3. உபக்கிலேஸஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனா
பட²மச்ச²க்கம்
154. பட²மச்ச²க்கே அஸ்ஸாஸாதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானந்தி அப்³ப⁴ந்தரபவிஸனவாதஸ்ஸ நாஸிகக்³க³ம் வா முக²னிமித்தம் வா ஆதி³, ஹத³யம் மஜ்ஜ²ம், நாபி⁴ பரியோஸானம். தம் தஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஸதியா அனுக³ச்ச²தோ யோகி³ஸ்ஸ டா²னனானத்தானுக³மனேன சித்தம் அஜ்ஜ²த்தம் விக்கே²பம் க³ச்ச²தி, தம் அஜ்ஜ²த்தவிக்கே²பக³தம் சித்தம் ஏகத்தே அஸண்ட²ஹனதோ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பரிபந்தோ². பஸ்ஸாஸாதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானந்தி ப³ஹினிக்க²மனவாதஸ்ஸ நாபி⁴ ஆதி³, ஹத³யம் மஜ்ஜ²ம், நாஸிகக்³க³ம் வா முக²னிமித்தம் வா ப³ஹிஆகாஸோ வா பரியோஸானம். யோஜனா பனேத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. அஸ்ஸாஸபடிகங்க²னா நிகந்திதண்ஹாசரியாதி ‘‘நாஸிகாவாதாயத்தமித³ம் கம்மட்டா²ன’’ந்தி ஸல்லக்கே²த்வா ஓளாரிகோளாரிகஸ்ஸ அஸ்ஸாஸஸ்ஸ பத்த²னாஸங்கா²தா நிகாமனா ஏவ தண்ஹாபவத்தி. தண்ஹாபவத்தியா ஸதி ஏகத்தே அஸண்ட²ஹனதோ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பரிபந்தோ². பஸ்ஸாஸபடிகங்க²னா நிகந்தீதி புன அஸ்ஸாஸபுப்³ப³கஸ்ஸ பஸ்ஸாஸஸ்ஸ பத்த²னாஸங்கா²தா நிகந்தி. ஸேஸம் வுத்தனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம். அஸ்ஸாஸேனாபி⁴துன்னஸ்ஸாதி அதிதீ³க⁴ம் அதிரஸ்ஸம் வா அஸ்ஸாஸம் கரோந்தஸ்ஸ அஸ்ஸாஸமூலகஸ்ஸ காயசித்தகிலமத²ஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வதோ தேன அஸ்ஸாஸேன வித்³த⁴ஸ்ஸ பீளிதஸ்ஸ. பஸ்ஸாஸபடிலாபே⁴ முச்ச²னாதி அஸ்ஸாஸேன பீளிதத்தாயேவ பஸ்ஸாஸே அஸ்ஸாத³ஸஞ்ஞினோ பஸ்ஸாஸம் பத்த²யதோ தஸ்மிம் பஸ்ஸாஸபடிலாபே⁴ ரஜ்ஜனா. பஸ்ஸாஸமூலகேபி ஏஸேவ நயோ.
வுத்தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ அனுவண்ணனத்த²ம் வுத்தேஸு கா³தா²ப³ந்தே⁴ஸு அனுக³ச்ச²னாதி அனுக³ச்ச²மானா. ஸதீதி அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴விக்கே²பஹேதுபூ⁴தா ஸதி. விக்கி²பதி அனேன சித்தந்தி விக்கே²போ. கோ ஸோ? அஸ்ஸாஸோ. அஜ்ஜ²த்தம் விக்கே²போ அஜ்ஜ²த்தவிக்கே²போ, தஸ்ஸ ஆகங்க²னா அஜ்ஜ²த்தவிக்கே²பாகங்க²னா, அஸம்மாமனஸிகாரவஸேன அஜ்ஜ²த்தவிக்கே²பகஸ்ஸ அஸ்ஸாஸஸ்ஸ ஆகங்க²னாதி வுத்தம் ஹோதி. ஏதேனேவ நயேன ப³ஹித்³தா⁴விக்கே²பபத்த²னா வேதி³தப்³பா³. யேஹீதி யேஹி உபக்கிலேஸேஹி. விக்கி²ப்பமானஸ்ஸாதி விக்கி²பியமானஸ்ஸ விக்கே²பம் ஆபாதி³யமானஸ்ஸ. நோ ச சித்தம் விமுச்சதீதி சித்தம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாரம்மணே ச நாதி⁴முச்சதி, பச்சனீகத⁴ம்மேஹி ச ந விமுச்சதி. சித்தம் நோ ச விமுச்சதி பரபத்தியா ச ஹோந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. விமோக்க²ம் அப்பஜானந்தாதி ஸோ வா அஞ்ஞோ வா ஆரம்மணாதி⁴முத்திவிமோக்க²ஞ்ச பச்சனீகவிமுத்திவிமோக்க²ஞ்ச ஏவம் அப்பஜானந்தா. பரபத்தியாதி பரபச்சயம் பரஸத்³த³ஹனம் அரஹந்தி, ந அத்தபச்சக்க²ம் ஞாணந்தி ‘‘பரபச்சயிகா’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘பரபத்தியா’’தி வுத்தம். அத்தோ² பன ஸோயேவ.
