து³கமாதிகாபத³வண்ணனா

1-6. மூலட்டே²னாதி ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னேன மூலபா⁴வேன, ந பச்சயமத்தட்டே²ன ஹேதுத⁴ம்மா ஹேதூ த⁴ம்மாதி ஸமாஸாஸமாஸனித்³தே³ஸபா⁴வோ த்³வின்னம் பாடா²னம் விஸேஸோ. ததே²வாதி ஸம்பயோக³தோவ. ஸஹேதுகானம் ஹேதுஸம்பயுத்தபா⁴வதோ ‘‘ஸம்பயோக³தோ’’தி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம், ந ஸஹஸத்³த³ஸ்ஸ ஸம்பயோக³த்த²த்தா. ஸஹ-ஸத்³தோ³ பன ஏகபுஞ்ஜே உப்பாத³தோ யாவ ப⁴ங்கா³ ஸஹேதுகானம் ஹேதூஹி ஸமானதே³ஸக³ஹணானம் ஹேதுஆதி³ஸப்³பா⁴வம் தீ³பேதி, ஸம்பயுத்த-ஸத்³தோ³ ஏகுப்பாதா³தி³வஸேன ஸஹ ஹேதூஹி ஏகீபா⁴வுபக³மனம், ததோ ஏவ ச த்³வின்னம் து³கானம் நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம். த⁴ம்மனானத்தாபா⁴வேபி ஹி பத³த்த²னானத்தேன து³கந்தரம் வுச்சதி. ந ஹி ஹேதுது³கஸங்க³ஹிதேஹி த⁴ம்மேஹி அஞ்ஞே ஸஹேதுகது³காதீ³ஹி வுச்சந்தி, தே ஏவ பன ஸஹேதுகாஹேதுகாதி³பா⁴வதோ ஸஹேதுகது³காதீ³ஹி வுத்தா. ஏவம் ஸஹேதுகது³கஸங்க³ஹிதா ஏவ ஹேதுஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபா⁴வதோ ஹேதுஸம்பயுத்தது³கேன வுத்தா. ந ஹி த⁴ம்மானம் அவுத்ததாபேக்க²ம் து³கந்தரவசனந்தி நத்தி² புனருத்திதோ³ஸோ. தே³ஸேதப்³ப³ப்பகாரஜானனஞ்ஹி தே³ஸனாவிலாஸோ ததா² தே³ஸனாஞாணஞ்சாதி. தேன த⁴ம்மானம் தப்பகாரதா வுத்தா ஹோதி. ஸகலேகதே³ஸவஸேன பட²மது³கம் து³தியததியேஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா சதுத்தா²த³யோ தயோ து³கா வுத்தா. ஸகலஞ்ஹி பட²மது³கம் து³தியது³கேகதே³ஸேன ஸஹேதுகபதே³ன ததியது³கேகதே³ஸேன ஹேதுஸம்பயுத்தபதே³ன ச யோஜேத்வா யதா²க்கமம் சதுத்த²பஞ்சமது³கா வுத்தா, ததா² பட²மது³கேகதே³ஸம் நஹேதுபத³ம் ஸகலேன து³தியது³கேன யோஜேத்வா ச²ட்ட²து³கோ வுத்தோ. இத³ம்பி ஸம்ப⁴வதீதி ஏதேன அவுத்தம்பி ஸம்ப⁴வவஸேன தீ³பிதந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸம்ப⁴வோ ஹி க³ஹணஸ்ஸ காரணந்தி. யதா² ஹேதுஸஹேதுகாதி இத³ம் ஸம்ப⁴வதீதி கத்வா க³ஹிதம், ஏவம் ஹேதுஅஹேதுகாதி இத³ம்பி ஸம்ப⁴வதீதி கத்வா க³ஹேதப்³ப³மேவாதி ஏவம் அஞ்ஞத்தா²பி யோஜேதப்³ப³ம்.

ஏவம் பட²மது³கம் து³தியததியது³கேஸு து³தியபதே³ஹி யோஜேத்வா ‘‘ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா அஹேதுகா ச, அஹேதுகா சேவ த⁴ம்மா ந ச ஹேதூ, ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா ஹேதுவிப்பயுத்தா ச, ஹேதுவிப்பயுத்தா சேவ த⁴ம்மா ந ச ஹேதூ’’தி யே த்³வே து³கா காதப்³பா³, தேஸம் ஸம்ப⁴வவஸேனேவ ஸங்க³ஹம் த³ஸ்ஸேத்வா கோ² பன-பதே³ன அபரேஸம்பி து³கானம் ஸங்க³ஹம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்ர யதே³த’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்ராதி பாளியம். அயம் அதிரேகத்தோ²தி இதா³னி யம் வக்க²தி, தமத்த²மாஹ. தத்த² பன அஞ்ஞேபி அஞ்ஞதா²பீதி ஏதேஸம் விஸும் பவத்தியா த்³வே து³கா த³ஸ்ஸிதா, ஸஹ பவத்தியா பன அயம்பி து³கோ வேதி³தப்³போ³ ‘‘ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா ஹேதுஸம்பயுத்தாபி ஹேதுவிப்பயுத்தாபீ’’தி, ஏதேஸு பன பஞ்சஸு து³கேஸு து³தியது³கேன ததியது³கோ விய, சதுத்த²து³கேன பஞ்சமது³கோ விய ச ச²ட்ட²து³கேன நின்னானத்த²த்தா ‘‘ந ஹேது கோ² பன த⁴ம்மா ஹேதுஸம்பயுத்தாபி ஹேதுவிப்பயுத்தாபீ’’தி அயம் து³கோ ந வுத்தோ. த³ஸ்ஸிதனின்னானத்த²னயோ ஹி ஸோ புரிமது³கேஹீதி. இதரேஸு சதூஸு ஹேதூ சேவ அஹேதுகது³கேன ஸமானத்த²த்தா ஹேதூ சேவ ஹேதுவிப்பயுத்தது³கோ, ஹேதுஸஹேதுகது³கேன ஸமானத்த²த்தா ஹேதுஹேதுஸம்பயுத்தது³கோ ச நஹேதுஹேதுஸம்பயுத்தது³கோ விய ந வத்தப்³போ³. தேஸு பன த்³வீஸு பச்சி²மது³கே ‘‘ஹேதூ கோ² பன த⁴ம்மா ஸஹேதுகா’’தி பத³ம் சதுத்த²து³கே பட²மபதே³ன நின்னானாகரணத்தா ந வத்தப்³ப³ம், ‘‘ஹேதூ கோ² பன த⁴ம்மா அஹேதுகா’’தி பத³ம் ‘‘ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா அஹேதுகா’’தி ஏதேன நின்னானத்தா ந வத்தப்³ப³ம். அவஸிட்டே² பன ஏகஸ்மிம் து³கே ‘‘அஹேதுகா சேவ த⁴ம்மா ந ச ஹேதூ’’தி பத³ம் ச²ட்ட²து³கே து³தியபதே³ன ஏகத்த²த்தா ந வத்தப்³ப³ம். இதா³னி ‘‘ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா அஹேதுகா சா’’தி இத³மேவேகம் பத³ம் அவஸிட்ட²ம், ந ச ஏகேன பதே³ன து³கோ ஹோதீதி தஞ்ச ந வுத்தந்தி. சதுத்த²து³கே து³தியபதே³ன பன ஸமானத்த²ஸ்ஸ ச²ட்ட²து³கே பட²மபத³ஸ்ஸ வசனம் து³கபூரணத்த²ம், ஏதேன வா க³தித³ஸ்ஸனேன ஸப்³ப³ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வந்தஸ்ஸ ஸங்க³ஹோ கதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ததா² ஹி ஸப்³போ³ ஸம்ப⁴வது³கோ பட²மது³கே து³தியததியது³கபக்கே²பேன த³ஸ்ஸிதோ, தேஸு ச பட²மது³கபக்கே²பேனாதி.

7-13. ஸமானகாலேன அஸமானகாலேன காலவிமுத்தேன ச பச்சயேன நிப்ப²ன்னானம் பச்சயாயத்தானம் பச்சயபா⁴வமத்தேன தேஸம் பச்சயானம் அத்தி²தம் தீ³பேதும் ஸப்பச்சயவசனம், ந ஸஹேதுகவசனம் விய ஸமானகாலானமேவ, நாபி ஸனித³ஸ்ஸனம் விய தம்ஸபா⁴வஸ்ஸ அனத்த²ந்தரபூ⁴தஸ்ஸ. ஸங்க²த-ஸத்³தோ³ பன ஸமேதேஹி நிப்பா²தி³தபா⁴வம் தீ³பேதீதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ து³கந்தரவசனே காரணம். ஏத்த² ச அப்பச்சயா அஸங்க²தாதி ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ அவினிச்சி²தத்த²பரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனவஸேன மாதிகாட²பனதோ கதோதி வேதி³தப்³போ³. உத்³தே³ஸேன ஹி குஸலாதி³ஸபா⁴வானம் த⁴ம்மானம் அத்தி²தாமத்தம் வுச்சதி, ந பரிச்சே²தோ³தி அபரிச்சே²தே³ன ப³ஹுவசனேன உத்³தே³ஸோ வுத்தோதி. ரூபந்தி ரூபாயதனம் பத²வியாதி³ வா. புரிமஸ்மிம் அத்த²விகப்பே ரூபாயதனஸ்ஸ அஸங்க³ஹிததா ஆபஜ்ஜதீதி ருப்பனலக்க²ணம் வா ரூபந்தி அயம் அத்த²னயோ வுத்தோ. தத்த² ரூபந்தி ருப்பனஸபா⁴வோ. ந லுஜ்ஜதி ந பலுஜ்ஜதீதி யோ க³ஹிதோ ததா² ந ஹோதி, ஸோ லோகோதி தம்க³ஹணரஹிதானம் லோகுத்தரானம் நத்தி² லோகதா. து³க்க²ஸச்சம் வா லோகோ, தத்த² தேனேவ லோகஸபா⁴வேன விதி³தாதி லோகியா.

ஏவம் ஸந்தே சக்கு²விஞ்ஞாணேன விஜானிதப்³ப³ஸ்ஸ ரூபாயதனஸ்ஸ தேனேவ நவிஜானிதப்³ப³ஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனாதி³கஸ்ஸ ச நானத்தா த்³வின்னம்பி பதா³னம் அத்த²னானத்ததோ து³கோ ஹோதி. ஏவம் பன து³கே வுச்சமானே து³கப³ஹுதா ஆபஜ்ஜதி, யத்தகானி விஞ்ஞாணானி, தத்தகா து³கா வுத்தா ஸமத்தா ட²பேத்வா ஸப்³ப³த⁴ம்மாரம்மணானி விஞ்ஞாணானி. தேஸு ச து³கஸ்ஸ பச்சே²தோ³ ஆபஜ்ஜதி, ததா² ச ஸதி ‘‘கேனசீ’’தி பத³ம் ஸப்³ப³விஞ்ஞாணஸங்கா³ஹகம் ந ஸியா, நித்³தே³ஸேன ச விருத்³த⁴ம் இத³ம் வசனம். யோ ச தத்த² ‘‘யே தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யாதி அயம் து³கோ ந ஹோதீ’’தி படிஸேதோ⁴ கதோ, ஸோ ச கத²ம் யுஜ்ஜேய்ய. ந ஹி ஸமத்தா² அட்ட²கதா² பாளிம் படிஸேதே⁴துந்தி, ந ச கேனசி-ஸத்³த³ஸ்ஸ தேனேவாதி அயம் பத³த்தோ² ஸம்ப⁴வதி, ‘‘கேனசீ’’தி ஏதஸ்ஸ ஆதி³பத³ஸ்ஸ அனியமிதம் யம் கிஞ்சி ஏகம் பத³த்தோ², தம் வத்வா வுச்சமானஸ்ஸ ‘‘கேனசீ’’தி து³தியபத³ஸ்ஸ யம் கிஞ்சி அபரம் அனியமிதம் பத³த்தோ²தி லோகஸித்³த⁴மேதம், ததே²வ ச நித்³தே³ஸோ பவத்தோ, ந சேத்த² விஞ்ஞாதப்³ப³த⁴ம்மபே⁴தே³ன து³கபே⁴தோ³ ஸமத்தோ ஆபஜ்ஜதி யத்தகா விஞ்ஞாதப்³பா³, தத்தகா து³காதி, தஸ்மா நத்தி² து³கப³ஹுதா. ந ஹி ஏகம்யேவ விஞ்ஞாதப்³ப³ம் கேனசி விஞ்ஞேய்யம் கேனசி ந விஞ்ஞேய்யஞ்ச, கிந்து அபரம்பி அபரம்பீதி ஸப்³ப³விஞ்ஞாதப்³ப³ஸங்க³ஹே து³கோ ஸமத்தோ ஹோதி, ஏவஞ்ச ஸதி ‘‘கேனசீ’’தி பத³ம் அனியமேன ஸப்³ப³விஞ்ஞாணஸங்கா³ஹகந்தி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி, விஞ்ஞாணனானத்தேன ச விஞ்ஞாதப்³ப³ம் பி⁴ந்தி³த்வா அயம் து³கோ வுத்தோ, ந விஞ்ஞாதப்³பா³னம் அத்த²ந்தரதாயாதி. ஏதஸ்ஸ பன து³கஸ்ஸ நிக்கே²பராஸினித்³தே³ஸோ து³கஸங்க³ஹிதத⁴ம்மேகதே³ஸேஸு து³கபத³த்³வயப்பவத்தித³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தோ. அத்து²த்³தா⁴ரனித்³தே³ஸோ நிரவஸேஸது³கஸங்க³ஹிதத⁴ம்மத³ஸ்ஸனவஸேனாதி வேதி³தப்³போ³.

14-19. சக்கு²தோபி…பே… மனதோபீதி சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³வீதீ²ஸு தத³னுக³தமனோவிஞ்ஞாணவீதீ²ஸு ச கிஞ்சாபி குஸலாதீ³னம்பி பவத்தி அத்தி², காமாஸவாத³யோ ஏவ பன வணதோ யூஸம் விய பக்³க⁴ரணகஅஸுசிபா⁴வேன ஸந்த³ந்தி, தஸ்மா தே ஏவ ‘‘ஆஸவா’’தி வுச்சந்தி. தத்த² ஹி பக்³க⁴ரணகஅஸுசிம்ஹி நிருள்ஹோ ஆஸவஸத்³தோ³தி. த⁴ம்மதோ யாவ கோ³த்ரபு⁴ந்தி ததோ பரம் மக்³க³ப²லேஸு அப்பவத்திதோ வுத்தம். ஏதே ஹி ஆரம்மணகரணவஸேன த⁴ம்மே க³ச்ச²ந்தா ததோ பரம் ந க³ச்ச²ந்தீதி. நனு ததோ பரம் ப⁴வங்கா³தீ³னிபி க³ச்ச²ந்தீதி சே? ந, தேஸம்பி புப்³பே³ ஆலம்பி³தேஸு லோகியத⁴ம்மேஸு ஸாஸவபா⁴வேன அந்தோக³த⁴த்தா ததோ பரதாபா⁴வதோ. ஏத்த² ச கோ³த்ரபு⁴வசனேன கோ³த்ரபு⁴வோதா³னப²லஸமாபத்திபுரேசாரிகபரிகம்மானி வுத்தானீதி வேதி³தப்³பா³னி, பட²மமக்³க³புரேசாரிகமேவ வா கோ³த்ரபு⁴ அவதி⁴னித³ஸ்ஸனபா⁴வேன க³ஹிதம், ததோ பரம் மக்³க³ப²லஸமானதாய பன அஞ்ஞேஸு மக்³கே³ஸு மக்³க³வீதி²யம் ப²லஸமாபத்திவீதி²யம் நிரோதா⁴னந்தரஞ்ச பவத்தமானேஸு ப²லேஸு நிப்³பா³னே ச பவத்தி நிவாரிதா ஆஸவானந்தி வேதி³தப்³பா³. ஸவந்தீதி க³ச்ச²ந்தி. து³விதோ⁴ ஹி அவதி⁴ அபி⁴விதி⁴விஸயோ அனபி⁴விதி⁴விஸயோ ச. அபி⁴விதி⁴விஸயம் கிரியா ப்³யாபேத்வா பவத்ததி ‘‘ஆப⁴வக்³கா³ ப⁴க³வதோ யஸோ க³தோ’’தி, இதரம் ப³ஹி கத்வா ‘‘ஆபாடலிபுத்தா வுட்டோ² தே³வோ’’தி. அயஞ்ச ஆ-காரோ அபி⁴விதி⁴அத்தோ² இத⁴ க³ஹிதோதி ‘‘அந்தோகரணத்தோ²’’தி வுத்தம்.

சிரபாரிவாஸியட்டோ² சிரபரிவுத்த²தா புராணபா⁴வோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘புரிமா, பி⁴க்க²வே, கோடி ந பஞ்ஞாயதி ப⁴வதண்ஹாயா’’தி (அ. நி. 10.62) இத³ம் ஸுத்தம் ஸங்க³ஹிதம். அவிஜ்ஜாஸவப⁴வாஸவானஞ்ச சிரபரிவுத்த²தாய த³ஸ்ஸிதாய தப்³பா⁴வபா⁴வீனம் காமாஸவதி³ட்டா²ஸவானஞ்ச சிரபரிவுத்த²தா த³ஸ்ஸிதா ஹோதி. அஞ்ஞேஸுபி யதா²வுத்தே த⁴ம்மே ஓகாஸஞ்ச ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தமானேஸு மானாதீ³ஸு விஜ்ஜமானேஸு அத்தத்தனியாதி³க்³கா³ஹவஸேன அபி⁴ப்³யாபனம் மத³கரணவஸேன ஆஸவஸதி³ஸதா ச ஏதேஸம்யேவ, நாஞ்ஞேஸந்தி ஏதேஸ்வேவ ஆஸவஸத்³தோ³ நிருள்ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஆயதம் வா ஸவந்தி ப²லந்தீதி ஆஸவா. ந ஹி கிஞ்சி ஸம்ஸாரது³க்க²ம் ஆஸவேஹி வினா உப்பஜ்ஜமானம் அத்தீ²தி. ஆரம்மணபா⁴வேன யே த⁴ம்மா வணோ விய ஆஸவே பக்³க⁴ரந்தி, தே அஸம்பயோகே³ அதப்³பா⁴வேபி ஸஹ ஆஸவேஹீதி ஸாஸவா, ஆஸவவந்தோதி அத்தோ².

