காமாவசரகுஸலம்

நித்³தே³ஸவாரகதா²வண்ணனா

2. பு²ஸனகவஸேனாதி ஸந்தே அஸந்தேபி விஸயே ஆபாத²க³தே சித்தஸ்ஸ ஸன்னிபதனவஸேன ‘‘சித்தம் மனோ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 6, 17) விய கிச்சவிஸேஸம், ‘‘மானஸ’’ந்திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 6, 17) விய ஸமானே அத்தே² ஸத்³த³விஸேஸம், ‘‘பண்ட³ர’’ந்திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 6, 17) விய கு³ணவிஸேஸம், ‘‘சேதஸிகம் ஸாத’’ந்திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 2, 18) விய நிஸ்ஸயவிஸேஸம், ‘‘சித்தஸ்ஸ டி²தீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 15, 24) விய அஞ்ஞஸ்ஸ அவத்தா²பா⁴வவிஸேஸம், ‘‘அலுப்³ப⁴னா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 32) விய அஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாபா⁴வவிஸேஸம், ‘‘அலுப்³பி⁴தத்த’’ந்திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 32) விய அஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாபா⁴வபூ⁴ததாவிஸேஸந்திஆதி³கம் அனபேக்கி²த்வா த⁴ம்மமத்ததீ³பனம் ஸபா⁴வபத³ம். பு²ஸந்தஸ்ஸ ஹி சித்தஸ்ஸ பு²ஸனகிரியா பு²ஸனாகாரோ. ஸம்பு²ஸனாதி ஆரம்மணஸமாக³மபு²ஸனா, ந படிலாப⁴ஸம்பு²ஸனா. ஸம்பு²ஸிதஸ்ஸ ஆரம்மணேன ஸமாக³தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸம்பு²ஸிதத்தம். யஸ்மிம் ஸதி சித்தம் ஸம்பு²ஸிதந்தி வுச்சதி, ஸோ தஸ்ஸ பா⁴வோ. ஏவம் அஞ்ஞேஸுபி பா⁴வனித்³தே³ஸேஸு த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அபரஸ்ஸ வேவசனஸ்ஸ, அபரேன வா புரிமத்த²ஸ்ஸ தீ³பனா அபரதீ³பனா. ‘‘பண்டி³ச்சம் கோஸல்ல’’ந்தி ஏவமாத³யோ பஞ்ஞாவிஸேஸா நானாகாலே லப்³ப⁴மானாபி ஏகஸ்மிம் சித்தே லப்³ப⁴ந்தி. ஏகஸ்மிஞ்ச விஸேஸே இதரேபி அனுக³தா ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ததா² விப⁴த்தி அத்த²தோ விப⁴த்தி ஹோதி அத்த²னானத்தேன கதத்தா. அத² வா யதா² ‘‘கோதோ⁴ குஜ்ஜ²னா குஜ்ஜி²தத்த’’ந்தி (த⁴. ஸ. 1066) ஸபா⁴வாகாரபா⁴வனித்³தே³ஸேஹி கோதோ⁴தி ஏவமாகாரோவ அத்தோ² வுத்தோ, ந ஏவமித⁴, இத⁴ பன பண்டி³தாதி³பா⁴வாகாரபி⁴ன்னோ அத்தோ² வுத்தோதி இத³ம் விப⁴த்திக³மனம் அத்த²வஸேன ஹோதி. ஸம்பு²ஸிதத்தந்தி ஏத்தா²பி ந ‘‘ப²ஸ்ஸோ’’தி ஏவமாகாரோவ அத்தோ² வுத்தோ. ஸம்ப²ஸ்ஸோதி ஏவமாகாரோ பன வுத்தோதி அத்த²தோ விப⁴த்திக³மனந்தி வுத்தம்.

தோ³ஸோ ப்³யாபாதோ³தி உத்³தே³ஸேபி நாமனானத்தேன நானாபூ⁴தோ உத்³தி³ட்டோ². நித்³தே³ஸேபி தேனேவ நானத்தேன நித்³தி³ட்டோ². ஏகோவ க²ந்தோ⁴ ஹோதீதி ஏகேன க²ந்த⁴ஸத்³தே³ன வத்தப்³ப³தம் ஸந்தா⁴யாஹ. சேதனாதி ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேதி தப்பமுக²த்தா. அஸத்³த⁴ம்மாதி அஸதம், அஸந்தோ வா த⁴ம்மா, ந வா ஸத்³த⁴ம்மாதி அஸத்³த⁴ம்மாதி அஸத்³த⁴ம்மவசனீயபா⁴வேன ஏகீபூ⁴தோபி அஸத்³த⁴ம்மோ கோத⁴க³ருதாதி³விஸிட்டே²ன ஸத்³த⁴ம்மக³ருதாபடிக்கே²பனானத்தேன நானத்தம் க³தோதி ‘‘சத்தாரோ’’தி வுத்தம். ந ஸத்³த⁴ம்மக³ருதாதி வுச்சமானா வா அஸத்³த⁴ம்மக³ருதா அஸத்³த⁴ம்மக³ருதாபா⁴வேன ஏகீபூ⁴தாபி கோதா⁴தி³விஸிட்ட²படிக்கே²பனானத்தேன நானத்தம் க³தா. படிபக்கோ² வா படிக்கி²பீயதி தேன, ஸயம் வா படிக்கி²பதீதி படிக்கே²போதி வுச்சதீதி ஸத்³த⁴ம்மக³ருதாபடிக்கே²பனானத்தேன அஸத்³த⁴ம்மக³ருதா அஸத்³த⁴ம்மா வா நானத்தம் க³தா. அலோபோ⁴திஆதீ³னம் ப²ஸ்ஸாதீ³ஹி நானத்தம் லோபா⁴தி³விஸிட்டே²ன படிக்கே²பேன லோபா⁴தி³படிபக்கே²ன வா வேதி³தப்³ப³ம். அலோபா⁴தோ³ஸாமோஹானம் அஞ்ஞமஞ்ஞனானத்தம் யதா²வுத்தேன படிக்கே²பனானத்தேன யோஜேதப்³ப³ம். பத³த்த²ஸ்ஸ பத³ந்தரேன விபா⁴வனம் பத³த்து²தி. தேன ஹி தம் பத³ம் மஹத்த²ந்தி தீ³பிதம் ஹோதி அலங்கதஞ்சாதி. அத்த²விஸேஸாபா⁴வேபி ஆப⁴ரணவஸேன ச ஆத³ரவஸேன ச புன வசனம் த³ள்ஹீகம்மம்.

3. தஜ்ஜந்தி தஸ்ஸ ப²லஸ்ஸ அனுச்ச²விகம். ந கேவலம் நித்³தி³ஸியமானம் ஸாதமேவ அதி⁴கதம், அத² கோ² யதா²னித்³தி³ட்டா²னி ஆரம்மணானிபீதி ‘‘தேஹி வா’’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸ வா ஜாதா காரணபா⁴வேன ப²ஸ்ஸத்த²ம் பவத்தாதி தஜ்ஜா. தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லம், ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே வா அத்தனி ஸாத³யதீதி ஸாதம் த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா. ஸுட்டு² கா²த³தி, க²ணதி வா து³க்க²ந்தி ஸுக²ம்.

5. பாஸோதி ராக³பாஸோ. ஸோ ஹி நிராவரணத்தா அந்தலிக்க²சரோ. அகுஸலம்பி பண்ட³ரந்தி வுத்தம், கோ பன வாதோ³ குஸலந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தஞ்ஹி பண்ட³ரதோ நிக்க²ந்தம் ஸயஞ்ச பண்ட³ரந்தி. அத² வா ஸப்³ப³ம்பி சித்தம் ஸபா⁴வதோ பண்ட³ரமேவ, ஆக³ந்துகோபக்கிலேஸவோதா³னேஹி பன ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜானம் உபக்கிலிட்ட²விஸுத்³த⁴தரதா ஹோந்தீதி. தா³ருப்பமாணேஸு ஸிலாதீ³ஸு க²ந்த⁴பஞ்ஞத்தியா அபா⁴வா கிஞ்சி நிமித்தம் அனபேக்கி²த்வா தா³ரும்ஹி பவத்தா க²ந்த⁴பஞ்ஞத்தீதி ‘‘பண்ணத்திமத்தட்டே²னா’’தி வுத்தம். தம்-ஸத்³தே³ன மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயேவ வுச்சேய்ய நித்³தி³ஸிதப்³ப³த்தாதி ந தஸ்ஸா தஜ்ஜதா. தேஹி ஆரம்மணேஹி ஜாதா தஜ்ஜாதி ச வுச்சமானே ஸம்ப²ஸ்ஸஜதா ந வத்தப்³பா³. ந ஹி ஸோ ஆரம்மணம், நாபி விஸேஸபச்சயோ. ‘‘திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ’’தி விஞ்ஞாணமேவ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ விஸேஸபச்சயோதி வுத்தோதி தஸ்மா ந விஞ்ஞாணம் விஸேஸபச்சயபூ⁴தம் ஸம்ப²ஸ்ஸஜதாய தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸம்ப²ஸ்ஸஜாபஞ்ஞத்திம் லப⁴தி, ந ச ததே³வ தஸ்ஸ காரணபா⁴வேன ப²லபா⁴வேன ச வுச்சமானம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம் ஹோதீதி. கிம் வா ஏதேன, யதா² ப⁴க³வதா வுத்தா தம்ஸபா⁴வாயேவ தே த⁴ம்மாதி ந ஏவம்விதே⁴ஸு காரணம் மக்³கி³தப்³ப³ம்.

7. ஏவம் தக்கனவஸேன லோகஸித்³தே⁴னாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவஞ்சேவஞ்ச ப⁴விதப்³ப³ந்தி விவித⁴ம் தக்கனம் கூபே விய உத³கஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ ஆகட்³ட⁴னம் விதக்கனம்.

8. ஸமந்ததோ சரணம் விசரணம்.

9. அத்தமனதாதி ஏத்த² அத்த-ஸத்³தே³ன ந சித்தம் வுத்தம். ந ஹி சித்தஸ்ஸ மனோ அத்தீ²தி. அத்தமனஸ்ஸ பன புக்³க³லஸ்ஸ பா⁴வோ அத்தமனதாதி வத்வா புன புக்³க³லதி³ட்டி²னிஸேத⁴னத்த²ம் ‘‘சித்தஸ்ஸா’’தி வுத்தம்.

11. ந ப³லவதீ, கஸ்மா அவட்டி²தி வுத்தாதி? ஏகக்³க³சித்தேன பாணவதா⁴தி³கரணே ததா² அவட்டா²னமத்தபா⁴வதோ. விரூபம், விவித⁴ம் வா ஸம்ஹரணம் விகிரணம் விஸாஹாரோ, ஸம்ஹரணம் வா ஸம்பிண்ட³னம், தத³பா⁴வோ விஸாஹாரோ.

12. அஞ்ஞஸ்மிம் பரியாயேதி அஞ்ஞஸ்மிம் காரணே. ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வோ த்³வின்னம் ப³ஹூனம் வா பதா³னம் ஏகஸ்மிம் அத்தே² பவத்தி.

13. ஆரம்ப⁴தி சாதி ஆபஜ்ஜதி ச. உத்³த⁴ம் யமனம் உய்யாமோ. து⁴ரந்தி நிப்பா²தே³தும் ஆரத்³த⁴ம் குஸலம், படிஞ்ஞம் வா.

14. திண்ணந்தி பு³த்³தா⁴தீ³னம். சித்தே ஆரம்மணஸ்ஸ உபட்டா²னம் ஜோதனஞ்ச ஸதியேவாதி தஸ்ஸா ஏதம் லக்க²ணம்.

16. பாஸாணஸக்க²ரவாலிகாதி³ரஹிதா பூ⁴மி ஸண்ஹாதி ‘‘ஸண்ஹட்டே²னா’’தி வுத்தம்.

19. அயந்தீதி ஏககம்மனிப்³ப³த்தமனுஸ்ஸாதி³ஸந்ததிஅவிச்சே²த³வஸேன பவத்தந்தி. குஸலாகுஸலேஸுபி ஹி ஜீவிதம் இந்த்³ரியபச்சயபா⁴வேன ஸம்பயுத்தே பவத்தயமானமேவ தத³விச்சே²த³ஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி.

30. யம் ஹிரீயதீதி ஹிரீயதி-ஸத்³தே³ன வுத்தோ பா⁴வோ யம்-ஸத்³தே³ன வுச்சதீதி யந்தி பா⁴வனபும்ஸகம் வா ஏதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஹிரியிதப்³பே³னாதி ச ஹேதுஅத்தே² கரணவசனம் யுஜ்ஜதி.

32. அலுப்³ப⁴னகவஸேனாதி ஏத்த² அலுப்³ப⁴னமேவ அலுப்³ப⁴னகந்தி பா⁴வனித்³தே³ஸோ த³ட்ட²ப்³போ³.

33. அப்³யாபஜ்ஜோதி ப்³யாபாதே³ன து³க்கே²ன தோ³மனஸ்ஸஸங்கா²தேன தோ³ஸேன விய ந ப்³யாபாதே³தப்³போ³திபி அத்தோ² யுஜ்ஜதி.

42-43. தி²னமித்³தா⁴தி³படிபக்க²பா⁴வேன குஸலத⁴ம்மே அனிச்சாதி³மனஸிகாரே ச ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் பரிவத்தனஸமத்த²தா லஹுபரிணாமதா, அவிஜ்ஜானீவரணானஞ்ஹி தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸத்தானம் அகுஸலப்பவத்தி பகதிபூ⁴தாதி ந தத்த² லஹுபரிணாமதாய அத்தோ². தேஸஞ்ச பா⁴வோ க³ருதாயேவாதி தப்³பி³து⁴ரஸபா⁴வானம் லஹுதா த³ட்ட²ப்³பா³. ஸா ஹி பவத்தமானா ஸீக⁴ம் ப⁴வங்க³வுட்டா²னஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி.

44-45. யே ச த⁴ம்மா மோஹஸம்பயுத்தா விய அவிபன்னலஹுதா, தேஸஞ்ச குஸலகரணே அப்படிகா⁴தோ முது³தா. அப்படிகா⁴தேன முது³தாதி³ரூபஸதி³ஸதாய அரூபத⁴ம்மானம்பி முது³தா மத்³த³வதாதிஆதி³ வுத்தம்.