து³தியச்ச²க்கம்
155. து³தியச்ச²க்கே நிமித்தந்தி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் பு²ஸனட்டா²னம். அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா ஹி தீ³க⁴னாஸிகஸ்ஸ நாஸாபுடம் க⁴ட்டேந்தா பவத்தந்தி, ரஸ்ஸனாஸிகஸ்ஸ உத்தரோட்ட²ம். யதி³ ஹி அயம் யோகீ³ தம் நிமித்தமேவ ஆவஜ்ஜதி, தஸ்ஸ நிமித்தமேவ ஆவஜ்ஜமானஸ்ஸ அஸ்ஸாஸே சித்தம் விகம்பதி, ந பதிட்டா²தீதி அத்தோ². தஸ்ஸ தஸ்மிம் சித்தே அப்பதிட்டி²தே ஸமாதி⁴ஸ்ஸ அபா⁴வதோ தம் விகம்பனம் ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பரிபந்தோ². யதி³ அஸ்ஸாஸமேவ ஆவஜ்ஜதி, தஸ்ஸ சித்தம் அப்³ப⁴ந்தரபவேஸனவஸேன விக்கே²பம் ஆவஹதி, நிமித்தே ந பதிட்டா²தி, தஸ்மா நிமித்தே விகம்பதி. இமினா நயேன ஸேஸேஸுபி யோஜனா காதப்³பா³. கா³தா²ஸு விக்கி²ப்பதேதி விக்கி²பீயதி விக்கே²பம் ஆபாதீ³யதி.
ததியச்ச²க்கம்
156. ததியச்ச²க்கே அதீதானுதா⁴வனம் சித்தந்தி பு²ஸனட்டா²னம் அதிக்கமித்வா க³தம் அஸ்ஸாஸம் வா பஸ்ஸாஸம் வா அனுக³ச்ச²மானம் சித்தம். விக்கே²பானுபதிதந்தி விக்கே²பேன அனுக³தம், விக்கே²பம் வா ஸயம் அனுபதிதம் அனுக³தம். அனாக³தபடிகங்க²னம் சித்தந்தி பு²ஸனட்டா²னம் அப்பத்தம் அஸ்ஸாஸம் வா பஸ்ஸாஸம் வா படிகங்க²மானம் பச்சாஸீஸமானம் சித்தம். விகம்பிதந்தி தஸ்மிம் அப்பதிட்டா²னேனேவ விக்கே²பேன விகம்பிதம். லீனந்தி அதிஸிதி²லவீரியதாதீ³ஹி ஸங்குசிதம். கோஸஜ்ஜானுபதிதந்தி குஸீதபா⁴வானுக³தம். அதிபக்³க³ஹிதந்தி அச்சாரத்³த⁴வீரியதாதீ³ஹி அதிஉஸ்ஸாஹிதம். உத்³த⁴ச்சானுபதிதந்தி விக்கே²பானுக³தம். அபி⁴னதந்தி அஸ்ஸாத³வத்தூ²ஸு பு⁴ஸம் நதம் அல்லீனம். அபனதந்தி நிரஸ்ஸாத³வத்தூ²ஸு பதிஹதம், ததோ அபக³தம் வா, அபக³தனதம் வா, ந ததோ அபக³தந்தி அத்தோ². ராகா³னுபதிதந்தி ஏத்த² அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிமித்தம் மனஸிகரோதோ உப்பன்னபீதிஸுகே² வா புப்³பே³ ஹஸிதலபிதகீளிதவத்தூ²ஸு வா ராகோ³ அனுபததி. ப்³யாபாதா³னுபதிதந்தி ஏத்த² மனஸிகாரே நிரஸ்ஸாத³க³தசித்தஸ்ஸ உப்பன்னதோ³மனஸ்ஸவஸேன வா புப்³பே³ ஸமுதா³சிண்ணேஸு ஆகா⁴தவத்தூ²ஸு வா ப்³யாபாதோ³ அனுபததி. கா³தா²ஸு ந ஸமாதி⁴யதீதி ந ஸமாஹிதம் ஹோதி. அதி⁴சித்தந்தி சித்தஸீஸேன நித்³தி³ட்டோ² அதி⁴கோ ஸமாதி⁴.
157. ஏத்தாவதா தீஹி ச²க்கேஹி அட்டா²ரஸ உபக்கிலேஸே நித்³தி³ஸித்வா இதா³னி தேஸம் உபக்கிலேஸானம் ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பரிபந்த²பா⁴வஸாத⁴னேன ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேந்தோ புன அஸ்ஸாஸாதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானந்திஆதி³மாஹ. தத்த² காயோபி சித்தம்பி ஸாரத்³தா⁴ ச ஹோந்தீதி விக்கே²பஸமுட்டா²னரூபானம் வஸேன ரூபகாயோபி, விக்கே²பஸந்ததிவஸேன சித்தம்பி மஹதா கோ²பே⁴ன கு²பி⁴தா ஸத³ரதா² ச ஹோந்தி. ததோ மந்த³தரேன இஞ்ஜிதா கம்பிதா, ததோ மந்த³தரேன ப²ந்தி³தா சலிதா ஹோந்தி. ப³லவாபி மஜ்ஜி²மோபி மந்தோ³பி கோ²போ⁴ ஹோதியேவ, ந ஸக்கா கோ²பே⁴ன ந ப⁴விதுந்தி வுத்தம் ஹோதி. சித்தம் விகம்பிதத்தாதி சித்தஸ்ஸ விகம்பிதத்தா. கா³தா²ஸு பரிபுண்ணா அபா⁴விதாதி யதா² பரிபுண்ணா ஹோதி, ததா² அபா⁴விதா. இஞ்ஜிதோதி கம்பிதோ. ப²ந்தி³தோதி மந்த³கம்பிதோ. ஹேட்டா² நீவரணானம் அனந்தரத்தா ‘‘இமேஹி ச பன நீவரணேஹீ’’தி (படி. ம. 1.153) அச்சந்தஸமீபனித³ஸ்ஸனவசனம் கதம். இத⁴ பன நிக³மனே நீவரணானம் ஸந்தரத்தா தேஹி ச பன நீவரணேஹீதி பரம்முக²னித³ஸ்ஸனவசனம் கதம்.
உபக்கிலேஸஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.