ஓஸானது³கே ‘‘நோ ஆஸவா கோ² பனா’’தி அவத்வா ‘‘ஆஸவவிப்பயுத்தா கோ² பனா’’தி வசனம் ஸாஸவானம் ஸஹேதுகானம் விய ஸம்பயுத்தேஹி தம்ஸஹிததா ந ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ஏவம் ஸேஸகோ³ச்ச²கேஸுபி யதா²ஸம்ப⁴வம் விப்பயுத்தக்³க³ஹணே பயோஜனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அபிச ‘‘நோ ஆஸவா கோ² பன த⁴ம்மா ஸாஸவா’’தி இத³ம் பத³ம் சதுத்த²து³கே து³தியபதே³ன நின்னானம், ந ச ஏகேன து³கோ ஹோதி, தஸ்மா ஆஸவவிப்பயுத்தபத³மேவ க³ஹேத்வா ஓஸானது³கயோஜனா ஞாயாக³தாதி கதா. ஹேதுகோ³ச்ச²கே பன ஹேதுவிப்பயுத்தானம் ஸஹேதுகதா நத்தீ²தி தே க³ஹேத்வா து³கயோஜனாய அஸக்குணேய்யத்தா நஹேதுபத³ம் க³ஹேத்வா ஓஸானது³கயோஜனா கதா. யே வா பன பட²மே து³கே து³தியஸ்ஸ பக்கே²பே ஏகோ, ததியஸ்ஸ த்³வே, பட²மஸ்ஸ து³தியே ஏகோ, ததியே த்³வே, து³தியஸ்ஸ ததியே ஏகோ, து³தியே ச ததியஸ்ஸ ஏகோதி அட்ட² து³கா லப்³ப⁴ந்தி, தேஸு தீஹி இதரே ச நயதோ த³ஸ்ஸிதாதி வேதி³தப்³பா³. ஏஸ நயோ ஸேஸகோ³ச்ச²கேஸுபி.

20-25. கிலேஸகம்மவிபாகவட்டானம் பச்சயபா⁴வேன தத்த² ஸம்யோஜேந்தி, ஸதிபி அஞ்ஞேஸம் தப்பச்சயபா⁴வே ந வினா ஸம்யோஜனானி தேஸம் தப்பச்சயபா⁴வோ அத்தி², ஓரம்பா⁴கி³யுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸங்க³ஹிதேஹி ச தம்தம்ப⁴வனிப்³ப³த்தககம்மனியமோ ப⁴வனியமோ ச ஹோதி, ந ச உபச்சி²ன்னஸம்யோஜனஸ்ஸ கதானிபி கம்மானி ப⁴வம் நிப்³ப³த்தேந்தீதி. ஸம்யோஜேதப்³பா³தி வா ஸம்யோஜனியா, ஸம்யோஜனே நியுத்தாதி வா. தூ³ரக³தஸ்ஸபி ஆகட்³ட⁴னதோ நிஸ்ஸரிதும் அப்பதா³னவஸேன ப³ந்த⁴னம் ஸம்யோஜனம், க³ந்த²கரணம் ஸங்க²லிகசக்கலகானம் விய படிப³த்³த⁴தாகரணம் வா க³ந்த²னம் க³ந்தோ², ஸம்ஸிலிஸகரணம் யோஜனம் யோகோ³தி அயமேதேஸம் விஸேஸோதி வேதி³தப்³போ³. த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வகிச்சவிஸேஸஞ்ஞுனா பன ப⁴க³வதா ஸம்பயுத்தேஸு ஆரம்மணேஸு தப்பச்சயேஸு ச தேஹி தேஹி நிப்பா²தி³யமானம் தம் தம் கிச்சவிஸேஸம் பஸ்ஸந்தேன தே தே த⁴ம்மா ததா² ததா² ஆஸவஸம்யோஜனக³ந்தா²தி³வஸேன வுத்தாதி ‘‘கிமத்த²ம் ஏதேயேவ த⁴ம்மா ஏவம் வுத்தா, கஸ்மா ச வுத்தா ஏவ புன வுத்தா’’தி ந சோதே³தப்³ப³மேதம்.

26-37. க³ந்த²னியாதி ஏத்த² அயமஞ்ஞோ அத்தோ² ‘‘க³ந்த²கரணம் க³ந்த²னம், க³ந்த²னே நியுத்தாதி க³ந்த²னியா, க³ந்த²யிதும் ஸக்குணேய்யா, க³ந்த²யிதும் அரஹந்தீதி வா க³ந்த²னியா’’தி. ஏவம் ஓக⁴னியாதீ³ஸுபி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாதிக்கமதீதி ஏதம் தா⁴த்வத்த²ம் க³ஹேத்வா ஓக⁴னியாதி பத³ஸித்³தி⁴ கதா.

50-54. த⁴ம்மஸபா⁴வம் அக்³க³ஹேத்வா பரதோ ஆமஸந்தீதி பராமாஸா. பரதோதி நிச்சாதி³தோ. ஆமஸந்தீதி ஸபா⁴வபடிஸேதே⁴ன பரிமஜ்ஜந்தி.

55-68. ஸபா⁴வதோ விஜ்ஜமானம் அவிஜ்ஜமானம் வா விசித்தஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஞிதம் ஆரம்மணம் அக்³க³ஹேத்வா அப்பவத்திதோ ஆலம்ப³மானா த⁴ம்மா ஸாரம்மணா. சிந்தனம் க³ஹணம் ஆரம்மணூபலத்³தி⁴. சேதஸி நியுத்தா, சேதஸா ஸம்ஸட்டா² வா சேதஸிகா. து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யனானத்ததாய ஏகீபா⁴வமிவுபக³மனம் நிரந்தரபா⁴வுபக³மனம். யேஸம் ரூபானம் சித்தம் ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதி, தேஸம் சித்தஸ்ஸ ச ஸுவிஞ்ஞேய்யனானத்தந்தி நிரந்தரபா⁴வானுபக³மனம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏகதோ வத்தமானாபீதி அபி-ஸத்³தோ³ கோ பன வாதோ³ ஏகதோ அவத்தமானாதி ஏதமத்த²ம் தீ³பேதி. இத³மேத்த² விசாரேதப்³ப³ம் – அவினிப்³போ⁴க³ரூபானம் கிம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ஸட்ட²தா, உதா³ஹு விஸம்ஸட்ட²தாதி? விஸும் ஆரம்மணபா⁴வேன ஸுவிஞ்ஞேய்யனானத்தத்தா ந ஸம்ஸட்ட²தா, நாபி விஸம்ஸட்ட²தா ஸம்ஸட்டா²தி அனாஸங்கனீயஸபா⁴வத்தா. சதுன்னஞ்ஹி க²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ஸட்ட²ஸபா⁴வத்தா ரூபனிப்³பா³னேஹிபி ஸோ ஸம்ஸட்ட²பா⁴வோ அத்தி² நத்தீ²தி ஸியா ஆஸங்கா, தஸ்மா தேஸம் இதரேஹி, இதரேஸஞ்ச தேஹி விஸம்ஸட்ட²ஸபா⁴வதா வுச்சதி, ந பன ரூபானம் ரூபேஹி கத்த²சி ஸம்ஸட்ட²தா அத்தீ²தி ததா³ஸங்காபா⁴வதோ விஸம்ஸட்ட²தா ச ரூபானம் ரூபேஹி ந வுச்சதீதி. ஏஸ ஹி தேஸம் ஸபா⁴வோதி. சித்தஸம்ஸட்ட²ஸமுட்டா²னாதி³பதே³ஸு ஸம்ஸட்ட²ஸமுட்டா²னாதி³ஸத்³தா³ சித்தஸத்³தா³பேக்கா²தி பச்சேகம் சித்தஸத்³த³ஸம்ப³ந்த⁴த்தா சித்தஸம்ஸட்டா² ச தே சித்தஸமுட்டா²னா சாதி பச்சேகம் யோஜேத்வா அத்தோ² வுத்தோ. உபாதி³யந்தேவாதி பூ⁴தானி க³ண்ஹந்தி ஏவ, நிஸ்ஸயந்தி ஏவாதி அத்தோ². யதா² பூ⁴தானி உபாதி³யந்தி க³ய்ஹந்தி நிஸ்ஸீயந்தி, ந ததா² ஏதானி க³ய்ஹந்தி நிஸ்ஸீயந்தி, தஸ்மா உபாதா³. அத² வா பூ⁴தானி அமுஞ்சித்வா தேஸம் வண்ணனிபா⁴தி³பா⁴வேன க³ஹேதப்³ப³தோ உபாதா³.

75-82. ஸம்கிலிட்ட²த்திகே வுத்தனயேனாதி ஸம்-ஸத்³த³ம் அபனேத்வா கிலிஸந்தீதி கிலேஸாதிஆதி³னா நயேன.

83-100. காமாவசராதீ³ஸு அயமபரோ அத்தோ² – காமதண்ஹா காமோ, ஏவம் ரூபாரூபதண்ஹா ரூபம் அரூபஞ்ச. ஆரம்மணகரணவஸேன தானி யத்த² அவசரந்தி, தே காமாவசராத³யோதி. ஏவஞ்ஹி ஸதி அஞ்ஞபூ⁴மீஸு உப்பஜ்ஜமானானம் அகாமாவசராதி³தா காமாவசராதி³தா ச நாபஜ்ஜதீதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. நிக்கே²பகண்டே³பி ‘‘ஏத்தா²வசரா’’தி வசனம் அவீசிபரனிம்மிதபரிச்சி²ன்னோகாஸாய காமதண்ஹாய ஆரம்மணபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம், ததோ³காஸதா ச தண்ஹாய தன்னின்னதாய வேதி³தப்³பா³. யதி³ பரியாபன்னஸத்³த³ஸ்ஸ அந்தோக³தா⁴தி அயமத்தோ², மக்³கா³தி³த⁴ம்மானஞ்ச லோகுத்தரந்தோக³த⁴த்தா பரியாபன்னதா ஆபஜ்ஜதி. ந ஹி ‘‘பரியாபன்னா’’தி ஏத்த² தேபூ⁴மகக³ஹணம் அத்தீ²தி? நாபஜ்ஜதி ஸப்³ப³தா³ பவத்தமானஸ்ஸ பச்சக்க²ஸ்ஸ லோகஸ்ஸ வஸேன பரியாபன்னனிச்ச²யதோ. அத² வா பரிச்சே²த³காரிகாய தண்ஹாய பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஆபன்னா படிபன்னா க³ஹிதாதி பரியாபன்னா.

அனீய-ஸத்³தோ³ ப³ஹுலா கத்துஅபி⁴தா⁴யகோதி வட்டசாரகதோ நிய்யந்தீதி நிய்யானீயா, நீ-காரஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம் ய-காரஸ்ஸ ச க-காரத்தம் கத்வா ‘‘நிய்யானிகா’’தி வுத்தம், நிய்யானகரணஸீலா வா நிய்யானிகா. உத்தரிதப்³ப³ஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ அபா⁴வா நித்³தி³ஸியமானா ஸஉத்தரா த⁴ம்மாவ உத்தரிதப்³பா³தி ‘‘அத்தான’’ந்தி ஆஹ. ராகா³தீ³னந்தி ராகா³தீ³னம் த³ஸன்னம் கிலேஸானம் ஸப்³ப³னியதாகுஸலானம் வா. தேஹி நானப்பகாரது³க்க²னிப்³ப³த்தகேஹி அபி⁴பூ⁴தா ஸத்தா கந்த³ந்தி அகந்த³ந்தாபி கந்த³னகாரணபா⁴வதோ. யஸ்மா பன பஹானேகட்ட²தாவஸேன ச ‘‘ஸரணா’’தி ஆஹ, தஸ்மா ‘‘ராகா³தீ³ன’’ந்தி வசனேன ராக³தோ³ஸமோஹாவ க³ஹிதாதி ஞாயதி. ரண-ஸத்³தோ³ வா ராகா³தி³ரேணூஸு நிருள்ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³, ரணம் வா யுத்³த⁴ம், ‘‘காமா தே பட²மா ஸேனா’’தி (ஸு. நி. 438; மஹானி. 28, 68, 149; சூளனி. நந்த³மாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 47) ஏவமாதி³கா ச அகுஸலா ஸேனா அரியமக்³க³யுத்³தே⁴ன ஜேதப்³ப³த்தா ஸயுத்³த⁴த்தா ‘‘ஸரணா’’தி வுச்சந்தீதி. அரணவிப⁴ங்க³ஸுத்தே (ம. நி. 3.323 ஆத³யோ) பன ஸது³க்கா² ஸஉபகா⁴தா ஸஉபாயாஸா ஸபரிளாஹா மிச்சா²படிபதா³பூ⁴தா காமஸுகா²னுயோகா³த³யோ ‘‘ஸரணா’’தி வுத்தாதி து³க்கா²தீ³னம் ரணபா⁴வோ தன்னிப்³ப³த்தகஸபா⁴வானம் அகுஸலானம் ஸரணதா ச வேதி³தப்³பா³.

பிட்டி²து³கா ஸமத்தா.

ஸுத்தந்திகது³கமாதிகாபத³வண்ணனா

101-108. விஜ்ஜாராஸந்தோக³த⁴த⁴ம்மா விஜ்ஜாஸபா⁴க³தாய ததே³கதே³ஸே விஜ்ஜாகோட்டா²ஸே வத்தந்தீதி வுத்தா. வஜிரஸ்ஸ யத்த² தம் பததி, தத்த² அபே⁴ஜ்ஜம் நாம கிஞ்சி மணிபாஸாணாதி³ நத்தி², ந ச தேன க³மனமக்³கோ³ விருஹதி, ஏவமேவ அரஹத்தமக்³கே³ன யத்த² ஸோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம் ஸந்தானே அபே⁴ஜ்ஜோ கிலேஸோ நாம நத்தி², ந ச பி⁴ன்னோ புன விருஹதீதி வஜிருபமதா வேதி³தப்³பா³. தது³பசாரேன பா³லா யதா² ‘‘மஞ்சா கோ⁴ஸந்தீ’’தி. கண்ஹாபி⁴ஜாதீதி அபாயா வுச்சந்தி மனுஸ்ஸேஸு ச தோ³ப⁴க்³கி³யம். தபனஸ்ஸ வா து³க்க²ஸ்ஸ ஹிதாதி தபனியா.

தா³ஸாதீ³ஸுபி ஸிரிவட்³ட⁴காதி³ஸத்³தா³ விய அதத²த்தா வசனமத்தமேவ அதி⁴காரம் கத்வா பவத்தா அதி⁴வசனா. யஸ்மா பன அதி⁴வசனனிருத்திபஞ்ஞத்திபதா³னி ஸமானத்தா²னி, ஸப்³ப³ஞ்ச வசனம் அதி⁴வசனாதி³பா⁴வம் ப⁴ஜதி, தஸ்மா தேஸுபி வசனவிஸேஸேஸு விஸேஸேன பவத்தேஹி அதி⁴வசனாதி³ஸத்³தே³ஹி ஸப்³பா³னி வசனானி அத்த²ப்பகாஸனஸாமஞ்ஞேன வுத்தானீதி ஏதேனாதி⁴ப்பாயேன அயம் அத்த²யோஜனா கதாதி வேதி³தப்³பா³. அத² வா அதி⁴-ஸத்³தோ³ உபரிபா⁴கே³, உபரி வசனம் அதி⁴வசனம். கஸ்ஸ உபரி? பகாஸேதப்³ப³ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸாதி விதி³தோவாயமத்தோ². அதீ⁴னம் வா வசனம் அதி⁴வசனம். கேன அதீ⁴னம்? அத்தே²ன. ததா² தம்தம்அத்த²ப்பகாஸனே நிச்சி²தம், நியதம் வா வசனம் நிருத்தி. பத²வீதா⁴துபுரிஸாதி³தம்தம்பகாரேன ஞாபனதோ பஞ்ஞத்தீதி ஏவம் அதி⁴வசனாதி³பதா³னம் ஸப்³ப³வசனேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³. அஞ்ஞதா² ஸிரிவட்³ட⁴கத⁴னவட்³ட⁴கப்பகாரானமேவ அபி⁴லாபானம் அதி⁴வசனதா, அபி⁴ஸங்க²ரோந்தீதி ஏவம்பகாரானமேவ நித்³தா⁴ரணவசனானம் நிருத்திதா, தக்கோ விதக்கோதி ஏவம்பகாரானமேவ ஏகமேவத்த²ம் தேன தேன பகாரேன ஞாபேந்தானம் பஞ்ஞத்திதா ச ஆபஜ்ஜேய்யாதி.

109-118. ப²ஸ்ஸோ வேத³னாதி ஸப்³ப³தா³பி அரூபத⁴ம்மானம் ப²ஸ்ஸாதி³னாமகத்தா பத²வியாதீ³னம் கேஸகும்பா⁴தி³னாமந்தராபத்தி விய நாமந்தரானாபஜ்ஜனதோ ச ஸதா³ அத்தனாவ கதனாமதாய சதுக்க²ந்த⁴னிப்³பா³னானி நாமகரணட்டே²ன நாமம். நமனம் அவினாபா⁴வதோ ஆரம்மணாபி⁴முக²தா, நமனஹேதுபூ⁴ததா நாமனம். அத² வா அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோ விய அதி⁴வசனம் நாமமந்தரேன யே அனுபசிதபோ³தி⁴ஸம்பா⁴ரானம் க³ஹணம் ந க³ச்ச²ந்தி, தே நாமாயத்தக்³க³ஹணா நாமம். ரூபம் பன வினாபி நாமஸாத⁴னம் அத்தனோ ருப்பனஸபா⁴வேன க³ஹணம் உபயாதீதி ரூபம்.