46-47. ஸினேஹவஸேன கிலின்னம் அதிமுது³கம் சித்தம் அகம்மஞ்ஞம் ஹோதி விலீனம் விய ஸுவண்ணம், மானாதி³வஸேன அதித²த்³த⁴ஞ்ச அதாபிதம் விய ஸுவண்ணம், யம் பனானுரூபமுது³தாயுத்தம், தம் கம்மஞ்ஞம் ஹோதி யுத்தமத்³த³வம் விய ஸுவண்ணம். தஸ்ஸேவ முது³கஸ்ஸ யோ கம்மஞ்ஞாகாரோ, ஸா கம்மஞ்ஞதாதி முது³தாவிஸிட்டா² கம்மஞ்ஞதா வேதி³தப்³பா³.

50-51. பச்சோஸக்கனபா⁴வேன பவத்தம் அகுஸலமேவ பச்சோஸக்கனம். ஏகவீஸதி அனேஸனா நாம வேஜ்ஜகம்மம் கரோதி, தூ³தகம்மம் கரோதி, பஹிணகம்மம் கரோதி, க³ண்ட³ம் பா²லேதி, அருமக்க²னம் தே³தி, உத்³த⁴ம்விரேசனம் தே³தி, அதோ⁴விரேசனம் தே³தி, நத்து²தேலம் பசதி, சக்கு²தேலம் பசதி, வேளுதா³னம் தே³தி, பண்ணதா³னம் தே³தி, புப்ப²தா³னம் தே³தி, ப²லதா³னம் தே³தி, ஸினானதா³னம் தே³தி, த³ந்தகட்ட²தா³னம் தே³தி, முகோ²த³கதா³னம் தே³தி, சுண்ணதா³னம் தே³தி, மத்திகாதா³னம் தே³தி, சாடுககம்மம் கரோதி, முக்³க³ஸூபியம், பாரிப⁴ட்யம், ஜங்க⁴பேஸனியம் த்³வாவீஸதிமம் தூ³தகம்மேன ஸதி³ஸம், தஸ்மா ஏகவீஸதி. ச² அகோ³சரா வேஸியாகோ³சரோ, வித⁴வா, து²ல்லகுமாரீ, பண்ட³க, பானாகா³ர, பி⁴க்கு²னீஅகோ³சரோதி. ஸங்கே²பதோதி ஸரூபேன அனுத்³தி³ட்ட²த்தா ‘‘தத்த² கதமோ ச²ந்தோ³’’திஆதி³ ந ஸக்கா வத்துந்தி ‘‘யோ ச²ந்தோ³ ச²ந்தி³கதா’’திஆதி³னித்³தே³ஸம் ஸங்கி²பித்வா ‘‘யே வா பனா’’தி நித்³தே³ஸோ கதோதி அத்தோ².

நித்³தே³ஸவாரகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

கோட்டா²ஸவாரவண்ணனா

58-120. நித்³தே³ஸவாரே புச்சா²தீ³னம் பச்சேகம் அனேகத்தேபி புச்சா²தி³பா⁴வேன ஏகத்தம் உபனேத்வா சதுபரிச்சே²த³தா வுத்தா. சத்தாரோ த்³வேதி ஏவமாதி³கம் ஸங்கி²பித்வா ஸஹ வா க³ஹணம் ஸங்க³ஹோ. ட²பேத்வா யேவாபனகேதி ஸங்க³ஹேதப்³பே³ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தே ஹி விஸும் விஸும் உத்³தி³ட்ட²த்தா நித்³தி³ட்ட²த்தா ச விப்பகிண்ணாதி ஸங்க³ஹேதப்³பா³ ஹோந்தி, ந யேவாபனகா ஸங்க³ஹக³மனேனேவ ததா² அவிப்பகிண்ணத்தா. யஸ்மா பன ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னா ஹோந்தி, தஸ்மா தம்னித்³தே³ஸே அக²ந்த⁴பா⁴வனிவாரணத்த²ம் யேவாபனாத்வேவ வுத்தாதி ந யேவாபனகா ட²பேதப்³பா³தி. பச்சயஸங்கா²தேனாதி ஆஹாரபச்சயஸங்கா²தேனாதி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா ‘‘ஹேது பச்சயோ’’தி ஏதேஸு த்³வீஸு ஜனகோ ஹேது உபத்த²ம்ப⁴கோ பச்சயோதி ஏவம் விஸேஸவந்தேஸு பச்சயஸங்கா²தேன. யதா² ஹி கப³ளீகாராஹாரோ ஓஜட்ட²மகரூபாஹரணேன ரூபகாயம் உபத்த²ம்பே⁴தி, ஏவமிமேபி வேத³னாதி³ஆஹரணேன நாமகாயந்தி. ததா² ச ஹோந்தீதி ஸாதா⁴ரணே ஸஹஜாதாதி³பச்சயே ஸந்தா⁴யாஹ. அஞ்ஞதா² சாதி அஞ்ஞேன ச ஏகேனாகாரேன பச்சயா ஹோந்தியேவாதி ஆஹாராதி வுச்சந்தீதி அத்தோ². தஸ்மா ஆஹரணகிச்சரஹிதானம் ஹேதுஅதி⁴பதிஆதீ³னம் நத்தி² ஆஹாரபா⁴வப்பஸங்கோ³. திஸ்ஸோ ச வேத³னா ஆஹரதீதிஆதி³ யதா²ஸம்ப⁴வவஸேன வுத்தம், ந இமஸ்மிம்யேவ சித்தே ப²ஸ்ஸாதி³வஸேன. தயோ ச ப⁴வேதி காமாதி³ப⁴வபூ⁴தம் விஞ்ஞாணம் விஸேஸேன, அவிஸேஸேன ச பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴.

ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா நிஜ்ஜா²யனம் சிந்தனம் உபனிஜ்ஜா²யனம். ஹேத்வட்டே²னாதி உபாயத்தே²ன, ந மூலத்தே²ன. புப்³ப³பா⁴கே³ க³தோ படிபன்னோ நானாக்க²ணிகோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ லோகுத்தரக்க²ணேவ ஸஹ பவத்தோ யதா²க³தமக்³கோ³தி வுத்தோ. விபஸ்ஸனாக்க²ணதோ புப்³பே³வ காயகம்மாதீ³னம் ஸுபரிஸுத்³த⁴தாய அட்ட²ங்கி³கமக்³கு³பனிஸ்ஸயஸ்ஸ ‘‘அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தீ’’தி (ம. நி. 3.431) ஏவம் வுத்தேன பரியாயேன புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³ஸ்ஸ அட்ட²ங்கி³கதா யதா²க³தவசனேன தீ³பிதா, ந ஏகக்க²ணே அட்ட²ன்னம் அங்கா³னம் ஸப்³பா⁴வாதி ஏவமஸ்ஸபி பரியாயதே³ஸனதா வேதி³தப்³பா³. விஜானனமேவ சித்தவிசித்ததாதி ‘‘சித்தவிசித்தட்டே²ன ஏகோவ த⁴ம்மோ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴’’தி ஆஹ. சத்தாரோ க²ந்தா⁴ ஹோந்தீதிஆதீ³ஸு வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³னம் ஸங்க³ஹே கதேபி புன ‘‘ஏகோ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ஹோதீ’’திஆதி³வசனம் ந அனேகே வேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோ ஜாதினித்³தே³ஸேன இத⁴ வுத்தாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். இந்த்³ரியேஸு ச ஏகஸ்ஸ ஜாதினித்³தே³ஸபா⁴வே படிக்கி²த்தே அஞ்ஞேஸம் இந்த்³ரியானம் ஆஹாராதீ³னஞ்ச தப்படிக்கே²போ கதோ ஹோதீதி புப்³ப³ங்க³மஸ்ஸ மனிந்த்³ரியஸ்ஸேவ கதோதி த³ட்ட²ப்³போ³.

கோட்டா²ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸுஞ்ஞதவாரவண்ணனா

121-145. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் யதா²வுத்தே ஸமயே, ஏதேஸு வா த⁴ம்மேஸு. பா⁴வோதி ஸத்தோ, யோ கோசி வா அத்தோ².

து³தியசித்தாதி³வண்ணனா

146. ஸப்பயோகே³னாதி லீனஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ உஸ்ஸாஹனபயோக³ஸஹிதேன. ஸஉபாயேனாதி குஸலஸ்ஸ கரணாகரணேஸு ஆதீ³னவானிஸம்ஸபச்சவேக்க²ணம் பரேஹி உஸ்ஸாஹனந்தி ஏவமாதி³உபாயஸஹிதேன.

156-159. மஹாஅட்ட²கதா²யம் அனுஞ்ஞாதா நாதிஸமாஹிதாய பா⁴வனாயாதி யேவாபனகேஹிபி நிப்³பி³ஸேஸதம் த³ஸ்ஸேதி.

புஞ்ஞகிரியவத்தா²தி³கதா²வண்ணனா

அபசிதி ஏவ அபசிதிஸஹக³தம் புஞ்ஞகிரியாவத்து² யதா² ‘‘நந்தி³ராக³ஸஹக³தா’’தி. அபசிதி வா சேதனாஸம்பயுத்தகத⁴ம்மா காயவசீகிரியா வா, தம்ஸஹிதா சேதனா அபசிதிஸஹக³தம். ஹிதப²ரணேனாதி தே³ஸகே மேத்தாப²ரணேன, ‘‘ஏவம் மே ஹிதம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி பவத்தேன ஹிதசித்தேன வா. கம்மஸ்ஸகதாஞாணம் தி³ட்டி²ஜுகம்மம். நியமலக்க²ணந்தி மஹப்ப²லதானியமஸ்ஸ லக்க²ணம். ஸீலமயே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி சாரித்தவஸேன. அனவஜ்ஜவத்து²ம் பரிச்சஜந்தோ விய அப்³ப⁴னுமோத³மானோபி பரஸ்ஸ ஸம்பத்தியா மோத³தீதி அப்³ப⁴னுமோத³னா தா³னமயே ஸங்க³ஹிதா. பா⁴வேந்தோபீதி அஸமத்தபா⁴வனம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஸமத்தா ஹி அப்பனா ஹோதீதி. அட்டே²வ கோட்டா²ஸே கத்வாதி ஏகஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ ஏகஸ்மிம் க²ணே உப்பன்னமேகம் பட²மசித்தம் த³ஸ்ஸேத்வா அஞ்ஞானி தாதி³ஸானி அத³ஸ்ஸேந்தேன ஸப்³பா³னி தானி ஸரிக்க²ட்டே²ன ஏகீகதானி ஹோந்தி, ததா² ஸேஸானிபீதி ஏவம் அட்ட² கத்வா.

காமாவசரகுஸலவண்ணனா நிட்டி²தா.

ரூபாவசரகுஸலம்

சதுக்கனயோ

பட²மஜ்ஜா²னகதா²வண்ணனா

160. உத்தரபத³லோபம் கத்வா ரூபப⁴வோ ரூபந்தி வுத்தோ. ஜா²னஸ்ஸ அமக்³க³பா⁴வேபி ஸதி மக்³க³வசனம் அஞ்ஞமக்³க³பா⁴வனிவாரணத்த²ந்தி இமஸ்மிம் அத்தே² மக்³க³க்³க³ஹணஸ்ஸ பயோஜனம் வுத்தம், ந ஸப்³ப³ஸ்ஸ குஸலஜ்ஜா²னஸ்ஸ மக்³க³பா⁴வோதி. தத்த² மக்³க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய ஸமயவவத்தா²னஸ்ஸ கதத்தா அமக்³க³பா⁴வனாஸமயே பவத்தானம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் குஸலபா⁴வோ ந த³ஸ்ஸிதோ ஸியா, தஸ்மா ஸப்³ப³ஸ்ஸ மக்³க³பா⁴வோ த³ஸ்ஸேதப்³போ³தி. இதோ அஞ்ஞோ மக்³கோ³ நத்தீ²தி ஏவம் அஞ்ஞபூ⁴மிகவிது⁴ரோ ஸதி பச்சயந்தரே ரூபூபபத்திஜனகஸபா⁴வோ விபாகத⁴ம்மஸபா⁴வோ விய விபாகத⁴ம்மவஸேன ஸப்³ப³ஸமானோ மக்³க³ஸத்³தே³ன வுத்தோதி த³ஸ்ஸேதீதி வேதி³தப்³ப³ம். குஸலம் தா³னந்தி அலோபோ⁴ த³ட்ட²ப்³போ³. அத² வா சேதனா தா³னம், தம் வஜ்ஜேத்வா இதரே த்³வே சேதனாஸம்பயுத்தகாதி வுத்தா. வட்டந்தீதி மக்³க³பா⁴வதோ ஜா²னவசனேன ஸங்க³ஹேத்வா மக்³கோ³தி வத்தும் வட்டந்தீதி அத்தோ². ஓகப்பனாதி ஸத்³த³ஹனா. அஞ்ஞத்த² தி³ட்ட²ம் அத்த²ம் பரிச்சஜித்வா ‘‘ஜனேதி வட்³டே⁴தீ’’தி அயமத்தோ² கஸ்மா வுத்தோதி நிருபஸக்³க³ஸ்ஸ அஞ்ஞத்த² ஏவமத்த²ஸ்ஸேவ தி³ட்ட²த்தாதி இமமத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘புன சபரம் உதா³யீ’’தி (ம. நி. 2.246 ஆத³யோ) ஸுத்தமாஹடம். கேஸஞ்சி அரியானம் அரியமக்³கே³ன ஸித்³தா⁴னி அஞ்ஞானி ச ஜா²னானி பா⁴வனாஸபா⁴வானேவாதி தேஸுபி பா⁴வேந்தேன ஸமயவவத்தா²னம் இஜ்ஜ²தீதி.

நிஸ்ஸரந்தி நிக்³க³ச்ச²ந்தி ஏதேன, ஏத்த² வாதி நிஸ்ஸரணம். கே நிக்³க³ச்ச²ந்தி? காமா. தேஸம் காமானம் நிஸ்ஸரணம் பஹானந்தி அத்தோ². ஏவஞ்ஹி ‘‘காமான’’ந்தி கத்தரி ஸாமிவசனம் யுஜ்ஜதி. வத்து²காமேஹிபீதி வத்து²காமேஹி விவிச்சேவாதிபி அத்தோ² யுஜ்ஜதீதி ஏவம் யுஜ்ஜமானத்த²ந்தரஸமுச்சயத்தோ² பி-ஸத்³தோ³, ந கிலேஸகாமஸமுச்சயத்தோ². கஸ்மா? இமஸ்மிம் அத்தே² கிலேஸகாமானம் து³தியபதே³ன விவேகஸ்ஸ வுத்தத்தா. அகுஸலஸத்³தே³ன யதி³பி கிலேஸகாமா, அதா²பி ஸப்³பா³குஸலா க³ஹிதா, ஸப்³ப³தா² பன கிலேஸகாமேஹி விவேகோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘து³தியேன கிலேஸகாமேஹி விவேகவசனதோ’’தி. காமகு³ணாதி⁴க³மஹேதுபி பாணாதிபாதாதி³அஸுத்³த⁴ப்பயோகோ³ ஹோதீதி தப்³பி³வேகேன பயோக³ஸுத்³தி⁴ விபா⁴விதா. தண்ஹாஸம்கிலேஸஸோத⁴னேன ஆஸயபோஸனம்.

அஞ்ஞேஸம்பி சாதி தி³ட்டி²மானாதீ³னம் ப²ஸ்ஸாதீ³னஞ்ச. உபரி வுச்சமானானி ஜா²னங்கா³னி உபரிஜ்ஜா²னங்கா³னி, தேஸம் அத்தனோ விபச்சனீகானம் படிபக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் தப்பச்சனீகனீவரணவசனம். ப்³யாபாத³விவேகவசனேன ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீ’’திஆதி³ஆகா⁴தவத்து²பே⁴த³விஸயஸ்ஸ தோ³ஸஸ்ஸ மோஹாதி⁴கானம் தி²னமித்³தா⁴தீ³னம் விவேகவசனேன படிச்சா²த³னவஸேன து³க்கா²தி³புப்³ப³ந்தாதி³பே⁴த³விஸயஸ்ஸ மோஹஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ வுத்தோ. காமராக³ப்³யாபாத³ததே³கட்ட²தி²னமித்³தா⁴தி³விக்க²ம்ப⁴னகஞ்சேத³ம் ஸப்³பா³குஸலபடிபக்க²ஸபா⁴வத்தா ஸப்³ப³குஸலானம் தேன ஸபா⁴வேன ஸப்³பா³குஸலானம் பஹானம் ஹோந்தம்பி காமராகா³தி³விக்க²ம்ப⁴னஸபா⁴வமேவாதி தம்ஸபா⁴வத்தா அவிஸேஸேத்வா நீவரணாகுஸலமூலாதீ³னம் விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ வுத்தோ ஹோதீதி ஆஹ.

விதக்கஸ்ஸ கிச்சவிஸேஸேன தி²ரபா⁴வப்பத்தே பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ம்ஹி பச்சனீகதூ³ரீபா⁴வகதேன தி²ரபா⁴வேன தம்ஸதி³ஸேஸு விதக்கரஹிதேஸு து³தியஜ்ஜா²னாதி³ஸமாதீ⁴ஸு ச அப்பனாதி அட்ட²கதா²வோஹாரோதி விதக்கஸ்ஸ அப்பனாயோகோ³ வுத்தோ, அஞ்ஞதா² விதக்கோவ அப்பனாதி தஸ்ஸ தம்ஸம்பயோகோ³ ந ஸியாதி. அத்தோ²…பே… த³ட்ட²ப்³போ³ ஜா²னஸமங்கி³னோ விதக்கவிசாரஸமங்கி³தாத³ஸ்ஸனேன ஜா²னஸ்ஸேவ ஸவிதக்கஸவிசாரபா⁴வஸ்ஸ வுத்தத்தா.

விவேகஜம் பீதிஸுக²ந்தி ஏத்த² புரிமஸ்மிம் அத்தே² விவேகஜந்தி ஜா²னம். பீதிஸுக²ஸத்³த³தோ ச அத்தி²அத்த²விஸேஸவதோ அஸ்ஸ, அஸ்மிம் வாதி ஏத்த² அ-காரோ வுத்தோ. து³தியே பீதிஸுக²மேவ விவேகஜம். விவேகஜம்பீதிஸுக²ந்தி ச அஞ்ஞபத³த்தே² ஸமாஸோ பச்சத்தனித்³தே³ஸஸ்ஸ ச அலோபோ கதோ, லோபே வா ஸதி ‘‘விவேகஜபீதிஸுக²’’ந்தி பாடோ²தி அயம் விஸேஸோ. க³ணனானுபுப்³ப³தாதி க³ணனானுபுப்³ப³தாய, க³ணனானுபுப்³ப³தாமத்தம் வா பட²மந்தி வசனந்தி அத்தோ². நிச்சாதி³விபல்லாஸப்பஹானேன மக்³கோ³ அஸம்மோஹதோ அனிச்சாதி³லக்க²ணானி படிவிஜ்ஜ²தீதி லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னம். அஸம்மோஸத⁴ம்மம் நிப்³பா³னம் அவிபரீதலக்க²ணத்தா அனஞ்ஞதா²பா⁴வதோ தத²லக்க²ணம்.

து³தியஜ்ஜா²னகதா²வண்ணனா

161-2. விதக்கவிசாரானம் வூபஸமாதி ஏதேன யேஹி விதக்கவிசாரேஹி பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஓளாரிகதா, தேஸம் ஸமதிக்கமா து³தியஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஸமதி⁴க³மோ, ந ஸபா⁴வதோ அனோளாரிகானம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் ஸமதிக்கமாதி அயமத்தோ² தீ³பிதோ ஹோதி. ஏவம் ‘‘பீதியா ச விராகா³’’திஆதீ³ஸு நயோ. தஸ்மா விதக்கவிசாரபீதிஸுக²ஸமதிக்கமவசனானி ஓளாரிகோளாரிகங்க³ஸமதிக்கமா து³தியாதி³அதி⁴க³மபரிதீ³பகானீதி தேஸம் ஏகதே³ஸபூ⁴தம் விதக்கவிசாரஸமதிக்கமவசனம் தம்தீ³பகந்தி வுத்தம். அத² வா விதக்கவிசாரவூபஸமவசனேனேவ தம்ஸமதிக்கமா து³தியாதி⁴க³மதீ³பகேன பீதிவிராகா³தி³வசனானம் பீதியாதி³ஸமதிக்கமா ததியாதி³அதி⁴க³மதீ³பகதா ஹோதீதி தஸ்ஸ தம்தீ³பகதா வுத்தா.

நீலவண்ணயோக³தோ நீலவத்த²ம் வியாதி நீலயோக³தோ வத்த²ம் நீலம் வியாதி அதி⁴ப்பாயோ. யேன ஸம்பஸாத³னேன யோகா³ ஜா²னம் ஸம்பஸாத³னம், தஸ்மிம் த³ஸ்ஸிதே ‘‘ஸம்பஸாத³னம் ஜா²ன’’ந்தி ஸமானாதி⁴கரணனித்³தே³ஸேனேவ தம்யோகா³ ஜா²னே தம்ஸத்³த³ப்பவத்தி த³ஸ்ஸிதாதி அவிரோதோ⁴ யுத்தோ. ஏகோதி³பா⁴வே கத²ந்தி ஏகோதி³ம்ஹி த³ஸ்ஸிதே ‘‘ஏகோதி³பா⁴வம் ஜா²ன’’ந்தி ஸமானாதி⁴கரணனித்³தே³ஸேனேவ ஜா²னஸ்ஸ ஏகோதி³வட்³ட⁴னதா வுத்தா ஹோதீதி. ஏகோதி³பா⁴வந்தி பனித³ம் உத்³த⁴ரித்வா ஏகோதி³ஸ்ஸ நித்³தே³ஸோ ந கத்தப்³போ³ ஸியாதி ஏகோதி³பா⁴வஸத்³தோ³ ஏவ ஸமாதி⁴ம்ஹி பவத்தோ ஸம்பஸாத³னஸத்³தோ³ விய ஜா²னம்ஹி பவத்ததீதி யுத்தம்.

அப்பிதாதி க³மிதா வினாஸம். து³தியஜ்ஜா²னாதி³அதி⁴க³முபாயதீ³பகேன அஜ்ஜ²த்தஸம்பஸாத³னதாய சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வதாய ச ஹேதுதீ³பகேன அவிதக்காவிசாரபா⁴வஹேதுதீ³பகேன ச விதக்கவிசாரவூபஸமவசனேனேவ விதக்கவிசாராபா⁴வோ தீ³பிதோதி கிம் புன அவிதக்கஅவிசாரவசனேன கதேனாதி? ந, அதீ³பிதத்தா. ந ஹி விதக்கவிசாரவூபஸமவசனேன விதக்கவிசாரானம் அப்பவத்தி வுத்தா ஹோதி. விதக்கவிசாரேஸு ஹி தண்ஹாபஹானஞ்ச ஏதேஸம் வூபஸமனம். யே ச ஸங்கா²ரேஸு தண்ஹாபஹானம் கரோந்தி, தேஸு மக்³கே³ஸு பஹீனதண்ஹேஸு ப²லேஸு ச ஸங்கா²ரப்பவத்தி ஹோதி, ஏவமிதா⁴பி விக்க²ம்பி⁴தவிதக்கவிசாரதண்ஹஸ்ஸ து³தியஜ்ஜா²னஸ்ஸ விதக்கவிசாரஸம்பயோகோ³ புரிமேன ந நிவாரிதோ ஸியாதி தம்னிவாரணத்த²ம் ஆவஜ்ஜிதுகாமதாதி³அதிக்கமோவ தேஸம் வூபஸமோதி த³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச ‘‘அவிதக்கம் அவிசார’’ந்தி வுத்தம்.

ததியஜ்ஜா²னகதா²வண்ணனா

163. பரிஸுத்³த⁴பகதி கீ²ணாஸவபகதி நிக்கிலேஸதா. உபேக்கா²னிமித்தந்தி ஏத்த² லீனுத்³த⁴ச்சபக்க²பாதரஹிதம் மஜ்ஜ²த்தம் வீரியம் ‘‘உபேக்கா²’’தி வுத்தம், ததே³வ தம் ஆகாரம் க³ஹேத்வா பவத்தேதப்³ப³ஸ்ஸ தாதி³ஸஸ்ஸ வீரியஸ்ஸ நிமித்தபா⁴வதோ உபேக்கா²னிமித்தம். பட²மஜ்ஜா²னப்படிலாப⁴த்தா²ய நீவரணே…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்திபடிலாப⁴த்தா²ய ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம் படிஸங்கா²ஸந்திட்ட²னாபஞ்ஞாஸங்கா²ருபேக்கா²ஸு ஞாணந்தி இமா அட்ட² ஸமாபத்திவஸேன உப்பஜ்ஜந்தி. ஸோதாபத்திமக்³க³படிலாப⁴த்தா²ய உப்பாத³ம் பவத்தம் நிமித்தம் ஆயூஹனம் படிஸந்தி⁴ம் க³திம் நிப்³ப³த்திம் உபபத்திம் ஜாதிம் ஜராமரணஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸஉபாயாஸே. ஸோதாபத்திப²லஸமாபத்தத்தா²ய உப்பாத³ம்…பே… உபாயாஸே…பே… அரஹத்தமக்³க³படிலாப⁴த்தா²ய உப்பாத³ம்…பே… உபாயாஸே. அரஹத்தப²லஸமாபத்தத்தா²ய…பே… ஸுஞ்ஞதவிஹாரஸமாபத்தத்தா²ய…பே… அனிமித்தவிஹாரஸமாபத்தத்தா²ய உப்பாத³ம் பவத்தம் ஆயூஹனம் படிஸந்தி⁴ம்…பே… படிஸங்கா²ஸந்திட்ட²னா பஞ்ஞா ஸங்கா²ருபேக்கா²ஸு ஞாணந்தி இமா த³ஸ விபஸ்ஸனாவஸேன உப்பஜ்ஜந்தி.

யத³த்தி² யம் பூ⁴தந்தி க²ந்த⁴பஞ்சகம், தம் முஞ்சிதுகம்யதாஞாணேன பஜஹதி. தி³ட்ட²ஸோவத்தி²கத்தயஸ்ஸ ஸப்பலக்க²ணவிசினனே விய தி³ட்ட²லக்க²ணத்தயஸ்ஸ பூ⁴தஸ்ஸ ஸங்கா²ரலக்க²ணவிசினனே உபேக்க²ம் படிலப⁴தி. அனாபோ⁴க³ரஸாதி பணீதஸுகே²பி தஸ்மிம் அவனதி படிபக்க²கிச்சாதி அத்தோ². நாமகாயேன சேதஸிகஸுக²ம் காயிகஸுக²ஹேது ரூபஸமுட்டா²பனேன காயிகஸுக²ஞ்ச ஜா²னஸமங்கீ³ படிஸம்வேதே³தீதி வுச்சதி. பு²டத்தா ப்³யாபிதத்தா. யதா² ஹி உத³கேன பு²டஸரீரஸ்ஸ தாதி³ஸே நாதிபச்சனீகே வாதாதி³கே போ²ட்ட²ப்³பே³ பு²ட்டே² ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதி, ஏவம் ஏதேஹி பு²டஸரீரஸ்ஸபி.

சதுத்த²ஜ்ஜா²னகதா²வண்ணனா

165. அவிபூ⁴தபச்சுபட்டா²னாதி ஸுக²து³க்கா²னி விய அவிபூ⁴தாகாரா பிட்டி²பாஸாணக³தமிக³மக்³கோ³ விய தத³னுமாதப்³பா³விபூ⁴தாகாரோபட்டா²னா.

சதுக்கனயவண்ணனா நிட்டி²தா.

பஞ்சகனயவண்ணனா

167. யஸ்ஸா பன த⁴ம்மதா⁴துயாதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ. தேன ஹி த⁴ம்மானம் ஆகாரபே⁴த³ம் ஞத்வா தத³னுரூபம் தே³ஸனம் நியாமேதீதி. ஏத்த² ச பஞ்சகனயே து³தியஜ்ஜா²னம் சதுக்கனயே து³தியஜ்ஜா²னபக்கி²கம் கத்வா விப⁴த்தம் ‘‘யஸ்மிம்…பே… மக்³க³ம் பா⁴வேதி அவிதக்கம் விசாரமத்தம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியஜ்ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’தி. கஸ்மா? ஏகத்தகாயனானத்தஸஞ்ஞீஸத்தாவாஸப²லதாய து³தியஜ்ஜா²னேன ஸமானப²லத்தா பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴தோ ஜாதத்தா ச. பட²மஜ்ஜா²னமேவ ஹி காமேஹி அகுஸலேஹி ச விவித்தந்தி தத³பா⁴வா ந இத⁴ ‘‘விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹீ’’தி ஸக்கா வத்தும், நாபி ‘‘விவேகஜ’’ந்தி. ஸுத்தந்ததே³ஸனாஸு ச பஞ்சகனயே து³தியததியஜ்ஜா²னானி து³தியஜ்ஜா²னமேவ ப⁴ஜந்தி விதக்கவூபஸமா விசாரவூபஸமா அவிதக்கத்தா அவிசாரத்தா சாதி.