119-123. இதோ புப்³பே³ பரிகம்மம் பவத்தம், இதோ பரம் ப⁴வங்க³ம், மஜ்ஜே² ஸமாபத்தீதி ஏவம் ஸமாபத்தீனம் அப்பனாபரிச்சே²த³பஞ்ஞா ஸமாபத்திகுஸலதா. வுட்டா²னே குஸலபா⁴வோ புப்³பே³ வுட்டா²னே பரிச்சே²த³கரணஞாணம். லக்க²ணாதி³வஸேன அனிச்சாதி³வஸேன ச மனஸி கரணம் மனஸிகாரோ.

124-134. ஸுசிஸீலதா ஸோரச்சம். ஸா ஹி ஸோப⁴னகம்மரததாதி. ஸம்மோத³கஸ்ஸ, ஸம்மோத³கோ வா முது³பா⁴வோ ஸம்மோத³கமுது³பா⁴வோ, ஸண்ஹவாசதா. ‘‘அகு³த்தத்³வாரதா’’தி வுத்தே கேஸு த்³வாரேஸூதி ந பஞ்ஞாயதீதி ‘‘இந்த்³ரியேஸூ’’தி வுத்தம். ஸம்பஜானாதீதி ஸம்பஜானோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸம்பஜஞ்ஞம். தத³பி ஞாணம் யஸ்மா ஸம்பஜானாதி, தஸ்மா ‘‘ஸம்பஜானாதீதி ஸம்பஜஞ்ஞ’’ந்தி ஆஹ. அப்படிஸங்கா²னே நிமித்தே விஸயே வா. வீரியஸீஸேனாதி வீரியபாமோக்கே²ன. உப்பன்னம் ப³லந்தி வீரியோபத்த²ம்பே⁴ன ஹி குஸலபா⁴வனா ப³லவதீ தி²ரா உப்பஜ்ஜதீதி ததா² உப்பன்னா ப³லவதீ குஸலபா⁴வனா ப³லவந்தோ ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³திபி வுச்சந்தி. கஸிணனிமித்தம் விய ஸஞ்ஞாணம் விய ஸவிக்³க³ஹம் விய ச ஸுட்டு² உபலக்கே²தப்³பா³காரம் ‘‘நிமித்த’’ந்தி வுச்சதி. ஸமதோ² ச ஏவம் ஆகாரோதி ‘‘நிமித்த’’ந்தி வுத்தோ. ததா² ஹி ஸோ பச்சவேக்க²ந்தேன பச்சவேக்க²ணதோ க³ய்ஹதீதி. உத்³த⁴ச்சமிவ சித்தம் ந விக்கி²பதீதி, விக்கே²பபடிக்கே²போ வா அவிக்கே²போ.

135-142. ஸீலமேவ புனப்புனம் ஆஸேவியமானம் லோகியம் லோகுத்தரம்பி ஸீலம் பரிபூரேதீதி ‘‘ஸீலபரிபூரணதோ’’தி வுத்தம். ஸீலஸ்ஸ ஸம்பதா³தி காரணஸீலம்பி ப²லஸீலம்பி ஸம்பன்னஸமுதா³யஸ்ஸ ஏகதே³ஸவஸேன வுத்தம். அத² வா ‘‘கதமே ச த²பதி அகுஸலா ஸீலா? அகுஸலம் காயகம்மம் அகுஸலம் வசீகம்மம் பாபகோ ஆஜீவோ’’தி (ம. நி. 2.264) வுத்தத்தா ஸப்³ப³ம்பி குஸலாகுஸலம் ‘‘ஸீல’’ந்தி க³ஹேத்வா தத்த² குஸலஸீலம் நித்³தா⁴ரேத்வா ‘‘ஸீலஸம்பதா³’’தி வுத்தம். ஏவம் தி³ட்டி²ஸம்பதா³பி வேதி³தப்³பா³.

தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ கோ² பன யதா²தி³ட்டி²ஸ்ஸ ச பதா⁴னந்தி கம்மஸ்ஸகதஞாணாதி³ஸங்கா²தா தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ சேவாதி படிபாடியா தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ கோ² பனாதி ச பத³த்³வயஸ்ஸ ஸமானத்தா பஞ்ஞா. யதா²தி³ட்டி²ஸ்ஸாதி நிப்³ப³த்திதப்பகாரதி³ட்டி²ஸ்ஸ நிப்³ப³த்தேதப்³ப³பதா⁴னானுரூபதி³ட்டி²ஸ்ஸ வா யதா²தி³ட்டி²பவத்தகிரியஸ்ஸ வா. ஸம்வேகோ³தி ஸஹோத்தப்பம் ஞாணம், ஓத்தப்பமேவ வா. ஸமத்தம் துஸ்ஸனம் தித்தி ஸந்துட்டி², நத்தி² ஏதஸ்ஸ ஸந்துட்டீ²தி அஸந்துட்டி², அஸந்துட்டி²ஸ்ஸ பா⁴வோ அஸந்துட்டி²தா. வீரியப்பவாஹே பவத்தமானே அந்தரா ஏவ படிக³மனம் நிவத்தனம் படிவானம், தம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி படிவானீ, ந படிவானீ அப்படிவானீ, தஸ்ஸ பா⁴வோ அப்படிவானிதா. விமுச்சனம் நாம ஆரம்மணே அதி⁴முத்ததா கிலேஸேஹி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஹி ச நிஸ்ஸடதா ச. படிஸந்தி⁴வஸேனாதி கிலேஸானம் தம்தம்மக்³க³வஜ்ஜா²னம் உப்பன்னமக்³கே³ க²ந்த⁴ஸந்தானே புன ஸம்த³ஹனவஸேன. அனுப்பாத³பூ⁴தேதி தம்தம்ப²லே. அனுப்பாத³பரியோஸானேதி அனுப்பாத³கரோ மக்³கோ³ அனுப்பாதோ³, தஸ்ஸ பரியோஸானே.

ஸுத்தந்திகது³கமாதிகாபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

து³கமாதிகாபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

காமாவசரகுஸலபத³பா⁴ஜனீயவண்ணனா

1. ‘‘யே வா பன…பே… அரூபினோ த⁴ம்மா’’தி இத³ம் ‘‘ப²ஸ்ஸோ ஹோதீ’’தி ஏவமாதி³கம் விய ந விஸும் ‘‘தேபி ஹோந்தீ’’தி ஹோதி-ஸத்³தே³ன ஸம்ப³ந்த⁴ம் கத்வா வுத்தம், உத்³தி³ட்டா²வஸேஸே ச பன க³ஹேத்வா ‘‘இமே த⁴ம்மா குஸலா’’தி அப்பேதும் வுத்தந்தி அப்பனாய அவரோதி⁴தம். ஏவஞ்ச கத்வா நித்³தே³ஸேபி ஏதஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனீயம் ந வுத்தந்தி. ஸரூபேன பன அத³ஸ்ஸிதத்தா ‘‘அத்தீ²’’தி வத்வா து³தியேன ஹோதி-ஸத்³தே³ன ஸம்ப³ந்தோ⁴ நித்³தே³ஸோ ச ந கதோ, ஸங்கே²பேன பன உத்³தி³ஸித்வா ஸங்கே²பேனேவ யே வா பன த⁴ம்மா நித்³தி³ட்டா²தி ஏதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ உத்³தே³ஸே அவரோதோ⁴ யுத்தோ. த⁴ம்மனித்³தே³ஸே ச நித்³தே³ஸாவஸானே வுத்தஸ்ஸாதி.

புச்சா²பரிச்சே²த³வசனேனேவ புச்சா²பா⁴வே விஞ்ஞாதே புச்சா²விஸேஸஞாபனத்த²ம் ஆஹ ‘‘அயம் கதே²துகம்யதாபுச்சா²’’தி. பஞ்சவிதா⁴ ஹீதி மஹானித்³தே³ஸே (மஹானி. 150; சூளனி. புண்ணகமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 12; மேத்தகூ³மாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 18) ஆக³தா புச்சா² த³ஸ்ஸேதி. லக்க²ணந்தி ஞாதும் இச்சி²தோ யோ கோசி ஸபா⁴வோ. அஞ்ஞாதந்தி யேன கேனசி ஞாணேன அஞ்ஞாதபா⁴வம் ஆஹ. அதி³ட்ட²ந்தி த³ஸ்ஸனபூ⁴தேன ஞாணேன பச்சக்க²ம் விய அதி³ட்ட²தம். அதுலிதந்தி ‘‘ஏத்தகம் இத³’’ந்தி துலாபூ⁴தாய பஞ்ஞாய அதுலிததம். அதீரிதந்தி தீரணபூ⁴தாய பஞ்ஞாய அகதஞாணகிரியாஸமாபனதம். அவிபூ⁴தந்தி ஞாணஸ்ஸ அபாகடபா⁴வம். அவிபா⁴விதந்தி ஞாணேன அபாகடீகதபா⁴வம். அதி³ட்ட²ம் ஜோதீயதி ஏதாயாதி அதி³ட்ட²ஜோதனா. அனுமதியா புச்சா² அனுமதிபுச்சா². ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே’’திஆதி³புச்சா²ய ஹி ‘‘கா தும்ஹாகம் அனுமதீ’’தி அனுமதி புச்சி²தா ஹோதி. கதே²துகம்யதாதி கதே²துகம்யதாய.

பபே⁴த³தோ த⁴ம்மானம் தே³ஸனந்தி மாதிகாதே³ஸனம் ஆஹ. தத்த² ஹி புரதோ குஸலாதி³கே பபே⁴தே³ வத்வா பச்ச²தோ த⁴ம்மா வுத்தாதி ‘‘பபே⁴த³வந்தத³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி நித்³தே³ஸம் ஆஹ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – மாதிகாய ஸவிஸேஸனா த⁴ம்மா வுத்தா, தே ச விஸேஸிதப்³ப³த்தா பதா⁴னா, பதா⁴னஞ்ச இதிகத்தப்³ப³தாய யுஜ்ஜதீதி த⁴ம்மானமேவ பதா⁴னானம் புச்சி²தப்³ப³தா விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³தா ச ஹோதி, தஸ்மா தே புச்சி²தப்³பே³ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கதமே த⁴ம்மா’’தி வுத்தம், தே பன விஸேஸவந்தோ புச்சி²தாதி த³ஸ்ஸேதும் புன ‘‘குஸலா’’தி வுத்தந்தி ஏவம் பபே⁴த³வந்தத³ஸ்ஸனத்த²ம் அயம் பதா³னுக்கமோ கதோதி. ‘‘இமே த⁴ம்மா குஸலா’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனேபி ஏவமேவ யோஜனா காதப்³பா³. ‘‘பபே⁴த³தோ த⁴ம்மானம் தே³ஸனம் தீ³பேத்வா’’தி ஏதஸ்ஸ அத்த²ம் விவரிதும் ‘‘இமஸ்மிஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. அனேகப்பபே⁴தா³ தே³ஸேதப்³பா³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்மாதி அவோஹாரதே³ஸனதோ த⁴ம்மானமேவ தே³ஸேதப்³ப³த்தா தேஸஞ்ச க⁴னவினிப்³போ⁴க³படிஸம்பி⁴தா³ஞாணாவஹனதோ பபே⁴த³வந்தானம் தே³ஸேதப்³ப³த்தா ‘‘குஸலா…பே… தீ³பேத்வா’’தி ஏதேன ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவமேவ ஹி யதா²வுத்ததீ³பனஸ்ஸ ஹேதும் ஸகாரணம் பகாஸேதும் புன ‘‘த⁴ம்மாயேவா’’திஆதி³ வுத்தந்தி. த⁴ம்மாதி ஸாமஞ்ஞமத்தவசனேன ஸமூஹாதி³க⁴னவஸேன ஏகத்தக்³க³ஹணம் ஹோதீதி ஏகத்தவினிப்³போ⁴க³கரணம் க⁴னவினிப்³போ⁴க³ஞாணம் ஆவஹதி பபே⁴த³தே³ஸனா, ததா² குஸலாதி³த⁴ம்மானம் அப்³யாகதாதி³அத்தா²னஞ்ச தீ³பனதோ த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³தி³ஞாணஞ்ச ஆவஹதி. ‘‘பபே⁴த³வந்தத³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி ஏதம் விவரிதும் ‘‘இதா³னி யே தேனா’’திஆதி³மாஹ. பபே⁴த³…பே… யுஜ்ஜதி இதிகத்தப்³ப³தாயுத்தஸ்ஸ விஸேஸனத்தா. அத² வா உத்³தே³ஸோ த⁴ம்மப்பதா⁴னோ, புச்சா² ஸம்ஸயிதப்பதா⁴னா, ந ச த⁴ம்மபா⁴வோ ஸம்ஸயிதோ, குஸலாதி³பே⁴தோ³ பன ஸம்ஸயிதோதி நிச்சி²தஸம்ஸயிதவஸேனாயம் பதா³னுக்கமோ கதோ.

ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் வசனே. கிமத்த²மாஹ ப⁴க³வாதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ஆஹ ‘‘ஸமயே நித்³தி³ஸி சித்த’’ந்தி. பரியோஸானேதி ஸமயே சித்தனித்³தே³ஸஸ்ஸ ‘‘யஸ்மிம்…பே… ஆரப்³பா⁴’’தி ஏதஸ்ஸ பரியோஸானே. தஸ்மிம் ஸமயேதி தஸ்மிம் சித்துப்பாத³ஸமயே. சித்தேன ஸமயம் நியமேத்வான அத² பச்சா² போ³தே⁴துந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. விஜ்ஜமானேபி போ⁴ஜனக³மனாதி³ஸமயனானத்தே ஸமவாயாதி³னானத்தே ச யதா²வுத்தசித்தனியமிதா விஸேஸிதா அஞ்ஞஸ்மிம் ஸமயே யதா²தி⁴ப்பேதானம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் அபா⁴வா சித்தனியமிதே ஸமயே ப²ஸ்ஸாத³யோ போ³தே⁴தும் விஸேஸனமேவ தாவ சித்தம் த³ஸ்ஸேதும் ஸமயே சித்தம் நித்³தி³ஸீதி அத்தோ². விஸேஸிதப்³போ³பி ஹி ஸமயோ அத்தனோ உபகாரத்த²ம் விஸேஸனபா⁴வம் ஆபஜ்ஜதி, விஸேஸனபூ⁴தஞ்ச சித்தம் தது³பகாரத்த²ம் விஸேஸிதப்³ப³பா⁴வந்தி. ஸந்ததிக⁴னாதீ³னம் அயம் விஸேஸோ – புரிமபச்சி²மானம் நிரந்தரதாய ஏகீபூ⁴தானமிவ பவத்தி ஸந்ததிக⁴னதா, ததா² ப²ஸ்ஸாதீ³னம் ஏகஸமூஹவஸேன து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யகிச்சபே⁴த³வஸேன ஏகாரம்மணதாவஸேன ச ஏகீபூ⁴தானமிவ பவத்தி ஸமூஹாதி³க⁴னதாதி.

காலஞ்ச ஸமயஞ்சாதி யுத்தகாலஞ்ச பச்சயஸாமக்³கி³ஞ்ச. க²ணோதி ஓகாஸோ. ததா²க³துப்பாதா³தி³கோ ஹி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ ஓகாஸோ தப்பச்சயபடிலாப⁴ஹேதுத்தா. க²ணோ ஏவ ச ஸமயோ. யோ ‘‘க²ணோ’’தி ச ‘‘ஸமயோ’’தி ச வுச்சதி, ஸோ ஏகோவாதி அத்தோ². மஹாஸமயோதி மஹாஸமூஹோ. ஸமயோபி கோ²தி ஸிக்கா²பரிபூரணஸ்ஸ ஹேதுபி. ஸமயப்பவாத³கேதி தி³ட்டி²ப்பவாத³கே. தத்த² ஹி நிஸின்னா தித்தி²யா அத்தனோ அத்தனோ ஸமயம் பவத³ந்தீதி. அத்தா²பி⁴ஸமயாதி ஹிதபடிலாபா⁴. அபி⁴ஸமேதப்³போ³தி அபி⁴ஸமயோ, அபி⁴ஸமயோ அத்தோ² அபி⁴ஸமயட்டோ²தி பீளனாதீ³னி அபி⁴ஸமிதப்³ப³பா⁴வேன ஏகீபா⁴வம் உபனேத்வா வுத்தானி, அபி⁴ஸமயஸ்ஸ வா படிவேத⁴ஸ்ஸ விஸயபூ⁴தோ அத்தோ² அபி⁴ஸமயட்டோ²தி தானேவ ததா² ஏகத்தேன வுத்தானி. தத்த² பீளனம் து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ தம்ஸமங்கி³னோ ஹிம் ஸனம் அவிப்பா²ரிகதாகரணம். ஸந்தாபோ து³க்க²து³க்க²தாதி³பா⁴வேன ஸந்தாபனம் பரித³ஹனம்.

‘‘இதா⁴’’தி வசனம் அகுஸலேஸு அப்³யாகதேஸு ச கேஸுசி க²ணஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. நனு குஸலானஞ்ச நவமேன க²ணேன வினா உப்பத்தி ஹோதீதி? நோ ந ஹோதி, ந பன நவமோ ஏவ க²ணோ, சதுசக்கானிபி க²ணோதி வுத்தானி. ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன அத்தஸம்மாபணிதி⁴க²ணமந்தரேன நத்தி² குஸலஸ்ஸ உப்பத்தீதி க²ணோ இத⁴ க³ஹிதோ. இந்த்³ரியவிஸயமனஸிகாராதீ⁴னம் விஞ்ஞாணந்தி ஏவமாதி³ ஸாதா⁴ரணப²லம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். நவமோதி அட்ட²க்க²ணே உபாதா³ய வுத்தம். சதுசக்கம் வத்ததீதி புன பதிரூபதே³ஸவாஸாதி³ஸம்பத்தி சதுசக்கம் விபரிவத்ததீதி அத்தோ². ஓகாஸபூ⁴தானீதி அத்தனோ நிப்³ப³த்தியா ‘‘இதா³னி உப்பஜ்ஜந்து குஸலானீ’’தி அனுமதிதா³னம் விய பூ⁴தானி.