படிபதா³சதுக்கவண்ணனா

176-180. தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உபசாரந்தி நீவரணவிதக்கவிசாரனிகந்தியாதீ³னம் வூபஸமா தி²ரபூ⁴தோ காமாவசரஸமாதி⁴. தத³னுத⁴ம்மதாதி தத³னுரூபதாபூ⁴தா, ஸா பன தத³ஸ்ஸாத³ஸங்கா²தா தத³ஸ்ஸாத³ஸம்பயுத்தக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தா வா மிச்சா²ஸதீதி வத³ந்தி. அவிக³தனிகந்திகா தம்தம்பரிஹரணஸதீதிபி வத்தும் வட்டதீதி ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘ஸதியா வா நிகந்தியா வா’’தி விகப்போ கதோ. ஆக³மனவஸேனாபி ச படிபதா³ ஹோந்தியேவாதி இத³ம் கதா³சி து³தியாதீ³னம் பட²மாதி³ஆக³மனகதபடிபத³தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அபி-ஸத்³தோ³ ஹி அனேகந்திகதம் தீ³பேதி, ஏதஸ்ஸ அனேகந்திகத்தா ஏவ ச பாளியம் ஏகேகஸ்மிம் ஜா²னே சதஸ்ஸோ படிபதா³ சத்தாரி ஆரம்மணானி ஸோளஸக்க²த்துகஞ்ச விஸும் விஸும் யோஜிதம். அஞ்ஞதா² ஏகேகஸ்மிம் படிபதா³தி³ம்ஹி நவ நவ ஜா²னானி யோஜேதப்³பா³னி ஸியுந்தி.

ஆரம்மணசதுக்கவண்ணனா

181. அப்பகு³ணந்தி பஞ்சஹி வஸிதாஹி அவஸீகதம்.

ஆரம்மணபடிபதா³மிஸ்ஸகவண்ணனா

186. ஹேட்டா²தி ஸோளஸக்க²த்துகதோ புப்³பே³. யே கேசி ஜா²னம் உப்பாதே³ந்தி நாமாதி வசனேன யே கதாதி⁴காரா ஸேக்கா² மக்³கே³னேவ உப்பாதி³தஜ்ஜா²னா, தேஸம் ஜா²னானி மக்³க³படிப³த்³த⁴தாய ஸுத்³தி⁴கனவகஸங்க³ஹிதானீதி வேதி³தப்³பா³னி. ந ஹி தே உப்பாதே³ந்தி நாமாதி.

கஸிணகதா²வண்ணனா

203. நிரோத⁴பாத³கதாவசனேன ஆருப்பபாத³கதா ச த³ஸ்ஸிதா. கி²ப்பத³ஸ்ஸனம் கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞதா கி²ப்பனிஸந்திபா⁴வோ.

அபி⁴பா⁴யதனகதா²வண்ணனா

204. அஞ்ஞம்பீதி கேவலம் கஸிணாயதனஸங்கா²தமேவ அஹுத்வா அபி⁴பா⁴யதனஸங்கா²தம்பி பவத்ததீதி ஸதிபி அபி⁴பா⁴யதனானம் கஸிணாயதனத்தே கஸிணாயதனபா⁴வதோ அஞ்ஞோ அபி⁴பா⁴யதனபா⁴வோ கஸிணனிமித்தாபி⁴ப⁴வனகபா⁴வனானிமித்தனானத்ததோதி த³ஸ்ஸேதி. தத்த² அபி⁴ப⁴வதீதி அபி⁴பு⁴, பரிகம்மம், ஞாணம் வா. அபி⁴பு⁴ ஆயதனம் ஏதஸ்ஸாதி அபி⁴பா⁴யதனம், ஜா²னம். அபி⁴ப⁴விதப்³ப³ம் வா ஆரம்மணஸங்கா²தம் ஆயதனம் ஏதஸ்ஸாதி அபி⁴பா⁴யதனம், ஜா²னம். ஆரம்மணாபி⁴ப⁴வனதோ அபி⁴பு⁴ ச தம் ஆயதனஞ்ச யோகி³னோ ஸுக²விஸேஸானம் அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ மனாயதனத⁴ம்மாயதனபா⁴வதோ சாதிபி ஸஸம்பயுத்தம் ஜா²னம் அபி⁴பா⁴யதனம். மக்³க³ப்படிப³த்³த⁴தாய ததா³ ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தஸ்ஸ ஆபோ⁴கோ³ புப்³ப³பா⁴க³பா⁴வனாவஸேன ஜா²னக்க²ணே பவத்தம் அபி⁴ப⁴வனாகாரம் க³ஹேத்வா பவத்தோ வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஆக³மேஸு பன ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பரித்தானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி. அப்பமாணானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி. அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ…பே… பரித்தானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி. அப்பமாணானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீ’’தி (தீ³. நி. 2.173; ம. நி. 2.249; அ. நி. 8.65) இமேஸம் சதுன்னம் அபி⁴பா⁴யதனானம் ஆக³தத்தா ஆக³மட்ட²கதா²ஸு (தீ³. நி. அட்ட². 2.173; ம. நி. அட்ட². 2. 249-250; அ. நி. அட்ட². 3.8.65) ‘‘வண்ணவஸேன ஆபோ⁴கே³ விஜ்ஜமானேபி பரித்தஅப்பமாணவஸேனேவ இமானி அபி⁴பா⁴யதனானி தே³ஸிதானீ’’தி வுத்தம். பரித்தஅப்பமாணதா ஹி அபி⁴ப⁴வனஸ்ஸ காரணம் வண்ணாபோ⁴கே³ ஸதிபி அஸதிபி. தத்த² ச வண்ணாபோ⁴க³ரஹிதானி ஸஹிதானி ச ஸப்³பா³னி பரித்தானி ‘‘ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீ’’தி வுத்தானி, ததா² அப்பமாணானீதி த³ட்ட²ப்³பா³னி. அத்தி² ஹி ஏஸோ பரியாயோ பரித்தானி அபி⁴பு⁴ய்ய தானி சே கதா³சி வண்ணவஸேன ஆபு⁴ஜிதானி ஹோந்தி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி அபி⁴பு⁴ய்யாதி. இத⁴ பன நிப்பரியாயதே³ஸனத்தா வண்ணாபோ⁴க³ரஹிதானி விஸும் வுத்தானி ஸஹிதானி ச. அத்தி² ஹி உப⁴யத்த² அபி⁴ப⁴வனவிஸேஸோதி.

தத்த² ச பரியாயதே³ஸனத்தா விமோக்கா²னம்பி அபி⁴ப⁴வனபரியாயோ அத்தீ²தி ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ’’தி அபி⁴பா⁴யதனத்³வயம் வுத்தம், ததியசதுத்த²அபி⁴பா⁴யதனேஸு து³தியவிமோக்கோ² வண்ணாபி⁴பா⁴யதனேஸு ததியவிமோக்கோ² ச அபி⁴ப⁴வனப்பவத்திதோ ஸங்க³ஹிதோ, இத⁴ பன நிப்பரியாயதே³ஸனத்தா விமோக்கா²பி⁴பா⁴யதனானி அஸங்கரதோ த³ஸ்ஸேதும் விமோக்கே² வஜ்ஜேத்வா அபி⁴பா⁴யதனானி கதி²தானி. ஸப்³பா³னி ச விமோக்க²கிச்சானி விமோக்க²தே³ஸனாய வுத்தானி, ததே³தம் ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ’’தி ஆக³தஸ்ஸ அபி⁴பா⁴யதனத்³வயஸ்ஸ அபி⁴பா⁴யதனேஸு அவசனதோ ‘‘ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’திஆதீ³னஞ்ச ஸப்³ப³விமோக்க²கிச்சஸாதா⁴ரணவசனபா⁴வதோ வவத்தா²னம் கதந்தி விஞ்ஞாயதி.

அஜ்ஜ²த்தரூபானம் அனபி⁴ப⁴வனீயதோதி இத³ம் கத்த²சிபி ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபானி பஸ்ஸதீ’’தி அவத்வா ஸப்³ப³த்த² யம் வுத்தம் ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’தி, தஸ்ஸ காரணவசனம். தேன யம் அஞ்ஞஹேதுகம், தம் தேன ஹேதுனா வுத்தம். யம் பன தே³ஸனாவிலாஸஹேதுகம் அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞிதாய ஏவ இத⁴ வசனம், ந தஸ்ஸ அஞ்ஞம் காரணம் மக்³கி³தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. அஜ்ஜ²த்தரூபானம் அனபி⁴ப⁴வனீயதா ச ப³ஹித்³தா⁴ரூபானம் விய அவிபூ⁴தத்தா, தே³ஸனாவிலாஸோ ச யதா²வுத்தவவத்தா²னவஸேன வேதி³தப்³போ³. ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீதி ஏதேனேவ ஸித்³த⁴த்தா நீலாதி³அபி⁴பா⁴யதனானி ந வத்தப்³பா³னீதி சே? ந, நீலாதீ³ஸு கதாதி⁴காரானம் நீலாதி³பா⁴வஸ்ஸேவ அபி⁴ப⁴வனகாரணத்தா. ந ஹி தேஸம் பரிஸுத்³தா⁴பரிஸுத்³த⁴வண்ணபரித்ததா தத³ப்பமாணதா வா அபி⁴ப⁴வனகாரணம், அத² கோ² நீலாதி³பா⁴வோ ஏவாதி.

அபி⁴பா⁴யதனகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

விமோக்க²கதா²வண்ணனா

248. ரூபீதி யேனாயம் ஸஸந்ததிபரியாபன்னேன ரூபேன ஸமன்னாக³தோ, தம் யஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வேன விஸிட்ட²ம் ரூபம் ஹோதி. யேன விஸிட்டே²ன ரூபீதி வுச்சேய்ய, ததே³வ ஸஸந்ததிபரியாபன்னரூபனிமித்தம் ஜா²னமிவ பரமத்த²தோ ரூபீபா⁴வஸாத⁴கந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கஸிணதே³ஸனா ஜா²னானமேவ கஸிணபா⁴வேன பவத்தா அபி⁴த⁴ம்மே, ஸுத்தே பன ஆரம்மணானந்தி ‘‘அபி⁴த⁴ம்மவஸேனா’’தி வுத்தம்.

விமோக்க²கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ப்³ரஹ்மவிஹாரகதா²வண்ணனா

251. ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸரஹிதம் அஞ்ஞாணமேவ அஞ்ஞாணுபேக்கா². கிலேஸோதீ⁴னம் மக்³கோ³தீ⁴ஹி அஜிதத்தா அனோதி⁴ஜினஸ்ஸ. ஸத்தமப⁴வாதி³தோ உத்³த⁴ம் பவத்தவிபாகஸ்ஸ அஜிதத்தா அவிபாகஜினஸ்ஸ. நித்³தோ³ஸபா⁴வேனாதி நிப்படிக⁴பா⁴வேன. ஏகஸ்ஸபி ஸத்தஸ்ஸ அப்படிபா⁴க³னிமித்தத்தா பரிச்சே²த³க்³க³ஹணம் நத்தி², ந ச ஸம்முதிஸச்சவஸேன பவத்தம் ஸத்தக்³க³ஹணம் பரிச்சி²ன்னரூபாதி³க்³க³ஹணம் ஹோதீதி அப்பனாப்பத்தியாபி அபராமாஸஸத்தக்³க³ஹணமுத்³த⁴பூ⁴தானம் மேத்தாதீ³னம் ஏகஸத்தாரம்மணானம்பி அப்பமாணகோ³சரதா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³.

ப்³ரஹ்மவிஹாரகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அஸுப⁴கதா²வண்ணனா

263. உத்³த⁴ம் து⁴மாதத்தா உத்³து⁴மாதம். ஸேதரத்தேஹி பரிபி⁴ன்னம் விமிஸ்ஸிதம் நீலம் வினீலம், புரிமவண்ணவிபரிணாமபூ⁴தம் வா நீலம் வினீலம். ஸங்கா⁴டோ அங்கா³னம் ஸுஸம்ப³த்³த⁴தா. ஆரம்மணஸ்ஸ து³ப்³ப³லதா படிபக்க²பா⁴வேன சித்தம் ட²பேதும் அஸமத்த²தா. அத்தனி ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸனனீவரணரோக³வூபஸமானம் யதா²க்கமம் புப்ப²ச²ட்³ட³கவமனவிரேசனஉபமா யோஜேதப்³பா³. படிகூலமனஸிகாரஸாமஞ்ஞேன அஸுபே⁴ஹி கேஸாதீ³ஹி படிகூலஜ்ஜா²னஸ்ஸ க³ஹணம் ஸிவதி²காவண்ணஜ்ஜா²னஸ்ஸ ச. தம்பி ஹி படிகூலமனஸிகாரவஸேனேவ உப்பஜ்ஜதீதி, ஸிவதி²கப்பகாரானி வா ஸிவதி²காவண்ணானி.

அஸுப⁴கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ரூபாவசரகுஸலகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அரூபாவசரகுஸலகதா²வண்ணனா

265. ஸப்³பா³காரேனாதி ஏவம் ரூபனிமித்தம் த³ண்டா³தா³னஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனாதி³னா ஸப்³பே³ன ரூபரூபனிமித்தேஸு ததா³ரம்மணஜ்ஜா²னேஸு தோ³ஸத³ஸ்ஸனாகாரேன, ரூபாதீ³ஸு நிகந்திப்பஹானஅனாவஜ்ஜிதுகாமதாதி³னா வா. விராகா³தி ஜிகு³ச்ச²னா. ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரவசனாதீ³ஹி ஆனேஞ்ஜதா ‘‘ஸந்தா இமே சுந்த³ அரியஸ்ஸ வினயே விமோக்கா²’’திஆதி³னா ஸந்தவிமோக்க²தா ச வுத்தா. தோ³ஸத³ஸ்ஸனபடிபக்க²பா⁴வனாவஸேன படிக⁴ஸஞ்ஞானம் ஸுப்பஹீனத்தா மஹதாபி ஸத்³தே³ன அரூபஸமாபத்திதோ ந வுட்டா²தி. ததா² பன ந ஸுப்பஹீனத்தா ஸப்³ப³ரூபஸமாபத்திதோ வுட்டா²னம் ஸியா, பட²மஜ்ஜா²னம் பன அப்பகம்பி ஸத்³த³ம் ந ஸஹதீதி தம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ஸத்³தோ³ கண்டகோதி வுத்தம்.