சித்தகாலோதி த⁴ம்மேனேவ ஸதா காலோ விஸேஸிதோ, ந தஸ்ஸ பவத்தித்த² பவத்திஸ்ஸதி பவத்ததீதி ஏதேன அவத்தா²விஸேஸேன, நாபி தஸ்ஸ விஜானனகிச்சேன, தஸ்மா ஏவம்விதே⁴ த⁴ம்மே உபாதா³ய பஞ்ஞத்தோதி வுத்தோ. கமப்பவத்தா விஸேஸா ஏவ படிபாடீதி பீ³ஜபா⁴வோ ச படிபாடீதி வத்துமரஹதீதி இமினாதி⁴ப்பாயேன ‘‘பீ³ஜகாலோதி த⁴ம்மபடிபாடிம் உபாதா³ய பஞ்ஞத்தோ’’தி ஆஹ. த⁴ம்மபடிபாடிம் வாதி அட்ட²கலாபத⁴ம்மே ஸந்தா⁴யாஹ. ஸஞ்சிதா விய க³ய்ஹமானகாலா ஏவ காலஸஞ்சயோ, யதா² வா ததா² வா காலோதி ஏகம் ஸபா⁴வம் க³ஹேத்வா அபி⁴னிவேஸம் கரோந்தஸ்ஸ தத³பி⁴னிவேஸனிஸேத⁴னத்த²ம் ‘‘ஸோ பனேஸ ஸபா⁴வதோ அவிஜ்ஜமானத்தா பஞ்ஞத்திமத்தகோ’’தி ஆஹ. ஞத்வா விஞ்ஞேய்யோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இதரோ பன ஹேதூதி ஏஸ ஸமயோ பச்சயோவ விஞ்ஞேய்யோ. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் அதி⁴காரே ந ஹேதுஹேது ஸாதா⁴ரணஹேது சாதி அத்தோ². ஸமவாயோ பச்சயஸாமக்³கீ³, ஹேது பன ஏகேகோ பச்சயோதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் அனேகபச்சயத³ஸ்ஸனேன தம்தம்த்³வாரிகானம் குஸலானஞ்ச தப்பச்சயதம் த³ஸ்ஸேதி.

பரிக்³க³ஹோ கதோ அட்ட²கதா²சரியேஹி. ஏககாரணவாதோ³தி பகதிகாரணவாதோ³, இஸ்ஸரகாரணவாதோ³ வா. அஞ்ஞமஞ்ஞாபேக்கோ²தி அவயவானம் அஞ்ஞமஞ்ஞாபேக்க²தாய ஸமுதா³யோ வுத்தோ. அபேக்கா² ச யாவ ஸஹாயகாரணஸமாக³மோ ந ஹோதி, தாவ ப²லஸ்ஸ அனிப்பா²த³னம் ஸமாக³மே நிப்பா²த³னஸமத்த²ஸ்ஸ நிப்பா²த³னஞ்ச. ஸமாக³மோ ச யேஸு யுஜ்ஜமானேஸு நிப்³யாபாரேஸுபி ப²லஸ்ஸ பவத்தி, தேஸம் ஸப்³பா⁴வோதி.

அஸாமக்³கீ³…பே… பத்திதோதி சக்கு²ரூபாலோகமனஸிகாரானம் அஸமவேதானம் சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ அஹேதுபா⁴வே ஸதி ஸமவேதானஞ்ச தம்ஸபா⁴வாவினிவத்திதோ ஹேதுபா⁴வானாபத்திதோதி அத்தோ². ந ஹி ஸபா⁴வந்தரம் அஞ்ஞேன ஸஹிதம் ஸபா⁴வந்தரம் ஹோதீதி. ஏகஸ்மிந்தி அந்த⁴ஸதே ஏகேகஸ்மிம் அந்தே⁴தி அதி⁴ப்பாயோ. அஞ்ஞதா² யதா²ருதவஸேன அத்தே² க³ய்ஹமானே ஏகஸ்ஸ அந்த⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனாஸமத்த²தா ஸப்³பே³ஸம்பி ந ஹோதி, நாபி ஏகஸ்ஸ அஸமத்த²தாய ஸப்³பே³ஸம்பி அஸமத்த²தா வுத்தா, கிந்து ஸப்³பே³ஸம் விஸும் அஸமத்த²தாய ஏவாதி உபமாவசனம் ந யுஜ்ஜேய்ய, நாபி உபமோபமிதப்³ப³ஸம்ப³ந்தோ⁴. ந ஹி உபமிதப்³பே³ஸு சக்கா²தீ³ஸு ஏகஸ்ஸ அஸமத்த²தாய ஸப்³பே³ஸம்பி அஸமத்த²தா வுத்தா, கிந்து ஸப்³பே³ஸம் விஸும் அஸமத்த²தாய ஸஹிதானம் அஸமத்த²தாதி. அந்த⁴ஸதம் பஸ்ஸதீதி ச அந்த⁴ஸதம் ஸஹிதம் பஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ அஞ்ஞதா² வுத்தனயேன உபமிதப்³பா³ஸமானதாபத்திதோ. ஸாதா⁴…பே… டி²தபா⁴வோதி யேஸு விஜ்ஜமானேஸு ப²லப்பவத்தி தேஸம் ஸமோதா⁴னே, யதா² பவத்தமானேஸு தேஸு ப²லப்பவத்தி, ததா² பவத்திமாஹ. ந யேஸம் கேஸஞ்சி அனேகேஸம் ஸமோதா⁴னமத்தம் ஸாமக்³கீ³. ந ஹி ஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³ப³ஸமோதா⁴னம் சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ, கட்ட²கபாலபாஸாணஸமோதா⁴னம் வா ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹேதூதி. தந்தி தம் த³ஸ்ஸனம். அஸா…பே… ஸித்³தோ⁴தி நாயமத்தோ² ஸாதே⁴தப்³போ³ விஸும் அஹேதூனம் சக்கா²தீ³னம் ஸஹிதானம் ஹேதுபா⁴வஸ்ஸ பச்சக்க²ஸித்³த⁴த்தாதி அத்தோ². ந ஹி பச்சக்க²ஸித்³தே⁴ யுத்திமக்³க³னம் யுத்தந்தி.

மனுஸ்ஸத்தாதீ³னம் க²ணாவயவானம் ஸாமக்³கீ³ க²ணஸாமக்³கீ³, தம் வினா ஸோ நவமசக்கஸம்பத்திஸங்கா²தோ க²ணோ நத்தி². ஸா ஏவ ஹி க²ணஸாமக்³கீ³ ஸோ க²ணோதி அத்தோ². க²ண…பே… தீ³பேதி அத்தனோ து³ல்லப⁴தாயாதி அத்தோ². க²ணத்தோ² வா ஸமயஸத்³தோ³ க²ணஸங்கா²தோ ஸமயோதி வுத்தோ. ஸோ யஸ்மிம் து³ல்லபே⁴ க²ணே ஸதீதி இமஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ விபா⁴வனவஸேன ததா³யத்தாய குஸலுப்பத்தியா து³ல்லப⁴பா⁴வம் தீ³பேதி. ஏதேனுபாயேன ஸமவாய…பே… வுத்திம் தீ³பேதீதி ஏத்த² இதோ பரேஸு ச யோஜனா தஸ்ஸ தஸ்ஸ தம்தம்தீ³பனே காதப்³பா³.

தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸாதி ‘‘ஸேய்யதா²பி பி⁴க்க²வே சத்தாரோ த³ள்ஹத⁴ம்மா த⁴னுக்³க³ஹா ஸிக்கி²தா கதஹத்தா² கதுபாஸனா சதுத்³தி³ஸா டி²தா அஸ்ஸு, அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய ‘அஹம் இமேஸம்…பே… கதுபாஸனானம் கண்டே³ கி²த்தே கி²த்தே அப்பதிட்டி²தே பத²வியம் க³ஹேத்வா ஆஹரிஸ்ஸாமீ’’’தி (ஸம். நி. 2.228) ஏவம் வுத்தஜவனபுரிஸஸ்ஸ. தாவ பரித்தகோதி க³மனஸ்ஸாதா³னம் தே³வபுத்தானம் ஹேட்டு²பரியாயேன படிமுக²ம் தா⁴வந்தானம் ஸிரஸி பாதே³ ச ப³த்³த⁴கு²ரதா⁴ராஸன்னிபாததோ ச பரித்ததரோ காலோ. காலஸங்கா²தோ ஸமயோ சித்தபரிச்சி²ன்னோ வுச்சமானோ தேனேவ பரிச்சே²த³கசித்தேன ‘‘ஏவம் பரித்தோ அஹ’’ந்தி அத்தனோ பரித்ததம் தீ³பேதி. யதா² சாஹம், ஏவம் ஸப்³போ³ குஸலசித்தப்பவத்திகாலோதி தஸ்ஸ பரித்ததம் தீ³பேதி. ஸத்³த³ஸ்ஸ தீ³பனா வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³பா³.

பகதிவாதீ³னம் மஹதோ விய அணுவாதீ³னம் த்³விஅணுகஸ்ஸ விய ச ஏகஸ்ஸேவ. ஹேது…பே… வுத்திதம் தீ³பேதீதி பச்சயாயத்தவுத்திதீ³பனதோ தப்பரபா⁴வா ஹேதுஸங்கா²தஸ்ஸ பராயத்தவுத்திதீ³பனதா வுத்தா. ஸதி பன பச்சயாயத்தபா⁴வே பச்சயஸாமக்³கீ³ஆயத்ததா ஸமவாயஸங்கா²தேன தீ³பியதீதி அதப்பரபா⁴வதோ தஸ்ஸ தம்தீ³பனதா ந வுத்தா. அனேன ஸமயேன கத்துபூ⁴தேன, அனேன ஸமயேன வா கரணபூ⁴தேன ப⁴க³வதா படிஸேதி⁴தோதி அத்தோ². ஏஸ நயோ புரிமாஸு தீ³பனாஸு.

அதி⁴கரணவஸேனாதி ஆதா⁴ரவஸேன. ஏத்தா²தி காலஸமூஹஸங்கா²தே ஸமயே க³ஹிதேதி அத்தோ². காலோபி ஹி சித்தபரிச்சி²ன்னோ ஸபா⁴வதோ அவிஜ்ஜமானோபி ஆதா⁴ரபா⁴வேனேவ ஸஞ்ஞாதோ ‘‘அதி⁴கரண’’ந்தி வுத்தோ தம்க²ணப்பவத்தானம் ததோ புப்³பே³ பரதோ ச அபா⁴வா. பா⁴வோதி கிரியா. கிரியாய கிரியந்தரலக்க²ணம் பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணம். யதா² கா³வீஸு து³ய்ஹமானாஸு க³தோ, து³த்³தா⁴ஸு ஆக³தோதி தோ³ஹனகிரியா க³மனகிரியாய லக்க²ணம் ஹோதி, ஏவமிஹாபி ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே தஸ்மிம் ஸமயே’’தி ச வுத்தே ஸதீதி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயமானோ ஏவ ஹோதி அஞ்ஞகிரியாஸம்ப³ந்தா⁴பா⁴வேன பத³த்த²ஸ்ஸ ஸத்தாவிரஹாபா⁴வதோதி ஸமயஸ்ஸ ஸத்தாகிரியாய சித்துப்பாத³கிரியா ப²ஸ்ஸாதி³ப⁴வனகிரியா ச லக்கீ²யதீதி உப⁴யத்த² ஸமயஸத்³தே³ பு⁴ம்மனித்³தே³ஸோ கதோ லக்க²ணபூ⁴தபா⁴வயுத்தோதி.

உத்³தா³னதோதி உத்³தே³ஸதோ ஸங்கே²பதோ. கிலேஸகாமோ வத்து²காமபா⁴வம் ப⁴ஜந்தோ காமனீயவஸேன ப⁴ஜதி, ந காமனவஸேனாதி காமனவஸேன கிலேஸகாமோ ஏவ ஹோதி, ந வத்து²காமோ. து³விதோ⁴பேஸோதி வசனேன து³வித⁴ஸ்ஸபி ஸஹிதஸ்ஸ அவசரணப்பதே³ஸம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தேன வத்து²காமஸ்ஸேவ பவத்திதே³ஸோ ரூபாரூபதா⁴துத்³வயம் அபனீதம் ஹோதி. நனு ச து³விதோ⁴பி ஸஹிதோ ரூபாரூபதா⁴தூஸு பவத்ததி ரூபாரூபாவசரத⁴ம்மானம் வத்து²காமத்தா ததா³ரம்மணானம் ரூபாரூபராகா³னஞ்ச கிலேஸகாமபா⁴வஸித்³தி⁴தோதி? தம் ந, ப³ஹலகிலேஸஸ்ஸ காமராக³ஸ்ஸ கிலேஸகாமபா⁴வேன இத⁴ ஸங்க³ஹிதத்தா. ஏவஞ்ச கத்வா ரூபாரூபதா⁴தூஸு பவத்தமானேஸு காமாவசரத⁴ம்மேஸு நிகந்தி இத⁴ ந ஸங்க³ஹிதா ஸுகு²மத்தா. ‘‘உத்³தா³னதோ த்³வே காமா’’தி ஸப்³ப³காமே உத்³தி³ஸித்வாபி ஹி ‘‘து³விதோ⁴பேஸோ’’தி ஏத்த² ததே³கதே³ஸபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞஸஹிததாபரிச்சி²ன்னா காமராக³தப்³ப³த்து²கத⁴ம்மாவ ஸங்க³ஹிதாதி, நிரவஸேஸோ வா கிலேஸகாமோ காமராகோ³ காமதண்ஹாரூபதண்ஹாஅரூபதண்ஹானிரோத⁴தண்ஹாபே⁴தோ³ இத⁴ பவத்ததீதி அனவஸேஸப்பவத்திதம் ஸந்தா⁴ய ‘‘து³விதோ⁴பேஸோ’’தி வுத்தம், வத்து²காமோபி ச அப்பகோ இதா⁴பி ந வத்ததி ரூபாரூபாவசரவிபாகமத்தோ, ததா²பி பரிபுண்ணவத்து²காமத்தா காமாவசரத⁴ம்மாவ இத⁴ க³ஹிதா. ஏவஞ்ச கத்வா ஸஸத்தா²வசரோபமா யுத்தா ஹோதி. ‘‘ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதீ’’தி (த⁴. ஸ. 163; விப⁴. 625) ஏத்த² ரூபப⁴வோ உத்தரபத³லோபம் கத்வா ‘‘ரூப’’ந்தி வுத்தோ, ஏவமிதா⁴பி உத்தரபத³லோபோ த³ட்ட²ப்³போ³. அஞ்ஞதா² ஹி சித்தம் காமாவசராவசரந்தி வுச்சேய்யாதி. ஆரம்மணகரணவஸேனாதிஆதி³கே ‘‘காமோ’’தி ஸப்³ப³ம் தண்ஹமாஹ, தஸ்மா ‘‘காமஞ்சேஸா’’திஆதி³ வுத்தம், ‘‘காமே அவசாரேதீதி காமாவசார’’ந்தி வத்தப்³பே³ சா-ஸத்³த³ஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம் கதம்.

ருள்ஹிஸத்³தே³னாதி ஞாணஸம்பயுத்தேஸு ருள்ஹேன ஸத்³தே³ன, ஞாணஸம்பயுத்தேஸு வா பவத்தித்வா அனவஜ்ஜஸுக²விபாகதாய தம்ஸதி³ஸேஸு ஞாணவிப்பயுத்தேஸு ருள்ஹேன ஸத்³தே³ன. அத² வா கிஞ்சி நிமித்தம் க³ஹேத்வா ஸதிபி அஞ்ஞஸ்மிம் தம்னிமித்தயுத்தே கிஸ்மிஞ்சிதே³வ விஸயே ஸம்முதியா சிரகாலதாவஸேன நிமித்தவிரஹேபி பவத்தி ருள்ஹி நாம யதா² ‘‘மஹியம் ஸேதீதி மஹிம்ஸோ, க³ச்ச²ந்தீதி கா³வோ’’தி, ஏவம் குஸலஸத்³த³ஸ்ஸபி ருள்ஹிபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. பஞ்ஞானித்³தே³ஸே ‘‘கோஸல்ல’’ந்தி அபி⁴த⁴ம்மே (த⁴. ஸ. 16) வுத்தம், தஸ்ஸ ச பா⁴வா குஸலஸத்³த³ப்பவத்தீதி கோஸல்லயோகா³ குஸலந்தி அயம் அபி⁴த⁴ம்மபரியாயோ ஹோதி. குஸலந்தி குஸலபா⁴வம் ஆஹ.