ஆருப்பபா⁴வனாய அபா⁴வே சுதிதோ உத்³த⁴ம் உப்பத்திரஹானம் ரூபஸஞ்ஞாபடிக⁴ஸஞ்ஞானம் யாவ அத்தனோ விபாகப்பவத்தி, தாவ அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னேன ஸமதிக்கமோ அத்த²ங்க³மோ ச வுத்தோ. நானத்தஸஞ்ஞாஸு பன யா தஸ்மிம் ப⁴வே ந உப்பஜ்ஜந்தி, தா அனோகாஸதாய ந உப்பஜ்ஜந்தி, ந ஆருப்பபா⁴வனாய நிவாரிதத்தா. அனிவாரிதத்தா ச காசி உப்பஜ்ஜந்தி. தஸ்மா தாஸம் அமனஸிகாரோ அனாவஜ்ஜனம் அபச்சவேக்க²ணம், ஜவனபடிபாத³கேன வா ப⁴வங்க³மனஸ்ஸ அந்தரே அகரணம் அப்பவேஸனம் வுத்தம், தேன ச நானத்தஸஞ்ஞாமனஸிகாரஹேதூனம் ரூபானம் ஸமதிக்கமா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி²ரபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ரூபஸமதிக்கமாபா⁴வேனேவ ஹி ரூபஸமாபத்தீஸு ‘‘நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா’’தி ஏகஸ்ஸ அவசனந்தி. கோ ஆனிஸம்ஸோ, ந ஹி ஸப்³ப³ஸ்ஸாத³வத்து²ரஹிதே ஆகாஸே பவத்திதஸஞ்ஞாய ஆனிஸம்ஸோ தி³ஸ்ஸதீதி வுத்தம் ஹோதி. ரூபஸஞ்ஞாஸமதிக்கமனாதி³கம் வசனம் ஆனிஸம்ஸஸ்ஸ பகாஸனம், ந அத்தோ².

அஞ்ஞத்தா²தி ஸுத்தேஸு. தத்த² ஹி பரித்தகஸிணுக்³கா⁴டனேபி ரூபவிவேகமத்தக்³க³ஹணேன பரிச்சே²த³ஸ்ஸ அக்³க³ஹணதோ அனந்தப²ரணதா ச வுத்தா, இத⁴ பன அனந்தப²ரணதாஸப்³பா⁴வேபி உக்³கா⁴டிதகஸிணவஸேன பரித்தானந்ததா ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அனந்தோ ஆகாஸோ’’தி ந வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸமயவவத்தா²பனஜா²னவிஸேஸனேனேவேத்த² அத்தோ², ந படிபத்தியாதி தத³வசனம்.

266. பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணம் அத்தனோ ப²ரணாகாரேனேவ அனந்தந்தி மனஸிகாதப்³ப³த்தா ‘‘அனந்த’’ந்தி வுத்தம். உக்³கா⁴டபா⁴வோ உக்³கா⁴டிமம்.

267. அகிஞ்சனந்தி விஞ்ஞாணஸ்ஸ கிஞ்சி பகாரம் அக்³க³ஹேத்வா ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் விபா⁴வனம் ஆஹ.

268. யாயாதி ஸங்கா²ராவஸேஸஸஞ்ஞாய. தம் தாவ படிபத்திம். ஆவஜ்ஜிஸ்ஸாமீதிஆதி³னா தன்னின்னாவஜ்ஜனாதி³பவத்தியா அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, ந தத³திக்கமனத்தா²ய ஆவஜ்ஜனபா⁴வனாபவத்தியா. நாஸஞ்ஞாதி ஸஞ்ஞாபா⁴வோ ச ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி அத்தோ². ஸமூஹக³ஹணவஸேன பவத்தம் கலாபஸம்மஸனம். ப²ஸ்ஸாதி³ஏகேகத⁴ம்மக³ஹணவஸேன பவத்தா அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனா.

ஆகாஸே பவத்திதவிஞ்ஞாணாதிக்கமதோ ததியா. தத³திக்கமதோ ஹி தஸ்ஸேவ விபா⁴வனம் ஹோதி. து³தியாருப்பவிஞ்ஞாணவிபா⁴வனே ஹி ததே³வ அதிக்கந்தம் ஸியா, ந தஸ்ஸ ஆரம்மணம், ந சாரம்மணே தோ³ஸம் தி³ஸ்வா அனாரம்மணஸ்ஸ விபா⁴வனாதிக்கமோ யுஜ்ஜதி. பாளியஞ்ச ‘‘விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்திம் ஸதோ ஸமாபஜ்ஜித்வா ததோ வுட்ட²ஹித்வா தஞ்ஞேவ விஞ்ஞாணம் அபா⁴வேதீ’’தி (சூளனி. உபஸீவமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 39) த்தம், ந வுத்தம் ‘‘தஞ்ஞேவ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் அபா⁴வேதீ’’தி, ‘‘தஞ்ஞேவ அபா⁴வேதீ’’தி வா. ‘‘அனந்தம் விஞ்ஞாணந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜா’’தி (விப⁴. 508) ஏத்த² பன த்³வயம் வுத்தம் ஆரம்மணஞ்ச விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஞ்ச. தஸ்மிம் த்³வயே யேன கேனசி யதோ வா வுட்டி²தோ, தேனேவ பட்டா²னனித்³தி³ட்டே²ன தம்ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தே⁴ ஆபன்னே விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸ்ஸ நிவத்தனத்த²ம் விஞ்ஞாணவசனம், தஸ்மா பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணஸ்ஸேவ அபா⁴வனாதிக்கமோ வுத்தோ. தன்னிஸ்ஸிதந்தி தேன நிஸ்ஸிதம். தம் மண்ட³பலக்³க³ம் அனிஸ்ஸாய தேன வினாபூ⁴தே விவித்தே ப³ஹி ஓகாஸே டா²னம் விய ஆகாஸலக்³க³விஞ்ஞாணஸ்ஸ விவேகே தத³பக³மே ததியாருப்பஸ்ஸ டா²னம்.

அரூபாவசரகுஸலகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

தேபூ⁴மககுஸலவண்ணனா

269. இமே தாவ ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யே பஞ்ச நயாதி ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யனயே அந்தே புரிமனயானம் தம்னயாபி⁴முக²ப்பவத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அயம் பன பகாரோ ந பாளிஅனுக³தோ. ந ஹி பாளியம் ஸுத்³தி⁴கனயாத³யோ வத்வா வீரியாதி⁴பதேய்யாதி³னயா வுத்தாதி. மஹாபகரணே ஸத்தஹி மஹாவாரேஹி அனுலோமாதி³னயவிசித்தேஹி ஹீனத்திகோ விப⁴த்தோ. தத்த² ச மஜ்ஜி²மத⁴ம்மேகதே³ஸபூ⁴தா இமே வீஸதி லோகியமஹானயாதி கத்வா ‘‘தத்த² விப⁴த்தா’’தி வுத்தம், ந ஏதேன கமேன இமேஸம் நயானம் தத்த² ஆக³தத்தா.

ஏவமேதேஸம் விப⁴த்தட்டா²னம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஏதஸ்மிம் தேபூ⁴மககுஸலகதா²வஸானட்டா²னே அட்டா²ரஸகம்மத்³வாரத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘இமஸ்மிம் பன டா²னே’’திஆதி³மாஹ. அத² வா ஹீனபணீதேஹி வினிவத்தேத்வா மஜ்ஜி²மராஸிஅந்தோக³த⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தேன ஏதேஸம் தேபூ⁴மககுஸலனயானம் ஹீனத்திகே விபா⁴கோ³ கதோ. ‘‘இமஸ்மிம் பன டா²னே’’திஆதி³கஸ்ஸ யதா²வுத்தோவ ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹீனத்திகே மஜ்ஜி²மராஸிம்ஹி யே ஸவிபாகா வட்டனிஸ்ஸிதேனேவ தா³னாதி³வஸேன பவத்திதா, தே ஹீனாதி காதப்³பா³. யே விவட்டனிஸ்ஸிதேன தா³னாதி³வஸேன பவத்திதா, தே பணீதாதி காதப்³பா³. அவிபாகா மஜ்ஜி²மாதி காதப்³பா³. அவிபாகத்தா ச தேஸு மஜ்ஜி²மராஸிம் ட²பேத்வா இதரே த்³வே ஏகந்தவட்டனிஸ்ஸிதா நவ, விவட்டுபனிஸ்ஸயபூ⁴தா ச நவாதி அட்டா²ரஸ கம்மத்³வாரானி, கம்மானி ச தானி தஸ்ஸ தஸ்ஸ ப²லஸ்ஸ காரணபா⁴வேன த்³வாரானி சாதி கம்மத்³வாரானி. தத்த² தத்த² வா சித்தானி கம்மத்³வாரானீதி ஆஹ. தம்தம்த்³வாரானி வா காயாதீ³னி. அட்டா²ரஸ க²த்தியா ச அப⁴ப்³பா³ ஹீனஹீனத்தயாத³யோ நவ, ப⁴ப்³பா³ ச பணீதபணீதத்தயாத³யோ நவாதி கம்மானுரூபேனேவ வேதி³தப்³பா³. ஏவம் ப்³ராஹ்மணாத³யோ தே³வா ச யோஜேதப்³பா³. அட்ட²சத்தாலீஸ கோ³த்தசரணானி தேஸஞ்ஞேவ க²த்தியாதீ³னம் பே⁴தா³. ‘‘காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி…பே… சித்தாதி⁴பதேய்ய’’ந்தி (த⁴. ஸ. 269-270) ஏவம் வுத்தோ சித்தஸ்ஸ சித்தாதி⁴பதேய்யபா⁴வோ, சித்தசேதஸிகஸமுதா³யே ஸமயவவத்தா²பகோ சித்தஸத்³தோ³ பவத்தோதி ‘‘ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் வஸேன வுத்தோ’’தி ஆஹ.

தேபூ⁴மககுஸலவண்ணனா நிட்டி²தா.

லோகுத்தரகுஸலவண்ணனா

277. லோகம் தரதீதி ஏதேன லோகஸமதிக்கமபடிபத்திமாஹ. உத்தரதீதி ஏதேன லோகஸ்ஸந்தக³மனம் ப²லே பதிட்டா²னம் ப²லம். ஸமதிக்கம்மாதிஆதி³னா நிப்³பா³னம். ஸமதிக்கம்மாதி ஹி நிஸ்ஸரித்வா. அபி⁴பு⁴ய்யாதி விஸம்யுத்தம் ஹுத்வாதி அத்தோ². திவிதோ⁴பி சத்தோ² மக்³கா³தீ³ஸு ஏகேகஸ்மிம் யோஜேதப்³போ³, மக்³கே³யேவ வா இத⁴ தஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ஏகசித்தக்க²ணிகந்தி ஏகமக்³க³ஸ்ஸ த்³வே வாரே அனுப்பத்திம் ஸந்தா⁴யாஹ. அஞ்ஞமஞ்ஞம் த⁴ம்மானம் அனதிவத்தனாதி³ஸாதி⁴காய பஞ்ஞாய வட்³டே⁴தி. ‘‘நிய்யாதீதி நிய்யானீய’’ந்தி வத்தப்³பே³ ஈ-காரஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம் ய-காரஸ்ஸ ச க-காரம் கத்வா ‘‘நிய்யானிக’’ந்தி வுத்தம். நிய்யாதி ஏதேனாதி நிய்யானம், நிய்யானமேவ நிய்யானிகம் வேனயிகோ விய. ஏத்த² ‘‘நேய்யானிக’’ந்தி வத்தப்³பே³ இ-காரஸ்ஸ ஏ-காரத்தம் அகத்வா வுத்தம்.

ப²லந்தி சித்தசேதஸிகராஸி வுச்சதி, தம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்பயுத்தானம் த⁴ம்மானம் அத்தனோ அவயவபூ⁴தானம் நிஸ்ஸயோ ஹோதி. ப²லஞாணம் வா ப²லம், ஸம்மாதி³ட்டி²ஆத³யோ அங்கா³னி வா. லோகுத்தரபா⁴வேதி லோகம் உத்திண்ணபா⁴வே. தேன ப²லனிப்³பா³னானி ஸங்க³ண்ஹாதி. தேஸு யம் ப⁴வதி ப²லம், தம் ‘‘பூ⁴மீ’’தி வுச்சதி. யதா² வா கம்மனிப்³ப³த்தா காமப⁴வாத³யோ தம்ஸமங்கி³னோ நிஸ்ஸயபா⁴வேன ‘‘பூ⁴மீ’’தி வுச்சந்தி, ஏவம் மக்³கே³ன நிப்³ப³த்தம் ப²லம் அரியஸாவகஸ்ஸ காலேன காலம் ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³தாய நிஸ்ஸயபா⁴வதோ ‘‘பூ⁴மீ’’தி வுச்சதி, ததோயேவ அரியா சிரதரம் திட்ட²ந்தி. ஸமுச்சே²த³விவேகவஸேனாதி ஏத்த² அபாயக³மனீயானம் அச்சந்தஸமுச்சே²தோ³ இதரேஸஞ்ச விஜ்ஜுதோபா⁴ஸேன விய தமஸ்ஸ ஸமுச்சே²தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. லோகியஜ்ஜா²னம்பி புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அரியஸ்ஸ ச அகதாதி⁴காரஸ்ஸ ந வினா படிபதா³ய இஜ்ஜ²தி, கதாதி⁴காரஸ்ஸ பன அரியஸ்ஸ மக்³கே³னேவ ஸமிஜ்ஜ²னதோ விபாகானம் விய குஸலேன ததா² ஸமித்³த⁴ஸ்ஸ அரியமக்³கே³ன ஸதி³ஸதாய அபா⁴வதோ அதப்³பி³பாகத்தா ச ந மக்³க³படிபதா³ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ படிபதா³தி ஸக்கா வத்துந்தி தத்த² ததா² க³ரும் கத்வா படிபதா³ஹி ஏவ தே³ஸனா ந கதா, யதா²வுத்தஜ்ஜா²னஸங்க³ஹத்த²ம் ஸுத்³தி⁴கதே³ஸனாபி கதா.

இத⁴ பன கஸ்ஸசி வினா படிபதா³ய அஸித்³தி⁴தோ க³ரும் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘து³க்க²படிபத³’’ந்திஆதி³ வுத்தம். யோ கோசி வாரோதி ஸகிம் த்³விக்க²த்தும் திக்க²த்தும் சதுக்க²த்தும் அனேகக்க²த்துந்தி ஏவமாதீ³ஸு விக்க²ம்ப⁴னவாரேஸு யோ கோசி. ஸகிம் த்³விக்க²த்துஞ்ச விக்க²ம்ப⁴னவாரா ஸுகா² படிபதா³ ஏவ, ந ச ததோ உத்³த⁴ம் ஸுகா² படிபதா³ ஹோதீதி திக்க²த்தும் விக்க²ம்ப⁴னவாரம் து³க்கா² படிபதா³தி ரோசேஸும் அட்ட²கதா²சரியா. தஸ்மிம் ததா²ரோசிதே ததோ பரேஸு சதுக்க²த்தும் விக்க²ம்ப⁴னவாராதீ³ஸு வத்தப்³ப³மேவ நத்தீ²தி. ரூபாரூபானம் லக்க²ணாதீ³ஹி பரிச்சி²ந்தி³த்வா க³ஹணம் ரூபாரூபபரிக்³க³ஹோ, நாமரூபமத்தமேதம், ந அஞ்ஞோ கோசி ஸத்தாதி³கோதி வவத்தா²பனம் நாமரூபவவத்தா²பனம். பரிக்³க³ஹிதரூபாரூபஸ்ஸ மக்³க³பாதுபா⁴வத³ந்த⁴தா ச நாமரூபவவத்தா²பனாதீ³னம் கிச்ச²ஸித்³தி⁴தோ ஸியாதி ந ரூபாரூபபரிக்³க³ஹகிச்ச²தாய ஏவ து³க்க²படிபத³தா வத்தப்³பா³தி சே? தம் ந, நாமரூபவவத்தா²பனாதீ³னம் பச்சனீககிலேஸமந்த³தாய ஸுக²ஸித்³தி⁴யம்பி ததா²ஸித்³த⁴விபஸ்ஸனாஸஹக³தானம் இந்த்³ரியானம் மந்த³தாய மக்³க³பாதுபா⁴வத³ந்த⁴பா⁴வதோ.

ரூபாரூபம் பரிக்³க³ஹேத்வாதி அகிச்சே²னபி பரிக்³க³ஹேத்வா. கிச்சே²ன பரிக்³க³ஹிதே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². ஏவம் ஸேஸேஸுபி. இமம் வாரம் ரோசேஸுந்தி கலாபஸம்மஸனாவஸானே உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாய வத்தமானாய உப்பன்னஸ்ஸ விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸஸ்ஸ திக்க²த்தும் விக்க²ம்ப⁴னேன கிச்ச²தாவாரம் து³க்கா² படிபதா³தி ரோசேஸும் ஏதத³ந்தத்தா படிபதா³ய. ஏதஸ்ஸ அகிச்ச²த்தேபி புரிமானம் கிச்ச²த்தே து³க்க²படிபத³தா வுத்தனயாவாதி ந படிஸித்³தா⁴தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதா²வுத்தம் வா ஸப்³ப³ம் ரூபாரூபபரிக்³க³ஹாதி³கிச்ச²தம் திக்க²த்தும் விக்க²ம்ப⁴னவாரதாவஸேன ‘‘இமம் வார’’ந்தி ஆஹ. யஸ்ஸ பன ஸப்³ப³த்த² அகிச்ச²தா, தஸ்ஸ ஸுகா² படிபதா³ வேதி³தப்³பா³.

முஸாவாதா³தீ³னம் விஸம்வாத³னாதி³கிச்சதாய லூகா²னம் அபரிக்³கா³ஹகானம் படிபக்க²பா⁴வதோ பரிக்³கா³ஹகஸபா⁴வா ஸம்மாவாசா. ஸா ஸினித்³த⁴பா⁴வதோ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே பரிக்³க³ண்ஹாதி ஸம்மாவாசாபச்சயஸுபா⁴ஸிதஸோதாரஞ்ச ஜனம். காயிககிரியாகிச்சம் கத்தப்³ப³ம் ஸமுட்டா²பேதி, ஸயஞ்ச ஸமுட்ட²ஹனம் க⁴டனம் ஹோதீதி ஸம்மாகம்மந்தஸங்கா²தா விரதிபி ஸமுட்டா²னஸபா⁴வாதி வுத்தா. ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் வா உக்கி²பனம் ஸமுட்ட²ஹனம் காயிககிரியாய பா⁴ருக்கி²பனம் விய, ஜீவமானஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ, ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் வா ஸுத்³தி⁴ வோதா³னம் ஆஜீவஸ்ஸேவ வா ஜீவிதிந்த்³ரியவுத்தியா.

283. மக்³க³ஸன்னிஸ்ஸிதந்தி பரமத்த²மக்³க³ஸபா⁴வத்தா மக்³கா³வயவபா⁴வேன ஸமுதா³யஸன்னிஸ்ஸிதந்தி அத்தோ².

285. பதிட்டா²னம் கிலேஸவஸேன, ஆயூஹனம் அபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன. தண்ஹாவஸேன வா பதிட்டா²னம், தி³ட்டி²வஸேன ஆயூஹனம். போ³தீ⁴தி யா அயம் த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ வுச்சதீதி யோஜேதப்³பா³. ஸேனங்க³ரத²ங்கா³த³யோ வியாதி ஏதேன புக்³க³லபஞ்ஞத்தியா அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. அங்க³-ஸத்³தோ³ காரணத்தோ²பி ஹோதீதி சதுஸச்சபோ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³. பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³தி⁴யோ, போ³தி⁴யோ ஏவ அங்கா³தி ‘‘அனுபு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி வுத்தம். விபஸ்ஸனாதீ³னம் காரணானம் பு³ஜ்ஜி²தப்³பா³னஞ்ச ஸச்சானம் அனுரூபம் பச்சக்க²பா⁴வேன படிமுக²ம் அவிபரீததாய ஸம்மா ச பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி ஏவமத்த²விஸேஸதீ³பகேஹி உபஸக்³கே³ஹி ‘‘அனுபு³ஜ்ஜ²ந்தீ’’திஆதி³ வுத்தம். போ³தி⁴-ஸத்³தோ³ ஹி ஸப்³ப³விஸேஸயுத்தம் பு³ஜ்ஜ²னம் ஸாமஞ்ஞேன ஸங்க³ண்ஹாதீதி.

299. திண்ணந்தி ராகா³தீ³னம். கரோதி நாம கிம் து³ச்சரிதானி அனுவத்தமானானி.

301. பாணாதிபாதாதி³னிப்பா²தி³தபச்சயானம் நிச்சஸேவனம் து⁴வபடிஸேவனம். ஸகிச்சகோதி விஸும் அத்தனோ கிச்சவா. ந ஹோதீதி அத்த²ந்தரபா⁴வம் படிக்கி²பதி. பச்சயபடிஸேவனஸாமந்தஜப்பனஇரியாபத²ப்பவத்தனானி பாபிச்ச²தானிப்³ப³த்தானி தீணி குஹனவத்தூ²னீதி.

343. வுட்டா²னகா³மினீவிபஸ்ஸனா ஸங்கா²ருபேக்கா² ஸானுலோமா, ஸா ஸுஞ்ஞதோ பஸ்ஸந்தீ ‘‘ஸுஞ்ஞதா’’தி வுச்சதி, து³க்க²தோ பஸ்ஸந்தீ தண்ஹாபணிதி⁴ஸோஸனதோ ‘‘அப்பணிஹித’’ந்தி. ஸா ஆக³மனீயட்டா²னே மக்³கா³தி⁴க³மத்த²ம் ஆக³மனபடிபதா³டா²னே ட²த்வா ஸுஞ்ஞதாப்பணிஹிதந்தி நாமம் தே³தி. ஆக³மனதோ நாமே லத்³தே⁴ ஸகு³ணதோ ஆரம்மணதோ ச நாமம் ஸித்³த⁴மேவ ஹோதி, ந பன ஸகு³ணாரம்மணேஹி நாமலாபே⁴ ஸப்³ப³த்த² ஆக³மனதோ நாமம் ஸித்³த⁴ம் ஹோதீதி பரிபுண்ணனாமஸித்³தி⁴ஹேதுத்தா ஸகு³ணாரம்மணேஹி ஸப்³பே³ஸம்பி நாமத்தயயோகோ³, ந ஆக³மனதோதி வவத்தா²னகரத்தா ச நிப்பரியாயதே³ஸனாய ஆக³மனதோவ இத⁴ நாமம் லப⁴தி, ந இதரேஹீதி வுத்தம்.

350. அனிமித்தவிபஸ்ஸனந்தி அனிச்சானுபஸ்ஸனம். நிமித்தத⁴ம்மேஸூதி ஸமூஹாதி³க⁴னவஸேன ச ஸகிச்சபரிச்சே²த³தாய ச ஸபரிக்³க³ஹேஸு க²ந்தே⁴ஸு. அனிமித்தவிமோக்கோ²தி அனிச்சானுபஸ்ஸனமாஹ. ஏவம்ஸம்பத³மித³ந்தி கத²மித⁴ உபமாஸம்ஸந்த³னம் ஹோதி. ந ஹி ச²ந்த³சித்தானம் மக்³க³ஸங்கா²தஅதி⁴பதிபா⁴வாபா⁴வோ விய ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதி⁴கஸ்ஸ அனிமித்தவிமோக்க²ஸ்ஸ அனிமித்தபா⁴வாபா⁴வோ அத்தி², ந ச அமக்³கா³தி⁴பதீனம் மக்³கா³தி⁴பதினாமதா³னாபா⁴வோ விய அனிமித்தஸ்ஸ அனிமித்தனாமதா³னாபா⁴வோதி ஸக்கா வத்தும் அனிமித்தவிமோக்க²ஸ்ஸ அனனிமித்ததாய அபா⁴வதோ. மக்³கோ³ அதி⁴பதி ஏதேஸந்தி ச மக்³கா³தி⁴பதினோதி யுத்தோ தத்த² ச²ந்த³சித்தேஹி தம்ஸம்பயுத்தானம் மக்³கா³தி⁴பதிபா⁴வாபா⁴வோ. இத⁴ பன மக்³கோ³ அனிமித்தம் ஏதஸ்ஸாதி மக்³கா³னிமித்தோதி அயமத்தோ² ந ஸம்ப⁴வதீதி ந தேன அமக்³கே³ன மக்³க³ஸ்ஸ அனிமித்தபா⁴வோ ந யுஜ்ஜதி, கிம் வா ஏத்த² ஸாமஞ்ஞம் அதி⁴ப்பேதந்தி. அமக்³க³ங்க³மக்³க³னாமாபா⁴வோ. யதா² ஸதிபி அதி⁴பதிபா⁴வே ச²ந்த³சித்தானம் ந மக்³கா³தி⁴பதீதி மக்³க³னாமம், ந ச தேஹி மக்³க³ஸ்ஸ தேஸம் அமக்³க³ங்க³த்தா, ததா² ஸதிபி ஸத்³தா⁴ய ஆக³மனபா⁴வேன தஸ்ஸா அனிமித்தந்தி மக்³க³னாமம், ந ச தாய மக்³க³ஸ்ஸ தஸ்ஸா அமக்³க³ங்க³த்தா. ஏவம் அனிமித்தவிபஸ்ஸனாயபி அனிமித்தபா⁴வோ நிப்பரியாயேன நத்தீ²தி தீ³பிதோ ஹோதி.

நனு ச இத⁴ ஜா²னம் ஸுஞ்ஞதாதி³னாமேன வுத்தம், ந மக்³கோ³தி சே? ந, மக்³க³ஸம்பயோக³தோ ஜா²னஸ்ஸ ஸுஞ்ஞதாதி³னாமகத்தா. ஸுத்தந்தபரியாயேன ஸகு³ணாரம்மணேஹி இத⁴ அபி⁴த⁴ம்மேபி நாமம் லப⁴தீதி ஆஹம்ஸு. தஸ்மா படிக்கி²த்தா ‘‘ந பன லப⁴ந்தீ’’தி. கிம் காரணா? அபி⁴த⁴ம்மே ஸரஸம் அனாமஸித்வா பச்சனீகதோவ நாமலாபா⁴தி அதி⁴ப்பாயோ. யோ ஹி ஸகு³ணாரம்மணேஹி நாமலாபோ⁴, ஸோ ஸரஸப்பதா⁴னோ ஹோதி. ஸரஸேனேவ ச நாமலாபே⁴ ஸப்³ப³மக்³கா³னம் ஸுஞ்ஞதாதி³பா⁴வோதி வவத்தா²னம் ந ஸியா. தஸ்மா அபி⁴த⁴ம்மே ஸதிபி த்³வீஹி நாமலாபே⁴ பச்சனீகதோ நாமவவத்தா²னகரம் க³ஹிதந்தி ஸகு³ணாரம்மணேஹி ஸுஞ்ஞதாப்பணிஹிதமக்³கா³ நாமம் ந லப⁴ந்தீதி ஆஹ. அத² வா ந பன லப⁴ந்தீதி அஞ்ஞனிரபேக்கே²ஹி ஸகு³ணாரம்மணேஹி ந லப⁴ந்தி. கிம் காரணா? அபி⁴த⁴ம்மே ஸரஸபச்சனீகேஹி ஸஹிதேஹி நாமலாபா⁴தி அத்தோ². பச்சனீகஞ்ஹி வவத்தா²னகரம் அனபேக்கி²த்வா கேவலஸ்ஸ ஸரஸஸ்ஸ நாமஹேதுபா⁴வோ அபி⁴த⁴ம்மே நத்தி² அவவத்தா²னாபத்திதோ. தஸ்மா அத்தாபி⁴னிவேஸபணிதி⁴படிபக்க²விபஸ்ஸனானுலோமா மக்³கா³ ஸதிபி ஸரஸந்தரே பச்சனீகஸஹிதேன ஸரஸேன நாமம் லப⁴ந்தி. அனிமித்தமக்³க³ஸ்ஸ பன விபஸ்ஸனா நிமித்தபடிபக்கா² ந ஹோதி ஸயம் நிமித்தக்³க³ஹணதோ நிமித்தக்³க³ஹணானிவாரணாதி தத³னுலோமமக்³கோ³பி ந நிமித்தஸ்ஸ படிபக்கோ². யதி³ ஸியா, நிமித்தக³தவிபஸ்ஸனாயபி படிபக்கோ² ஸியாதி. தஸ்மா விஜ்ஜமானோபி ஸரஸோ வவத்தா²னகரபச்சனீகாபா⁴வா அபி⁴த⁴ம்மே அனிமித்தந்தி நாமதா³யகோ ந க³ஹிதோ. அனிச்சானுபஸ்ஸனானுலோமோ பன மக்³கோ³ ஸுத்³தி⁴கபடிபதா³னயேயேவ ஸங்க³ஹிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. தஸ்மா ஏவ ச ஸோ நயோ வுத்தோதி. ஏவந்தி யம் வக்க²தி ‘‘அனிச்சதோ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ மக்³கோ³ அனிமித்தோ ஹோதீ’’தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 350), ஏவம் ஆஹரித்வா அட்ட²கதா²சரியேஹி ஸோ அனிமித்தமக்³கோ³ தீ³பிதோதி அத்தோ².