விபாகாதீ³னம் அவஜ்ஜபடிபக்க²தா நத்தீ²தி குஸலமேவ அனவஜ்ஜலக்க²ணம் வுத்தம். அனவஜ்ஜலக்க²ணமேவாதி ஸுக²விபாகஸபா⁴வஸ்ஸ லக்க²ணபா⁴வனிவாரணத்த²ம் அவதா⁴ரணம் கதம், தம்னிவாரணஞ்ச தஸ்ஸ பச்சுபட்டா²னதம் வத்து²காமதாய கதம். ஸம்பத்திஅத்தே²ன ரஸேன வோதா³னபா⁴வரஸம். ப²லட்டே²ன பச்சுபட்டா²னேன இட்ட²விபாகபச்சுபட்டா²னம். ஸபா⁴வோ கக்க²ளாதி³பு²ஸனாதி³கோ அஸாதா⁴ரணோ. ஸாமஞ்ஞம் ஸாதா⁴ரணோ அனிச்சாதி³ஸபா⁴வோ. இத⁴ ச குஸலலக்க²ணம் ஸப்³ப³குஸலஸாதா⁴ரணஸபா⁴வத்தா ஸாமஞ்ஞம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், அகுஸலாதீ³ஹி அஸாதா⁴ரணதாய ஸபா⁴வோ வா. உபட்டா²னாகாரோதி க³ஹேதப்³ப³பா⁴வேன ஞாணஸ்ஸ உபட்ட²ஹனாகாரோ. ப²லம் பன அத்தனோ காரணம் படிச்ச தப்படிபி³ம்ப³பா⁴வேன, படிமுக²ம் வா உபட்டா²தீதி பச்சுபட்டா²னம்.

விஜானாதீதி ஸஞ்ஞாபஞ்ஞாகிச்சவிஸிட்ட²ம் விஸயக்³க³ஹணம் ஆஹ. ஸப்³ப³சித்தஸாதா⁴ரணத்தா யத்த² யத்த² யதா² யதா² அத்தோ² லப்³ப⁴தி, தத்த² தத்த² ததா² ததா² க³ஹேதப்³போ³தி. யம் ஆஸேவனபச்சயபா⁴வேன சினோதி, யஞ்ச கம்முனா அபி⁴ஸங்க²தத்தா சிதம், தம் ததா² ‘‘சித்த’’ந்தி வுத்தம். யம் பன ததா² ந ஹோதி, தம் பரித்தகிரியத்³வயம் அந்திமஜவனஞ்ச லப்³ப⁴மானசிந்தனவிசித்ததாதி³வஸேன ‘‘சித்த’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஹஸிதுப்பாதோ³ பன அஞ்ஞஜவனக³திகோவ. சித்தானம் பனாதி விசித்ரானந்தி அத்தோ². தத³ந்தோக³த⁴த்தா ஹி ஸமுதா³யவோஹாரேன அவயவோபி ‘‘சித்த’’ந்தி வுச்சதி யதா² பப்³ப³தனதீ³ஸமுத்³தா³தி³ஏகதே³ஸேஸு தி³ட்டே²ஸு பப்³ப³தாத³யோ தி³ட்டா²தி வுச்சந்தீதி. சரணம் நாம க³ஹேத்வா சரிதப்³ப³சித்தபடோ. ரூபானீதி பி³ம்பா³னி.

அஜ்ஜ²த்திகந்தி இந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் வத³தி. சித்தகதமேவாதி சித்தஸ்ஸ மூலகாரணதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். கம்மஸ்ஸ ஹேதம் சித்தம் காரணந்தி. தம் பன அத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘காயகம்மாதி³பே⁴த³’’ந்திஆதி³மாஹ. லிங்க³னானத்தந்தி ஸண்டா²னனானத்தம், பி⁴ன்னஸண்டா²னங்க³பச்சங்க³வதோ ஸரீரஸ்ஸ வா நானத்தம். வோஹாரவஸேன இத்தி²புரிஸாதி³பா⁴வேன வோஹரிதப்³பே³ஸு பத்த²னாவிஸேஸா உப்பஜ்ஜந்தி, ததோ கம்மவிஸேஸா. ஏவமித³ம் கம்மனானத்தம் வோஹாரனானத்ததோ ஹோதி. அபா…பே… காதி³தாதி ஏவமாதீ³ஸு ஆதி³-ஸத்³தே³ஹி க³தியா உபபத்தியா அத்தபா⁴வே லோகத⁴ம்மேஸு ச நானாகரணானி ஸுத்தாக³தானி ஸங்க³ண்ஹாதி.

கம்மனானத்தாதி³வஸேனாதி ஏத்த² குஸலாகுஸலவஸேன கம்மனானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம். விஸதி³ஸஸபா⁴வதா ஹி நானத்தந்தி. குஸலகம்மஸ்ஸ தா³னாதி³வஸேன காயஸுசரிதாதி³பா⁴வேன ச புது²த்தம், அகுஸலகம்மஸ்ஸ ச மச்ச²ரியாதீ³ஹி காயது³ச்சரிதாதீ³ஹி ச புது²த்தம் வேதி³தப்³ப³ம். ப³ஹுப்பகாரதா ஹி புது²த்தந்தி. அன்னதா³னாதி³வஸேன தா³னாதீ³னம் பாணாதிபாதாவிரதிஆதி³வஸேன காயஸுசரிதாதீ³னம் ஆவாஸமச்ச²ரியாதி³வஸேன மச்ச²ரியாதீ³னம் பாணாதிபாதாதி³வஸேன காயது³ச்சரிதாதீ³னஞ்ச பபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. ஏகேகஸ்ஸ ஹி பகாரஸ்ஸ பே⁴தோ³ பபே⁴தோ³தி. நானத்தாதீ³னம் வவத்தா²னம் ததா² ததா² வவத்தி²ததா நிச்சி²ததா. ஏதேனுபாயேன லிங்க³னானத்தாதீ³னி வேதி³தப்³பா³னி. கம்மனானத்தாதீ³ஹி நிப்³ப³த்தானி ஹி தானீதி.

பச்சுப்பன்னஸ்ஸ லிங்க³ஸ்ஸ கம்மதோ பவத்திம் தத³னுக்கமேன பச்சுப்பன்னகம்மஸ்ஸ நிப்ப²த்திஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா ததோ அனாக³தலிங்க³னானத்தாதி³னிப்ப²த்தித³ஸ்ஸனேன ஸம்ஸாரம் க⁴டேந்தோ ‘‘கம்மனானாகரணம் படிச்சா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² புரிமேன கம்மவசனேன அவிஜ்ஜாஸங்கா²ரா, லிங்கா³தி³வசனேன விஞ்ஞாணாதீ³னி ப⁴வபரியோஸானானி, க³திஆதி³வசனேன ஜாதிஜராமரணானி க³ஹிதானீதி த³ட்ட²ப்³பா³னி. தத்த² க³தீதி நிரயாத³யோ பஞ்ச க³தியோ வுச்சந்தி, தாஸம் நானாகரணம் அபதா³தி³பா⁴வோ. தா ஹி ததா² பி⁴ன்னாதி. உபபத்தீதி கோ³மஹிம்ஸாதி³க²த்தியாதி³சாதுமஹாராஜிகாதி³உபபத்தியோ, தாஸம் நானாகரணம் உச்சாதி³தா. க²த்தியோ ஏவ ஹி ஏகச்சோ குலபோ⁴க³இஸ்ஸரியாதீ³ஹி உச்சோ ஹோதி, ஏகச்சோ நீசோ. தேஹி ஏவ ஹீனதாய ஹீனோ, பதா⁴னபா⁴வம் நீததாய பணீதோ, அட்³ட⁴தாய ஸுக³தோ, த³லித்³த³தாய து³க்³க³தோ. குலவஸேன வா உச்சனீசதா, இஸ்ஸரியவஸேன ஹீனபணீததா, போ⁴க³வஸேன ஸுக³தது³க்³க³ததா யோஜேதப்³பா³. ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணதாதி ஓதா³தஸாமாதி³வண்ணஸுத்³தி⁴அஸுத்³தி⁴வஸேன வுத்தம். ஸுஜாதது³ஜ்ஜாததாதி நிக்³ரோத⁴பரிமண்ட³லாதி³ஆரோஹபரிணாஹேஹி லக்க²ணேஹி வா அத்தபா⁴வபரிபுண்ணாபரிபுண்ணஜாததாவஸேன. ஸுஸண்டி²தது³ஸ்ஸண்டி²ததாதி அங்க³பச்சங்கா³னம் ஸண்டா²னவஸேன.

அபரம்பி வுத்தம் அஜ்ஜ²த்திகசித்தஸ்ஸ யதா²வுத்தஸ்ஸ சித்தகதபா⁴வஸாத⁴கம் ஸுத்தம் ‘‘கம்மதோ’’திஆதி³. கம்மஞ்ஹி சித்ததோ நிப்³ப³த்தந்தி ததோ நிப்ப²ஜ்ஜமானம் ஸப்³ப³ம்பி சித்தம் சித்தகதமேவாதி ஸாதே⁴தி. கம்மனிப்³ப³த்ததோ லிங்க³தோ பவத்தமானலிங்க³ஸஞ்ஞா மூலகாரணதோ கம்மதோ ஆஸன்னகாரணதோ லிங்க³தோ ச பவத்தா ஹோதீதி ‘‘கம்மதோ…பே… பவத்தரே’’தி ஆஹ. அத² வா லிங்க³ஞ்ச ஸஞ்ஞா ச லிங்க³ஸஞ்ஞா, தா யதா²ஸங்க்²யம் கம்மதோ லிங்க³தோ ச பவத்தரேதி அத்தோ². ஸஞ்ஞாதோ பே⁴த³ம் க³ச்ச²ந்தீதி தே இத்தி²புரிஸாதி³லிங்க³ஸஞ்ஞாதோ இத்தி²புரிஸாதி³வோஹாரபே⁴த³ம் த⁴ம்மா க³ச்ச²ந்தி, ததா² ததா² வோஹரிதப்³பா³தி அத்தோ². இமாய கா³தா²ய அதீதபச்சுப்பன்னத்³த⁴படிச்சஸமுப்பாத³வஸேன சித்தகதம் சித்தம் த³ஸ்ஸிதம்.

லோகோ ஏவ பஜாதத்தா பஜாதி புரிமபாத³ஸ்ஸ விவரணம் பச்சி²மபாதோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. யதா² ரத²ஸ்ஸ ஆணி நிப³ந்த⁴னா, ஏவம் ஸத்தலோகரத²ஸ்ஸ கம்மம் நிப³ந்த⁴னந்தி உபமாஸம்ஸந்த³னம் வேதி³தப்³ப³ம். இமாய ச கா³தா²ய அத்³த⁴த்³வயவஸேன சித்தஸ்ஸ கம்மவிஞ்ஞாணகததா த³ஸ்ஸிதா. கித்திந்தி பரம்முகா² கித்தனம் பத்த²டயஸதம். பஸம்ஸந்தி ஸம்முகா² பஸம்ஸனம் து²திம். கம்மனானாகரணந்தி கம்மதோ நிப்³ப³த்தனானாகரணம் கம்மஜேஹி அனுமியமானம் கம்மஸ்ஸேவ வா நானாகரணம்.

கம்மஸ்ஸகாதி கம்மஸயா. கம்மஸ்ஸ தா³யம் தேன தா³தப்³ப³ம் ஆதி³யந்தீதி கம்மதா³யாதா³. அண்ட³ஜாதீ³னஞ்ச யோனீனம் கம்மதோ நிப்³ப³த்தத்தா கம்மமேவ யோனி அத்தபா⁴வபடிலாப⁴னிமித்தம் ஏதேஸந்தி கம்மயோனீ. ப³ந்த⁴னட்டே²ன கம்மம் ப³ந்து⁴ ஏதேஸந்தி கம்மப³ந்தூ⁴.

சித்தஸ்ஸாதி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ. தஸ்ஸ பன அலத்³தோ⁴காஸதா அஞ்ஞேன கம்மேன படிபா³ஹிதத்தா தத³விபச்சனோகாஸே புக்³க³லஸ்ஸ நிப்³ப³த்தத்தா ச வேதி³தப்³பா³. விஜ்ஜமானம்பி அபராபரியவேத³னீயகம்மவிஞ்ஞாணம் காலக³திபயோகா³தி³ஸஹகாரீபச்சயவிகலதாய அவஸேஸபச்சயவேகல்லம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏகச்சசித்தந்தி சித்தேன கத்தப்³ப³சித்ரேன ஏகச்சபூ⁴தம் தேன கத்தப்³ப³சித்ரமாஹ.

அனுப⁴வித்வா ப⁴வித்வா ச அபக³தம் பூ⁴தாபக³தம். அனுபூ⁴தபூ⁴ததா ஹி பூ⁴ததாஸாமஞ்ஞேன பூ⁴தஸத்³தே³ன வுத்தா. ஸாமஞ்ஞமேவ ஹி உபஸக்³கே³ன விஸேஸீயதீதி. அனுபூ⁴தஸத்³தோ³ ச கம்மவசனிச்சா²பா⁴வதோ அனுப⁴வகவாசகோ த³ட்ட²ப்³போ³. விகப்பகா³ஹவஸேன ராகா³தீ³ஹி தப்³பி³பக்கே²ஹி ச அகுஸலம் குஸலஞ்ச ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴வதி, ந விபாகோ கம்மவேக³க்கி²த்தத்தா, நாபி கிரியா அஹேதுகானம் அதிது³ப்³ப³லதாய ஸஹேதுகானஞ்ச கீ²ணகிலேஸஸ்ஸ ச²ளங்கு³பேக்கா²வதோ உப்பஜ்ஜமானானம் அதிஸந்தவுத்தித்தா. ஏத்த² ச புரிமனயே குஸலாகுஸலமேவ வத்தும் அதி⁴ப்பாயவஸேன ‘‘பூ⁴தாபக³த’’ந்தி வுத்தம். யம் ‘‘உப்பன்னானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய உப்பன்னானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் டி²தியா’’தி (ஸம். நி. 5.651-662; விப⁴. 390-391) ஏத்த² உப்பன்னந்தி க³ஹேத்வா தம்ஸதி³ஸானம் பஹானம், வுத்³தி⁴ ச வுத்தா, பச்சி²மனயே பன ச-ஸத்³தே³ன குஸலாகுஸலஞ்ச ஆகட்³டி⁴த்வா ஸப்³ப³ம் ஸங்க²தம் வுத்தம் பூ⁴தாபக³தபா⁴வாபி⁴தா⁴னாதி⁴ப்பாயேன.

விபச்சிதும் ஓகாஸகரணவஸேன உப்பதிதம் அதீதகம்மஞ்ச ததோ உப்பஜ்ஜிதும் ஆரத்³தோ⁴ அனாக³தோ விபாகோ ச ‘‘ஓகாஸகதுப்பன்ன’’ந்தி வுத்தோ. யம் உப்பன்னஸத்³தே³ன வினாபி விஞ்ஞாயமானம் உப்பன்னம், தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸஞ்சேதனிகான’’ந்திஆதி³ (அ. நி. 10.217, 219) வுத்தம். தாஸு தாஸு பூ⁴மீஸூதி மனுஸ்ஸதே³வாதி³அத்தபா⁴வஸங்கா²தேஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு. தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸந்தானே அனுப்பத்திஅனாபாதி³ததாய அஸமூஹதம். ஏத்த² ச லத்³த⁴பூ⁴மிகம் ‘‘பூ⁴மிலத்³த⁴’’ந்தி வுத்தம் அக்³கி³ஆஹிதோ விய. ஓகாஸகதுப்பன்னஸத்³தே³பி ச ஓகாஸோ கதோ ஏதேனாதி, ஓகாஸோ கதோ ஏதஸ்ஸாதி ச து³வித⁴த்தே²பி ஏவமேவ கதஸத்³த³ஸ்ஸ பரனிபாதோ வேதி³தப்³போ³.

ஸப்³ப³தா³ அவத்தமானம்பி க³மியசித்தம் படிபக்க²பச்சவேக்க²ணாய அவிக்க²ம்பி⁴தத்தா ‘‘உப்பன்ன’’ந்தி வுத்தம். அந்தரதா⁴பேதீதி விக்க²ம்பி⁴கா ஆனாபானஸ்ஸதி விக்க²ம்பே⁴தி. அந்தராயேவாதி பூ⁴மிலத்³தே⁴ ஸபூ⁴மியம் அப்³போ³ச்சி²ன்னே விச்சி²ந்தி³த்வாதி அத்தோ². அனதீதம் அனனாக³தஞ்ச க²ணத்தயேகதே³ஸக³தம்பி உப்பஜ்ஜமானம் ‘‘க²ணத்தயக³த’’ந்தி வுத்தம். தே³ஸனாய பதா⁴னேன க³ஹிதோ அத்தோ² ‘‘ஸீஸ’’ந்தி வுச்சதி. லோகியத⁴ம்மஞ்ஹி தே³ஸேதப்³ப³ம் பத்வா தே³ஸனாய சித்தம் புப்³ப³ங்க³மம் ஹோதி, த⁴ம்மஸபா⁴வம் வா ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். அகுஸலாதி ஸப்³பே³பி அகுஸலா த⁴ம்மா வுத்தா. சேதனாதி கேசி. அகுஸலபா⁴கி³யாதி ராகா³த³யோ ஏகந்தஅகுஸலா. அகுஸலபக்கி²காதி ப²ஸ்ஸாத³யோபி தப்பக்கி²கா. மனோ தேஸம் த⁴ம்மானம் பட²மம் உப்பஜ்ஜதீதி ஸஹஜாதோபி மனோ ஸம்பயுத்தே ஸங்க³ண்ஹித்வா அதி⁴பதிபா⁴வேன பவத்தமானோ பட²மம் உப்பன்னோ விய ஹோதீதி ஏவம் வுத்தோ. ஸம்பயுத்தாபி தத³னுவத்தனதாய அன்வதே³வ அகுஸலா த⁴ம்மாதி வுத்தா, அனந்தரபச்சயமனம் வா ஸந்தா⁴ய மனோபுப்³ப³ங்க³மதா வுத்தா. சித்தேன நீயதீதி அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணம் ஸந்தா⁴யாஹ, தண்ஹாஸம்பயுத்தம் வா. பப⁴ஸ்ஸரந்தி ஸபா⁴வபண்ட³ரதம் ஸந்தா⁴யாஹ. அரக்கி²தேதி ஸதியா அனுனயபடிகா⁴தீ³ஹி அரக்கி²தே, ராகா³தீ³ஹி ப்³யாபன்னே, தேஹி ஏவ அவஸ்ஸுதே. சித்தஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மபா⁴வஸாத⁴னே அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப³லதா³னவஸேன ஸுத்தானுரக்க²ணம், இத⁴ வா உபஸம்ஹதானம் ஆபி⁴த⁴ம்மிகேஹி விஞ்ஞாதானம் சிரகாலப்பவத்திவஸேன வேதி³தப்³ப³ம்.