வுட்டா²ன…பே… கிமாரம்மணாதி அனிச்சாதி³தோ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ வுட்டா²னகா³மினியா லக்க²ணாரம்மணத்தே ஸதி ஸங்கா²ரேஹி வுட்டா²னம் ந ஸியா, ஸங்கா²ராரம்மணத்தே ச லக்க²ணபடிவேதோ⁴தி மஞ்ஞமானோ புச்ச²தி. ‘‘அனிச்ச’’ந்திஆதி³னா ஸங்கா²ரேஸு பவத்தமானேன ஞாணேன லக்க²ணானிபி படிவித்³தா⁴னி ஹோந்தி ததா³காரஸங்கா²ரக³ஹணதோதி ஆஹ ‘‘லக்க²ணாரம்மணா’’தி. ஸங்கா²ராரம்மணா ஏவ யதா²வுத்தாதி⁴ப்பாயேன ‘‘லக்க²ணாரம்மணா’’தி வுத்தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘லக்க²ணம் நாமா’’திஆதி³மாஹ. அனிச்சதா து³க்க²தா அனத்ததாதி ஹி விஸும் க³ய்ஹமானம் லக்க²ணம் பஞ்ஞத்திக³திகம் பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானம், அவிஜ்ஜமானத்தா ஏவ பரித்தாதி³வஸேன நவத்தப்³ப³த⁴ம்மபூ⁴தம். தஸ்மா விஸும் க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸ லக்க²ணஸ்ஸ பரமத்த²தோ அபா⁴வா ‘‘அனிச்சம் து³க்க²மனத்தா’’தி ஸங்கா²ரே ஸபா⁴வதோ ஸல்லக்கே²ந்தோவ லக்க²ணானி ஸல்லக்கே²தி நாமாதி ஆஹ ‘‘யோ பன அனிச்சம் து³க்க²மனத்தாதி தீணி லக்க²ணானி ஸல்லக்கே²தீ’’தி. யஸ்மா ச அனிச்சந்திஆதி³னா ஸங்கா²ராவ தி³ஸ்ஸமானா, தஸ்மா தே கண்டே² ப³த்³த⁴குணபம் விய படினிஸ்ஸஜ்ஜனீயா ஹோந்தி.

லோகுத்தரகுஸலம்

பகிண்ணககதா²வண்ணனா

தத்ராதி லோகுத்தரஜ்ஜா²னே. அஜ்ஜ²த்தஞ்சாதி உபட்³ட⁴கா³தா²ய அபி⁴னிவிஸிதப்³ப³ம் வுட்டா²தப்³ப³ம் விபஸ்ஸனாபூ⁴மிம் பஞ்சதா⁴ உத்³தி³ஸதி. ஸத்தஅட்டா²தீ³னி அங்கா³னி ஸத்தட்ட²ங்கா³னீதி ஆதி³ஸத்³த³ஸ்ஸ லோபோ த³ட்ட²ப்³போ³. நிமித்தந்தி யதோ வுட்டா²னம், தானி நிமித்தபவத்தானி நிமித்தவசனேனேவ உத்³தி³ஸதி. ஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணமேவ அரியமக்³க³ஸ்ஸ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி³விஸேஸம் நியமேதி. கஸ்மா? ததோ ததோ து³தியாதி³பாத³கஜ்ஜா²னதோ உப்பன்னஸ்ஸ ஸஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணஸ்ஸ பாத³கஜ்ஜா²னாதிக்கந்தானம் அங்கா³னம் அஸமாபஜ்ஜிதுகாமதாவிராக³பா⁴வனாபா⁴வதோ இதரஸ்ஸ ச அதப்³பா⁴வதோ. தேஸம்பி வாதே³ஸு…பே… விபஸ்ஸனாவ நியமேதீதி வேதி³தப்³பா³. கஸ்மா? விபஸ்ஸனானியமேனேவ ஹி பட²மத்தே²ரவாதே³பி அபாத³கபட²மஜ்ஜா²னபாத³கமக்³கா³ பட²மஜ்ஜா²னிகாவ ஹோந்தி, இதரே ச பாத³கஜ்ஜா²னவிபஸ்ஸனானியமேஹி தம்தம்ஜா²னிகா. ஏவம் ஸேஸவாதே³ஸுபி விபஸ்ஸனானியமோ யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³போ³.

பகிண்ணகஸங்கா²ரேதி பாத³கஜ்ஜா²னதோ அஞ்ஞஸங்கா²ரே. தேன பாத³கஜ்ஜா²னஸங்கா²ரேஸு ஸம்மஸிதேஸு வத்தப்³ப³மேவ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. தத்ராபீதி து³தியத்தே²ரவாதே³பி. தம்தம்ஜா²னிகதா தம்தம்ஸம்மஸிதஸங்கா²ரவிபஸ்ஸனானியமேஹி ஹோதி. தத்ராபி ஹி விபஸ்ஸனா தம்தம்விராகா³விராக³பா⁴வனாபா⁴வேன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தா உபேக்கா²ஸஹக³தா ச ஹுத்வா ஜா²னங்கா³தி³னியமம் மக்³க³ஸ்ஸ கரோதீதி ஏவம் விபஸ்ஸனானியமோ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

தந்தி தம்தம்ஜா²னஸதி³ஸப⁴வனம். ஸ்வாயமத்தோ² பாத³கஜ்ஜா²னஸம்மஸிதஜ்ஜா²னுபனிஸ்ஸயேஹி வினா அஜ்ஜா²ஸயமத்தேன அஸிஜ்ஜ²னா உபனிஸ்ஸயேன வினா ஸங்கப்பமத்தேன ஸகதா³கா³மிப²லாதீ³னம் அஸிஜ்ஜ²னதீ³பகேன நந்த³கோவாதே³ன (ம. நி. 3.398 ஆத³யோ) தீ³பேதப்³போ³. தத்த² ஹி ஸோதாபன்னாயபி பரிபுண்ணஸங்கப்பபா⁴வம் வத³ந்தேன ப⁴க³வதா யஸ்ஸ யஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ அத்தி², தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ அஜ்ஜா²ஸயோ நியாமகோ, நாஞ்ஞஸ்ஸாதி தேன தேன பரிபுண்ணஸங்கப்பதா ஹோதி, ந ததோ பரம் ஸங்கப்பஸப்³பா⁴வேபி அஸிஜ்ஜ²னதோதி அயமத்தோ² தீ³பிதோ ஹோதி. ஏவமிதா⁴பி யஸ்ஸ யஸ்ஸ து³தியாதி³ஜா²னிகஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ யதா²வுத்தோ உபனிஸ்ஸயோ அத்தி², தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ அஜ்ஜா²ஸயோ நியாமகோ, நாஞ்ஞஸ்ஸ ஸதிபி தஸ்மிம் அஸிஜ்ஜ²னதோ. இமஸ்மிம் பன வாதே³ பாத³கஸம்மஸிதஜ்ஜா²னுபனிஸ்ஸயஸப்³பா⁴வே அஜ்ஜா²ஸயோ ஏகந்தேன ஹோதி, தம்தம்ப²லூபனிஸ்ஸயஸப்³பா⁴வே தம்தம்ஸங்கப்போ வியாதி தத³பா⁴வாபா⁴வதோ அஜ்ஜா²ஸயோ நியமேதீதி வுத்தம்.

யஸ்மிம் பன பாத³கஜ்ஜா²னம் நத்தீ²தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகவஜ்ஜானம் பாத³கானி லோகியஜ்ஜா²னானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அப்பனாப்பத்தி ச ஓளாரிகங்கா³திக்கமனுபனிஸ்ஸயாபா⁴வே பஞ்சஹி அங்கே³ஹி வினா ந ஹோதீதி ‘‘ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தமக்³கோ³ ஹோதீ’’தி ஆஹ. உபேக்கா²ஸஹக³தமக்³கோ³தி ஏதேன சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகதாபி ஸமானா அனுஸயஸமுக்³கா⁴டனஸமத்த²ஸ்ஸ ந ஸங்கா²ராவஸேஸதாதி த³ஸ்ஸேதி. தே ச வாதா³ ந விருஜ்ஜ²ந்தி அஜ்ஜா²ஸயவஸேன பஞ்சமஜ்ஜா²னிகதாய பட²மாதி³ஜ்ஜா²னிகதாய ச ஸம்ப⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. அஜ்ஜா²ஸயோ ச ஸாத்த²கோ ஹோதி, அஞ்ஞதா² பாத³கஸம்மஸிதஜ்ஜா²னேஹேவ நியமஸ்ஸ ஸித்³த⁴த்தா அஜ்ஜா²ஸயோ நியாமகோ வுச்சமானோ நிரத்த²கோ ஸியாதி. இத⁴ பன அட்ட²ஸாலினியா நியாமனே ஏகந்திகம் விபஸ்ஸனாஸங்கா²தம் அத்த²மேவ உத்³த⁴ரித்வா ‘‘தேஸம்பி வாதே³ஸு அயம்…பே… விபஸ்ஸனாவ நியமேதீ’’தி வத³ந்தேன தயோபேதே வாதே³ விபஸ்ஸனாவ நியமேதீதி த³ஸ்ஸிதம். தம்தம்வாதா³னஞ்ஹி விபஸ்ஸனாஸஹிதானமேவ ஸித்³தி⁴, நாஞ்ஞதா²தி த³ஸ்ஸிதந்தி.

பவேத⁴தீதி கோ³த்ரபு⁴ஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் ந ஸக்கோதீதி அத்தோ². யதி³ பஞ்சமசித்தக்க²ணே ஜவனம் பதிதம் நாம ஹோதி, கத²ம் ததா³ கோ³த்ரபு⁴ தத³னந்தரஞ்ச மக்³கோ³ ஜவனஸ்ஸ பதிதக்க²ணே உப்பஜ்ஜதீதி? அபுப்³ப³ஸ்ஸ ஜவனந்தரஸ்ஸ பதிததாபா⁴வதோ. ததே³வ ஹி ஜவனம் அனேகக்க²த்தும் பவத்தமானம் பதிதம் ஸியாதி, கோ³த்ரபு⁴ பன ஆரம்மணந்தரே உப்பன்னம் அபுப்³ப³ம் ஜவனம், ததா² மக்³கோ³ பூ⁴மந்தரதோ சாதி. நனு ச ஸத்தமஜவனசேதனாய ப³லவதாய உபபஜ்ஜவேத³னீயபா⁴வோ ஹோதி ஆனந்தரியதாபீதி, தத்தா²யம் அதி⁴ப்பாயோ ஸியா ‘‘படிஸந்தி⁴யா அனந்தரபச்சயபா⁴வினோ விபாகஸந்தானஸ்ஸ அனந்தரபச்சயபா⁴வேன அந்திமஜவனசேதனாய ஸுஸங்க²தத்தா ஸா ஸத்தமஜவனசேதனா உபபஜ்ஜவேத³னீயா ஆனந்தரிகா ச ஹோதி, ந அபதிதஜவனசேதனா விய ப³லவதாயா’’தி.

புன அனுலோமம் தம் அனுப³ந்தே⁴ய்யாதி கோ³த்ரபு⁴ஸ்ஸ ஹி ஸங்கா²ராரம்மணத்தே ஸதி தத³பி அனுலோமமேவாதி புரிமஅனுலோமம் விய தம் தத³பி அஞ்ஞம் அனுலோமம் அனுப³ந்தே⁴ய்ய, ந மக்³கோ³தி மக்³க³வுட்டா²னமேவ ச ந ப⁴வேய்ய அத்தனோ ஸதி³ஸாலம்ப³னஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனட்டா²னியஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ அலாபா⁴. அப்பஹீனபா⁴வேன பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு அனுஸயிதா கிலேஸா ஸா பூ⁴மி ஏதேஹி லத்³தா⁴தி கத்வா பூ⁴மிலத்³தா⁴. வட்டம் ஸினோந்தி ப³ந்த⁴ந்தீதி கத்வா வட்டஸேதூ ச, தேஸம் ஸமுக்³கா⁴தகரணந்திபி ஏததே³வஸ்ஸ லோப⁴க்க²ந்தா⁴தி³பதா³லனம் வுச்சதி. தந்தி பவத்தம். ஏகம் ப⁴வந்தி அனாகா³மினோ அனேகக்க²த்துஞ்ச தத்தே²வ உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஹேட்டா² அனாக³மனவஸேன ஏகோ ப⁴வோதி க³ஹேத்வா வுத்தம்.

இமஸ்ஸ பனத்த²ஸ்ஸாதி யதா²வுத்தஸ்ஸ உபாதி³ன்னகபவத்ததோ வுட்டா²னஸ்ஸ. அபாயேஸு ஸத்தமப⁴வதோ உத்³த⁴ம் ஸுக³தியஞ்ச விபாகதா³யகஸ்ஸ அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயகா⁴தோ ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணேன அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதோ⁴ த³ட்ட²ப்³போ³. த்³வீஸு ப⁴வேஸூதி அனாகா³மிமக்³கே³ அபா⁴விதே ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ காமதா⁴துயம் யே த்³வே ப⁴வா உப்பஜ்ஜேய்யும், தேஸூதி அத்தோ². சலதீதி ஏதேன சலனஸபா⁴வமேவ த³ஸ்ஸேதி, ந அசலனாபா⁴வம், தஸ்மா அசலனம் த³ஸ்ஸேத்வா புன சலனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா²க³தஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. யேபி வா கத்த²சி சத்தாரோபி மக்³கே³ ஸமானபடிபதே³ தி³ஸ்வா ஸபா⁴வதோ அசலனமேவ க³ண்ஹேய்யும், தேஸம் தம்க³ஹணனிவாரணத்த²ம் ‘‘சலதீ’’தி வுத்தம், ந சலனாவதா⁴ரணத்த²ந்தி யுத்தம் உப⁴யத³ஸ்ஸனம். அத² வா யதி³பி கேஸஞ்சி சத்தாரோபி மக்³கா³ ஸமானபடிபதா³, ததா²பி கிலேஸிந்த்³ரியேஹி ஸிஜ்ஜ²மானா படிபதா³ தேஸம் வஸேன சலனபகதிகா ஏவாதி ‘‘சலதி’’ச்சேவ வுத்தம், ந ‘‘ந சலதீ’’தி.

லோகுத்தரகுஸலபகிண்ணககதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

பட²மமக்³க³வீஸதிமஹானயவண்ணனா

357. யஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³ ‘‘மக்³க³ம் பா⁴வேமீ’’தி அஜ்ஜா²ஸயோ பவத்தோ, ஸோ மக்³க³ம் பா⁴வேதி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அஜ்ஜா²ஸயவிஸேஸேன தம்தம்பா⁴வனாவிஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³.

358. ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யந்திஆதீ³ஸு ஏகசித்தக்க²ணே வத்தமானேஸு த⁴ம்மேஸு கத²ம் ச²ந்த³ஸ்ஸ தம்ஸஹஜாதஸ்ஸ அதி⁴பதிபா⁴வோ வீரியாதீ³னஞ்சாதி? உபனிஸ்ஸயவஸேன. யஸ்ஸ ஹி ஸசே ச²ந்த³வதோ குஸலம் நிப்ப²ஜ்ஜதி, ‘‘அஹம் நிப்பா²தே³ஸ்ஸாமீ’’தி பவத்தமானஸ்ஸ குஸலம் நிப்ப²ன்னம், தஸ்ஸ தம்ஸஹஜாதோ ச²ந்தோ³ தேன புரிமுபனிஸ்ஸயேன விஸிட்டோ² ஸஹஜாதத⁴ம்மே அத்தனோ வஸே வத்தேதி. தஸ்மிஞ்ச பவத்தமானே தே பவத்தந்தி, நிவத்தமானே நிவத்தந்தி, தத³னுரூபப³லா ச ஹோந்தி ராஜபுரிஸா வியாதி. ஏவம் வீரியாதீ³ஸு. ஸேஸத⁴ம்மானம் பன கத்த²சி வுத்தப்பகாரப்பவத்திஸப்³பா⁴வேபி அதம்ஸபா⁴வத்தா அதி⁴பதிபா⁴வோ நத்தீ²தி த³ட்ட²ப்³போ³.

து³தியமக்³க³வண்ணனா

361. ஆ-காரஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம் கத்வா அஞ்ஞிந்த்³ரியம் வுத்தம், ஆ-காரோ ச த⁴ம்மமரியாத³த்தோ².

ததியசதுத்த²மக்³க³வண்ணனா

362. மக்³க³ங்கா³னி ந பூரேந்தி அகிச்சகத்தா ஸம்மாதி³ட்டி²யாதி அதி⁴ப்பாயோ. மாரேந்தோ க³ச்ச²தீதி ஹி மக்³கோ³, ந சேதாய மாரேதப்³ப³ம் அத்தீ²தி. மானஸ்ஸ தி³ட்டி²ஸதி³ஸா பவத்தி அஹமஸ்மீதி பவத்தமானஸ்ஸ தி³ட்டி²ட்டா²னே டா²னம். ஆலோகஸ்ஸேவ பவத்திகாலோ வியாதி சிரப்பவத்திம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஏகதே³ஸஸாமஞ்ஞேன ஹி யதா²தி⁴ப்பேதேன உபமா ஹோதீதி. கா²ரே வாதி கட்டா²தீ³னம் கா²ரச்சா²ரிகாயம். ஸம்மத்³தி³த்வாதி கிலேதே³த்வா. ச²ந்தோ³தி தண்ஹா. அனுஸயோதி தண்ஹா மானானுஸயோ ச. ஏதஸ்மிஞ்ச ஸுத்தே அஸமூஹதஸ்ஸ க³ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுக்³கா⁴டனம் விய அஸமூஹதமானாதி³ஸமுக்³கா⁴தம் த³ஸ்ஸேந்தேன அஞ்ஞமஞ்ஞே கிலேஸே பஜஹதீதி த³ஸ்ஸிதந்தி ஆனீதம், ந யதா²வுத்தனயேன உபமாய வுத்தத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நிரந்தரம் பவத்தமானே சித்தே தஸ்ஸ ஸம்கிலேஸவோதா³னகரா ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜா சேதஸிகா உப்பஜ்ஜமானா தஸ்ஸங்க³பூ⁴தா அவயவா விய ஹோந்தீதி ‘‘சித்தங்க³வஸேனா’’தி வுத்தம்.

லோகுத்தரகுஸலவண்ணனா நிட்டி²தா.

குஸலகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அகுஸலபத³ம்

த⁴ம்முத்³தே³ஸவாரோ

பட²மசித்தகதா²வண்ணனா

365. குஸலே வுத்தனயம் அனுக³ந்த்வா யதா²னுரூபம் வேதி³தப்³ப³தாய ‘‘வுத்தனயேனா’’தி ஆஹ. க³ந்தப்³பா³பா⁴வதோதி பு³ஜ்ஜி²தப்³பா³பா⁴வதோ. தி³ட்டி²யா க³தமத்தந்தி தி³ட்டி²யா க³திமத்தம் க³ஹணமத்தம். ஆஸன்னகாரணத்தா அயோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ விஸும் க³ஹணம் ஏகந்தகாரணத்தா ச. ஸதிஸம்வரோதி இத⁴ ஸீதாதீ³ஹி பு²ட்ட²ஸ்ஸ அப்பமஜ்ஜனம் க²மனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். பஹானஸம்வரோதி வீரியஸம்வரோ.

அஸ்ஸாத³த³ஸ்ஸனந்தி அஸ்ஸாத³தி³ட்டி². ப²லட்டே²ன பச்சுபட்டா²னேன அஸம்மாபடிபத்திபச்சுபட்டா²னோமோஹோ, ஸம்மாபடிபத்திபடிபக்க²பா⁴வக்³க³ஹணாகாரோ வா. ஸப்³ப³ஸ்ஸ லோப⁴ஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²பா⁴வே ஸதிபி விஸேஸயுத்தாய அபி⁴ஜ்ஜா²ய கம்மபத²ப்பத்தாய இது⁴ப்பஜ்ஜமானாய லக்க²ணாதி³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸா பரஸம்பத்தீன’’ந்திஆதி³மாஹ. அத்தனோ பரிணாமனஸ்ஸ புரேசாரிகா தண்ஹாபி⁴ரதி அபி⁴ரதி.

அனுபபரிக்கா² மோஹோ. மோஹவஸேன ஹி தி³ட்டி²வஸேன வா அவத்து²ஸ்மிம் ஸானுனயோ அதி⁴மோக்கோ² உப்பஜ்ஜதீதி. அஸதியசித்தேதி அஹிரிகாதீ³ஹி ஆரக்க²ரஹிதசித்தே. ஸதிரஹிதத்தா ஸதிபடிபக்க²த்தா சாதி ஏதேன ஸதிரஹிதா ஸதிபடிபக்கா² ச அகுஸலா க²ந்தா⁴ ஏவ மிச்சா²ஸதீதி த³ஸ்ஸேதி. தே பன உபனாஹாதி³ப்பவத்தியம் சிரகதாதி³ஸல்லக்க²ணே படுஸஞ்ஞாஸம்பயுத்தா த³ட்ட²ப்³பா³. ஸத³ரதா²தி³பா⁴வோ அவிஸேஸேன கிலேஸஸம்பயோக³தோ வுத்தோ லஹுதாதி³ஏகந்தபடிபக்கா²னம் தி²னமித்³தா⁴தீ³னம் கேஸஞ்சி இத⁴ அபா⁴வா. அவூபஸமோதி அஸன்னிஸின்னஸப்³பா⁴வமாஹ. அனவட்டா²னரஸந்தி சலனகிச்சம். சேதஸோ அவூபஸமேதி நிப்பா²தே³தப்³பே³ பயோஜனே பு⁴ம்மம், அவூபஸமபச்சயபூ⁴தம் ஆரம்மணம் வா ‘‘அவூபஸமோ’’தி வுத்தம்.

த⁴ம்முத்³தே³ஸவாரகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

நித்³தே³ஸவாரகதா²வண்ணனா

377. ஸஹஜாதத⁴ம்மேஸு அகம்பனம் ந கோஸஜ்ஜேஸு அகம்பனம் விய தப்படிபக்க²பா⁴வதோ த³ட்ட²ப்³ப³ம், தம்தம்பாபகிரியாய உஸ்ஸஹனவஸேன பன தி²ரதா தத்த² அகம்பனம்.

381. தி³ட்டி²யா விரூபம் ப²ந்தி³தந்தி ததா² ததா² ஸஸ்ஸதாதி³வஸேன பவத்தா தி³ட்டி² ஏவ வுச்சதி. தரந்தீதி தித்தே² விய பிலவந்தி. விபரியேஸதோதி வத்து²ஸ்ஸ விபரீததோ.

390. ஸபா⁴வபடிச்சா²த³னவஸேன பகதிஅத்தாதி³அஸந்தக³ஹணஸ்ஸ அனிச்சாதீ³னம் நிச்சாதி³விஸமக³ஹணஸ்ஸ ச ஸஞ்ஞாதி³விபரியேஸஸ்ஸ நிஸ்ஸயத்தா ‘‘அஸந்தம் அஸமஞ்ச பு³ஜ்ஜ²தீ’’தி வுத்தம்.

து³தியசித்தவண்ணனா

399. கிஞ்சாபி…பே… பராமஸந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதீதி புரிமசித்தேன அவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதி. அனுஸ்ஸாஹனாவஸீத³னபா⁴வேன ஸம்ஹதபா⁴வோ தி²னம்.

ததியசித்தவண்ணனா

400. இத⁴ மானேன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்ச அபண்ணகங்கா³னீதி அவிரஜ்ஜ²னகங்கா³னி உப்பத்திஅரஹங்கா³னி ஹோந்தீதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. மானஸ்ஸ அனியதத்தா ந நியதயேவாபனகாதி. பட்டா²னே ஹி ‘‘ஸம்யோஜனம் த⁴ம்மம் படிச்ச ஸம்யோஜனோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ஹேதுபச்சயா’’தி (பட்டா². 3.4.1) ஏத்த² ‘‘சதுக்க²த்தும் காமராகே³ன திக்க²த்தும் படிகே⁴ன ச மானோ விசிகிச்சா² ப⁴வராகோ³ தயோபேதே ஸகதா³கா³மினோ ஸம்யோஜனானம் ஸம்யோஜனேஹி த³ஸவிதா⁴ யோஜனா’’தி த³ஸ்ஸிதாய த³ஸவிதா⁴ய யோஜனாய ‘‘காமராக³ஸம்யோஜனம் படிச்ச மானஸம்யோஜனம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜன’’ந்தி வத்வா ‘‘காமராக³ஸம்யோஜனம் படிச்ச அவிஜ்ஜாஸம்யோஜன’’ந்தி ‘‘மானஸம்யோஜனம் படிச்ச ப⁴வராக³ஸம்யோஜனம் அவிஜ்ஜாஸம்யோஜன’’ந்தி ச வத்வா ‘‘ப⁴வராக³ஸம்யோஜனம் படிச்ச அவிஜ்ஜாஸம்யோஜன’’ந்தி வுத்தாஹி யோஜனாஹி மானஸ்ஸ அனியதபா⁴வோ பகாஸிதோ, ததா² கிலேஸது³கேபி. இத⁴ ச வக்க²தி ‘‘த³ஸவிதா⁴ ஸம்யோஜனானம் யோஜனா, ததா² த³ஸவிதா⁴ கிலேஸான’’ந்தி ச. உன்னமனவஸேனேவ ஸம்பக்³க³ஹரஸோ, ந வீரியம் விய தம்தம்கிச்சஸாத⁴னே அப்³பு⁴ஸ்ஸாஹனவஸேன. ஓமானஸ்ஸபி அத்தானம் அவம்கத்வா க³ஹணம் ஸம்பக்³க³ஹோதி த³ட்ட²ப்³போ³.

சதுத்த²சித்தவண்ணனா

402. பரிஹரணத்த²ம் விக்கி²த்தா ஹுத்வா உஸ்ஸாஹம் ஜனேந்தா ‘‘பரிஹரணத்த²ம் ஸஉஸ்ஸாஹா’’தி வுத்தா, தேஸம்.

நவமசித்தவண்ணனா

413. விஸப்பனஅனிட்ட²ரூபஸமுட்டா²னவஸேன அத்தனோ பவத்திஆகாரவஸேன ச விஸப்பனரஸோ. தோ³ஸோ உபயோக³ப²லேஸு அனிட்ட²த்தா விஸஸம்ஸட்ட²பூதிமுத்தம் விய த³ட்ட²ப்³போ³. அனபி⁴ரதிரஸாதி ஏவம்பகாரேஸு படிக்கே²பேன ரஸவசனேஸு தம்தம்படிபக்க²கிச்சக³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கடுகாகாரக³தி கடுகஞ்சுகதா, அத்தஸம்பத்தி ஆவாஸாதி³, பராயத்ததாய தா³ஸப்³யம் விய த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதா² ஹி தா³ஸப்³யே ஸதி தா³ஸோ பராயத்தோ ஹோதி, ஏவம் குக்குச்சே ஸதி தம்ஸமங்கீ³. ந ஹி ஸோ அத்தனோ த⁴ம்மதாய பவத்திதும் ஸக்கோதி குஸலேதி. அத² வா கதாகதாகுஸலகுஸலானுஸோசனே ஆயத்ததாய தது³ப⁴யவஸேன குக்குச்சேன தம்ஸமங்கீ³ ஹோதீதி தா³ஸப்³யம் விய தம் ஹோதி.

418. விருத்³தா⁴காரோதி விருத்³த⁴ஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ, சித்தஸ்ஸ வா ஆகாரோ விருத்³த⁴பா⁴வோ. தேன விருஜ்ஜ²னம் விரோதோ⁴தி த³ஸ்ஸேதி. வசனந்தி ஏதம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸப்³ப³மேவ ஹி கிச்சம் ஏதேன கரியமானம் ஸுரோபிதம் ஸுஜனிதம் ந ஹோதீதி. ரோபஸத்³த³வசனத்த²மேவ கேசி வண்ணேந்தி. தம் அப்பமாணந்தி கோத⁴ஸ்ஸ ததா²பவத்தனஸபா⁴வாபா⁴வா அஞ்ஞேன கேனசி காரணேன பரிபுண்ணதா ஸியாதி ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

ஏகாத³ஸமசித்தவண்ணனா

422. விக³தா சிகிச்சா²தி சிகிச்சி²தும் து³க்கரதாய வுத்தம், ந ஸப்³ப³தா² சிகிச்சா²பா⁴வா விசிகிச்சா²யாதி தத³த்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

424. நிச்ச²யாபா⁴வா அஸண்ட²ஹனதோ சேதஸோ பவத்திபச்சயமத்ததாய ‘‘பவத்திட்டி²திமத்த’’ந்தி வுத்தம்.

425. ஏகம் ஆகாரம் க³ந்தும் அஸமத்த²தாய அத்தனோ ஆமுக²ம் ஸப்பனதோ ஓஸக்கதி.

த்³வாத³ஸமசித்தவண்ணனா