கதரபஞ்ஞம் த்வந்திஆதி³ ந பாளிஆருள்ஹம், ஏவம் ப⁴க³வா புச்ச²தீதி அட்ட²கதா²யமேவ வுத்தம். பஞ்ஞா பன கிமத்தி²யாதி இத³ம்பி ஏகம் ஸுத்தம். ‘‘அபி⁴ஞ்ஞத்தா² பரிஞ்ஞத்தா² பஹானத்தா²’’தி தஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனம்.

ஸாதந்தி ஸபா⁴வவஸேன வுத்தம், மது⁴ரந்தி மது⁴ரம் வியாதி உபமாவஸேன. போனோப்³ப⁴விகாதி புனப்³ப⁴வகரணஸீலா. தத்ரதத்ராபி⁴னந்த³னதோ நந்தீ³, நந்தி³பூ⁴தோ ராகோ³ நந்தி³ராகோ³, நந்தி³ராக³பா⁴வேன ஸஹக³தாதி நந்தி³ராக³ஸஹக³தாதி ந ஏத்த² ஸம்பயோக³வஸேன ஸஹக³தபா⁴வோ அத்தீ²தி ஸஹக³தஸத்³தோ³ தண்ஹாய நந்தி³ராக³பா⁴வம் ஜோதேதி. நந்தி³ராக³பூ⁴தாதி சஸ்ஸ அத்தோ². நிஸ்ஸயேதி பாத³கே. ரூபாரூபாரம்மணானந்தி பத²வீகஸிணாதி³ஆகாஸாதி³ஆரம்மணானம். ஸம்ஸட்டே²தி கீ²ரோத³கம் விய ஸமோதி³தே ஏகீபா⁴வமிவ க³தே. ஸஹஜாதேதி ஸம்பயுத்தஸஹஜாதே, ந ஸஹஜாதமத்தே. இதா⁴பீதி ‘‘இமஸ்மிம்பி பதே³ அயமேவ அத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ’’தி இமிஸ்ஸா அட்ட²கதா²ய யதா²த³ஸ்ஸிதஸம்ஸட்ட²ஸத்³தோ³ ஸஹஜாதே அதி⁴ப்பேதோதி. அரூபம் ரூபேனாதி படிஸந்தி⁴க்க²ணே வத்து²னா. உக்கட்ட²னித்³தே³ஸோதி அனவஸேஸஸங்க³ஹேன கதோ அதிஸயனித்³தே³ஸோ.

அனாப⁴ட்ட²தாயேவாதி ‘‘தி³ட்ட²ம் ஸுத’’ந்திஆதீ³ஸு தி³ட்ட²தாத³யோ விய அபா⁴ஸிதப்³ப³தா அனாப⁴ட்ட²தா. ஸப்³பா³காரேன ஸதி³ஸஸ்ஸ து³தியசித்தஸ்ஸ ஸஸங்கா²ரிகதாவசனேன இமஸ்ஸ அஸங்கா²ரிகதா விஞ்ஞாயதி, தஸ்மா அபா⁴ஸிதப்³ப³தாய ந க³ஹிதோதி அத்தோ² யுஜ்ஜதி. அதி⁴ப்பாயோ பன பாளியம் அபா⁴ஸிதத்தா ஏவ தத்த² தே³ஸேதப்³ப³பா⁴வேன ந க³ஹிதோ ந ஸங்க³ஹிதோ ந தஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ அபா⁴வாதி. அத² வா பாளியம் அனாப⁴ட்ட²தாய ஏவ அட்ட²கதா²யம் ந க³ஹிதோ ந தஸ்ஸத்தோ² வுத்தோ. நியமேத்வாவாதி பரதோ ஏவம்வித⁴ஸ்ஸேவ ஸஸங்கா²ரிகபா⁴வவசனதோ இத⁴ தத³வசனேனேவ அஸங்கா²ரிகபா⁴வம் நியமேத்வா.

மனோவிஞ்ஞாணந்தி ஏத்த² த்³வாரம் வத்தூ²தி வுத்தம், த்³வாரேன வா தம்ஸஹாயபூ⁴தம் ஹத³யவத்து² வுத்தம். ஸரஸபா⁴வேனாதி ஸகிச்சபா⁴வேன. அவிஜ்ஜா ஹி ஸங்கா²ரானம் பச்சயபா⁴வகிச்சா, அஞ்ஞாஸாதா⁴ரணோ வா ரஸிதப்³போ³ விஞ்ஞாதப்³போ³ பா⁴வோ ஸரஸபா⁴வோ, அவிஜ்ஜாஸபா⁴வோ ஸங்கா²ரஸபா⁴வோதி ஏவமாதி³கோ. ‘‘ஸரஸஸபா⁴வேனா’’திபி பாடோ², ஸோயேவ அத்தோ². அவிஜ்ஜாபச்சயாதி வா ஸரஸேன, ஸங்கா²ராதி ஸபா⁴வேன.

ஏகஸமுட்டா²னாதி³தா ரூபத⁴ம்மேஸு ஏவ யோஜேதப்³பா³ தேஸு தப்³போ³ஹாரபா³ஹுல்லதோ. அதீதாதி³பா⁴வோ ரூபாரூபத⁴ம்மேஸு, சித்தசேதஸிகனிப்³பா³னானம்பி வா யதா²ஸபா⁴வம் ஏகத்³வினகுதோசிஸமுட்டா²னதா யோஜேதப்³பா³. அனாபாத²க³தாதி சக்கா²தீ³னம் அகோ³சரக³தா ஸுகு²மரஜாதி³ரூபம் விய வத்து²பரித்ததாய தத்தாயோகு³ளே பதிதோத³கபி³ந்து³ரூபம் விய க²ணபரித்ததாய அதிதூ³ரதாய அச்சாஸன்னாதி³தாய அதீதானாக³ததாய ச. விஸயோ அனஞ்ஞத்த²பா⁴வேன, கோ³சரோ ச தத்த² சரணேன வுத்தோ, தப்³பி³ஸயனிச்ச²யேன மனோ படிஸரணம். அயமத்தோ² ஸித்³தோ⁴ ஹோதி அஞ்ஞதா² தேஸம் த⁴ம்மாரம்மணபா⁴வேன ‘‘நேஸம் கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴தீ’’தி வசனஸ்ஸ அனுபபத்திதோ. தி³ப்³ப³சக்கு²தி³ப்³ப³ஸோதஇத்³தி⁴வித⁴ஞாணேஹி யதா²வுத்தனயேன அனாபாத²க³தானி ரூபாதீ³னி ஆலம்பி³யமானானி ந த⁴ம்மாரம்மணந்தி கத்த²சி வுச்சமானானி தி³ட்டா²னி, இதரதா² ச தி³ட்டா²னி ‘‘தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஸூதி.

ஆபாத²மாக³ச்ச²தி மனஸா பஞ்சவிஞ்ஞாணேஹி ச க³ஹேதப்³ப³பா⁴வூபக³மனேன. க⁴ட்டேத்வாதி படிமுக²பா⁴வாபாத²ம் க³ந்த்வா. ஸரபா⁴ணகஸ்ஸ ஓஸாரகஸ்ஸ. பகதியா தி³ட்டா²தி³வஸேன ஆபாத²க³மனஞ்ச போ⁴ஜனபரிணாமஉதுபோ⁴ஜனவிஸேஸஉஸ்ஸாஹாதீ³ஹி கல்யம், ரோகி³னோ வாதாதீ³ஹி ச உபத்³து³தம் வா காயம் அனுவத்தந்தஸ்ஸ ஜாக³ரஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸ சலனபச்சயானம் காயிகஸுக²து³க்க²உதுபோ⁴ஜனாதி³உபனிஸ்ஸயானம் சித்தபணித³ஹனஸதி³ஸாஸதி³ஸஸம்ப³ந்த⁴த³ஸ்ஸனாதி³பச்சயானம், ஸுத்தஸ்ஸ ச ஸுபினத³ஸ்ஸனே தா⁴துக்கோ²பா⁴தி³பச்சயானம் வஸேன வேதி³தப்³ப³ம். அதி³ட்ட²ஸ்ஸ அஸுதஸ்ஸ அனாக³தபு³த்³த⁴ரூபாதி³னோ பஸாத³தா³துகாமதாவத்து²ஸ்ஸ தம்ஸதி³ஸதாஸங்கா²தேன தி³ட்ட²ஸுதஸம்ப³ந்தே⁴னேவ. ந கேவலம் தம்ஸதி³ஸதாவ உப⁴யஸம்ப³ந்தோ⁴, கிந்து தப்³பி³பக்க²தா ததே³கதே³ஸதா தம்ஸம்பயுத்ததாதி³கோ ச வேதி³தப்³போ³. கேனசி வுத்தே கிஸ்மிஞ்சி ஸுதே அவிசாரேத்வா ஸத்³த³ஹனம் ஸத்³தா⁴, ஸயமேவ தம் விசாரேத்வா ரோசனம் ருசி, ‘‘ஏவம் வா ஏவம் வா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஆகாரவிசாரணம் ஆகாரபரிவிதக்கோ, விசாரேந்தஸ்ஸ கத்த²சி தி³ட்டி²யா நிஜ்ஜா²னக்க²மனம் தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தி.

கே³ருகஹரிதாலஞ்ஜனாதி³தா⁴தூஸு. ஸுப⁴னிமித்தம் ஸுப⁴க்³க³ஹணஸ்ஸ நிமித்தம். தம் ஸுப⁴னிமித்தத்தா ரஞ்ஜனீயத்தா ச லோப⁴ஸ்ஸ வத்து². நியமிதஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ வஸேன நியமிதவஸேன. ஏவமிதரேஸு த்³வீஸு. ஆபோ⁴கோ³ ஆபு⁴ஜிதம். லூக²புக்³க³லா தோ³ஸப³ஹுலா. அதோ³ஸப³ஹுலா ஸினித்³த⁴புக்³க³லா. தத³தி⁴முத்ததாதி பீதினின்னசித்ததா. இமேஹி…பே… வேதி³தப்³போ³ பீதியா ஸோமனஸ்ஸவிப்பயோகா³ஸம்ப⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஜீவிதவுத்தியா ஆயதனபா⁴வதோ ஹத்தா²ரோஹாதி³ஸிப்பமேவ ஸிப்பாயதனம். கஸிவாணிஜ்ஜாதி³கம்மமேவ கம்மாயதனம். ஆயுவேதா³தி³விஜ்ஜா ஏவ விஜ்ஜாட்டா²னம். அப்³யாபஜ்ஜேதி தோ³மனஸ்ஸப்³யாபாத³ரஹிதே ரூபப⁴வே. த⁴ம்மபதா³தி த⁴ம்மகோட்டா²ஸா. பிலவந்தீதி உபட்ட²ஹந்தி பதி³ஸ்ஸந்தி. யோகா³தி பா⁴வனாபி⁴யோகா³ ஸமாதி⁴தோ. வத்து²விஸத³கிரியாதி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானம் வத்தூ²னம் நிம்மலபா⁴வகிரியா. ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் அஞ்ஞமஞ்ஞானதிவத்தனம் இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னதா. க³ம்பீ⁴ரானம் ஞாணேன சரிதப்³பா³னம், க³ம்பீ⁴ரஞாணேன வா சரிதப்³பா³னம் ஸுத்தந்தானம் பச்சவேக்க²ணா க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபச்சவேக்க²ணா.

வம்ஸோதி அனுக்கமோ. தந்தீதி ஸந்ததி. பவேணீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப்³ப³மேதம் சாரித்தகிரியாபப³ந்த⁴ஸ்ஸ வசனம். சாரித்தஸீலத்தா ஸீலமயம். ‘‘த³ஸ்ஸாமீ’’தி வசீபே⁴தே³ன வத்து²ஸ்ஸ பரிணதத்தா ததோ பட்டா²ய தா³னம் ஆரத்³த⁴ம் நாம ஹோதி, யதோ தஸ்ஸ அத்தனோ பரிணாமனாதீ³ஸு ஆபத்தி ஹோதி. விஜ்ஜமானவத்து²ஸ்மிம் சிந்தனகாலதோ பட்டா²ய தா³னம் ஆரத்³த⁴ந்தி தத்த² தா³னமயம் குஸலம் ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி தா³னவத்து²ம் அவிஜ்ஜமானகம்பி ஸங்க²ரோந்தஸ்ஸ குஸலம் ந ஹோதீதி. தம் பன தா³னமயஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கோ³தி ததே³வ ப⁴ஜேய்ய, வுத்தம் அட்ட²கதா²யம். குலவம்ஸாதி³வஸேனாதி உதா³ஹரணமத்தமேவேதம். அத்தனா ஸமாதி³ன்னவத்தவஸேன ஸப்புரிஸவத்தகா³மஜனபத³வத்தாதி³வஸேன ச சாரித்தஸீலதா வேதி³தப்³பா³.

ஸவத்து²கந்தி பே⁴ரிஆதி³வத்து²ஸஹிதம் கத்வா. விஜ்ஜமானகவத்து²ந்தி பே⁴ரிஆதி³வத்து²ம். த⁴ம்மஸ்ஸவனகோ⁴ஸனாதீ³ஸு ச ஸவத்து²கம் கத்வா ஸத்³த³ஸ்ஸ தா³னம் ஸத்³த³வத்தூ²னம் டா²னகரணானம் ஸஸத்³த³ப்பவத்திகரணமேவாதி தஸ்ஸ சிந்தனம் விஜ்ஜமானவத்து²பரிச்சாகோ³ வேதி³தப்³போ³. பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேஸி த⁴ம்மராஜா இத⁴ ச ரூபாரம்மணாதி³பா⁴வம், அஞ்ஞத்த² ச ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னீ’’தி (தீ³. நி. 3.305) தா³னமயாதி³பா⁴வம், அபரத்த² ச ‘‘கதமே த⁴ம்மா குஸலா? தீணி…பே… தம்ஸமுட்டா²னம் காயகம்ம’’ந்திஆதி³னா காயகம்மாதி³பா⁴வஞ்ச வத³ந்தோ. அபரியாபன்னா சாதி பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானத்தா அஞ்ஞாயதனத்தா ச அஸங்க³ஹிதா.

பரிபோ⁴க³ரஸோ பரிபோ⁴க³பச்சயம் பீதிஸோமனஸ்ஸம். அயம் பன ரஸஸமானதாவஸேன க³ஹணம் உபாதா³ய ரஸாரம்மணந்தி வுத்தோ, ந ஸபா⁴வதோ. ஸபா⁴வேன பன க³ஹணம் உபாதா³ய பீதிஸோமனஸ்ஸம் த⁴ம்மாரம்மணமேவ ஹோதீதி ‘‘ஸுகா² வேத³னா த⁴ம்மாரம்மண’’ந்தி வுத்தம். ஆரம்மணமேவ நிப³த்³த⁴ந்தி ரூபாரம்மணம்…பே… த⁴ம்மாரம்மணந்தி ஏவம் நியமேத்வா வுத்தம். கம்மஸ்ஸ அனிப³த்³த⁴த்தாதி கம்மஸ்ஸ அனியதத்தா. யதா² ஹி ரூபாதீ³ஸு ஏகாரம்மணம் சித்தம் அனஞ்ஞாரம்மணம் ஹோதி, ந ஏவம் காயத்³வாராதீ³ஸு ஏகத்³வாரிககம்மம் அஞ்ஞஸ்மிம் த்³வாரே நுப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா கம்மஸ்ஸ த்³வாரனியமரஹிதத்தா த்³வாரம்பி கம்மனியமரஹிதந்தி இத⁴ ஆரம்மணம் விய நியமேத்வா ந வுத்தம். வினா ஆரம்மணேன அனுப்பஜ்ஜனதோதி ஏதஸ்ஸபி சத்தோ² ‘‘யதா² காயகம்மாதீ³ஸு ஏகம் கம்மம் தேன த்³வாரேன வினா அஞ்ஞஸ்மிம் த்³வாரே சரதி, ந ஏவம் ரூபாதீ³ஸு ஏகாரம்மணம் சித்தம் தேனாரம்மணேன வினா ஆரம்மணந்தரே உப்பஜ்ஜதீ’’தி வேதி³தப்³போ³. ந ஹி யதா² வசீத்³வாரே உப்பஜ்ஜமானம்பி ‘‘காயகம்ம’’ந்தி வுச்சதி, ஏவம் ஸத்³தா³ரம்மணே உப்பஜ்ஜமானம் ‘‘ரூபாரம்மண’’ந்தி வுச்சதி.

காமாவசரகுஸலம்

காயகம்மத்³வாரகதா²வண்ணனா

இமஸ்ஸ பனத்த²ஸ்ஸாதி கம்மத்³வாரானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்மிம் அனியததாய ‘‘த்³வாரே சரந்தி கம்மானீ’’திஆதி³னா பகாஸனத்த²ம். பஞ்ச விஞ்ஞாணானீதி ஏத்த² ச²ட்ட²ஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ தஸ்ஸ ச த்³வாரஸ்ஸ அனுத்³தே³ஸோ த்³வாரத்³வாரவந்தானம் ஸஹாபா⁴வா. நியதரூபரூபவஸேன சதுஸமுட்டா²னிககாயா வுத்தாதி ஸத்³த³ஸ்ஸ விகாரரூபாதீ³னஞ்ச அஸங்க³ஹோ.

பட²மஜவனஸமுட்டி²தா வாயோதா⁴து யதி³பி தஸ்மிம் க²ணே ரூபானம் தே³ஸந்தருப்பத்திஹேதுபா⁴வேன சாலேதும் ந ஸக்கோதி, ததா²பி விஞ்ஞத்திவிகாரஸஹிதாவ ஸா வேதி³தப்³பா³. த³ஸஸு ஹி தி³ஸாஸு யம் தி³ஸம் க³ந்துகாமோ அங்க³பச்சங்கா³னி வா கி²பிதுகாமோ, தம்தி³ஸாபி⁴முகா²னேவ ரூபானி ஸா ஸந்த²ம்பே⁴தி ஸந்தா⁴ரேதி சாதி தத³பி⁴முக²பா⁴வவிகாரவதீ ஹோதி, அதி⁴ப்பாயஸஹபா⁴வீ ச விகாரோ விஞ்ஞத்தீதி. ஏவஞ்ச கத்வா ஆவஜ்ஜனஸ்ஸபி விஞ்ஞத்திஸமுட்டா²பகபா⁴வோ யதா²தி⁴ப்பாயவிகாரரூபுப்பாத³னேன உபபன்னோ ஹோதி, யதோ பா³த்திம்ஸ சித்தானி ரூபிரியாபத²விஞ்ஞத்திஜனகானி வுத்தானீதி. யோஜனம் க³தோ, த³ஸயோஜனம் க³தோதி வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜாபேதி அனேகஸஹஸ்ஸவாரம் உப்பன்னா.

வாயோதா⁴துயா…பே… பச்சயோ ப⁴விதுந்தி த²ம்ப⁴னசலனேஸு வாயோதா⁴துயா பச்சயோ ப⁴விதும் ஸமத்தோ² சித்தஸமுட்டா²னமஹாபூ⁴தானம் ஏகோ ஆகாரவிஸேஸோ அத்தி², அயம் விஞ்ஞத்தி நாம. தேஸஞ்ஹி ததா³காரத்தா வாயோதா⁴து த²ம்பே⁴தி சாலேதி சாதி. ந சித்தஸமுட்டா²னாதி ஏதேன பரமத்த²தோ அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ந ஹி ரூபம் அப்பச்சயம் அத்தி², ந ச நிப்³பா³னவஜ்ஜோ அத்தோ² நிச்சோ அத்தீ²தி. விஞ்ஞத்திதாயாதி விஞ்ஞத்திவிகாரதாய. சித்தஸமுட்டா²னபா⁴வோ விய மஹாபூ⁴தவிகாரதாய உபாதா³ரூபபா⁴வோ ச அதி⁴ப்பேதோதி வேதி³தப்³போ³.

காயிககரணந்தி காயத்³வாரப்பவத்தம் சித்தகிரியம், அதி⁴ப்பாயந்தி அத்தோ². காரேதி மஞ்ஞேதி ஏதேன வண்ணக்³க³ஹணானுஸாரேன க³ஹிதாய விஞ்ஞத்தியா யம் கரணம் விஞ்ஞாதப்³ப³ம், தஸ்ஸ விஜானனேன விஞ்ஞத்தியா விஞ்ஞாதத்தம் த³ஸ்ஸேதி. ந ஹி விஞ்ஞத்திரஹிதேஸு ருக்க²சலனாதீ³ஸு ‘‘இத³மேஸ காரேதீ’’தி விஜானனம் ஹோதீதி. சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹி ரூபே அபி⁴னிபாதமத்தம் கிச்சம், ந அதி⁴ப்பாயஸஹபு⁴னோ சலனவிகாரஸ்ஸ க³ஹணம். சித்தஸ்ஸ பன லஹுபரிவத்திதாய சக்கு²விஞ்ஞாணவீதி²யா அனந்தரம் மனோவிஞ்ஞாணேன விஞ்ஞாதம்பி சலனம் சக்கு²னா தி³ட்ட²ம் விய மஞ்ஞந்தி அவிஸேஸவிது³னோ, தஸ்மா யதா² நீலாபி⁴னிபாதவஸப்பவத்தாய சக்கு²விஞ்ஞாணவீதி²யா நீலந்தி பவத்தாய மனோவிஞ்ஞாணவீதி²யா ச அந்தரம் ந விஞ்ஞாயதி, ஏவம் அவிஞ்ஞாயமானந்தரேன மனோத்³வாரவிஞ்ஞாணேன க³ஹிதே தஸ்மிம் சித்தேன ஸஹேவ அனுபரிவத்தே காயத²ம்ப⁴னவிகாரசோபனஸங்கா²தே ‘‘இத³மேஸ காரேதி, அயமஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ’’தி விஜானனம் ஹோதி.

தாலபண்ணாதி³ரூபானி தி³ஸ்வா தத³னந்தரப்பவத்தாய மனோத்³வாரவீதி²யா அவிஞ்ஞாயமானந்தராய தாலபண்ணாதீ³னம் உத³காதி³ஸஹசாரிப்பகாரதம் ஸஞ்ஞாணாகாரம் க³ஹேத்வா உத³காதி³க்³க³ஹணம் விய. ஏத்த² உத³கம் ப⁴விஸ்ஸதீதிஆதி³னா ச உத³காதி³ஸம்ப³ந்த⁴னாகாரேன ரூபக்³க³ஹணானுஸாரவிஞ்ஞாணேன யம் உத³காதி³ விஞ்ஞாதப்³ப³ம், தஸ்ஸ விஜானனேன ததா³காரஸ்ஸ விஞ்ஞாததா வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ஏதஸ்ஸ பன காயிககரணக்³க³ஹணஸ்ஸ உத³காதி³க்³க³ஹணஸ்ஸ ச புரிமஸித்³த⁴ஸம்ப³ந்த⁴க்³க³ஹணம் உபனிஸ்ஸயோ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² பன நாலம்பி³தாபி விஞ்ஞத்தி காயிககரணக்³க³ஹணஸ்ஸ ச பச்சயோ புரிமஸித்³த⁴ஸம்ப³ந்த⁴க்³க³ஹணோபனிஸ்ஸயவஸேன ஸாதி⁴ப்பாயவிகாரபூ⁴தவண்ணக்³க³ஹணானந்தரம் பவத்தமானஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயக்³க³ஹணஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயஸஹபூ⁴விகாராபா⁴வே அபா⁴வதோ, ஏவம் ஸதி வண்ணக்³க³ஹணானந்தரேன உத³காதி³க்³க³ஹணேனேவ தாலபண்ணாதி³ஸஞ்ஞாணாகாரோ விய வண்ணக்³க³ஹணானந்தரேன அதி⁴ப்பாயக்³க³ஹணேனேவ விஞ்ஞத்தி பாகடா ஹோதீதி ‘‘இத³ஞ்சித³ஞ்ச ஏஸ காரேதி மஞ்ஞே’’தி அதி⁴ப்பாயவிஜானனேனேவ விஞ்ஞத்தியா விஞ்ஞாததா வுத்தா.

அயம் நோ பஹரிதுகாமோதி அதி⁴ப்பாயவிஜானனேன விஞ்ஞத்தியா பாகடபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ந ஹி தத³பாகடபா⁴வே அதி⁴ப்பாயவிஜானனம் ஹோதீதி. ஸம்முகீ²…பே… யேவ நாம ஹோதீதி அஸம்முகீ²பூ⁴ததாய அனாபாத²க³தானம் ரூபாதீ³னம் சக்கு²விஞ்ஞேய்யாதி³பா⁴வோ விய ஸபா⁴வபூ⁴தம் தம் த்³விதா⁴ விஞ்ஞத்திபா⁴வம் ஸாதே⁴தி. பரம் போ³தே⁴துகாமதாய வினாபி அபி⁴க்கமனாதி³ப்பவத்தனேன ஸோ சித்தஸஹபூ⁴விகாரோ அதி⁴ப்பாயம் விஞ்ஞாபேதி, ஸயஞ்ச விஞ்ஞாயதீதி த்³விதா⁴பி விஞ்ஞத்தியேவாதி வேதி³தப்³பா³.

தஸ்மிம் த்³வாரே ஸித்³தா⁴தி தேன த்³வாரேன விஞ்ஞாதப்³ப³பா⁴வதோ தேனேவ த்³வாரேன நாமலாப⁴தோ தஸ்மிம் த்³வாரே பாகடபா⁴வவஸேன ஸித்³தா⁴. குஸலம் வா அகுஸலம் வாதி ட²பேதப்³ப³ம். கஸ்மா? யஸ்மா பரவாதி³னோ அவிபாகஸ்ஸ கம்மபா⁴வோ ந ஸித்³தோ⁴, இதரஸ்ஸ பன ஸித்³தோ⁴தி விஞ்ஞத்திஸமுட்டா²பகானம் ஏகாத³ஸன்னம் கிரியசித்தானம் வஸேன திகம் பூரேத்வா ட²பேதப்³ப³ம்.

த்³வாரே சரந்தி கம்மானீதி ஏத்த² அயமதி⁴ப்பாயோ – யதி³ த்³வாரா த்³வாரந்தரசாரினோ ஹோந்தி, த்³வாரஸம்பே⁴தா³ கம்மஸம்பே⁴தோ³பீதி காயகம்மம் காயகம்மத்³வாரந்தி அஞ்ஞமஞ்ஞவவத்தா²னம் ந ஸியா, கம்மானம்பி கம்மந்தரசரணே ஏஸேவ நயோ. யதி³ பன த்³வாரானம்பி த்³வாரபா⁴வேன கம்மந்தரசரணம் கம்மானஞ்ச த்³வாரந்தரசரணம் ந ஸியா, ஸுட்டு²தரம் கம்மத்³வாரவவத்தா²னம் ஸியா. ந பன கம்மானம் த்³வாரந்தரே அசரணம் அத்தி², கிந்து த்³வாரே அஞ்ஞஸ்மிஞ்ச சரந்தி கம்மானி அஞ்ஞானிபி. யஸ்மா பன த்³வாரே த்³வாரானி ந சரந்தி, தஸ்மா அத்³வாரசாரீஹி த்³வாரேஹி காரணபூ⁴தேஹி கம்மானி த்³வாரந்தரே சரந்தானிபி வவத்தி²தானி. ந கேவலம் கம்மானேவ, தேஹி பன த்³வாரானிபீதி ஏவம் கம்மத்³வாரானி அஞ்ஞமஞ்ஞம் வவத்தி²தானி ‘‘யேபு⁴ய்யேனவுத்திதாய தப்³ப³ஹுலவுத்திதாய சா’’தி வுச்சமானாய வவத்தா²னயுத்தியா. தத்த² த்³வாராபேக்க²த்தா கம்மானம் காயகம்மாதி³பா⁴வஸ்ஸ அத்³வாரசாரீஹி த்³வாரேஹி வவத்தா²னம் ஹோதி, ந பன த்³வாரந்தரசாரீஹி கம்மேஹி த்³வாரானம் அவவத்தா²னம் கம்மானபேக்க²காயத்³வாராதி³பா⁴வேஹி த்³வாரேஹி வவத்தி²தானம் காயகம்மாதீ³னம் காயகம்மத்³வாராதி³வவத்தா²னகரத்தா. அத² வா த்³வாரந்தரே சரந்தானிபி காயாதீ³ஹி உபலக்கி²தானேவ சரந்தி பாணாதிபாதாதீ³னம் ஏவம்ஸபா⁴வத்தா ஆணத்திஹத்த²விகாராதீ³ஹி வுச்சமானஸ்ஸபி காயாதீ³ஹி ஸாதே⁴தப்³ப³ஸபா⁴வாவபோ³த⁴தோ, தஸ்மா ந கம்மந்தரஸ்ஸ அத்தனி சரந்தஸ்ஸபி த்³வாரந்தரம் ஸனாமம் தே³தி, நாபி கம்மம் த்³வாரஸ்ஸ, தம்தம்த்³வாரமேவ பன கம்மஸ்ஸ கம்மஞ்ச த்³வாரந்தரே சரந்தம்பி அத்தனோயேவ த்³வாரஸ்ஸ நாமம் தே³தீதி ஸித்³த⁴ம் அஞ்ஞமஞ்ஞவவத்தா²னம். புப்³பே³ பன த்³வாரேஸு அனிப³த்³த⁴தா கம்மானம் த்³வாரந்தரசரணமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தா, ந ஏதம் வவத்தா²னந்தி.

தத்தா²தி தேஸு த்³வாரகம்மேஸு. காயகம்மஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனட்டா²னந்தி தம்ஸஹஜாதா விஞ்ஞத்தியேவ வுச்சதி. கிஞ்சாபி ஹி ஸா தஸ்ஸ கேனசி பகாரேன பச்சயோ ந ஹோதி, ததா²பி கம்மஸ்ஸ விஸேஸிகா விஞ்ஞத்தி தம்ஸஹஜாதா ஹோதீதி தஸ்ஸ உப்பத்திட்டா²னபா⁴வேன வுத்தா யதா²வுத்தனியமேன அஞ்ஞவிஸேஸனஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விஸேஸனந்தரே உப்பத்திஅபா⁴வா. காயேன பன கதத்தாதி காயவிஞ்ஞத்திம் ஜனேத்வா தாய ஜீவிதிந்த்³ரியுபச்சே²தா³தி³னிப்பா²த³னதோ அத்தனோ நிப்ப²த்திவஸேன ‘‘காயேன கதம் கம்ம’’ந்தி வுத்தம். காரணபூ⁴தோ ஹி பனேத்த² காயோதி.

அஞ்ஞமஞ்ஞம் வவத்தி²தாதி ஏத்த² கம்முனா காயோ காயகம்மத்³வாரந்தி ஏவம் வவத்தி²தோ, ந காயோ இச்சேவ. யதா² ஸூசிகம்முனா ஸூசிகம்மகரணந்தி வவத்தி²தா, ந ஸூசி இச்சேவ, ததா² இத³ம்பி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஞ்ஞமஞ்ஞம் வவத்தி²தாதி ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸேஸிதாதி அத்தோ². ஏவம் ஸந்தேதி யதா²வுத்தம் வவத்தா²னனியமம் அக்³க³ஹேத்வா ‘‘த்³வாரே சரந்தி கம்மானீ’’திஆதி³வசனமேவ க³ஹேத்வா சோதே³தி. தத்த² ஏவம் ஸந்தேதி கம்மானம் த்³வாரசரணே அஞ்ஞமஞ்ஞேன ச வவத்தா²னே நாமலாபே⁴ விஸேஸனே ஸதீதி அத்தோ².

காயகம்மத்³வாரகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

வசீகம்மத்³வாரகதா²வண்ணனா

சதூஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தாதி ஏத்த² ஸுபா⁴ஸிதபா⁴ஸனஸங்கா²தா அபிஸுணவாசா, த⁴ம்மபா⁴ஸனஸங்கா²தோ அஸம்ப²ப்பலாபோ, பியபா⁴ஸனஸங்கா²தா அப²ருஸவாசா, ஸச்சபா⁴ஸனஸங்கா²தோ அமுஸாவாதோ³ சாதி ஏதா வாசா ததா²பவத்தா சேதனா த³ட்ட²ப்³பா³. ஸஹஸத்³தா³ பனாதி தஸ்ஸ விகாரஸ்ஸ ஸத்³தே³ன ஸஹ ஸம்பூ⁴தத்தா வுத்தம். சித்தானுபரிவத்திதாய பன ஸோ ந யாவ ஸத்³த³பா⁴வீதி த³ட்ட²ப்³போ³, விதக்கவிப்பா²ரஸத்³தோ³ ந ஸோதவிஞ்ஞேய்யோதி பவத்தேன மஹாஅட்ட²கதா²வாதே³ன சித்தஸமுட்டா²னஸத்³தோ³ வினாபி விஞ்ஞத்திக⁴ட்டனேன உப்பஜ்ஜதீதி ஆபஜ்ஜதி. ‘‘யா தாய வாசாய விஞ்ஞத்தீ’’தி (த⁴. ஸ. 636) ஹி வசனதோ அஸோதவிஞ்ஞேய்யஸத்³தே³ன ஸஹ விஞ்ஞத்தியா உப்பத்தி நத்தீ²தி விஞ்ஞாயதீதி.

சித்தஸமுட்டா²னம் ஸத்³தா³யதனந்தி ஏத்த² ச ந கோசி சித்தஸமுட்டா²னோ ஸத்³தோ³ அஸங்க³ஹிதோ நாம அத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயேன மஹாஅட்ட²கதா²வாத³ம் படிஸேதே⁴தி. ச²ப்³பி³தே⁴ன ரூபஸங்க³ஹாதீ³ஸு ஹி ‘‘ஸோதவிஞ்ஞேய்ய’’ந்தி ‘‘தி³ட்ட²ம் ஸுத’’ந்தி ஏத்த² ‘‘ஸுத’’ந்தி ச ந கோசி ஸத்³தோ³ ந ஸங்க³ய்ஹதீதி. மஹாஅட்ட²கதா²யம் பன விஞ்ஞத்திஸஹஜமேவ ஜிவ்ஹாதாலுசலனாதி³கரவிதக்கஸமுட்டி²தம் ஸுகு²மஸத்³த³ம் ‘‘தி³ப்³ப³ஸோதேன ஸுத்வா ஆதி³ஸதீ’’தி ஸுத்தே பட்டா²னே ச ஓளாரிகஸத்³த³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி வுத்தந்தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன அஸோதவிஞ்ஞேய்யதா வுத்தா ஸியா. ஸத்³தோ³ ச அஸோதவிஞ்ஞேய்யோ சாதி விருத்³த⁴மேதந்தி பன படிக்கே²போ வேதி³தப்³போ³. விஞ்ஞத்திபச்சயா க⁴ட்டனா விஞ்ஞத்திக⁴ட்டனா. விஞ்ஞத்தி ஏவ வா. க⁴ட்டனாகாரப்பவத்தபூ⁴தவிகாரோ ஹி ‘‘க⁴ட்டனா’’தி வுத்தோ. ஸங்க⁴ட்டனேன ஸஹேவ ஸத்³தோ³ உப்பஜ்ஜதி, ந புப்³பா³பரபா⁴வேன. பத²வீதா⁴துயாதி இத³ம் வாயோதா⁴துயா விய சாலனம் பத²வீதா⁴துயா ஸங்க⁴ட்டனம் கிச்சம் அதி⁴கந்தி கத்வா வுத்தம், விகாரஸ்ஸ ச தப்பச்சயபா⁴வோ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. தப்³பி³காரானஞ்ஹி பூ⁴தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ பச்சயபா⁴வோதி. அஞ்ஞம்பி ஸப்³ப³ம் விதா⁴னம் காயவிஞ்ஞத்தியம் விய வேதி³தப்³ப³ம்.

திஸமுட்டா²னிககாயம்…பே… ந லப்³ப⁴தி. ந ஹி சாலனம் உபாதி³ன்னக⁴ட்டனந்தி. சாலனஞ்ஹி தே³ஸந்தருப்பாத³னபரம்பரதா, க⁴ட்டனம் பச்சயவிஸேஸேன பூ⁴தகலாபானம் ஆஸன்னதருப்பாதோ³தி. உபத்த²ம்ப⁴னகிச்சம்பி நத்தீ²தி உபத்த²ம்ப⁴னேன வினா பட²மசித்தஸமுட்டா²னாபி க⁴ட்டனாகாரேன பவத்ததீதி க⁴ட்டனத்த²ம் உபத்த²ம்ப⁴னேன பயோஜனம் நத்தி², லத்³தா⁴ஸேவனேன சித்தேனேவ க⁴ட்டனஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ சாதி அதி⁴ப்பாயோ. உபத்த²ம்ப⁴னம் நத்தி² அத்தீ²தி விசாரேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம்.

வசீகம்மத்³வாரகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

மனோகம்மத்³வாரகதா²வண்ணனா

அயம் நாம சேதனா கம்மம் ந ஹோதீதி ந வத்தப்³பா³தி இத³ம் யஸ்ஸ த்³வாரம் மனோ, தம்த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். கப்பேதீதி ‘‘த்வம் பு²ஸனம் கரோஹி, த்வம் வேத³யித’’ந்தி ஏவம் கப்பேந்தம் விய பவத்ததீதி அத்தோ². பகப்பனஞ்ச ததே³வ. கிம் பிண்ட³ம் கரோதீதி ஆயூஹனத்த²வஸேன புச்ச²தி. ப²ஸ்ஸாதி³த⁴ம்மே ஹி அவிப்பகிண்ணே கத்வா ஸகிச்சேஸு பவத்தனம் ஆயூஹனம், தத்தே²வ ப்³யாபாரணம் சேதயனம், ததா²கரணம் அபி⁴ஸங்க²ரணந்தி. தேபூ⁴மகஸ்ஸேவ க³ஹணம் லோகுத்தரகம்மஸ்ஸ கம்மக்க²யகரத்தா.

மனோகம்மத்³வாரகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

கம்மகதா²வண்ணனா

சேதயித்வா கம்மம் கரோதீதி ஏத்த² யஸ்மா புரிமசேதனாய சேதயித்வா ஸன்னிட்டா²னகம்மம் கரோதி, தஸ்மா சேதனாபுப்³ப³கம் கம்மம் தம்சேதனாஸபா⁴வமேவாதி சேதனம் அஹம் கம்மம் வதா³மீதி அத்தோ². அத² வா ஸமானகாலத்தேபி காரணகிரியா புப்³ப³காலா விய வத்தும் யுத்தா, ப²லகிரியா ச அபரகாலா விய. யஸ்மா ச சேதனாய சேதயித்வா காயவாசாஹி சோபனகிரியம் மனஸா ச அபி⁴ஜ்ஜா²தி³கிரியம் கரோதி, தஸ்மா தஸ்ஸா கிரியாய காரிகம் சேதனம் அஹம் கம்மம் வதா³மீதி அத்தோ². காயே வாதி காயவிஞ்ஞத்திஸங்கா²தே காயே வா. ஸதீதி த⁴ரமானே, அனிரோதி⁴தே வா. காயஸமுட்டா²பிகா சேதனா காயஸஞ்சேதனா. ஏத்த² ச ஸுக²து³க்கு²ப்பாத³கேன கம்மேன ப⁴விதப்³ப³ம், சேதனா ச ஸுக²து³க்கு²ப்பாதி³கா வுத்தாதி தஸ்ஸா கம்மபா⁴வோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. ஸஞ்சேதனியந்தி ஸஞ்சேதனஸபா⁴வவந்தம். ஸமித்³தி⁴த்தே²ரேன ‘‘ஸஞ்சேதனியம், ஆவுஸோ…பே… மனஸா ஸுக²ம் ஸோ வேத³யதீ’’தி (ம. நி. 3.300; கதா². 539) அவிப⁴ஜித்வா ப்³யாகதோ. ஸுக²வேத³னீயந்திஆதி³னா பன விப⁴ஜித்வா ப்³யாகாதப்³போ³ ஸோ பஞ்ஹோ, தஸ்மா ஸம்மா ப்³யாகதோ நாம ந ஹோதி. இதரத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. யதா² பன ஸுத்தானி டி²தானி, ததா² சோபனகிரியானிஸ்ஸயபூ⁴தா காயவாசா அபி⁴ஜ்ஜா²தி³கிரியானிஸ்ஸயோ ச மனோத்³வாரானி, யாய பன சேதனாய தேஹி காயாதீ³ஹி கரணபூ⁴தேஹி சோபனாபி⁴ஜ்ஜா²தி³கிரியம் கரோந்தி வாஸிஆதீ³ஹி விய சே²த³னாதி³ம், ஸா சேதனா கம்மந்தி த்³வாரப்பவத்தியம்பி கம்மத்³வாராபே⁴த³னஞ்ச கம்மத்³வாரவவத்தா²னஞ்ச தி³ஸ்ஸதி, ஏவஞ்ச ஸதி ‘‘காயேன சே கதம் கம்ம’’ந்திஆதி³கா³தா²யோ (த⁴. ஸ. அட்ட². 1 காயகம்மத்³வார) அதிவிய யுஜ்ஜந்தி.

லோகுத்தரமக்³கோ³ இத⁴ லோகியகம்மகதா²யம் அனதி⁴ப்பேதோபி ப⁴ஜாபியமானோ தீணி கம்மானி ப⁴ஜதி. மனேன து³ஸ்ஸீல்யந்தி காயிகவாசஸிகவீதிக்கமவஜ்ஜம் ஸப்³ப³ம் அகுஸலம் ஸங்க³ண்ஹாதி, மிச்சா²தி³ட்டி²ஸங்கப்பவாயாமஸதிஸமாதி⁴ம் வா. தம்பி சேதம் ‘‘மனஸா ஸம்வரோ ஸாதூ⁴’’தி (ஸம். நி. 1.116; த⁴. ப. 361) வுத்தஸ்ஸ ஸம்வரஸ்ஸ படிபக்க²வஸேன வுத்தம், ந ஸீலவிபத்திவஸேன. ந ஹி ஸா மானஸிகா அத்தீ²தி மக்³க³ஸ்ஸேவ ப⁴ஜாபனம் மஹாவிஸயத்தா. போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஹி மனோகம்மமேவ ப⁴ஜேய்யும், ந ச ந ஸக்கா மக்³க³ப⁴ஜாபனேனேவ தேஸம் ப⁴ஜாபனம் விஞ்ஞாதுந்தி.

கம்மபத²ம் அப்பத்தானம்பி தம்தம்த்³வாரே ஸம்ஸந்த³னம் அவரோத⁴னம் த்³வாரந்தரே கம்மந்தருப்பத்தியம்பி கம்மத்³வாராபே⁴த³னஞ்ச த்³வாரஸம்ஸந்த³னம் நாம. ‘‘திவிதா⁴, பி⁴க்க²வே, காயஸஞ்சேதனா அகுஸலம் காயகம்ம’’ந்திஆதி³னா (கதா². 539) கம்மபத²ப்பத்தாவ ஸன்னிட்டா²பகசேதனா கம்மந்தி வுத்தாதி புரிமசேதனா ஸப்³பா³ காயகம்மம் ந ஹோதீதி வுத்தம். ஆணாபேத்வா…பே… அலப⁴ந்தஸ்ஸாதி ஆணத்தேஹி அமாரிதபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், வசீது³ச்சரிதம் நாம ஹோதி அகம்மபத²பா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘இமே ஸத்தா ஹஞ்ஞந்தூ’’தி பவத்தப்³யாபாத³வஸேன சேதனாபக்கி²கா வா ப⁴வந்தி காயகம்மவோஹாரலாபா⁴. அப்³போ³ஹாரிகா வா மனோகம்மவோஹாரவிரஹா. ஸஸம்பா⁴ரபத²வீஆதீ³ஸு ஆபாத³யோ ஏத்த² நித³ஸ்ஸனம்.

குலும்ப³ஸ்ஸாதி க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ, குலஸ்ஸேவ வா. திஸ்ஸோபி ஸங்கீ³தியோ ஆருள்ஹதாய அனனுஜானனதோ ‘‘தவ ஸுத்தஸ்ஸா’’தி வுத்தம். த³ஸவிதா⁴ இத்³தி⁴ படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ இத்³தி⁴கதா²ய க³ஹேதப்³பா³. பா⁴வனாமயந்தி அதி⁴ட்டா²னித்³தி⁴ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. க⁴டபே⁴தோ³ விய பரூபகா⁴தோ, உத³கவினாஸோ விய இத்³தி⁴வினாஸோ ச ஹோதீதி உபமா ஸம்ஸந்த³தி. தவ பஞ்ஹோதி பா⁴வனாமயாய பரூபகா⁴தோ ஹோதீதி வுத்தோ ஞாபேதும் இச்சி²தோ அத்தோ². ஆத²ப்³ப³ணித்³தி⁴ விஜ்ஜாமயித்³தி⁴ ஹோதி. ஸத்தமே பதே³தி மண்ட³லாதி³தோ ஸத்தமே பதே³.

வசனந்தரேன க³மேதப்³ப³த்த²ம் நேய்யத்த²ம், ஸயமேவ க³மிதப்³ப³த்த²ம் நீதத்த²ம். கிரியதோ ஸமுட்டா²தி, உதா³ஹு அகிரியதோதி தேனாதி⁴ப்பேதம் ஸம்பஜானமுஸாவாத³ம் ஸந்தா⁴ய புச்ச²தி, ந உபோஸத²க்க²ந்த⁴கே வுத்தம். தத்த² அவுத்தமேவ ஹி ஸோ அனரியவோஹாரம் வுத்தந்தி க³ஹேத்வா வோஹரதீதி. வாசாகி³ரந்தி வாசாஸங்கா²தம் கி³ரம், வாசானுச்சாரணம் வா.

க²ந்த³ஸிவாத³யோ ஸேட்டா²தி க²ந்தா³தி குமாரா. ஸிவாதி மஹேஸ்ஸரா, மிச்சா²தி³ட்டி²யா நித³ஸ்ஸனத்த²மித³ம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நத்தி²கதி³ட்டா²த³யோ ஏவ ஹி கம்மபத²ப்பத்தா கம்மந்தி. சேதனா பனேத்த² அப்³போ³ஹாரிகாதி காயத்³வாரே வசீத்³வாரே ச ஸமுட்டி²தாபி காயகம்மம் வசீகம்மந்தி ச வோஹாரம் ந லப⁴தி அபி⁴ஜ்ஜா²தி³ப்பதா⁴னத்தா. ‘‘திவிதா⁴, பி⁴க்க²வே, மனோஸஞ்சேதனா அகுஸலம் மனோகம்ம’’ந்தி பன வசனதோ ஸபா⁴வேனேவ ஸா மனோகம்மம், ந அபி⁴ஜ்ஜா²தி³பக்கி²கத்தாதி ‘‘அபி⁴ஜ்ஜா²தி³பக்கி²காவா’’தி ந வுத்தம். இமஸ்மிம் பன டா²னே காயங்க³வாசங்கா³னி அசோபேத்வா சிந்தனகாலே சேதனாபி சேதனாஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி மனோத்³வாரே ஏவ ஸமுட்ட²ஹந்தி, தஸ்மா சேதனாய அப்³போ³ஹாரிகபா⁴வோ கத²ஞ்சி நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ.

‘‘திவிதா⁴, பி⁴க்க²வே, காயஸஞ்சேதனா குஸலம் காயகம்ம’’ந்திஆதி³வசனதோ (கதா². 539) பாணாதிபாதாதி³படிபக்க²பூ⁴தா தப்³பி³ரதிவிஸிட்டா² சேதனாவ பாணாதிபாதவிரதிஆதி³கா ஹோந்தீதி ‘‘சேதனாபக்கி²கா வா’’தி வுத்தம், ந ‘‘விரதிபக்கி²கா’’தி. ரக்க²தீதி அவினாஸேத்வா கதே²தி. பி⁴ந்த³தீதி வினாஸேத்வா கதே²தி.

கம்மகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

சக்கு²விஞ்ஞாணத்³வாரந்தி சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ த்³வாரம். சக்கு² ச தம் விஞ்ஞாணத்³வாரஞ்சாதி வா சக்கு²விஞ்ஞாணத்³வாரம். சக்கு² விஞ்ஞாணத்³வாரந்தி வா அஸமாஸனித்³தே³ஸோ. தம் பன சக்கு²மேவ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ‘‘சக்கு²னா ஸம்வரோ ஸாதூ⁴’’திஆதி³காய (த⁴. ப. 360) கா³தா²ய பஸாத³காயசோபனகாயஸம்வரே ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா காயேன ஸம்வரோ வுத்தோ, தம் இத⁴ பி⁴ந்தி³த்வா அட்ட² ஸம்வரா, தப்படிபக்க²பா⁴வேன அஸம்வரா அட்ட² கதி²தா. ஸீலஸம்வராத³யோபி பஞ்சேவ ஸம்வரா ஸப்³ப³த்³வாரேஸு உப்பஜ்ஜமானாபி, தப்படிபக்க²பா⁴வேன து³ஸ்ஸீல்யாதீ³னி அஸம்வராதி வுத்தானி. தத்த² து³ஸ்ஸீல்யம் பாணாதிபாதாதி³சேதனா. முட்ட²ஸ்ஸச்சம் ஸதிபடிபக்கா² அகுஸலா த⁴ம்மா. பமாத³ந்தி கேசி. ஸீதாதீ³ஸு படிகோ⁴ அக்க²ந்தி. தி²னமித்³த⁴ம் கோஸஜ்ஜம்.

வினா வசீத்³வாரேன ஸுத்³த⁴ம் காயத்³வாரஸங்கா²தந்தி இத³ம் வசீத்³வாரஸல்லக்கி²தஸ்ஸ முஸாவாதா³தி³னோபி காயத்³வாரே பவத்திஸப்³பா⁴வா அஸுத்³த⁴தா அத்தீ²தி தம்னிவாரணத்த²ம் வுத்தம். ந ஹி தம் காயகம்மம் ஹோதி. ஸுத்³த⁴வசீத்³வாரோபலக்கி²தம் பன வசீகம்மமேவ ஹோதீதி. ஏத்த² அஸம்வரோதி ஏதேன ஸுத்³த⁴காயத்³வாரேன உபலக்கி²தோ அஸம்வரோ த்³வாரந்தரே உப்பஜ்ஜமானோபி வுத்தோ. த்³வாரந்தரானுபலக்கி²தம் ஸப்³ப³ம் தம்த்³வாரிகாகுஸலஞ்சேதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவஞ்ச கத்வா கம்மபத²ஸம்ஸந்த³னே ‘‘சோபனகாயஅஸம்வரத்³வாரவஸேன உப்பஜ்ஜமானோ அஸம்வரோ அகுஸலம் காயகம்மமேவ ஹோதீ’’திஆதி³ ‘‘அகுஸலம் காயகம்மம் சோபனகாயஅஸம்வரத்³வாரவஸேன வசீஅஸம்வரவஸேன ச உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா ஸஹ அவிருத்³த⁴ம் ஹோதி. அஸம்வரோ ஹி த்³வாரந்தரே உப்பஜ்ஜமானோபி ஸத்³வாரே ஏவாதி வுச்சதி, ஸத்³வாரவஸேன உப்பன்னோதி ச, கம்மம் அஞ்ஞத்³வாரே அஞ்ஞத்³வாரவஸேன சாதி ஏவம் அவிருத்³த⁴ம்.

அத² வா ஏத்தா²தி ஸுத்³த⁴ம் அஸுத்³த⁴ந்தி ஏதம் அவிசாரேத்வா ஏதஸ்மிம் சோபனேதி வுத்தம் ஹோதி. ஏவம் ஸதி த்³வாரந்தரோபலக்கி²தம் கம்மபத²பா⁴வப்பத்ததாய வசீமனோகம்மம் சோபனகாயஅஸம்வரத்³வாரே உப்பன்னம், ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் தம்த்³வாருப்பன்னாகுஸலம் விய ‘‘சோபனகாயஅஸம்வரோ’’தி வுச்சதி. கம்மபத²பா⁴வப்பத்தியா த்³வாரந்தருப்பன்னம் காயகம்மஞ்ச ததா² ந வுச்சதீதி கம்மபத²ஸம்ஸந்த³னவிரோதோ⁴ ஸியா, தத³விரோத⁴ம் தத்தே²வ வக்கா²ம. ஸீலஸம்வராத³யோ பஞ்ச நிக்கே²பகண்டே³ ஆவி ப⁴விஸ்ஸந்தி. தத்த² ஞாணஸம்வரே பச்சயஸன்னிஸ்ஸிதஸீலஸ்ஸ, வீரியஸம்வரே ச ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴யா அந்தோக³த⁴தா த³ட்ட²ப்³பா³.

அகுஸலகம்மபத²கதா²வண்ணனா